مقدمه
میزان تاثیر رای دیوان عدالت اداری در پذیرش اعاده دادرسی
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 1397/07/19 در استان گلستان برگزار شد، موضوع بررسی تاثیر رای دیوان عدالت اداری در پذیرش اعاده دادرسی مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که آیا رای دیوان عدالت اداری که منجر به ابطال نامه جهاد کشاورزی شده است، میتواند به عنوان مستند جدیدی برای اعاده دادرسی نسبت به حکم ابطال سند در دادگاه تجدیدنظر مورد استناد قرار گیرد یا خیر. نظر هیات عالی این بود که موضوع مورد پرسش از مصادیق ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نیست و بنابراین نمیتوان به استناد بندهای آن رای به تجویز اعاده دادرسی صادر کرد. با این حال، امکان پیگیری از طریق تبصره 3 ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری وجود دارد. نظر اکثریت بر این بود که در این مورد خلا قانونی وجود دارد و با تفسیر موسع از روح قانون، میتوان فرض سوال را منطبق بر بند هفتم ماده 426 دانست و به درخواست اعاده دادرسی رسیدگی کرد. در مقابل، نظر اقلیت بر این نکته تاکید داشت که اصل بر قطعیت احکام است و تفسیر استثنائی باید مضیق باشد. به همین دلیل، رای دیوان عدالت اداری که پس از جریان دادرسی صادر شده، مشمول جهات اعاده دادرسی نمیباشد. در نهایت، پیشنهاد شد که خواهان میتواند درخواست اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری را مطرح کند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1397/07/19
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگانموضوع
میزان تاثیر رای دیوان عدالت اداری در پذیرش اعاده دادرسیپرسش
در پرونده ای دعوی خ. ب. خ. ابطال سند به استناد نامه جهاد کشاورزی مورد پذیرش قرار گرفته و حکم به ابطال سند صادر گردیده و در نهایت در محکمه تجدید نظر قطعی شد؛ سپس خوانده دعوی (م. ع.) اقدام به طرح شکایت مبنی بر ابطال نامه جهاد کشاورزی که مستند حکم محکمه حقوقی بوده در دیوان عدالت اداری نموده و النهایه رای قطعی بر ابطال نامه مذکور صادر گردید. حالیه شاکی یاد شده به موجب رای اخیر الذکر به استناد بند 7 ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای اعاده دادرسی نسبت به دادنامه ابطال سند تقدیم محکمه تجدید نظر نموده است.
آیا مورد از موارد بند 7 و یا سایر بندهای یاد شده قانون مار الذکر در باب اعاده دادرسی م. ب. یا خیر؟ میزان تاثیر رای دیوان عدالت اداری در پذیرش اعاده دادرسی به چه مقدار میباشد؟نظر هیئت عالی
مورد سوال از موارد مندرج در ماده 426 ق.آ.د.م نمیباشد و نمی توان به استناد بند های ذیل ماده مذکور رای به تجویز اعاده دادرسی صادر کرد؛ لیکن از طریق تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک مصوب سال 92 قابل پیگیری م. ب..نظر اکثریت
در خصوص سوال مطروح تصریح قانون وجود نداشته و با خلاء قانونی مواجه هستیم و قانون نیز تعریفی از مکتوم ارائه نکرده است. در روند دادرسی مهم اجرای عدالت است؛ هنر و شمّ قضایی قاضی این است که در موارد ابهام قانون تفسیری را انتخاب کند که منتهی به اجرای عدالت و احقاق حق گردد. آنچه در رویه قضایی و دکترین مطرح و مهم است تفسیر منطقی است؛ تفسیر باید بر اساس روح قانون انجام شود، در فرض سوال باید تفسیر موسّع انجام داد نه تحت اللفظی و مضیّق. تفسیر در مورد قواعد آیین دادرسی مدنی باید موسّع و با رویکرد احقاق حق باشد.
در فرض سوال سند وجود داشته ولی برای خواهان مکتوم بوده؛ رأی دیوان عدالت اداری در واقع انشاء کننده بطلان سند نیست، بلکه کاشفیت دارد و اثر آن به ماقبل بر میگردد؛ رأی دیوان عدالت اداری آن سند و مدرک را به سند پنهان تبدیل کرده و چون کاشفیت ملاک است تعبیر مکتوم بودن سند و مدرک مصداق یافته است؛ سندی وجود داشته و عدم اعتبار آن مکتوم بوده و رأی دیوان عدالت اداری بیانگر این است که اساساً این سند نباید وجود می داشت ولی در مرحله رسیدگی وجود یافته و رأی دیوان عدالت اداری کاشف از عدم اعتبار سند مذکور است.
رویه قضایی بطور غیرمستقیم جزء منابع حقوق است؛ در بند پنجم ماده 98 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری آمده است: «حکم، مستند به اسنادی باشد که پس از صدور جعلی بودن و یا عدم اعتبار آن ها به موجب حکم مراجع صالح قانونی ثابت شده باشد» در واقع قانونگذار در قانون مذکور (قانون موخّر) با اضافه نمودن قید عدم اعتبار سند نقص و خلاء قانونی را رفع کرد تا امر احقاق حق به طور کامل و صحیح انجام شود. آنچه مورد تایید تمام قضات حاضر در جلسه است این است که رأی اوّل دادگاه که بر اساس نامه و مدرک صادره اداره جهاد کشاورزی صادر شده مبتنی بر اشتباه است؛ بنابراین با وصف مراتب فوق الذکر با لحاظ تفسیر موسّع و با اغماض در مفهوم مکتوم (به شرح بند هفتم ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی) باید پذیرفت فرض سوال منطبق با مقررات بند هفتم ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و دادگاه تجدیدنظر میتواند به جهت مذکور نسبت به رسیدگی به درخواست اعاده دادرسی اقدام نماید.نظر اقلیت
اصل بر قطعیت احکام صادره دادگاه ها است و هیچ حکمی نباید با اعمال سلیقه دستخوش تغییر گردد. رسیدگی اعاده دادرسی و جهات مذکور در ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی از مباحث و موارد استثناء است و در موارد استثناء باید تفسیر به مقدار ضرورت و مضیّق داشت نه تفسیر موسع. نباید دامنه استثناء را توسعه داد. در بند هفتم ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی آمده است: «پس از صدور حکم اسناد و مدارکی بدست آید که دلیل حقانیت درخواست کننده اعاده دادرسی باشد و ثابت شود اسناد و مدارک یاد شده در جریان دادرسی مکتوم بوده و در اختیار متقاضی نبوده است»؛ لازمه و شرط رسیدگی اعاده دادرسی این است که سند و مدرک در جریان دادرسی وجود داشته ولی مکتوم و پنهان بوده، اسناد موضوع بند هفتم ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی باید پس از صدور حکم بدست آید و نه این که سند و مدرک پس از جریان دادرسی ایجاد شود؛ بنابراین ب. ت. ب. این که رأی دیوان عدالت اداری در ابطال سند موضوع حکم دادگاه پس از جریان دادرسی ایجاد و اصدار یافته فرض سوال مشمول جهات اعاده دادرسی موضوع ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده و نمی توان به درخواست اعاده دادرسی مطروحه رسیدگی نمود. در فرض سوال خواهان میتواند با طرح درخواست اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری را جهت رسیدگی مجدد از قوه قضائیه تقاضا نماید.موارد مرتبط 44
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/961 مورخ 1399/08/07
ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به رای صادره از شعبه دیوان عالی کشور
مواد مرتبط 3
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 477 — قانون آیین دادرسی کیفری
ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری وجود دارد
-
اعمال
از این صفحه
ماده 98 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 98 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری آمده است: «حکم
-
اعمال
از این صفحه
ماده 426 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 426 قانون آیین دادرسی مدنی بوده و دادگاه تجدیدنظر می تواند به جهت مذک
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
اصل ۱۵۸ قانون اساسی — تردیدی نیست که شورای حل اختلاف در
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۶ ق
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ماده ۱۶ ق
تبصره 1 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
هیات عمومی دیوان عالی کشور نیز در رای وحدت رویه شماره ۶۸۹
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
باشد نیز بلاثر و بی اعتبار است
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته دیگر آن که حتی اگر رأی
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته مهمی که در این نص دیده
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
سکوت پایان داد، چون رسیدگی۰ — نکته مهمی که در این نص دیده
تبصره 2 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — رای دادگاه دوم نباید به مرحله قطعی
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — توسط همان شعبه دیوان تأیید شده باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
۲ - ۹ - عدم قطعیت رأی دادگاه دوم — توسط همان شعبه دیوان تأیید شده باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
چنانچه دادستان کل کشور آرایی را خلاف بین شرع تشخیص دهد
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
تبصره ۳ ماده ۴۷۷ ق
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
تبصره ۳ ماده ۴۷۷ ق
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ب – ۵ - اختیار دادستان کل کشور به عنوان مرجع درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور از اختیار دیگری نیز برخوردار است و آن درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
دادستان کل کشور از اختیار دیگری نیز برخوردار است و آن درخواست
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — در مقررات فعلی نیز صلاحیت رسیدگی به
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — ب - ۸ - اختیار دادستان کل
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — ب - ۸ - اختیار دادستان کل
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — به موجب ماده ۲۹۳ اصلاحی ۱۳۹۴/۳/۲۴ قانون
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
ارجاع دادگاه عالی — به موجب ماده ۲۹۳ اصلاحی ۱۳۹۴/۳/۲۴ قانون
تبصره 3 ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — نظریه مختار نگارنده در کمیسیون پرسش و
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — تصمیم قضایی بدون هیچ اقدامی نمایان میشود
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
اول - مفهوم اثر رأی دادگاه — تصمیم قضایی بدون هیچ اقدامی نمایان میشود
ماده 477 ق.آ.د.ک.ج سال 1392
-
مقاله
هماستناد
رییس یا دادرس دادگاه صادر کننده رای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرائیه — بی آنکه ضرورتی در یادآوری لزوم اعاده
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرائیه — نیازی به صدور اجرائیه باشد
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
رای قطعی درخور اجرا و قابل فرجام
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
رای قطعی درخور اجرا و قابل فرجام — حکم قطعی با معیار و وصفی که
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — برابر ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده ثبت
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم طلاق — برای اجرای صیغه طلاق می توان وکیل
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست - نظام های عمومی اجرای رای — فرجام خواهی و اعتراض شخص ثالث به
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
فصل نخست - نظام های عمومی اجرای رای — در مورد اعاده دادرسی ویژه با ادعای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — امکان نقض و بی اثر شدن رای
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — همچنین ب
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
در رویه قضایی اداری — همچنین ب
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
سوء استفاده از فرصتهای شکایت از رای — چالش دیگری ناظر بر پایداری داد باخته
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
سوء استفاده از فرصتهای شکایت از رای — اعاده ویژه دستاویز همیشگی دستگاه های اجرا
ماده 477 ق.آ.د.ک
-
مقاله
هماستناد
وجود احکام قضایی قطعی — به باور ما عبارت حکم نهایی را
ماده 477 ق.آ.د.ک
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
