نحوه تعیین نفقه و اجرت المثل - محدوده تکلیف دادگاه به تعیین حقوق مالی زوجه ضمن حکم به طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده شماره پرونده : 9409984156500137 شماره دادنامه : 9409970908900470 تاریخ : 1394/10/30 خلاصه جریان پرونده خانم س.ف. ع. با ولایت قهری آقای س. ع. و باوکالت آقای م. م. دادخواستی بطرفیت آقای ف. م. فرزند م. و به خواسته صدور حکم بر الزام زوج به طلاق به دادگاه عمومی حقوقی --‌- تقدیم کرده و توضیح داده است بموجب سند رسمی بشماره ترتیب 19602- 1384/6/28 دفتر ثبت ازدواج شماره 45 میانه موکل اقدام به ازدواج شرعی و قانونی با خوانده نموده که پس از چندین سال زندگی مشترک خوانده سرناسازگاری بنا نهاده و اقدام به طرح دعوا از جمله فسخ نکاح بطرفیت موکل نموده و موکله را از منزل مشترک اخراج نموده و حتی بارها پدر موکله از طریق شورای محلی و ریش سفیدان روستا جهت بازگرداندن وی تلاش نموده ولی تاکنون خوانده به دلایل واهی از تکلیف خویش سرباززده و حدود 4 سال است که نامبرده در منزل پدرش رها شده لذا بعلت عسر و جرح درخواست صدور حکم طلاق را دارم . مستندات شامل فتوکپی سند رسمی ازدواج و حکم حجر خواهان و ... پیوست شده است شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی میانه با حضور خواهان و خوانده و وکلای طرفین تشکیل شده است خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده بیش از دو سال م. ب. که مرا از منزل مشترک اخراج نموده و در این مدت نفقه نداده است و دادخواست فسخ نکاح داده و تا دیوانعالی کشور ارسال گردید و دنبالم کسی را نفرستاد و مرا بعنوان همسر قبول ندارد و هر بار بمن میگفت از تو خوشم نمی آید و نمیتوانم با تو زندگی کنم در عسر و حرج قرار دارم یک فرزند مشترک بنام زهرا 7 ساله داریم مهریه و اجرت المثل پرداخت نشده است جهیزیه داده شده است . ولی قهری خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده دخترم را اذیت می کند با هم تفاهم اخلاقی ندارند و دخترم در عسرو حرج شدید قراردارد مقداری از مهریه و نفقه پرداخت شده و بقیه مانده و اجرت المثل پرداخت نشده است درخواست طلاق ویرا دارم. وکیل خ. ا. د. موکله بدون اذن منزل همسرش را ترک کرده و اظهارات زوج کاملاً کذب است زیرا زوج قبل از اخراج موکله دادخواست طلاق به کلاسه 900225- شعبه 15 دادگاه خانواده داده که که رأی آن جهت مزید اطلاع تقدیم میشود و بعد از اینکه به هدف خود نرسیده اقدام به فسخ نکاح به کلاسه 900251 نموده که تا مرحله دیوانعالی کشور طی شده و چون موفق نشده او را بیرون کرده است. موکله به دلیل محجوریت حدود 4 سال است در منزل پدرش رها شده و حتی نیت اصلی زوج در دعوی تمکین روشن شده است (931343) لذا چون موکله در عسرو حرج قرار دارد درخواست حکم طلاق دارم . خ. ا. د. دفاعم بشرح لایحه تقدیمی است رد دعوی را خواستارم . دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است داوران زوجین بشرح صفحات 37 و 38 پرونده نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده اند. بشرح صفحات 40- الی 43 پرونده دادگاه در وقت فوق العاده از گواهان تحقیق کرده است و زوجه جهت آزمایش بارداری به پزشکی قانونی معرفی شده که نتیجه آن منفی اعلام شده است .وکیل خ. ط. ل. شماره 1028-94/5/25 درخواست مطالبه اجرت المثل موکل را نموده است . شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی --‌- درخصوص دعوی خانم س.ف. ع. با ولات قهری آقای س. ع. و با وکالت آقای م. م. بطرفیت آقای ف. م. فرزند م. و به خواسته صدور حکم طلاق به دلیل عدم پرداخت نفقه ، عدم تفاهم اخلاقی و آزار و اذیت روحی و روانی دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده رابطه زوجیت دایمی طرفین را محرز دانسته و مساعی خود را برای سازش معمول نموده توجهاً به اینکه خوانده با اعمال و رفتار خویش من جمله فسخ نکاح عدم تفاهم اخلاقی عدم پرداخت نفقه حسب اظهارات تلویحی خواهان در دادگاه و دادخواست تقدیمی ویرا در عسرو حرج شدید قرار داده است و ن. ب. ا. خوانده با خواهان تفاهم اخلاقی نداشته بهمین دلیل بعد از چند سال زندگی مشترک دعوی فسخ نکاح را مطرح تا اهرمهای فشار بر وی را بیشتر نماید و از 1393/1/31 تا بحال نسبت به پرداخت نفقه زوجه اقدم ننموده است و گواهی گواهان گویای صحت اظهارات خواهان م. ب. بنحویکه روند ادامه زندگی مشترک برای خوانده ممکن نمیباشد و در بلاتکلیفی بسر میبرد و اینکه مساعی دادگاه و داوران برای سازش زوجین مؤثر واقع نشده است دادگاه دعوی خ. ر. و. دانسته و حکم بر الزام و اجبار زوج به طلاق زوجه را صادر و اعلام کرده است نوع طلاق بائن قضائی است زوج مکلف است ماهیانه مبلغ دویست و پنجاه هزار تومان از بابت نفقه از تاریخ 1393/1/31 تا زمان اجرای حکم و مبلغ پانزده میلیون تومان بابت اجرت المثل ایام زوجیت از تاریخ وقوع عقد الی 1390/4/16 د. ح. زوجه تأدیه نماید مهریه زوجه طی دادنامه شماره 390-92 در شعبه 17 دادگاه عمومی حقوقی کرج تعیین تکلیف شده است حضانت فرزند مشترک با زوج است و زوجه حق ملاقات دارد جهیزیه مسترد شده است این گواهی شش ماه از تاریخ ابلاغ اعتبار دارد و در صورت امتناع زوج از اجرای صیغه طلاق سردفتر ثبت طلاق به نمایندگی دادگاه اقدام خواهد کرد . آقای ف. م. نسبت به دادنامه فوق الذکر تجدیدنظرخواهی بعمل آورده است که پس از پاسخ وکیل ت. ن. خ. شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی بلحاظ اینکه ایراد و اعتراض موجه و مستدلی که موجبات نقض رأی بدوی را ایجاب نماید از ناحیه ت. ن. خ. بعمل نیامده و رأی صادره تاحدودی موافق موازین قانونی است النهایه بلحاظ عدم مطالبه نفقه و اجرت المثل تا پایان جلسه اول دادگاه از ناحیه زوجه و عدم رعایت مقررات دعاوی مالی محکومیت زوج به پرداخت نفقه و اجرت المثل از دادنامه بدوی حذف میگردد و با کیفیت مرقوم و با رد اعتراض زوج رأی تجدیدنظر خواسته را تأیید کرده است . خانم س.ف. ع. با ولایت قهری آقای س. ع. و با وکالت آقای م. م. نسبت به دادنامه مذکور و در قسمت حذف اجرت المثل و نفقه نسبت به دادنامه یاد شده فرجامخواهی بعمل آورده است که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است . لایحه اعتراضیه بهنگام شور قرائت میشود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 300993-1394/7/27 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا : بموجب ماده 29 قانون حمایت خانواده « دادگاه ضمن رأی خود و ب. ت. ب. شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج ، تکلیف جهیزیه ، مهریه و نفقه زوجه ، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده 336 قانون مدنی تعیین و ... اتخاذ تصمیم می کند ... همچنین بموجب ماده 8 قانون مذکور رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت تشریفات بعمل میآید وکیل ز. د. ج. اول در موردعدم پرداخت اجرت المثل و نفقه صراحتاً مراتب را قید کرده است لذا ب. ت. ب. ماده 29 قانون یاد شده و ضرورت تعیین تکلیف زوجه در مورد کلیه حقوق مالی و جلوگیری از بلاتکلیفی وی اولاً تعیین اجرت المثل و نفقه با رعایت موازین قانونی از جمله ارجاع امر به کارشناس وظیفه و تکلیف دادگاه بوده است ثانیاً تعیین نفقه و اجرت المثل امری تخصصی است و ضرورت داشته موضوع به کارشناس ارجاع و پس از وصول نظریه و ابلاغ بطرفین و رعایت مقررات قانونی نسبت به صدور رأی مقتضی اقدام گردد. لذا بنا به جهات فوق رأی فرجامخواسته دارای نواقص تحقیقاتی است به استناد بند الف ماده 401 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی بند الف ماده 405 قانون یاد شده رأی فرجام خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه 13 دادگاه محترم تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارجاع میگردد. شعبه 5 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار مهدی اسلامی - محمدحسن جلیلی تقویان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه تعیین نفقه و اجرت المثل - محدوده تکلیف دادگاه به تعیین حقوق مالی زوجه ضمن حکم به طلاق در تاریخ 30 دی‌ماه 1394، شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی به دعوی مطروحه به طرفیت خوانده رسیدگی نمود. خواهان درخواست صدور حکم بر الزام زوج به طلاق را به دلیل عدم پرداخت نفقه، عدم تفاهم اخلاقی و آزار و اذیت روحی و روانی مطرح کرد. وی همچنین مدعی شد که خوانده او را از منزل مشترک اخراج کرده و به مدت چهار سال در عسرو حرج قرار دارد. خوانده در دفاعیات خود، ادعاهای خواهان را رد کرده و به طرح دعوی فسخ نکاح پرداخت. <br>پس از بررسی مستندات و گواهی‌ها، دادگاه دعوی خ. ر. و. دانسته و حکم به طلاق بائن قضایی صادر کرد و همچنین زوج را به پرداخت نفقه و اجرت المثل مکلف نمود. خوانده نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی کرد که شعبه تجدیدنظر با رد اعتراض، رای بدوی را تایید کرد. خ. ن. ب. حذف اجرت المثل و نفقه از دادنامه فرجامخواهی کرد و دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده، به این نتیجه رسید که رای تجدیدنظر دارای نواقص تحقیقاتی است. بر این اساس، به استناد ماده 29 قانون حمایت خانواده، رای را نقض کرده و پرونده را به شعبه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارجاع نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: 1 -تعیین نفقه و اجرت المثل امری تخصصی است و جهت صدور رای در این خصوص، اخذ نظر کارشناس ضرورت دارد. 2 -تکلیف دادگاه نسبت به تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه (از قبیل مهریه، نفقه، اجرت المثل و غیره) ضمن حکم به طلاق، در دعوی طلاق از ناحیه زوجه نیز جاری است. بنابراین، زوجه مکلف نیست جهت مطالبه هرکدام از حقوق مالی خود، دادخواست مستقل تقدیم کند. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/30 خانم س.ف. ع. با ولایت قهری آقای س. ع. و باوکالت آقای م. م. د. ب. ط. آقای ف. م. فرزند م. و به خواسته صدور حکم بر الزام زوج به طلاق به دادگاه عمومی حقوقی --‌- تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب سند رسمی به شماره ترتیب 19602 - 1384/06/28 دفتر ثبت ازدواج شماره 45 میانه موکل اقدام به ازدواج شرعی و قانونی با خوانده نموده که پس از چندین سال زندگی مشترک خوانده سرناسازگاری بنا نهاده و اقدام به طرح دعوا از جمله فسخ نکاح به طرفیت موکل نموده و موکله را از منزل مشترک اخراج نموده و حتی بارها پدر موکله از طریق شورای محلی و ریش سفیدان روستا جهت بازگرداندن وی تلاش نموده ولی تاکنون خوانده به دلایل واهی از تکلیف خویش سرباززده و حدود 4 سال است که نامبرده در منزل پدرش رها شده لذا به علت عسر و جرح درخواست صدور حکم طلاق را دارم. مستندات شامل فتوکپی سند رسمی ازدواج و حکم حجر خواهان و... پیوست شده است شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی میانه با حضور خواهان و خوانده و وکلای طرفین تشکیل شده است خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده بیش از دو سال م. ب. که مرا از منزل مشترک اخراج نموده و در این مدت نفقه نداده است و دادخواست فسخ نکاح داده و تا دیوانعالی کشور ارسال گردید و دنبالم کسی را نفرستاد و مرا به عنوان همسر قبول ندارد و هر بار به من میگفت از تو خوشم نمی آید و نمیتوانم با تو زندگی کنم در عسر و حرج قرار دارم یک فرزند مشترک به نام زهرا 7 ساله داریم مهریه و اجرت المثل پرداخت نشده است جهیزیه داده شده است. ولی قهری خ. ا. د. ن. ب. ا. خوانده دخترم را اذیت می کند با هم تفاهم اخلاقی ندارند و دخترم در عسرو حرج شدید قراردارد مقداری از مهریه و نفقه پرداخت شده و بقیه مانده و اجرت المثل پرداخت نشده است درخواست طلاق ویرا دارم. وکیل خ. ا. د. موکله بدون اذن منزل همسرش را ترک کرده و اظهارات زوج کاملا کذب است زیرا زوج قبل از اخراج موکله دادخواست طلاق به کلاسه --- - شعبه --- دادگاه خانواده داده که که رای آن جهت مزید اطلاع تقدیم میشود و بعد از اینکه به هدف خود نرسیده اقدام به فسخ نکاح به کلاسه --- نموده که تا مرحله دیوانعالی کشور طی شده و چون موفق نشده او را بیرون کرده است. موکله به دلیل محجوریت حدود 4 سال است در منزل پدرش رها شده و حتی نیت اصلی زوج در دعوی تمکین روشن شده است ( 931343 ) لذا چون موکله در عسرو حرج قرار دارد درخواست حکم طلاق دارم. خ. ا. د. دفاعم به شرح لایحه تقدیمی است رد دعوی را خواستارم. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است داوران زوجین به شرح صفحات 37 و 38 پرونده نظریه خود را در مورد عدم توفیق در صلح و سازش زوجین اعلام کرده اند. به شرح صفحات 40 - الی 43 پرونده دادگاه در وقت فوق العاده از گواهان تحقیق کرده است و زوجه جهت آزمایش بارداری به پزشکی قانونی معرفی شده که نتیجه آن منفی اعلام شده است.وکیل خ. ط. ل. شماره 1028 - 94/5/25 درخواست مطالبه اجرت المثل موکل را نموده است. شعبه چهارم دادگاه عمومی حقوقی --‌- در خصوص دعوی خانم س.ف. ع. با ولات قهری آقای س. ع. و با وکالت آقای م. م. به طرفیت آقای ف. م. فرزند م. و به خواسته صدور حکم طلاق به دلیل عدم پرداخت نفقه، عدم تفاهم اخلاقی و آزار و اذیت روحی و روانی دادگاه ب. ت. ب. محتویات پرونده رابطه زوجیت دایمی طرفین را محرز دانسته و مساعی خود را برای سازش معمول نموده توجها به اینکه خوانده با اعمال و رفتار خویش من جمله فسخ نکاح عدم تفاهم اخلاقی عدم پرداخت نفقه حسب اظهارات تلویحی خواهان در دادگاه و دادخواست تقدیمی ویرا در عسرو حرج شدید قرار داده است و ن. ب. ا. خوانده با خواهان تفاهم اخلاقی نداشته بهمین دلیل بعد از چند سال زندگی مشترک دعوی فسخ نکاح را مطرح تا اهرمهای فشار بر وی را بیشتر نماید و از 1393/01/31 تا بحال نسبت به پرداخت نفقه زوجه اقدم ننموده است و گواهی گواهان گویای صحت اظهارات خواهان م. ب. به نحویکه روند ادامه زندگی مشترک برای خوانده ممکن نمیباشد و در بلاتکلیفی بسر میبرد و اینکه مساعی دادگاه و داوران برای سازش زوجین موثر واقع نشده است دادگاه دعوی خ. ر. و. دانسته و حکم بر الزام و اجبار زوج به طلاق زوجه را صادر و اعلام کرده است نوع طلاق بائن قضایی است زوج مکلف است ماهیانه مبلغ دویست و پنجاه هزار تومان از بابت نفقه از تاریخ 1393/01/31 تا زمان اجرای حکم و مبلغ پانزده میلیون تومان بابت اجرت المثل ایام زوجیت از تاریخ وقوع عقد الی 1390/04/16 د. ح. زوجه تادیه نماید مهریه زوجه طی دادنامه شماره --- - 92 در شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی کرج تعیین تکلیف شده است حضانت فرزند مشترک با زوج است و زوجه حق ملاقات دارد جهیزیه مسترد شده است این گواهی شش ماه از تاریخ ابلاغ اعتبار دارد و در صورت امتناع زوج از اجرای صیغه طلاق سردفتر ثبت طلاق به نمایندگی دادگاه اقدام خواهد کرد. آقای ف. م. نسبت به دادنامه فوق الذکر تجدیدنظرخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ وکیل ت. ن. خ. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی به لحاظ اینکه ایراد و اعتراض موجه و مستدلی که موجبات نقض رای بدوی را ایجاب نماید از ناحیه ت. ن. خ. به عمل نیامده و رای صادره تاحدودی موافق موازین قانونی است النهایه به لحاظ عدم مطالبه نفقه و اجرت المثل تا پایان جلسه اول دادگاه از ناحیه زوجه و عدم رعایت مقررات دعاوی مالی محکومیت زوج به پرداخت نفقه و اجرت المثل از دادنامه بدوی حذف میگردد و با کیفیت مرقوم و با رد اعتراض زوج رای تجدیدنظر خواسته را تایید کرده است. خانم س.ف. ع. با ولایت قهری آقای س. ع. و با وکالت آقای م. م. نسبت به دادنامه مذکور و در قسمت حذف اجرت المثل و نفقه نسبت به دادنامه یاد شده فرجامخواهی به عمل آورده است که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. لایحه اعتراضیه به هنگام شور قرائت میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/07/27 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی وارد و پرونده دارای نواقص تحقیقاتی است زیرا: به موجب ماده 29 قانون حمایت خانواده « دادگاه ضمن رای خود و ب. ت. ب. شروط ضمن عقد و مندرجات سند ازدواج، تکلیف جهیزیه، مهریه و نفقه زوجه، اطفال و حمل را معین و همچنین اجرت المثل ایام زوجیت طرفین مطابق تبصره ماده 336 قانون مدنی تعیین و... اتخاذ تصمیم می کند... همچنین به موجب ماده 8 قانون مذکور رسیدگی در دادگاه خانواده با تقدیم دادخواست و بدون رعایت تشریفات به عمل میآید وکیل ز. د. ج. اول در موردعدم پرداخت اجرت المثل و نفقه صراحتا مراتب را قید کرده است لذا ب. ت. ب. ماده 29 قانون یاد شده و ضرورت تعیین تکلیف زوجه در مورد کلیه حقوق مالی و جلوگیری از بلاتکلیفی وی اولا تعیین اجرت المثل و نفقه با رعایت موازین قانونی از جمله ارجاع امر به کارشناس وظیفه و تکلیف دادگاه بوده است ثانیا تعیین نفقه و اجرت المثل امری تخصصی است و ضرورت داشته موضوع به کارشناس ارجاع و پس از وصول نظریه و ابلاغ بطرفین و رعایت مقررات قانونی نسبت به صدور رای مقتضی اقدام گردد. لذا بنا به جهات فوق رای فرجامخواسته دارای نواقص تحقیقاتی است به استناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی بند الف ماده 405 قانون یاد شده رای فرجام خواسته را نقض و رسیدگی مجدد به پرونده به شعبه --- دادگاه محترم تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی ارجاع میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار