وکالت در شورای حل اختلاف

در دعاوی که در صلاحیت شورای حل اختلاف است اگر طرفین یا یکی از آنها فردی را به عنوان وکیل خود معرفی کنند آیا الزاماً شخص مزبور باید وکیل دادگستری باشد یا به اشخاص غیر از وکیل دادگستری نیز می‌توان با تنظیم وکالت‌نامه در یکی از محاضر اسناد رسمی وکالت داد؟ نظر هیئت عالی مستفاد از ماده 189 قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی و اجتماعی جمهوری اسلامی ایران این است که شورای حل اختلاف از دو نوع صلاحیت برخوردار است: 1.رسیدگی به اموری که ماهیت قضایی آن پیچیدگی کمتری دارد 2. رفع اختلافات محلی و حل و فصل اموری که ماهیت قضایی ندارد. بنابراین، چنانچه شورای حل اختلاف، در حدود صلاحیت خود، به اموری که ماهیت قضایی دارد رسیدگی کند می‌تواند مرجع قضایی تلقی شود. ماده 10 آیین‌نامه اجرایی قانون مرقوم رسیدگی در شورا را تابع تشریفات قانون آیین دادرسی ندانسته و در خصوص الزامی بودن طرح دعوا در شورا توسط وکیل دادگستری در مواردی که شاکی شخصاً مبادرت به اعلام شکایت نمی‌کند، آیین‌نامه مزبور ساکت است. اما ملزم نبودن مرجع قضایی به رعایت تشریفات دادرسی به معنای نادیده گرفتن آیین و ضوابط کلی و قواعد عمومی حاکم بر دادرسی و تخطی از آنها نیست بلکه از مجموع مقررات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی (باب دوم - وکالت در دعاوی) و قوانین مربوط به وکالت، استفاده می‌شود. در مواردی که مدعی یا شاکی توسط وکیل در مراجع قضایی، اقامه دعوا می‌کند، این وکیل الزاماً باید وکیل دادگستری باشد و استثنا بر این قاعده، نیاز به تصریح قانونی دارد. کما اینکه بند (الف) ماده 7 قانون آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1379، اعلام شکایت به وسیله وکیل دادگستری یا وکیل رسمی را در آن دیوان، تجویز کرده است. آیین‌نامه مرقوم نیز در چند مورد از قبیل رد دادرسان و مقررات دادرسی تشریفات قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی را لازم الرعایه دانسته است. بنا به مراتب به نظر می‌رسد طرح دعوا در شورای حل اختلاف توسط وکیل بلامانع است اما چنانچه دعوا ماهیت قضایی داشته باشد، دعوا باید توسط وکیل دادگستری اقامه شود.