نحوه ی تعیین مجازات در سرقت مقرون به آزار

رأی خلاصه جریان پرونده به حکایت اوراق پرونده شعبه 101 دادگاه جزایی شهرستان الف. به اتّهام ع. دایر بر مباشرت در سرقت مقرون به آزار و ایراد ضرب‌وجرح عمدی و خانم س. دایر بر معاونت در سرقت مقرون به آزار از طریق تسهیل در وقوع جرم با مباشرت موضوع شکایت ت. و کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. رسیدگی و طی دادنامه شماره 8909971760601495- 1389/11/30 به شرح استدلال مقیّد در آن مجرمیّت نامبردگان را محرز و مسلّم تشخیص و مستنداً به مواد 294، 295، 302، 367، 442، 480، 481، 484، 652، 667 و 726 قانون مجازات اسلامی آقای ع. را به پرداخت مقادیری دیه و ارش در حقّ شاکی و از حیث جنبه عمومی به تحمّل ده سال حبس و 74 ضربه شلاق تعزیری و خانم س. را با توجّه به بند 2 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن به تحمّل 91 روز حبس و یک ضربه شلاق تعزیری محکوم و رأی صادره را قابل تجدیدنظرخواهی ظرف 20 روز پس از ابلاغ در محاکم تجدیدنظر استان گ. اعلام کرده است. با تجدیدنظرخواهی پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. ارجاع شده و این دادگاه طی دادنامه شماره 9009971710200955- 1390/07/30 با استدلالی که به عمل‌آورده، ع. را بی‌گناه تشخیص و مستنداً به شقّ 4 از بند (ب) ماده 257 قانون آیین دادرسی کیفری و اصل 37 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حکم بر برائت نامبرده صادر نموده است. در خصوص محکومیت خانم س. به 91 روز حبس بابت معاونت در سرقت همراه با اذیّت و آزار با قید این مطلب که اگرچه نسبت به دادنامه تجدیدنظرخواهی ننموده است و با این استدلال که ازآنجایی‌که حداقل مجازات حبس سه ماه م. ب. و این مدّت حبس الزاماً باید تبدیل به قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن گردد که مشمول بند یک ماده 3 این قانون بوده (عبارت قدری گنگ است عضو ممیّز)، مجازات 91 روز حبس را به پرداخت سیزده میلیون ریال جزای نقدی تبدیل کرده و اضافه نموده است «در خصوص معاونت در جرم منتهی به شکستگی ازآنجایی‌که معاونت در جرم این مورد خانم س. دلایل وجود دارد و از طرفی دادگاه بدوی اظهارنظر ننموده لذا ضمن تذکّر به دادگاه بدوی این دادگاه مواجه با تکلیف نیست.» پس از بازگشت پرونده به شعبه 101 دادگاه عمومی جزائی الف.، این دادگاه پرونده را جهت انجام تحقیقات و صدور قرار مجرمیّت به دادسرا ارسال کرده و دادسرا نیز پس از انجام تحقیقات و صدور قرار مجرمیت و تنظیم کیفرخواست مجدداً پرونده را به دادگاه فرستاده است. این دادگاه پس از رسیدگی طی دادنامه شماره 1687/90- 1390/11/29 از توجّه به شکایت ت. و نظریه پزشکی قانونی و تحقیقات به‌عمل‌آمده و کیفرخواست صادره و دفاعیات متّهمه و وکیل مدافع او بزهکاری وی را محرز و مسلّم تشخیص و مستنداً به ماده 614 و 726 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1375 به تحمّل دو سال حبس محکوم و رأی صادره را حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان گ. اعلام کرده است. محکومٌ علیها به حکم صادره اعتراض نموده و شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر که عهده‌دار رسیدگی شده طی دادنامه شماره 9109971710200351- 1391/04/12 به شرح استدلال منعکسه ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید کرده است. متعاقباً محکوم علیها با پرداخت هزینه دادرسی و ارسال لایحه‌ای به دیوان عالی کشور که هنگام شور قرائت خواهد شد، با استناد به بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تقاضای اعاده دادرسی نموده و پرونده پس از ثبت به کلاسه فوق به این شعبه ارجاع گردیده و وکیل مذکور بعداً دو لایحه دیگر نیز تقدیم داشته که ضمیمه پرونده شده است و در حین شور قرائت و مورد توجّه قرار خواهند گرفت. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … عالی کشور اجمالاً مبنی بر تقاضای اتّخاذ تصمیم شایسته و قانونی را دارم، مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست خانم س. با وکالت ر. مبنی بر اعاده دادرسی نسبت به دادنامه‌های به شماره‌های 9009971710200955-1390/07/30 و 9109971710200351-1391/4/12 هر دو صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. با توجّه به محتویات پرونده و اینکه اولاً قطع‌نظر از اینکه محکومیت خانم س. به تحمّل 91 روز بابت معاونت در بزه سرقت مقرون به آزار از طریق تسهیل در وقوع جرم با مباشرت ع. واجد اشتباه بوده است. نامبرده نسبت به دادنامه به شماره 8909971760601495- 1389/11/30 صادره از شعبه 101 دادگاه عمومی جزائی شهرستان الف. اعتراضی نداشته تا شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. از این حیث ورود کرده است و با استناد به ماده 250 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری دادنامه را از جهت مجازات تعیین‌شده تصحیح کند. ثانیاً اعمال ارتکاب یافته از سوی مباشر جرم یعنی ع. (صرف‌نظر از اینکه مباشر ع. بوده باشد- همان‌طوری که در دادنامه صادره از شعبه 101 دادگاه جزائی الف. به شماره 8909971760601495- 1389/11/30 آمده- و یا هرکس دیگر) مجموعاً سرقت مقرون به آزار تشخیص و بر همین اساس دادگاه بدوی احراز مجرمیّت نموده و با استناد به مواد قانونی مربوط به دیه و سرقت رأی به پرداخت دیه و ارش د. ح. شاکی و تحمّل حبس و شلاق تعزیری برای او و نیز مجازات حبس و شلاق برای خانم س. بابت معاونت در جرم مذکور صادر کرده است. صدور حکم بر محکومیت خانم مذکور به دو سال حبس بابت معاونت در ایراد ضرب‌وجرح که ناشی از بزه سرقت مقرون به آزار بوده، توسّط شعبه 101 دادگاه جزایی الف. و نهایتاً تأیید آن در شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. فاقد وجاهت و مجازات غیرمتناسب بوده است. بنابراین تقاضا منطبق بر بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تشخیص و با پذیرش آن و تجویز اعاده دادرسی مستنداً به ماده 274 قانون مذکور پرونده جهت رسیدگی به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه 14 دیوان عالی کشور- مستشار محمدرضا صابر- غلامرضا خلف رضایی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی نحوه ی تعیین مجازات در سرقت مقرون به آزار در تاریخ 5 خرداد 1394، دیوان عالی کشور نسبت به درخواست اعاده دادرسی صادره در خصوص محکومیت فردی به معاونت در سرقت مقرون به آزار، اقدام به صدور رای کرد. این درخواست به دو رای صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان مربوط می‌شود. در پرونده اولیه، محکومیت فرد مذکور به 91 روز حبس از سوی دادگاه عمومی جزایی تایید شده بود و نسبت به آن اعتراضی به عمل نیامده بود. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 250 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری، حکم محکومیت را به دلیل عدم تناسب مجازات و اشتباه در تعیین آن اصلاح و اعاده دادرسی را پذیرفت. ب. ت. ب. اینکه اعمال ارتکابی از سوی مباشر جرم به عنوان سرقت مقرون به آزار شناسایی گردید و مجازات تعیین شده برای فرد مذکور غیرمتناسب ارزیابی شد، پرونده برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/03/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت محکومیت متهم به معاونت در بزه سرقت مقرون به آزار، تعیین مجازات مجزا بابت معاونت در ایراد ضرب و جرح عمدی ناشی از سرقت مقرون به آزار، مصداق مجازات نامتناسب است. رای خلاصه جریان پرونده به حکایت اوراق پرونده شعبه --- دادگاه جزایی شهرستان الف. به اتّهام ع. دایر بر مباشرت در سرقت مقرون به آزار و ایراد ضرب‌وجرح عمدی و خانم س. دایر بر معاونت در سرقت مقرون به آزار از طریق تسهیل در وقوع جرم با مباشرت موضوع شکایت ت. و کیفرخواست صادره از دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان الف. رسیدگی و طی دادنامه شماره --- - 1389/11/30 به شرح استدلال مقیّد در آن مجرمیّت نامبردگان را محرز و مسلّم تشخیص و مستندا به مواد 294 ، 295 ، 302 ، 367 ، 442 ، 480 ، 481 ، 484 ، 652 ، 667 و 726 قانون مجازات اسلامی آقای ع. را به پرداخت مقادیری دیه و ارش در حقّ شاکی و از حیث جنبه عمومی به تحمّل ده سال حبس و 74 ضربه شلاق تعزیری و خانم س. را با توجّه به بند 2 ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن به تحمّل 91 روز حبس و یک ضربه شلاق تعزیری محکوم و رای صادره را قابل تجدیدنظرخواهی ظرف 20 روز پس از ابلاغ در محاکم تجدیدنظر استان گ. اعلام کرده است. با تجدیدنظرخواهی پرونده جهت رسیدگی به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. ارجاع شده و این دادگاه طی دادنامه شماره --- - 1390/07/30 با استدلالی که به عمل‌آورده، ع. را بی‌گناه تشخیص و مستندا به شقّ 4 از بند (ب) ماده 257 قانون آیین دادرسی کیفری و اصل 37 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران حکم بر برائت نامبرده صادر نموده است. در خصوص محکومیت خانم س. به 91 روز حبس بابت معاونت در سرقت همراه با اذیّت و آزار با قید این مطلب که اگرچه نسبت به دادنامه تجدیدنظرخواهی ننموده است و با این استدلال که ازآنجایی‌که حداقل مجازات حبس سه ماه م. ب. و این مدّت حبس الزاما باید تبدیل به قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معیّن گردد که مشمول بند یک ماده 3 این قانون بوده (عبارت قدری گنگ است عضو ممیّز)، مجازات 91 روز حبس را به پرداخت سیزده میلیون ریال جزای نقدی تبدیل کرده و اضافه نموده است «در خصوص معاونت در جرم منتهی به شکستگی ازآنجایی‌که معاونت در جرم این مورد خانم س. دلایل وجود دارد و از طرفی دادگاه بدوی اظهارنظر ننموده لذا ضمن تذکّر به دادگاه بدوی این دادگاه مواجه با تکلیف نیست.» پس از بازگشت پرونده به شعبه --- دادگاه عمومی جزایی الف.، این دادگاه پرونده را جهت انجام تحقیقات و صدور قرار مجرمیّت به دادسرا ارسال کرده و دادسرا نیز پس از انجام تحقیقات و صدور قرار مجرمیت و تنظیم کیفرخواست مجددا پرونده را به دادگاه فرستاده است. این دادگاه پس از رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1390/11/29 از توجّه به شکایت ت. و نظریه پزشکی قانونی و تحقیقات به‌عمل‌آمده و کیفرخواست صادره و دفاعیات متّهمه و وکیل مدافع او بزهکاری وی را محرز و مسلّم تشخیص و مستندا به ماده 614 و 726 قانون مجازات اسلامی مصوّب 1375 به تحمّل دو سال حبس محکوم و رای صادره را حضوری و ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان گ. اعلام کرده است. محکومٌ علیها به حکم صادره اعتراض نموده و شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر که عهده‌دار رسیدگی شده طی دادنامه شماره --- - 1391/04/12 به شرح استدلال منعکسه ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عینا تایید کرده است. متعاقبا محکوم علیها با پرداخت هزینه دادرسی و ارسال لایحه‌ای به دیوان عالی کشور که هنگام شور قرائت خواهد شد، با استناد به بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تقاضای اعاده دادرسی نموده و پرونده پس از ثبت به کلاسه فوق به این شعبه ارجاع گردیده و وکیل مذکور بعدا دو لایحه دیگر نیز تقدیم داشته که ضمیمه پرونده شده است و در حین شور قرائت و مورد توجّه قرار خواهند گرفت. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … عالی کشور اجمالا مبنی بر تقاضای اتّخاذ تصمیم شایسته و قانونی را دارم، مشاوره نموده چنین رای می‌دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست خانم س. با وکالت ر. مبنی بر اعاده دادرسی نسبت به دادنامه‌های به شماره‌های 9009971710200955 - 1390/07/30 و 9109971710200351 - 1391/04/12 هر دو صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. با توجّه به محتویات پرونده و اینکه اولا قطع‌نظر از اینکه محکومیت خانم س. به تحمّل 91 روز بابت معاونت در بزه سرقت مقرون به آزار از طریق تسهیل در وقوع جرم با مباشرت ع. واجد اشتباه بوده است. نامبرده نسبت به دادنامه به شماره 8909971760601495 - 1389/11/30 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان الف. اعتراضی نداشته تا شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. از این حیث ورود کرده است و با استناد به ماده 250 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری دادنامه را از جهت مجازات تعیین‌شده تصحیح کند. ثانیا اعمال ارتکاب یافته از سوی مباشر جرم یعنی ع. (صرف‌نظر از اینکه مباشر ع. بوده باشد- همان‌طوری که در دادنامه صادره از شعبه --- دادگاه جزایی الف. به شماره 8909971760601495 - 1389/11/30 آمده- و یا هرکس دیگر) مجموعا سرقت مقرون به آزار تشخیص و بر همین اساس دادگاه بدوی احراز مجرمیّت نموده و با استناد به مواد قانونی مربوط به دیه و سرقت رای به پرداخت دیه و ارش د. ح. شاکی و تحمّل حبس و شلاق تعزیری برای او و نیز مجازات حبس و شلاق برای خانم س. بابت معاونت در جرم مذکور صادر کرده است. صدور حکم بر محکومیت خانم مذکور به دو سال حبس بابت معاونت در ایراد ضرب‌وجرح که ناشی از بزه سرقت مقرون به آزار بوده، توسّط شعبه --- دادگاه جزایی الف. و نهایتا تایید آن در شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان گ. فاقد وجاهت و مجازات غیرمتناسب بوده است. بنابراین تقاضا منطبق بر بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تشخیص و با پذیرش آن و تجویز اعاده دادرسی مستندا به ماده 274 قانون مذکور پرونده جهت رسیدگی به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار