مقدمه
نقض رای تجدیدنظر خواسته به لحاظ احراز مسئولیت بدون لحاظ عدم توجه به دعوا
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 22 خرداد 1398 در استان گلستان برگزار شد، موضوع اصلی بحث، نقض رای تجدیدنظر خواسته به دلیل احراز مسئولیت بدون توجه به دعوا بود. در این راستا، سوالاتی درباره نقص دادخواست تجدیدنظر و امکان اظهارنظر در مورد خ. ر. د. مطرح گردید. هیات عالی قضایی بر این عقیده بود که تجدیدنظرخواهی بهدرستی انجام شده و دادگاه تجدیدنظر تنها به مواردی که مورد تجدیدنظر قرار گرفتهاند رسیدگی میکند. بنابراین، در صورت عدم محکومیت خوانده ردیف دوم، تاثیری بر وضعیت وی نخواهد داشت. نظر اکثریت بر اساس ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی بیان کرد که هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه اشخاص ذینفع درخواست کرده باشند و در این مورد، مرجع تجدیدنظر فقط به تجدیدنظرخواهی خ. ر. ا. رسیدگی خواهد کرد. همچنین، عدم قید اداره کل راهداری در دادخواست تجدیدنظر به عنوان نقص محسوب نمیشود. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور بود که دادگاه بدوی باید قرار صادر میکرد و تجدیدنظرخواستی که ناقص است باید با صدور قرار رفع نقص مواجه شود تا از بروز مشکلات برای خواهان بدوی جلوگیری شود. این نظرات به مواد 349 و 359 قانون آیین دادرسی مدنی استناد داشتند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/03/22
برگزار شده توسط: استان گلستان/ شهر گرگانموضوع
نقض رای تجدیدنظر خواسته به لحاظ احراز مسئولیت بدون لحاظ عدم توجه به دعواپرسش
در دعوایی خ. ب. ط.
1- اداره کل راه و شهرسازی و
2- اداره کل راهداری و حمل و نقل جادهای دادخواستی به خواسته جبران خسارت تقدیم داشته که پس از انجام کارشناسی و رسیدگیهای لازم، محکمه بدوی حکم به محکومیت خ. ر. ا. و حکم به بی حقی خ. ن. ب. خ. ر. د. صادر نمود. نسبت به این دادنامه از سوی خ. ر. ا. (م. ع.) تجدیدنظر خواهی به عمل آمده و دادخواست تجدیدنظر خواهی صرفاً به طرفیت خواهان دعوی بدوی (محکوم له) تقدیم شده است و در لایحه تجدیدنظر خواهی افزود که مسئولیت خسارت وارده اساساً متوجه وی نبوده بلکه متوجه خ. ر. د. در دعوای بدوی (یعنی اداره کل راهداری و حمل و نقل جادهای) م. ب.. لطفاً در چنین وضعیتی مستدلاً و مستنداً به سوالات زیر پاسخ دهید
الف) ب. ت. ب. اینکه خ. ر. د. در مرحله تجدید نظر طرف دعوی قرار نگرفته و رسیدگی به دعوی ت. ن. خ. مستلزم استماع دفاعیات خواندهی مذکور نیز م. ب.. آیا چنین دادخواستی ناقص محسوب میشود؟ اگر ناقص است روش رفع نقص و مستند قانونی آن چیست؟
ب) در فرض رسیدگی به تجدیدنظر خواهی با وجود نقص و یا پس از رفع نقص و تکمیل آن، در صورتی که محکمه تجدیدنظر، اعتراض ت. ن. خ. را وارد بداند اگرچه میتواند رای را نسبت به وی نقض و به لحاظ عدم توجه دعوا، قرار رد صادر نماید لیکن آیا میتواند نسبت به خ. ر. د. که چه بسا در مرحله تجدیدنظر طرف دعوا قرار نگرفته و رای تجدیدنظر خواسته نسبت به وی قطعی شده و اعتراضی از سوی خواهان بدوی به آن نشده، اظهارنظر نمود و به لحاظ احراز مسئولیت وی، رای را نسبت به او نقض و او را د. ح. خ. بدوی محکوم نمود؟
نظر هیات عالی
در فرض سوال، تجدید نظرخواهی م. ع. (خ. ر. ا.) که نسبت به حکم محکومیت خود اعتراض نموده، به طور صحیح به عمل آمده و دادگاه تجدیدنظر به استناد ماده 349 ق.آ.د.م صرفاً به آنچه که مورد تجدیدنظر خواهی است و در مرحله نخستین مورد حکم قرار گرفته، رسیدگی مینماید، مگر اینکه وفق ماده 359 قانون مذکور رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در این صورت نسبت به اشخاص دیگر قابلیت تسری داشته باشد و در فرض سوال چون نسبت به خ. ر. د. در ماهیت امر حکم محکومیت صادر نگردیده، اثری بر وضعیت او مترتب نیست و در صورتی که دادنامه تجدیدنظر خواسته نسبت به خ. ر. ا. نقض شده باشد، خواهان میتواند به طرق مقتضی از جمله اعاده دادرسی نسبت به حکم سابق مبنی بر بیحقی خ. ر. د. اعتراض نماید.نظر اکثریت
به استناد ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذی نفع رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند. در موضوع سوال م. ع. دادخواست تجدید نظر را مطابق قانون تقدیم نموده است و به موجب آن نسبت به محکومیت خود معترض و تقاضای نقض رای بدوی را نموده است. بر اساس ماده 349 قانون فوق الذکر، مرجع تجدید نظر فقط به آنچه که مورد تجدید نظر خواهی است و در مرحله نخستین مورد حکم قرار گرفته رسیدگی مینماید. در مانحن فیه، مرجع تجدید نظر چنانچه اساساً دعوی را متوجه اداره کل راه شهرسازی نداند، نسبت به نقض حکم محکومیت اقدام مینماید و تکلیفی در خصوص اداره کل راهداری ندارد مگر اینکه وفق ماده 359 آیین دادرسی مدنی رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در این صورت نسبت به آن نیز تسری خواهد داشت. ضمناً موضوع مشمول ماده 345 آیین دادرسی مدنی مبنی بر رفع نقص یا تجدید دادخواست نیز نمیباشد زیرا عدم قید اداره کل راهداری در دادخواست تجدید نظر از سوی تجدید نظر خواه، اساساً از موارد نقص دادخواست نمیباشد.نظر اقلیت
صرفنظر از اینکه دادگاه بدوی به جهت عدم توجه دعوا به اداره کل راهداری میبایست «قرار» صادر مینمود نه «حکم» حال چنانچه مرجع تجدید نظر نسبت به نقض حکم محکومیت اداره کل راه و شهرسازی اقدام و قرار رد دعوا صادر مینماید و از سویی دیگر دعوای خواهان بدوی نسبت به اداره کل راهداری نیز با حکم بطلان صادر گردید که نتیجتاً خواهان بدوی را در موقعیت دشوار قرار میدهد که جهت پرهیز از این امر باید به این امر قائل بود که دادخواست تجدید نظر واجد ایراد و نقص م. ب. و در راستای ماده 345 آیین دادرسی مدنی میبایست قرار رفع نقص صادر گردد.موارد مرتبط 44
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
اعتراض به موارد مغفول مانده در رأی بدوی
مواد 2، 3، 194، 197، 198 و 512 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
دعوای مطالبه اجرت المثل درفرض دریافت چک به جای مبلغ اجرت المثلتاثیر دریافت چک به ازای اجرت المثل
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط داوری اختیاری
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ارجاع اختلافات ناشی از قراردادهای آتی به داوری
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام در فرض عدم انتساب تاخیر به متعهد
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به مطالبه خسارت ناشی از قطع درخت
مواد 2 و 3 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تقاضای استرداد عین جهیزیه با وجود عدم بقای عین
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر و اعلام می نماید
-
رأی
هماستناد
دعوای الزام به تنظیم سند رسمی از ناحیه خریدار در فرض انعقاد بیع به نمایندگی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
بررسی تجدیدنظرخواهی و رد دعوی جلب ثالث در پرونده مطالبه وجه و خسارات دادرسی بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی
مواد 2 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
الزام به تنظیم سند رسمی مستند به صلح نامه عادی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان صادر می گردد
-
رأی
هماستناد
دعوای تنفیذ وصیت نامه علیه مولی به طرفیت توسط قیم
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع آن صادر می گردد رای صادره
-
رأی
هماستناد
درخواست رفع ممانعت از حق
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تلقی تجدیدنظرخواهی خارج از مهلت به فرجام خواهی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی خواهان را صادر مینماید 0 رای
-
رأی
هماستناد
(1)- اثر مانع خارجی ایفاء تعهد بر قابلیت مطالبه چک تضمینی -(2)- حدود اعتبار چک تضمینی صادره به مبلغ دو برابر موضوع تعهد - (3)- شیوه اخذ گواهی عدم پرداخت چک صادره در وجه دو نفر (4)
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی به کیفیت مطروحه صادر می گردد
-
رأی
هماستناد
تفاوت در مبلغ حق الوکاله در نسخ قرارداد
قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین ماده 2
-
رأی
هماستناد
(1)- طرح دعوای مطالبه اجرت المثل به استناد حکم دادگاه (2)- اثر ترهین ملک در دعوی مطالبه اجرت المثل
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
انتقال چکی که حواله کرد آن خط خورده
مواد 2 و 197 از قانون آیین دادرسی مدنی در دادگاه بدوی
-
رأی
هماستناد
نحوه احراز ورشکستگی در فرض عدم پرداخت چک
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
ابطال قرارداد مسکونی و جلب ثالث؛ نقض دادنامه بدوی و غیرقابل استماع بودن دعوی در دادگاه تجدیدنظر
مواد 2 و 348 و 353 و 358 از قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته نسبت به اصح
-
رأی
هماستناد
تفاوت مالکیت در اثر ارث و وصیتواخواهی از قرار رد دعوی الزام به تنظیم سند رسمی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوی صادر و اعلام می گردد رای صادر
-
رأی
هماستناد
ذینفع طرح دعوای قلع و قمع مستحدثات در مشاعات
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خواهان صادر و اعلام م
-
رأی
هماستناد
طرفین دعوای اعتراض ثالث
مواد 2 و 417 و 418 و 419 و 420 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوای اعتراض ثالث را صادر و اعلام
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای خط خوردن عبارت به حواله کرد در چک
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید در فرض رابطه استیجاری با مالک سابقتاثیر تغییر مالک بر وضعیت اجاره
مواد 2 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته در نتیجه قر
-
رأی
هماستناد
شرط تحقق انفساخ قراردادی
مواد 2 و 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی صادر و اعلام می گردد
-
رأی
هماستناد
شرط تایید فسخ قرارداد توسط دادگاه
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعهدات الحاقی به سند سفید امضاء
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعارض در منطوق و نتیجه رای صادره از حیث ماهوی و شکلی بودن
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرارعدم استماع صادر واعلام میدارد رای صادر
-
رأی
هماستناد
نقش تنظیم سند رسمی در تحویل مبیع
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
رفع موانع استماع دعوی در مرحله تجدیدنظر
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار توافق راجع به محکمه صالح در قراردادهای بین المللی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر شرط داوری در قرارداد بر رسیدگی دادگاه
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی ابطال آگهی تاسیس شرکت
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379
-
رأی
هماستناد
احراز مالکیت متصرف خودرو
ماده 2 از قانون آیین دادرسی مدنی قرا رد دعوا در این قسمت صادر و اعلام می گر
-
رأی
هماستناد
دعوای تقسیم ترکه قبل از درخواست افراز
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر مختومه در دعوای ابطال مستندات موضوع حکم قطعی
ماده 2 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط دعوای راجع به مسئولیت مدنی قاضی
مواد 2 و 30 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شده و قابلیت اعتراض در محاکم تجدیدنظر
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه بهای ملک از نهادهای عمومی
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی مطالبه وجه ضمانت نامه بانکی
مواد 2 و 358 از قانون آیین دادرسی در امور مدنی
-
رأی
هماستناد
انتقال منافع مال توقیف شده
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد آن صادر و اعلام می گردد
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2962 مورخ 1395/11/19
ماده 2 قانون آیین دادرسی در امور مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/921 مورخ 1400/11/20
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 که به ترتیب مقرر می دارند: دادخو
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 349 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 349 و 359 قانون آیین دادرسی مدنی استناد داشتند
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 2 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی بیان کرد که هیچ دادگاهی نمی تواند به دعوای
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
