پرداخت ما به التفاوت دیه در جنایات قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392

رأی خلاصه جریان پرونده پیرو گزارشات مورخه 1393/2/30 و 1393/8/28 به این شعبه چگونگی ماجرای فوت مرحومه ص. م. به حکایت اوراق پرونده پیوست از این قرار است آقای س.م. یک دستگاه کره گیری مستعمل خریداری و جهت استفاده به منزل می برد-همسرش ص. در غیاب شوهر در 1390/12/5 مشغول کار با دستگاه می گردد. در اثر بی احتیاطی مرحومه در حین کار ،کنار روسری وی به تسمه موتور گیر می کند و در اثر چرخش دستگاه روسری دور گردن مرحومه می پیچد دستگاه واژگون می گردد ص. خفه می شود. اولیاء دم ابتدا از دامادشان س.م. شکایت قتل عمد می نمایند. پرونده در نزد جانشین بازپرس خ. مورد رسیدگی قرار می گیرد در اثر تحقیق مشخص می گردد حادثه در غیاب متهم واقع شده است. آقای … پس از کسب نظر هیأت سه نفره کارشناسان حوادث ناشی از کار که 50% تقصیر را متوجه متوفات و 50% دیگر را متوجه مالک(همسر متوفات ) اعلام می دارند. آقای … در مورد قتل عمد قرار منع تعقیب صادر می نماید پس از موافقت دادسرا و ابلاغ به طرفین آقای …. ه. به وکالت از اولیاء دم به قرار صادره اعتراض می نماید. پرونده در شعبه 101 دادگاه عمومی جزائی ب. رسیدگی و اعتراض وکیل اولیاء دم را وارد دانسته و با نقض قرار منع تعقیب دستور جلب متهم را به محاکمه صادر می نماید . آقای … خ. ب. ت. ب. رأی دادگاه بر جلب متهم به محاکمه که قرار مجرمیت متهم را صادر و پرونده با تنظیم کیفرخواست به محاکم کیفری استان ارسال می شود-دادگاه در رسیدگی به پرونده نواقصی اعلام و پرونده جهت تکمیل تحقیقات به دادگاه عمومی بخش خ. اعاده و پس از تکمیل تحقیقات و رفع نواقص مورد نظر دادگاه به مرکز استان اعاده می نماید. دادگاه با رسیدگی به موضوع طی دادنامه شماره 075-1392/12/6 متهم را از اتهام قتل عمد تبرئه و او را به 50% دیه زن مسلمان د. ح. اولیاء دم محکوم می نماید. وکلای هر دو طرف به رأی صادره اعتراض می کنند پرونده به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع می گردد. شعبه با رسیدگی به اعتراض تجدیدنظر خواهان طی دادنامه شماره 99-1393/2/30 با رد اعتراض آقای … دم ، برائت متهم را از ارتکاب قتل عمدی تأیید می نماید و در مورد محکومیت وی به پرداخت دیه د. ح. اولیاء دم چون از طرف اولیاء دم درخواست دیه نگردیده بود لذا صدور حکم به پرداخت دیه را موجه ندانسته با نقض دادنامه صادره پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه صادر کننده رأی منقوض ارجاع می نماید لیکن در مورد محکومیت متهم به پرداخت دیه سهم صغیر رأی صادره را تأیید می کند. پرونده به شعبه مرسل اعاده می گردد. شعبه اول دادگاه کیفری استان در مورخه 1393/4/21 جلسه رسیدگی با حضور اولیاء دم ـ متهم و وکیل و نماینده دادستان تشکیل می دهد اولیاء دم گفته اند هر چند نیاز به دیه نداریم ولی دیه قانونی مورد مطالبه ما است در جریان رسیدگی وکیل اولیاء دم نیز حاضر می گردد و درخواست دیه سهمی موکلان خود را نموده است. م. ا. د. است مستحق حبس نیستم بچه یک ساله ام نزد من است تقاضای عفو و بخشش از اولیاء دم دارم . دادگاه پس از استماع اظهارات نماینده دادستان از جهت اینکه نماینده صندوق تأمین خسارات بدنی حضور نداشته از جهت تعیین تکلیف پرداخت بقیه دیه کامله به دفتر دستور می دهد مراتب را به صندوق اعلام دارند تا چنانچه دفاع یا پاسخی دارند اعلام نمایند.صندوق طی نامه مورخه 1393/5/20 اعلام داشته است ب. ت. ب. زمان حادثه پرداخت مابقی دیه کامله شامل مورد نمی گردد درخواست صدور رأی شایسته را نموده است .شعبه پس از وصول پاسخ صندوق ختم رسیدگی اعلام وطی دادنامه شماره 0033-1393/5/25 متهم را به پرداخت نصف دیه کامله زن به اولیاء دم و یکسال حبس و مستنداً به تبصره ذیل ماده 551 قانون مجازات اسلامی سال 1392 صندوق تأمین خسارات بدنی را نیز به پرداخت مابقی دیه ب. ت. ب. تقصیر متوفات تا حد پنجاه درصد محکوم می نماید-پس از صدور حکم اولیاء دم از م. ع. از جهت دیه و جنبه عمومی جرم اعلام گذشت می نمایند-مدیریت حقوقی صندوق تأمین خسارات بدنی از محکومیت صندوق تجدیدنظرخواهی می کند و اعلام می دارد ب. ت. ب. زمان وقوع جرم مقررات تبصره ذیل ماده 551 که مصوب سال 1392 م. ب. منصرف از موضوع است و ن. ب. ا. قانون مجازات ناظر به مجازات جرائمی است که پس از تصویب قانون واقع می گردد بنا به مراتب درخواست نقض رأی محکومیت صادره را می نماید .پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می شود و مجدداً به این شعبه ارجاع می گردد. شعبه با رسیدگی به اعتراض صندوق با وارد دانستن اعتراض مدیریت حقوقی تأمین خسارات بدنی طی دادنامه شماره 710-1393/8/28 رأی تجدیدنظر خواسته را مستنداً به بند 4-از شق ب ماده 265 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری نقض پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر محاکم کیفری استان خ. ارجاع می نماید .پرونده این بار در شعبه سوم محاکم کیفری استان مورد رسیدگی قرار می گیرد و طی دادنامه شماره 001215-1393/10/12 ب. ت. ب. تاریخ وقوع جرم که پس از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392بوده مقررات تبصره ذیل ماده 551 قانون مذکور را منصرف از مورد خواسته دانسته و صندوق را از پرداخت ما به التفاوت دیه مرحومه (پنجاه درصد دیه زن مسلمان) معاف می نماید .آقای …. ه. وکیل اولیاء دم در مهلت قانونی به این رأی اعتراض می نماید . پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می گردد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر تأیید و ابرام دادنامه در خصوص دادنامه شماره 01215-1393/10/14 صادره از شعبه سوم دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اعتراض و تجدیدنظرخواهی آقای …. ه. به وکالت از اولیاء دم مرحومه ص. م. نسبت به دادنامه شماره 01215-1393/10/14 صادره از شعبه سوم دادگاه کیفری استان خ. جنوبی ب. ت. ب. محتویات پرونده در زمان وقوع حادثه فوت متوفات که 1390/12/5 بوده است و تاریخ تصویب قانون مجازات اسلامی اخیر التصویب که 1392/2/1 م. ب. و با عنایت به مندرجات ماده 10 قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته است «.....مجازات و اقدام تأمینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و مرتکب هیچ رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل را نمی‌توان به موجب قانون مؤخر به مجازات یا اقدامات تأمینی و تربیتی محکوم کرد.» بنا بمراتب اعتراضی به رأی تجدیدنظر خواسته و استدلال دادگاه صادر کننده رأی مذکور وارد نیست و لذا مستندا به شق الف از ماده 469 قانون آئین دادرسی کیفری با رد اعتراض آقای … رأی تجدیدنظر خواسته عیناً تأیید و ابرام می گردد. پرونده به دادگاه صادر کننده رأی اعاده می گردد. شعبه 24 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار ابراهیم لشکری - علی شوشتری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی پرداخت ما به التفاوت دیه در جنایات قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392 در تاریخ 22 تیر 1394، دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که در آن، اولیاء دم یک مرحومه از همسر متوفات به اتهام قتل عمد شکایت کرده بودند. این حادثه در تاریخ 5 اسفند 1390 و در حین کار با دستگاه کره‌گیری رخ داد و منجر به خفگی مرحومه شد. تحقیقات نشان داد که حادثه در غیاب شوهر اتفاق افتاده و کارشناسان به طور مساوی تقصیر را به متوفات و همسرش نسبت دادند. در مرحله نخست، قرار منع تعقیب صادر شد، اما این تصمیم در دادگاه عمومی جزایی نقض و متهم به محاکمه احضار گردید. در نهایت، دادگاه متهم را از اتهام قتل عمد تبرئه و به پرداخت 50% دیه محکوم کرد. این حکم مورد اعتراض قرار گرفت و دیوان عالی کشور در تاریخ 30 اردیبهشت 1393 برائت متهم را تایید کرد، اما در خصوص دیه به دلیل عدم درخواست از سوی اولیاء دم، حکم را نقض و پرونده را به شعبه قبلی ارجاع داد. پس از بررسی‌های مجدد، دادگاه متهم را به پرداخت دیه و یک سال حبس محکوم کرد. صندوق تامین خسارات بدنی به این محکومیت اعتراض کرد و دیوان عالی کشور در تاریخ 28 آبان 1393 این اعتراض را وارد دانست و پرونده را به شعبه دیگری ارجاع کرد. شعبه جدید نیز ب. ت. ب. تاریخ وقوع جرم و قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، صندوق را از پرداخت ما به التفاوت دیه معاف کرد. وکیل اولیاء دم به این رای اعتراض کرد که دیوان عالی کشور در تاریخ 14 دی 1393 این اعتراض را رد و رای شعبه سوم را تایید نمود. در نهایت، دیوان عالی کشور با استناد به ماده 10 قانون مجازات اسلامی، رای تجدیدنظرخواسته را تایید و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/22 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در جنایات ارتکابی قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392 ، پرداخت ما به التفاوت دیه زن تا سقف دیه مرد به عهده صندوق تامین خسارت های بدنی نیست. رای خلاصه جریان پرونده پیرو گزارشات مورخه 1393/02/30 و 1393/08/28 به این شعبه چگونگی ماجرای فوت مرحومه ص. م. به حکایت اوراق پرونده پیوست از این قرار است آقای س.م. یک دستگاه کره گیری مستعمل خریداری و جهت استفاده به منزل می بردهمسرش ص. در غیاب شوهر در 1390/12/05 مشغول کار با دستگاه می‌گردد. در اثر بی احتیاطی مرحومه در حین کار ،کنار روسری وی به تسمه موتور گیر می کند و در اثر چرخش دستگاه روسری دور گردن مرحومه می پیچد دستگاه واژگون می‌گردد ص. خفه می‌شود. اولیاء دم ابتدا از دامادشان س.م. شکایت قتل عمد می نمایند. پرونده در نزد جانشین بازپرس خ. مورد رسیدگی قرار می‌گیرد در اثر تحقیق مشخص می‌گردد حادثه در غیاب متهم واقع شده است. آقای … پس از کسب نظر هیات سه نفره کارشناسان حوادث ناشی از کار که 50 % تقصیر را متوجه متوفات و 50 % دیگر را متوجه مالک(همسر متوفات) اعلام می دارند. آقای … در مورد قتل عمد قرار منع تعقیب صادر می‌نماید پس از موافقت دادسرا و ابلاغ به طرفین آقای …. ه. به وکالت از اولیاء دم به قرار صادره اعتراض می‌نماید. پرونده در شعبه --- دادگاه عمومی جزایی ب. رسیدگی و اعتراض وکیل اولیاء دم را وارد دانسته و با نقض قرار منع تعقیب دستور جلب متهم را به محاکمه صادر می‌نماید. آقای … خ. ب. ت. ب. رای دادگاه بر جلب متهم به محاکمه که قرار مجرمیت متهم را صادر و پرونده با تنظیم کیفرخواست به محاکم کیفری استان ارسال می‌شوددادگاه در رسیدگی به پرونده نواقصی اعلام و پرونده جهت تکمیل تحقیقات به دادگاه عمومی بخش خ. اعاده و پس از تکمیل تحقیقات و رفع نواقص مورد نظر دادگاه به مرکز استان اعاده می‌نماید. دادگاه با رسیدگی به موضوع طی دادنامه شماره --- - 1392/12/06 متهم را از اتهام قتل عمد تبرئه و او را به 50 % دیه زن مسلمان د. ح. اولیاء دم محکوم می‌نماید. وکلای هر دو طرف به رای صادره اعتراض می کنند پرونده به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع می‌گردد. شعبه با رسیدگی به اعتراض تجدیدنظر خواهان طی دادنامه شماره --- - 1393/02/30 با رد اعتراض آقای … برائت متهم را از ارتکاب قتل عمدی تایید می‌نماید و در مورد محکومیت وی به پرداخت دیه د. ح. اولیاء دم چون از طرف اولیاء دم درخواست دیه نگردیده بود لذا صدور حکم به پرداخت دیه را موجه ندانسته با نقض دادنامه صادره پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌نماید لیکن در مورد محکومیت متهم به پرداخت دیه سهم صغیر رای صادره را تایید می کند. پرونده به شعبه مرسل اعاده می‌گردد. شعبه اول دادگاه کیفری استان در مورخه 1393/04/21 جلسه رسیدگی با حضور اولیاء دم - متهم و وکیل و نماینده دادستان تشکیل می دهد اولیاء دم گفته اند هر چند نیاز به دیه نداریم ولی دیه قانونی مورد مطالبه ما است در جریان رسیدگی وکیل اولیاء دم نیز حاضر می‌گردد و درخواست دیه سهمی موکلان خود را نموده است. م. ا. د. است مستحق حبس نیستم بچه یک ساله ام نزد من است تقاضای عفو و بخشش از اولیاء دم دارم. دادگاه پس از استماع اظهارات نماینده دادستان از جهت اینکه نماینده صندوق تامین خسارات بدنی حضور نداشته از جهت تعیین تکلیف پرداخت بقیه دیه کامله به دفتر دستور می دهد مراتب را به صندوق اعلام دارند تا چنانچه دفاع یا پاسخی دارند اعلام نمایند.صندوق طی نامه مورخه 1393/05/20 اعلام داشته است ب. ت. ب. زمان حادثه پرداخت مابقی دیه کامله شامل مورد نمی گردد درخواست صدور رای شایسته را نموده است.شعبه پس از وصول پاسخ صندوق ختم رسیدگی اعلام وطی دادنامه شماره --- - 1393/05/25 متهم را به پرداخت نصف دیه کامله زن به اولیاء دم و یک سال حبس و مستندا به تبصره ذیل ماده 551 قانون مجازات اسلامی سال 1392 صندوق تامین خسارات بدنی را نیز به پرداخت مابقی دیه ب. ت. ب. تقصیر متوفات تا حد پنجاه درصد محکوم می‌نمایدپس از صدور حکم اولیاء دم از م. ع. از جهت دیه و جنبه عمومی جرم اعلام گذشت می نمایندمدیریت حقوقی صندوق تامین خسارات بدنی از محکومیت صندوق تجدیدنظرخواهی می کند و اعلام می‌دارد ب. ت. ب. زمان وقوع جرم مقررات تبصره ذیل ماده 551 که مصوب سال 1392 م. ب. منصرف از موضوع است و ن. ب. ا. قانون مجازات ناظر به مجازات جرائمی است که پس از تصویب قانون واقع می‌گردد بنا به مراتب درخواست نقض رای محکومیت صادره را می‌نماید.پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می‌شود و مجددا به این شعبه ارجاع می‌گردد. شعبه با رسیدگی به اعتراض صندوق با وارد دانستن اعتراض مدیریت حقوقی تامین خسارات بدنی طی دادنامه شماره --- - 1393/08/28 رای تجدیدنظر خواسته را مستندا به بند 4 - از شق ب ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری نقض پرونده را جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر محاکم کیفری استان خ. ارجاع می‌نماید.پرونده این بار در شعبه سوم محاکم کیفری استان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و طی دادنامه شماره --- - 1393/10/12 ب. ت. ب. تاریخ وقوع جرم که پس از تصویب قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بوده مقررات تبصره ذیل ماده 551 قانون مذکور را منصرف از مورد خواسته دانسته و صندوق را از پرداخت ما به التفاوت دیه مرحومه (پنجاه درصد دیه زن مسلمان) معاف می‌نماید.آقای …. ه. وکیل اولیاء دم در مهلت قانونی به این رای اعتراض می‌نماید. پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر تایید و ابرام دادنامه در خصوص دادنامه شماره --- - 1393/10/14 صادره از شعبه سوم دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص اعتراض و تجدیدنظرخواهی آقای …. ه. به وکالت از اولیاء دم مرحومه ص. م. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/10/14 صادره از شعبه سوم دادگاه کیفری استان خ. جنوبی ب. ت. ب. محتویات پرونده در زمان وقوع حادثه فوت متوفات که 1390/12/05 بوده است و تاریخ تصویب قانون مجازات اسلامی اخیر التصویب که 1392/02/01 م. ب. و با عنایت به مندرجات ماده 10 قانون مجازات اسلامی که مقرر داشته است «.....مجازات و اقدام تامینی و تربیتی باید به موجب قانونی باشد که قبل از وقوع جرم مقرر شده است و مرتکب هیچ رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل را نمی‌توان به موجب قانون موخر به مجازات یا اقدامات تامینی و تربیتی محکوم کرد.» بنا بمراتب اعتراضی به رای تجدیدنظر خواسته و استدلال دادگاه صادر کننده رای مذکور وارد نیست و لذا مستندا به شق الف از ماده 469 قانون آیین دادرسی کیفری با رد اعتراض آقای … رای تجدیدنظر خواسته عینا تایید و ابرام می‌گردد. پرونده به دادگاه صادر کننده رای اعاده می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار