نحوه اعمال کیفیات مخففه

نحوه اعمال کیفیات مخففه خ. م.: در تاریخ 21 اردیبهشت 1394، دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که در آن درخواست اعاده دادرسی به دلیل عدم تناسب مجازات با جرم ارتکابی مطرح شده بود. این پرونده به کلاهبرداری و مجازات حبس مرتبط بود. متقاضی اعاده دادرسی خواستار تجدید نظر در مجازات حبس به سبب عدم اعمال تخفیف مناسب در مجازات و جزای نقدی بود. ادعاها و استدلال‌های طرفین به عدم تعیین صریح بهای مال مورد کلاهبرداری و ضرورت اعمال تخفیف در تمامی شقوق مجازات اشاره داشت. دیوان عالی کشور با استناد به مواد 37 و 38 و 134 قانون مجازات اسلامی و همچنین بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، ضمن پذیرش درخواست اعاده دادرسی، پرونده را به شعبه همعرض دادگاه صادرکننده حکم ارجاع داد. این تصمیم به دلیل عدم تناسب مجازات با جرم و ضرورت تجدید رسیدگی اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/02/21 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت وجود جهات تخفیف، دادگاه موظف است تمامی مجازات های بزه مورد حکم را تخفیف دهد. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/02/21 شعبه دهم دادگاه تجدیدنظر استان الف. برابر دادنامه شماره --- - 1394/01/19 تجدیدنظرخواهی آقای ح.ن. را نسبت به دادنامه شماره --- صادره از شعبه --- دادگاه جزایی س. که به‌موجب آن ت. ن. خ. به اتهام کلاهبرداری به تحمل پنج سال حبس و ردّ مال و پرداخت جزای نقدی معادل مال اخذشده محکوم گردیده است، مردود اعلام و با تخفیف و تقلیل حبس به 4 سال دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید. وکیل م. ع. درخواست اعاده دادرسی نسبت به دادنامه صادره تقدیم و عنوان کرده براثر شکایات خواهران موکل، گویا موکل در تاریخ 1348/03/10 به بنگاه معاملاتی خ. مراجعه و با علم به فوت مادرشان ملکی که متعلق به او بوده را برای خودش قولنامه نموده است و برای اثبات ادعای خود کپی قولنامه‌ای تقدیم دادسرا می‌نمایند. حال این قولنامه که مورد انکار شدید موکل قرار می‌گیرد و امضاء‌ منتسب به خود را منکر گردیده چگونه به دست شکات رسیده معلوم نشده است باری موکل در تحقیقات مقدماتی و دادسرا شدیدا منکر اصالت قولنامه ابرازی شده است و خواهان ارائه اصل آن و درخواست جلب کارشناس امضا را برای اثبات بی‌گناهی خود شده که متاسفانه به این درخواست قانونی موکل عنایتی نشده است. لذا با استناد به بندهای 4 و 6 ماده 272 قانون آ.د.ک تقاضای تجویز اعاده دادرسی می‌نماید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/01/19 تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور قطع‌نظر از این‌که ضرورت داشته بهای مال مورد کلاهبرداری (ماخوذه) و جزای نقدی معادل آن به‌طور صریح و منجز در رای اصداری مشخص می‌شد اما ب. ت. ب. زمان وقوع بزه (سال 1391 یا قبل از آن) اعمال تخفیف برابر مقررات مواد 37 - 38 و نیز 134 قانون مجازات اسلامی سال 1392 وجاهت قانونی ندارد و با تقلیل پنج سال حبس به چهار سال عملا با امعان نظر به ماده 22 قانون مجازات اسلامی سابق (حاکمیت قانون زمان وقوع جرم) تخفیفی در مجازات حبس اعمال نگردیده است. ضمن این‌که می‌بایست در تمامی شقوق مجازات واحد (اعم از حبس و جزای نقدی) تخفیف داده می‌شد و اقدام گزینشی در این‌گونه موارد موجه نمی‌باشد. بنابراین تقاضای اعاده دادرسی ح.ن. نسبت به دادنامه مارالذکر به لحاظ متناسب نبودن مجازات با جرم ارتکابی به‌رغم اعمال تخفیف (با وصف فوق) با بند شش ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری مطابقت دارد که ضمن پذیرش و تجویز اعاده دادرسی در اجرای اختیار حاصله از ماده 274 همان قانون پرونده جهت تجدید رسیدگی به شعبه هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع داده می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- عضو معاون سید علی‌اصغر لطیفی رستمی- سید اسماعیل محمدی