وضعیت حقوقی وقف غیر منجز

وضعیت حقوقی وقف غیر منجز خ. م.: موضوع مورد بررسی، درخواست تنفیذ یک وقفنامه عادی است که به منظور وقف دو دانگ مشاع از یک ملک ارائه شده است. در این راستا، طرف مقابل با پذیرش وقف، به ادعای جعل مستندات مرتبط با درخواست کننده پرداخته و وکیل آنها بر عدم ایراد به نظریه کارشناس تاکید نموده است. در مرحله رسیدگی اولیه، دادگاه با استناد به نظریه کارشناس که اصالت وقفنامه را تایید نکرده، دعوی را رد می‌کند. درخواست تجدیدنظر از سوی خواهان ارائه می‌شود که در مرحله تجدیدنظر نیز رای اولیه تایید می‌گردد. پرونده در نهایت به دیوان عالی کشور ارجاع می‌شود و در آنجا نیز ب. ت. ب. نظریه کارشناس و عدم تحقق شرایط صحت وقف، رای دادگاه تجدیدنظر تایید و ابرام می‌شود. بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-54-a_0815110235698">ماده 54 قانون مدنی</a>، صحت وقف نیازمند تحقق قبض و اقباض است که در این مورد محقق نشده است. شماره دادنامه قطعی: --- پیام: وقفی که معلق بر فوت واقف واقع شده است صحیح نمی‌باشد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 19/3/88 موقوفه م.د. و م.خ. به تصدی اداره اوقاف و امور خیریه شرق تهران با نمایندگی د.ع. د. ب. ط. الف. و م. و ح. و ح. همگی خ. به خواسته تنفیذ وقفنامه عادی 14/11/87 تسلیم مجتمع قضایی شهید بهشتی تهران نموده و توضیح داده است که به موجب صلح نامه شماره 16044 - 11/3/30 دو دانگ مشاع از شش دانگ پلاک شماره 284 فرعی از --- اصلی بخش --- تهران به خانم م.د. صلح حقوق گردیده است، دو دانگ مذکور که به موجب قطعه اول صورت جلسه تفکیکی در حال حاضر به صورت شش دانگ یک قطعه زمین به مساحت 5/121 متر درآمده و در آن یک‌باب خانه احداث شده است ب. ت. ب. وصیت‌نامه (وقف نامه) 1387/11/14 وقف گردیده است لذا از آنجایی که واقف در تاریخ 28/11/87 به رحمت ایزدی پیوست و وراث حین‌الفوت آن مرحومه فرزندان وی (خواندگان) می‌باشند به شرح خواسته تقاضای تنفیذ وصیت نامه (وقفنامه) را دارند، رسیدگی به شعبه هشتم دادگاه عمومی تهران محول می‌گردد، وقت رسیدگی تعیین و از طرفین دعوت به عمل می‌آید آقای ش.ق. به عنوان وکیل خانم ….خ. و آقای ر.الف. به عنوان وکیل ح. و ح. خ. و آقای ر.الف. به عنوان وکیل ح. و ح.خ. انتخاب و معرفی می‌شوند و جلسه دادگاه در تاریخ 30/6/88 با حضور نماینده خواهان و وکیل خواندگان تشکیل می‌گردد، وکیل خ. ر. ا. (الف.خ.) اظهارمی‌دارد موکل من با وجود اینکه خودش ذینفع است دعوی را قبول دارد و محل مورد نظر در واقع وقف است و مفاد وقف‌نامه را قبول داریم هر چند اگر وقف نشده باشد به نفع ما است، وکیل خواندگان ردیف 3 و 4 آقای …. بیان می‌دارد لایحه‌ای تقدیم کردم حرفی ندارم، نماینده خواهان بیان می‌دارد ب. ش. د. تقدیمی تقاضای تنفیذ وقف را دارم، دادگاه پس از استماع اظهارات طرفین حاضر، جریان ثبتی پلاک مورد بحث را از ثبت اسناد استعلام می‌نماید و چون از ناحیه تعدادی از خواندگان نسبت به مستند ارائه شده از سوی خواهان ادعای جعل می‌شود، دادگاه جهت رسیدگی به ادعای مذکور، موضوع را به کارشناس ارجاع می دهد و کارشناس منتخب پس از بررسی اعلام می‌دارد... صدور و تحریر امضا و اثر انگشت منتسب به مرحومه م.د. از نظر زمانی مقدم به تحریر متن و به صورت سفید امضا و سفید انگشت صادر و درج و تحریر گردیده و سپس در مرحله زمانی دیگری متن فعلی وقف‌نامه در بالای امضا و اثر انگشت اضافه گردیده است لذا اصالت فنی و تنظیمی وقف‌نامه «وصیت نامه »; عادی 14/11/87 مورد تایید نمی‌باشد (منفی) دادگاه پاره‌ای اقدامات قضایی دیگر معمول و نهایتا ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 30/9/89 خلاصتا با این استدلال که اصالت وقف نامه عادی 14/11/87 مورد تایید کارشناس واقع نشده است و به نظریه کارشناس نیز ایراد و اعتراض موجهی به عمل نیامده بلکه نظریه مذکور با اوضاع و احوال محقق و مسلم قضیه مطابقت دارد...، دعوی خواهان را مقرون به صحت تشخیص نداده و حکم به رد آن صادر می‌کند، اداره خ. ن. ب. حکم صادره تجدیدنظرخواهی می‌کند و در لایحه اعتراضیه اعلام می‌دارد نظریه کارشناس مخدوش و در تعارض با اوضاع و احوال محقق بر موضوع است، هر چند اعتراض این اداره به نظریه کارشناس خارج از فرجه قانونی بوده است ولی یکی از خواندگان ضمن تایید اصالت وقف‌نامه موصوف در مهلت قانونی به نظریه کارشناس اعتراض کرده که مورد توجه دادگاه قرار نگرفته است، وانگهی نظریه کارشناس موضوعیت ندارد شهود قضیه حاضر به شهادت می‌باشند و دادگاه از شهودی که ذیل سند استنادی را امضا کرده‌اند تحقیق نکرده است و به فرض اینکه بین تحریر برخی سطور با سطر آخر مدرکیه مورد بحث اختلاف باشد دلیل بر جعل بودن نمی‌باشد و از طرفی هم عدم پذیرش مفاد وصیت‌نامه توسط برخی از ورثه تاثیری در سهم سایرین که معترض آن نمی‌باشند، نخواهد داشت و رد دعوی به صورت مطلق خلاف موازین شرعی و قانونی بوده و تقاضای نقض دادنامه صادره و صدور حکم وقف خواسته اعلامی در دادخواست اولیه را می‌نماید، رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه سیزدهم دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می‌شود واین دادگاه پاره [ای از] اقدامات [را] معمول ولی سرانجام به موجب دادنامه شماره --- - 21/10/90 با استدلال به اینکه ایراد ت. ن. خ. در حدی نیست که موجب حصول علم به وجود اشتباه در دادنامه تجدیدنظرخواسته گردد، تجدیدنظرخواهی را رد و دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید می‌کند، اداره خواهان از رای دادگاه تجدیدنظرنیز فرجام‌خواهی به عمل می‌آورد و در لایحه فرجامی مطالب قبلی را در مورد وقفیت رقبه مورد نزاع تکرار و پرونده پس از انجام تبادل لوایحه به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می‌گردد که به هنگام شور، مشروح لایحه اعتراضیه ف. خ. و لایحه جوابیه فرجام خواندگان قرائت خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … واوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراضات ف. خ. ب. ت. ب. اوراق ومحتویات پرونده و لحاظ مفاد وقف نامه استنادی وارد نمی‌باشد زیرا علاوه بر نظریه کارشناس منتخب در مخدوش بودن اصالت مدرکیه مذکور، مفاد این نوشته نیز حاکی است که وقف خانه مورد نزاع به صورت منجز انجام نگرفته است و واقف قید نموده است که خانه‌ام را بعد از فوت خودم وقف می‌کنم که چنین وقفی صحیح نمی‌باشد، مضافا قبض و اقباض که از شرایط صحت وقف است نیز انجام نپذیرفته است بنابراین در وضعیت حاضر دادنامه موصوف به شماره 1361 - 21/10/90 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران حسب نتیجه خالی از اشکال موثر بوده و ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون انصاری - احمدی