نحوه إعمال مقررات تشدید مجازات در جرائم مواد مخدر

رأی خلاصه جریان پرونده حسب صورتجلسه تنظیمی و گزارش پلیس مبارزه با موادمخدر شهرستان گ. به تاریخ 94/11/21 مأمورین در حین گشت زنی در سطح شهر به فردی به هویت ح.خ. (دارای سابقه کیفری) مظنون شده اند و در بازرسی بدنی از وی مقدار تقریبی 8 گرم شیشه و 6 گرم هروئین کشف گردیده است. حسب صورتمجلس توزین و تحویل مواد به انبار مقدار هروئین مکشوفه 5 گرم بدون لفاف و مقدار شیشه مکشوفه 7 گرم بدون لفاف اعلام گردیده است. در مرجع انتظامی از متهم ح.خ. تحقیق بعمل آمده و درخصوص گزارش پلیس، اظهار داشته بله قبول دارم که مأمورین این مقدار مواد را در بازرسی بدنی از ساق جوراب من کشف کردند. در جلسه مورخ 94/11/21 شعبه دادیاری، اتهام آقای ح.خ. دائر بر : نگهداری 5 گرم هروئین و 7 گرم شیشه بدون لفاف واستعمال آن تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده، قبول دارم تقاضای عفو و بخشش دارم، جوان هستم و مواد برای مصرف خودم بوده است. حسب اعلام پلیس مبارزه با موادمخدر استان خراسان رضوی ، از دو نوع مواد مکشوفه آزمایش بعمل آمده که نمونه کریستالی متامفتامین «شیشه»; و پودر نخودی رنگ «هروئین»; تشخیص داده شده اند. سوابق کیفری متهم ح.خ. مورد بررسی قرار گرفته اند که حسب دادنامه شماره 9309975194801452-93/8/25 صادره از دادگاه انقلاب اسلامی مستقر در دادگستری شهرستان گ.، آقای ح.خ. به اتهام حمل و نگهداری 4 گرم و 50 سانت هروئین و 5 گرم شیشه و استعمال تریاک با احراز مجرمیت به تحمل حبس و شلاق و پرداخت جریمه نقدی بنحو قطعی محکوم گردیده است. در جلسه مورخ 94/12/16 دادگاه عمومی شهرستان گ. به جانشینی از بازپرس اتهام آقای ح.خ. دائر بر : نگهداری هفت گرم شیشه و پنج گرم هروئین و استعمال آن تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده اتهام را قبول دارم مواد را برای مصرف خودم از فرد ناشناسی تهیه کرده ام. اتهام متهم به بشرح مذکور مجدداً تفهیم گردیده و به عنوان آخرین دفاع اظهار داشته: اتهامات را قبول دارم قول می دهم که تکرار نشود. پس از صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست، نهایتاً پرونده به دادگاه انقلاب اسلامی شهرستان ت. ارسال گردیده است. از سوی دادگاه خانم م.م. به عنوان وکیل ت. م. ح.خ. تعیین شده است. در اجرای ماده 389 ق.آ.د.ک گزارش پرونده توسط رئیس محترم دادگاه تهیه گردیده است. به تاریخ 95/3/9 جلسه دادگاه با تعدد قاضی و حضور نماینده دادستان و متهم ح.خ. در معیت وکیل خود خانم ح.خ. تشکیل گردیده است. پس از قرائت کیفرخواست، نماینده دادستان اظهار داشته: وفق کیفرخواست تقاضای مجازات دارم. اتهام آقای ح.خ. دائر بر : نگهداری 7 گرم شیشه و 5 گرم هروئین و استعمال آنها تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده قبول دارم برای مصرف خودم بوده است. اتهام و. ب. ش. فوق، مجدداً تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده قبول دارم. اشتباه کردم تقاضای کمک دارم. وکیل م. ن. د. دفاع از موکل خود مرقوم داشته: با عنایت به اینکه نامبرده اتهام وارده را قبول دارد و لذا از محضر دادگاه تقاضای عفو و بخشش و تخفیف مجازات وی را دارم. النهایه دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و با استدلال منعکسه در رأی شماره 9509975175400657-1395/3/11 درخصوص اتهام ح.خ.، با وکالت تسخیری خانم م.م. دائر بر : نگهداری 7 گرم شیشه و 5 گرم هروئین مجموعاً 12 گرم و استعمال آنها با احراز اتهامات و مستنداً به بند 4 ماده 8 و ماده 19 قانون اصلاح قانون مبارزه با موادمخدر و رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی از جهت نگهداری 12 گرم شیشه و هروئین با رعایت ماده 9 قانون مبارزه با موادمخدر بلحاظ سابقه، نامبرده را به تحمل 12 سال حبس و 74 ضربه شلاق تعزیری و پرداخت مبلغ شصت میلیون ریال جریمه نقدی و از جهت استعمال مواد، به پرداخت مبلغ ده میلیون ریال جریمه نقدی و تحمل 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم نموده و در پایان رأی صادره حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور اعلام گردیده است. لیکن پس از تایپ رأی صادره، به اشتباه قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان خراسان اعلام گردیده است . ملاحظه می شود رأی دادگاه در تاریخ 95/3/24 به خانم م.م. (وکیل متهم) و درتاریخ 95/3/25 به متهم ح.خ. ابلاغ گردیده سپس آقای ح.خ. با تقدیم لایحه ای که به تاریخ 95/4/13 ثبت گردیده نسبت به رأی صادره تجدیدنظرخواهی نموده و اجمالاً اعلام داشته: حال از آنجائی که حقیر دارای پدر و مادر پیر و از کارافتاده ای هستم و در آن زمان اسیر چنگال بی رحم اعتیاد به مواد روان گردان گرفتار بوده ام لذا با اظهار ندامت و پشیمانی نسبت به گذشته ام تقاضای کمک دارم. سپس رئیس محترم دادگاه مرقوم داشته : ب. ت. ب. فرجامخواهی م. ع. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال گردد . دفتر نیز لایحه متهم را ثبت فرجامخواهی نموده و پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال داشته که پس از وصول به این شعبه ارجاع و به کلاسه فوق ثبت و با تهیه گزارش در دستور کار قرار گرفته است . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید . پس از قرائت گزارش آقای … ح. راضی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر تقاضای رسیدگی قانونی به تقاضای فرجام خواهی م. ع. دارم درخصوص دادنامه شماره 9509975175400657-1395/3/11 مشاوره نموده چنین رأی می دهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. در متن ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با موادمخدر، عبارت «با رعایت تناسب»; ذکر شده است ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و رأی وحدت رویه 738-93/10/3 نمی تواند موجب عدم رعایت تناسب گردد. زیرا تعیین حداکثر مجازات نباید موجب تشدید شود. لذا با این استدلال، إعمال مقررات ماده 9 قانون یاد شده با رعایت تناسب صحیح و مطابق قانون خواهد بود بعنوان مثال، حداکثر مجازات نگهداری چهار گرم و یک سانت هروئین با حداکثر مجازات پانزده گرم هروئین با إعمال مقررات ماده 9 از قانون مارالذکر نمی تواند مساوی باشد. در غیر اینصورت، عبارت «با رعایت تناسب»; که نص صریح ماده قانونی است لغو می گردد. بنابراین مجازات تعیین شده در حکم صادره، فقط در قسمت نگهداری دوازده گرم هروئین و شیشه فراتر از قانون تشخیص داده شد. با استناد به ماده 377 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی و قسمت 4 بند ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری با الحاقات و اصلاحات بعدی، این قسمت از حکم فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد و انشاء رأی وفق مقررات قانونی، به دادگاه هم عرض دادگاه صادرکننده رأی منقوض ارجاع می گردد . ضمناً با بررسی های انجام شده، قسمت دیگر دادنامه فرجام خواسته مطابق با موازین قانونی صادر گردیده و مستنداً به بند الف ماده 469 قانون مذکور ابرام می گردد. شعبه پنجاه دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار محمد ح. راضی - علیرضا رحمانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه إعمال مقررات تشدید مجازات در جرائم مواد مخدر در تاریخ 31 مرداد 1395، حکمی در خصوص اتهام نگهداری مواد مخدر صادر گردید. متهم در تاریخ 21 بهمن 1394 به دلیل نگهداری 5 گرم هروئین و 7 گرم شیشه در حین بازرسی بدنی دستگیر شد. وی در مراحل دادرسی اتهامات خود را پذیرفته و اعلام کرد که مواد مذکور برای مصرف شخصی بوده است. ب. ت. ب. سوابق کیفری و اتهامات قبلی، دادگاه عمومی شهرستان متهم را به تحمل 12 سال حبس، 74 ضربه شلاق و پرداخت جریمه نقدی محکوم نمود. پس از ابلاغ رای، متهم درخواست تجدیدنظر به دیوان عالی کشور ارائه داد و به ندامت از گذشته خود اشاره کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی، بخشی از حکم را به دلیل عدم رعایت تناسب مجازات نقض کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض ارجاع داد. قسمت دیگر حکم نیز مطابق با موازین قانونی تایید و ابرام گردید. این تصمیم بر اساس ماده 377 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب و بند 4 ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: إعمال مقررات تشدید مجازات در جرائم مواد مخدر، باید با رعایت تناسب مجازات قانونی و درنظر گرفتن نوع و میزان ماده مخدر بوده و از حداکثر مجازات قانونی تجاوز ننماید. رای خلاصه جریان پرونده حسب صورتجلسه تنظیمی و گزارش پلیس مبارزه با مواد مخدر شهرستان گ. به تاریخ 94/11/21 مامورین در حین گشت زنی در سطح شهر به فردی به هویت ح.خ. (دارای سابقه کیفری) مظنون شده اند و در بازرسی بدنی از وی مقدار تقریبی 8 گرم شیشه و 6 گرم هروئین کشف گردیده است. حسب صورتمجلس توزین و تحویل مواد به انبار مقدار هروئین مکشوفه 5 گرم بدون لفاف و مقدار شیشه مکشوفه 7 گرم بدون لفاف اعلام گردیده است. در مرجع انتظامی از متهم ح.خ. تحقیق به عمل آمده و در خصوص گزارش پلیس، اظهار داشته بله قبول دارم که مامورین این مقدار مواد را در بازرسی بدنی از ساق جوراب من کشف کردند. در جلسه مورخ 94/11/21 شعبه دادیاری، اتهام آقای ح.خ. دائر بر: نگهداری 5 گرم هروئین و 7 گرم شیشه بدون لفاف واستعمال آن تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده، قبول دارم تقاضای عفو و بخشش دارم، جوان هستم و مواد برای مصرف خودم بوده است. حسب اعلام پلیس مبارزه با مواد مخدر استان خراسان رضوی، از دو نوع مواد مکشوفه آزمایش به عمل آمده که نمونه کریستالی متامفتامین «شیشه»; و پودر نخودی رنگ «هروئین»; تشخیص داده شده اند. سوابق کیفری متهم ح.خ. مورد بررسی قرار گرفته اند که حسب دادنامه شماره --- - 93/8/25 صادره از دادگاه انقلاب اسلامی مستقر در دادگستری شهرستان گ.، آقای ح.خ. به اتهام حمل و نگهداری 4 گرم و 50 سانت هروئین و 5 گرم شیشه و استعمال تریاک با احراز مجرمیت به تحمل حبس و شلاق و پرداخت جریمه نقدی به نحو قطعی محکوم گردیده است. در جلسه مورخ 94/12/16 دادگاه عمومی شهرستان گ. به جانشینی از بازپرس اتهام آقای ح.خ. دائر بر: نگهداری هفت گرم شیشه و پنج گرم هروئین و استعمال آن تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده اتهام را قبول دارم مواد را برای مصرف خودم از فرد ناشناسی تهیه کرده ام. اتهام متهم به به شرح مذکور مجددا تفهیم گردیده و به عنوان آخرین دفاع اظهار داشته: اتهامات را قبول دارم قول می دهم که تکرار نشود. پس از صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست، نهایتا پرونده به دادگاه انقلاب اسلامی شهرستان ت. ارسال گردیده است. از سوی دادگاه خانم م.م. به عنوان وکیل ت. م. ح.خ. تعیین شده است. در اجرای ماده 389 ق.آ.د.ک گزارش پرونده توسط رئیس محترم دادگاه تهیه گردیده است. به تاریخ 95/3/9 جلسه دادگاه با تعدد قاضی و حضور نماینده دادستان و متهم ح.خ. در معیت وکیل خود خانم ح.خ. تشکیل گردیده است. پس از قرائت کیفرخواست، نماینده دادستان اظهار داشته: وفق کیفرخواست تقاضای مجازات دارم. اتهام آقای ح.خ. دائر بر: نگهداری 7 گرم شیشه و 5 گرم هروئین و استعمال آنها تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده قبول دارم برای مصرف خودم بوده است. اتهام و. ب. ش. فوق، مجددا تفهیم گردیده و متهم پاسخ داده قبول دارم. اشتباه کردم تقاضای کمک دارم. وکیل م. ن. د. دفاع از موکل خود مرقوم داشته: با عنایت به اینکه نامبرده اتهام وارده را قبول دارد و لذا از محضر دادگاه تقاضای عفو و بخشش و تخفیف مجازات وی را دارم. النهایه دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و با استدلال منعکسه در رای شماره --- - 1395/03/11 در خصوص اتهام ح.خ.، با وکالت تسخیری خانم م.م. دائر بر: نگهداری 7 گرم شیشه و 5 گرم هروئین مجموعا 12 گرم و استعمال آنها با احراز اتهامات و مستندا به بند 4 ماده 8 و ماده 19 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی از جهت نگهداری 12 گرم شیشه و هروئین با رعایت ماده 9 قانون مبارزه با مواد مخدر به لحاظ سابقه، نامبرده را به تحمل 12 سال حبس و 74 ضربه شلاق تعزیری و پرداخت مبلغ شصت میلیون ریال جریمه نقدی و از جهت استعمال مواد، به پرداخت مبلغ ده میلیون ریال جریمه نقدی و تحمل 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم نموده و در پایان رای صادره حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور اعلام گردیده است. لیکن پس از تایپ رای صادره، به اشتباه قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان خراسان اعلام گردیده است. ملاحظه می‌شود رای دادگاه در تاریخ 95/3/24 به خانم م.م. (وکیل متهم) و در تاریخ 95/3/25 به متهم ح.خ. ابلاغ گردیده سپس آقای ح.خ. با تقدیم لایحه ای که به تاریخ 95/4/13 ثبت گردیده نسبت به رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده و اجمالا اعلام داشته: حال از آنجائی که حقیر دارای پدر و مادر پیر و از کارافتاده ای هستم و در آن زمان اسیر چنگال بی رحم اعتیاد به مواد روان گردان گرفتار بوده ام لذا با اظهار ندامت و پشیمانی نسبت به گذشته ام تقاضای کمک دارم. سپس رئیس محترم دادگاه مرقوم داشته: ب. ت. ب. فرجامخواهی م. ع. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال گردد. دفتر نیز لایحه متهم را ثبت فرجامخواهی نموده و پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال داشته که پس از وصول به این شعبه ارجاع و به کلاسه فوق ثبت و با تهیه گزارش در دستور کار قرار گرفته است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ح. راضی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر تقاضای رسیدگی قانونی به تقاضای فرجام خواهی م. ع. دارم در خصوص دادنامه شماره --- - 1395/03/11 مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. در متن ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر، عبارت «با رعایت تناسب»; ذکر شده است ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و رای وحدت رویه 738 - 93/10/3 نمی تواند موجب عدم رعایت تناسب گردد. زیرا تعیین حداکثر مجازات نباید موجب تشدید شود. لذا با این استدلال، إعمال مقررات ماده 9 قانون یاد شده با رعایت تناسب صحیح و مطابق قانون خواهد بود به عنوان مثال، حداکثر مجازات نگهداری چهار گرم و یک سانت هروئین با حداکثر مجازات پانزده گرم هروئین با إعمال مقررات ماده 9 از قانون مارالذکر نمی تواند مساوی باشد. در غیر این صورت، عبارت «با رعایت تناسب»; که نص صریح ماده قانونی است لغو می‌گردد. بنابراین مجازات تعیین شده در حکم صادره، فقط در قسمت نگهداری دوازده گرم هروئین و شیشه فراتر از قانون تشخیص داده شد. با استناد به ماده 377 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و قسمت 4 بند ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری با الحاقات و اصلاحات بعدی، این قسمت از حکم فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد و انشاء رای وفق مقررات قانونی، به دادگاه هم عرض دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. ضمنا با بررسی های انجام شده، قسمت دیگر دادنامه فرجام خواسته مطابق با موازین قانونی صادر گردیده و مستندا به بند الف ماده 469 قانون مذکور ابرام می‌گردد.