نحوه صدور رأی در فرض تغییر عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست توسط دادگاه

رأی خلاصه جریان پرونده در فروردین ماه 1394 در پی اخبار و گزارشات واصله مبنی بر این که فردی به نام م.م. با تشکیل یک باند حرفه‌ای در امر ساخت و تولید و خرید و فروش مواد روانگردان شیشه در سطح استان ... فعالیت گسترده دارد، مامورین انتظامی با انجام تحقیقات و تعقیب و مراقبت‌های لازم محل‌های فعالیت و اختفاء و همچنین خودروهای مورد استفاده آنان را مورد شناسایی قرار دادند. نهایتا در تاریخ یادشده با همانگی مقام محترم قضایی در محدوده پلیس راه ... با کنترل خودروهای عبوری پراید مشکی رنگ به شماره ... متعلق به متهمین را توقیف، راننده خودرو به نام م.م. و سرنشینان آن به نام‌های م. م. و ن.الف. الف. را دستگیر و طی بازرسی به عمل آمده از خورو مقدار تقریبی 15 لیتر محلول آبکار شیشه کشف و در ادامه عملیات، متهم دیگر پرونده آقای م.م. نیز دستگیر شد. در بازرسی از منزل متهم م.م. واقع در مسکن مهر ... مقدر تقریبی 3 لیتر آبکار شیشه - مقدار تقریبی یک کیلو و صد گرم کریستال شیشه و مقدار تقریبی یک کیلو حشیش و مقدار تقریبی چهار و نیم کیلوگرم پودر قرص افدرین - مقدر 5 لیتر اسید هیدروکلرید 37% - یک دستگاه خشک کن برقی – دو دستگاه هیتر - دو عدد بشر شیشه‌ای در سایزهای مختلف و دو دستگاه پنکه کشف و ضبط شد و در بازرسی از منزل ن.الف. الف. واقع در مسکن مهر ... نیز دو حقه وافور و یازده پیت به مقدار تقریبی 80 لیتر محلول حاوی افدرین و 20 لیتر استون کشف و ضبط شد. در تحقیقاتی که از متهمین به عمل آمده است، متهم م.م. در مورد برپائی لابراتوار و ساخت شیشه اظهار داشت ساعت هشت بود که برادرم زنگ زد و گفت کجایی گفتم در حال آمدن به ... هستم گفت امروز در اختیار من باش مرا ببر به ... و کرایه کامل امروز را به تو می‌دهم و قرار بود یک سند پراید را که قبلا تصادف کرده بود وکالت بدهد که کارهای آن را انجام بدم و آدرس ... را به من داد و من آنجا رفته گفت قرار است به کوه برویم و وقتی رفتیم م. و ن. در آنجا بودند. من شناخت روی این گونه مواد نداشتم م. و ن. را روی کوهی که مرا برده بودند سوار کردند و به راه افتادیم و توسط مامورین دستگیر شدیم. متهم ن.الف. اظهار داشت به همراه م. و برادرش به کوه رفتیم و از مواد مکشوفه خبری ندارم مال م.م. است. مواد مکشوفه در منزل ک.م. متعلق به بنده است. متهم م. م. اظهار داشت به همراه ن.الف. و م.م. و م.م. با دو دستگاه خودرو (پراید و وانت) و مقداری مواد پیش‌ساز جهت تهیه شیشه به حاشیه ... رفته بودیم. مواد پیش‌ساز را به همراه ف. م. از ... که از دوستان وی بود تهیه نمودیم. وی در خصوص روش تهیه و ساخت شیشه اظهار داشت به همراه ن. الف. و ف. م. و م.م. اقدام به ساخت و تهیه شیشه با شگردهای خاص و ب. ت. ب. این که ساخت شیشه چندین مرحله داشت، لذا جهت حفظ امنیت بیشتر هر مرحله را در منطقه‌ای خاص انجام می‌دادیم و هرگونه شیشه را به مبلغ سیزده، چهارده میلیون تومان به شخصی به نام س. می‌فروختیم و بیش از پنج ماه است که در این کار فعالیت داریم. دادسرای عمومی و انقلاب ... پس از رسیدگی‌های لازم علیه متهمین مذکور 1- ن.الف.الف. به اتهام 1- نگهداری دو حقه وافور و بیست لیتر استون و 80 لیتر افدرین به‌عنوان پیش‌ساز شیشه 2- معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم از طریق تسهیل وقوع جرم و تهیه ابزار و آلات تولید 3- م.م. به اتهام معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم 3- م.م. به اتهام معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان صنعتی از نوع شیشه به میزان سه کیلو و 699 گرم 4- م.م. به اتهام 1- مباشرت در تولید و ساخت مواد روانگردان صنعتی شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم 2- مباشرت در نگهداری 994 گرم حشیش، قرار مجرمیت و کیفرخواست صادر و در مورد متهمان دیگر به نام‌های س.ف. و ف.م. پرونده را مفتوح نگه ‌داشته است. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اسلامی ... پس از رسیدگی و انجام محاکمه و حصول علم به ارتکاب بزه‌های انتسابی از ناحیه متهمین مذکور به شرح دادنامه شماره 401559 - ۱۳۹۴/12/13 و مستندا به مواد 5 و8 و 20و30 قانون مبارزه با مواد مخدر و مواد 27 و124 و127 و211 و215 قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره 738 - ۱۳۹۳/10/30 هیات عمومی دیوانعالی کشور و با رعایت ماده 303 قانون آئین دادرسی کیفری علاوه بر ضبط مواد و آلت استعمال مکشوفه و خودروی پراید به شماره ... به نفع دولت متهم ردیف یکم دادنامه (م.م.) را به لحاظ تعدد جرائم بابت تولید و ساخت شیشه به اعدام و بابت نگهداری حشیش به تحمل 5 سال حبس تعزیری و 74 ضربه شلاق و شصت میلیون ریال جزای نقدی و متهم ردیف دوم (ن.الف. الف.) را با لحاظ تعداد جرائم ارتکابی به جرم مشارکت در حمل و نگهداری دو کیلو و 691 گرم شیشه به مجازات اعدام و بابت نگهداری پیش‌سازهای شیشه به یکصد و بیست ماه حبس و 74 ضربه شلاق و پرداخت 260000000 ریال جزای نقدی و بابت نگهداری وافور به پرداخت 300000ریال جزای نقدی و متهم ردیف سوم ( م. م. ) را به جرم مشارکت در حمل و نگهداری مقدار دو کیلو 691 گرم شیشه به مجازات اعدام و متهم ردیف چهارم (م.م.) را به اتهام معاونت در ساخت 2/691 کیلوگرم شیشه و با رعایت تخفیف به تحمل 7 سال حبس تعزیری با احتساب ایام قبلی بازداشت محکوم و تصریح نموده که در مورد متهمان ردیف یکم و دوم فقط مجازات اشد قابل اجراء م. ب.. النهایه هیات دادگاه به لحاظ وجود کیفیات مخففه متهمین ردیف‌های یکم و سوم را نیز مستحق تخفیف دانسته و در اجرای ماده 38 قانون مبارزه با مواد مخدر تقاضای یک درجه تخفیف مجازات نامبردگان را از کمسیون عفو و بخشودگی کرده است و پس از ابلاغ رای دادگاه آقایان 1- ع.م. به وکالت از آقای ن.الف. الف. 2- پ.الف. به وکالت از آقای م.م. هر یک با تقدیم لایحه‌ای نسبت به رای صادره اعتراض و تقاضای رسیدگی فرجامی را کرده‌اند. آقای م. مرقوم داشته است تغییر عنوان اتهامی موکل به حمل و نگهداری مواد روان گردان، حکم به محکومیت وی به مجازات اعدام بلاوجه م. ب.. موکل نه راننده خودرو بوده نه مالک آن، بلکه سرنشین بوده و از مواد مکشوفه هیچ اطلاعی نداشته است. آقای …. در دفاع از موکلش م. م. مرقوم داشته در ید و منزل موکل هیچ گونه مواد مخدر صنعتی یا روانگردان کشف نشده و صرف کشف مایع پیش‌ساز در خودروی اقای م. م. دلیل بر علم و اطلاع ایشان از مالکیت چنین محلولی و سوء‌نیت و گناهکاری وی نیست. مشروح لوایح تقدیمی فرجام‌خواهان در هنگام شور قرائت خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … کشور اجمالاً مبنی بر استدعای نقض دادنامه در قسمتی که فرجام‌خواهی قرار گرفته است، مشاوره نموده و چنین رای می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجام‌خواهی آقایان: 1-ع.م. به وکالت از آقای ن.الف. الف. 2- پ.الف. به وکالت از آقای م.م. نسبت به دادنامه شماره 401559 مورخ ۱۳۹۴/12/13 صادره از شعبه پنجم دادگاه انقلاب .. موجه و در خور پذیرش م. ب. زیرا مطابق ماده 280 قانون آئین دادرسی کیفری، در صورتی که دادگاه عنوان اتهامی را که در کیفرخواست ذکر شده است نادرست تشخیص دهد، مکلف است اتهام جدید را به متهم تفهیم تا از اتهام انتسابی مطابق مقررات دفاع کند و سپس مبادرت به صدور رای نماید و در مانحن فیه، چون دادگاه بدون تفهیم اتهام جدید و اخذ دفاع و آخرین دفاع مبادرت به صدور رای کرده است، مستندا به بند 2 قسمت ب ماده 469 قانون آئین دادرسی کیفری دادنامه یاد شده در قسمتی که مورد فرجام‌خواهی واقع شده است، نقض و رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادرکننده رای ارجاع می‌گردد. هیات شعبه یازدهم دیوان عالی کشور احمد صاحب الزمانی-مهرداد حبیبی-منوچهر کاظمی-محمد کاظمی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه صدور رأی در فرض تغییر عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست توسط دادگاه در تاریخ 26 اردیبهشت 1395، شعبه یازدهم دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن متهمان به تشکیل باند تولید و توزیع مواد روانگردان شیشه متهم بودند. بر اساس تحقیقات انجام‌شده توسط پلیس، متهمان در حین انتقال مقادیر قابل توجهی از این مواد دستگیر شدند. اتهامات شامل تولید و نگهداری مواد روانگردان و مشارکت در این جرائم بود. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اسلامی پس از بررسی، برای م. ر. ا. مجازات اعدام، حبس و جزای نقدی و برای متهم ردیف دوم نیز مجازات مشابهی تعیین کرد و سایر متهمان را به مجازات‌های متفاوت محکوم نمود. وکلای متهمان به این رای اعتراض کرده و ادعا کردند که اتهامات به درستی تفهیم نشده و دفاعیات لازم اخذ نگردیده است. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری، اعتراضات را موجه دانسته و رای صادره را در بخش مربوطه نقض و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه دادگاه عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست را نادرست تشخیص دهد، صدور رای بدون تفیهم اتهام جدید به متهم و اخذ آخرین دفاع، فاقد وجاهت قانونی است. رای خلاصه جریان پرونده در فروردین ماه 1394 در پی اخبار و گزارشات واصله مبنی بر این که فردی به نام م.م. با تشکیل یک باند حرفه‌ای در امر ساخت و تولید و خرید و فروش مواد روانگردان شیشه در سطح استان... فعالیت گسترده دارد، مامورین انتظامی با انجام تحقیقات و تعقیب و مراقبت‌های لازم محل‌های فعالیت و اختفاء و همچنین خودروهای مورد استفاده آنان را مورد شناسایی قرار دادند. نهایتا در تاریخ یادشده با همانگی مقام محترم قضایی در محدوده پلیس راه... با کنترل خودروهای عبوری پراید مشکی رنگ به شماره... متعلق به متهمین را توقیف، راننده خودرو به نام م.م. و سرنشینان آن به نام‌های م. م. و ن.الف. الف. را دستگیر و طی بازرسی به عمل آمده از خورو مقدار تقریبی 15 لیتر محلول آبکار شیشه کشف و در ادامه عملیات، متهم دیگر پرونده آقای م.م. نیز دستگیر شد. در بازرسی از منزل متهم م.م. واقع در مسکن مهر... مقدر تقریبی 3 لیتر آبکار شیشه - مقدار تقریبی یک کیلو و صد گرم کریستال شیشه و مقدار تقریبی یک کیلو حشیش و مقدار تقریبی چهار و نیم کیلوگرم پودر قرص افدرین - مقدر 5 لیتر اسید هیدروکلرید 37 % - یک دستگاه خشک کن برقی - دو دستگاه هیتر - دو عدد بشر شیشه‌ای در سایزهای مختلف و دو دستگاه پنکه کشف و ضبط شد و در بازرسی از منزل ن.الف. الف. واقع در مسکن مهر... نیز دو حقه وافور و یازده پیت به مقدار تقریبی 80 لیتر محلول حاوی افدرین و 20 لیتر استون کشف و ضبط شد. در تحقیقاتی که از متهمین به عمل آمده است، متهم م.م. در مورد برپائی لابراتوار و ساخت شیشه اظهار داشت ساعت هشت بود که برادرم زنگ زد و گفت کجایی گفتم در حال آمدن به... هستم گفت امروز در اختیار من باش مرا ببر به... و کرایه کامل امروز را به تو می‌دهم و قرار بود یک سند پراید را که قبلا تصادف کرده بود وکالت بدهد که کارهای آن را انجام بدم و آدرس... را به من داد و من آنجا رفته گفت قرار است به کوه برویم و وقتی رفتیم م. و ن. در آنجا بودند. من شناخت روی این گونه مواد نداشتم م. و ن. را روی کوهی که مرا برده بودند سوار کردند و به راه افتادیم و توسط مامورین دستگیر شدیم. متهم ن.الف. اظهار داشت به همراه م. و برادرش به کوه رفتیم و از مواد مکشوفه خبری ندارم مال م.م. است. مواد مکشوفه در منزل ک.م. متعلق به بنده است. متهم م. م. اظهار داشت به همراه ن.الف. و م.م. و م.م. با دو دستگاه خودرو (پراید و وانت) و مقداری مواد پیش‌ساز جهت تهیه شیشه به حاشیه... رفته بودیم. مواد پیش‌ساز را به همراه ف. م. از... که از دوستان وی بود تهیه نمودیم. وی در خصوص روش تهیه و ساخت شیشه اظهار داشت به همراه ن. الف. و ف. م. و م.م. اقدام به ساخت و تهیه شیشه با شگردهای خاص و ب. ت. ب. این که ساخت شیشه چندین مرحله داشت، لذا جهت حفظ امنیت بیشتر هر مرحله را در منطقه‌ای خاص انجام می‌دادیم و هرگونه شیشه را به مبلغ سیزده، چهارده میلیون تومان به شخصی به نام س. می‌فروختیم و بیش از پنج ماه است که در این کار فعالیت داریم. دادسرای عمومی و انقلاب... پس از رسیدگی‌های لازم علیه متهمین مذکور 1 - ن.الف.الف. به اتهام 1 - نگهداری دو حقه وافور و بیست لیتر استون و 80 لیتر افدرین به‌عنوان پیش‌ساز شیشه 2 - معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم از طریق تسهیل وقوع جرم و تهیه ابزار و آلات تولید 3 - م.م. به اتهام معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم 3 - م.م. به اتهام معاونت در تولید و ساخت مواد روانگردان صنعتی از نوع شیشه به میزان سه کیلو و 699 گرم 4 - م.م. به اتهام 1 - مباشرت در تولید و ساخت مواد روانگردان صنعتی شیشه به میزان 3 کیلو و 699 گرم 2 - مباشرت در نگهداری 994 گرم حشیش، قرار مجرمیت و کیفرخواست صادر و در مورد متهمان دیگر به نام‌های س.ف. و ف.م. پرونده را مفتوح نگه ‌داشته است. شعبه پنجم دادگاه انقلاب اسلامی... پس از رسیدگی و انجام محاکمه و حصول علم به ارتکاب بزه‌های انتسابی از ناحیه متهمین مذکور به شرح دادنامه شماره --- - 1394/12/13 و مستندا به مواد 5 و 8 و 20 و 30 قانون مبارزه با مواد مخدر و مواد 27 و 124 و 127 و 211 و 215 قانون مجازات اسلامی و رای وحدت رویه شماره 738 - 1393/10/30 هیات عمومی دیوانعالی کشور و با رعایت ماده 303 قانون آیین دادرسی کیفری علاوه بر ضبط مواد و آلت استعمال مکشوفه و خودروی پراید به شماره... به نفع دولت متهم ردیف یکم دادنامه (م.م.) را به لحاظ تعدد جرائم بابت تولید و ساخت شیشه به اعدام و بابت نگهداری حشیش به تحمل 5 سال حبس تعزیری و 74 ضربه شلاق و شصت میلیون ریال جزای نقدی و متهم ردیف دوم (ن.الف. الف.) را با لحاظ تعداد جرائم ارتکابی به جرم مشارکت در حمل و نگهداری دو کیلو و 691 گرم شیشه به مجازات اعدام و بابت نگهداری پیش‌سازهای شیشه به یکصد و بیست ماه حبس و 74 ضربه شلاق و پرداخت 260000000 ریال جزای نقدی و بابت نگهداری وافور به پرداخت 300000 ریال جزای نقدی و متهم ردیف سوم (م. م.) را به جرم مشارکت در حمل و نگهداری مقدار دو کیلو 691 گرم شیشه به مجازات اعدام و متهم ردیف چهارم (م.م.) را به اتهام معاونت در ساخت 2/691 کیلوگرم شیشه و با رعایت تخفیف به تحمل 7 سال حبس تعزیری با احتساب ایام قبلی بازداشت محکوم و تصریح نموده که در مورد متهمان ردیف یکم و دوم فقط مجازات اشد قابل اجراء م. ب.. النهایه هیات دادگاه به لحاظ وجود کیفیات مخففه متهمین ردیف‌های یکم و سوم را نیز مستحق تخفیف دانسته و در اجرای ماده 38 قانون مبارزه با مواد مخدر تقاضای یک درجه تخفیف مجازات نامبردگان را از کمسیون عفو و بخشودگی کرده است و پس از ابلاغ رای دادگاه آقایان 1 - ع.م. به وکالت از آقای ن.الف. الف. 2 - پ.الف. به وکالت از آقای م.م. هر یک با تقدیم لایحه‌ای نسبت به رای صادره اعتراض و تقاضای رسیدگی فرجامی را کرده‌اند. آقای م. مرقوم داشته است تغییر عنوان اتهامی موکل به حمل و نگهداری مواد روان گردان، حکم به محکومیت وی به مجازات اعدام بلاوجه م. ب.. موکل نه راننده خودرو بوده نه مالک آن، بلکه سرنشین بوده و از مواد مکشوفه هیچ اطلاعی نداشته است. آقای …. در دفاع از موکلش م. م. مرقوم داشته در ید و منزل موکل هیچ گونه مواد مخدر صنعتی یا روانگردان کشف نشده و صرف کشف مایع پیش‌ساز در خودروی اقای م. م. دلیل بر علم و اطلاع ایشان از مالکیت چنین محلولی و سوء‌نیت و گناهکاری وی نیست. مشروح لوایح تقدیمی فرجام‌خواهان در هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … کشور اجمالا مبنی بر استدعای نقض دادنامه در قسمتی که فرجام‌خواهی قرار گرفته است، مشاوره نموده و چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض و فرجام‌خواهی آقایان: 1 - ع.م. به وکالت از آقای ن.الف. الف. 2 - پ.الف. به وکالت از آقای م.م. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 1394/12/13 صادره از شعبه پنجم دادگاه انقلاب.. موجه و در خور پذیرش م. ب. زیرا مطابق ماده 280 قانون آیین دادرسی کیفری، در صورتی که دادگاه عنوان اتهامی را که در کیفرخواست ذکر شده است نادرست تشخیص دهد، مکلف است اتهام جدید را به متهم تفهیم تا از اتهام انتسابی مطابق مقررات دفاع کند و سپس مبادرت به صدور رای نماید و در مانحن فیه، چون دادگاه بدون تفهیم اتهام جدید و اخذ دفاع و آخرین دفاع مبادرت به صدور رای کرده است، مستندا به بند 2 قسمت ب ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری دادنامه یاد شده در قسمتی که مورد فرجام‌خواهی واقع شده است، نقض و رسیدگی مجدد به همان دادگاه صادرکننده رای ارجاع می‌گردد.