مقدمه
اجرت المثل کارهایی که زوجه انجام داده باوجود حکم قطعی تمکین
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 7 دیماه 1389 در استان مازندران برگزار شد، موضوع بررسی اجرتالمثل کارهای زوجه با وجود حکم قطعی تمکین مورد بحث قرار گرفت. سوال اصلی این بود که دامنه اجرای تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات طلاق و تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی چیست و آیا این دو تبصره با یکدیگر تعارض دارند یا خیر؟ نظر هیات عالی این بود که بین این دو تبصره تعارضی وجود ندارد و زوجه میتواند اجرتالمثل کارهای مشروع خود را مطالبه کند، مشروط بر اینکه دعوای الزام به پرداخت اجرتالمثل در مرحله نخستین مطرح شود. اکثریت اعضای هیات بر این باور بودند که تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی، مکمل تبصره 6 است و به زوجه این امکان را میدهد که حتی در صورت سوء رفتار، اجرتالمثل کارهای انجام شده را مطالبه کند، به شرط آنکه عدم قصد تبرع را اثبات نماید. در مقابل، اقلیت معتقد بود که تبصره 6 شرایط لازم برای مطالبه اجرتالمثل را تعیین کرده و پس از طرح درخواست طلاق، فقط این تبصره حاکم است و تبصره الحاقی نمیتواند به عنوان دعوای مستقل مورد استماع قرار گیرد. این نظرات نشاندهنده اختلاف در تفسیر و کاربرد مواد قانونی مرتبط با حقوق زوجه در خصوص اجرتالمثل است.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1389/10/07
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساریموضوع
اجرت المثل کارهایی که زوجه انجام داده باوجود حکم قطعی تمکینپرسش
قلمرو اجرای تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات طلاق و تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی کدام است؟ آیا این دو تبصره تعارض دارند؟ هرگاه زوجه به موجب حکم قطعی محکوم به تمکین شده باشد، اجرتالمثل کارهایی که انجام داده است به استناد تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی قابل مطالبه است؟نظر هیئت عالی
ب. ت. ب. اطلاق تبصره ماده 336 قانون مدنی و تصویب آن، با وجود مقررات تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و اینکه به هر تقدیر تبصره 6 مذکور دارای قیودی است که در تبصره ماده 336 قانون مدنی این قیود و محدودیتها وجود ندارد؛ به نظر میرسد همانگونه که استدلال شده است بین مقررات تبصرههای مذکور تعارضی وجود ندارد. با این تأکید که دعوای الزام به پرداخت اجرتالمثل انجام کارهای مشروع و مباح به استناد تبصره ماده 336 قانون مدنی نیاز به طرح دادخواست در مرحله نخستین دارد. در حالیکه در اعمال تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، دادگاه پس از احراز عدم امکان سازش، باید اجرتالمثل را مورد لحوق حکم قرار دهد و این امر نیاز به طرح دادخواست جداگانه ندارد.نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق از کفایت لازم برخوردار نبوده است، قانونگذار (مجمع تشخیص مصلحت نظام) در مقام احقاق حقوق زن، به تصویب تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی، آن هم بدون هرگونه قید و شرطی (منظور سوءرفتار زوجه در زندگی زناشویی) مبادرت کرد و به نظر میرسد قانونگذار با تصویب تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی اجازه داد تا با وصف آنکه زن سوءرفتار دارد چنانچه کارهایی را انجام داده که شرعاً برعهده نداشته و عرفاً بدان اجرت تعلق میگیرد (مانند قالیبافی، خیاطی و...) میتواند مستقلاً آنها را مطالبه کند. به عبارت دیگر، بین دو تبصره از نظر ماهیت و تأکید بر استحقاق زوجه در دریافت اجرتالمثل، هیچگونه تعارضی وجود ندارد و هر کدام در جایگاه خود مجری هستند؛ لیکن تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی مکمل تبصره 6 ماده واحده بوده و بعضی از محدودیتهای مقرر در تبصره مذکور را ملغی کرده است. بنابراین، حتی در صورتیکه درخواست طلاق از ناحیه زوجه بوده و یا درخواست طلاق از ناحیه زوج به علت سوءرفتار و معاشرت زوجه باشد نیز زوجه طبق تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی میتواند اجرتالمثل کارهایی را که شرعاً به عهده وی نبوده و عرفاً مستحق اجرت شناخته میشود را به شرط آنکه اثبات کند به دستور زوج و با عدم قصد تبرع بوده است، چه در زمان وجود رابطه زوجیت و چه بعد از متارکه و یا فوت، با اقامه دعوای مستقل مطالبه کند.نظر اقلیت
به نظر میرسد قبل از تصویب ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق نیز زوجه میتوانست با استناد به ماده 336 قانون مدنی با شرایط مندرج در این ماده مطالبه اجرتالمثل کند؛ لیکن قانونگذار با تصویب تبصره 6 ماده واحده، استحقاق زوجه و مطالبه این حق را در زمان رسیدگی به درخواست طلاق، مقید به شرایط مندرج در این تبصره کرد که ظاهراً هدف از آن جلوگیری از اقداماتی است که ممکن است زوجه با انجام آنها بنیان خانواده را متزلزل کند. مکلف کردن دادگاه به تعیین تکلیف اجرتالمثل همزمان با صدور حکم طلاق یا گواهی عدم امکان سازش به این منظور است که پس از طلاق و جدایی زوجین، ریشه نزاع و اختلافی بین آنها باقی نمانده باشد تا زندگی آنها را بعد از جدا شدن نیز تحت تأثیر قرار دهد. چنانکه رسیدگی به امر اجرتالمثل در زمان رسیدگی به درخواست طلاق مرد، مستلزم تقدیم دادخواستی هم نیست، بنابراین، صدور حکم طلاق نقطه پایانی است بر تمام اختلافات زوجین که ناشی از عقد نکاح است.
تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی نیز ناسخ مقررات تبصره 6 ماده واحده نیست و هرگاه منظور قانونگذار از تصویب تبصره الحاقی نسخ تبصره 6 ماده واحده بود، میتوانست با اصلاح تبصره مذکور به این هدف نایل آید. لذا تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی تأکیدی است بر استحقاق زوجه در دریافت اجرتالمثل؛ لیکن مفاد این تبصره فقط در زمان وجود رابطه زوجیت طرفین و یا در زمان قطع این رابطه به علتی غیر از طلاق (مانند فوت) مجری است و به عنوان دعوایی مستقل قابل طرح و استماع است. بنابراین، بعد از طرح درخواست طلاق، صرفاً تبصره 6 ماده واحده حکومت داشته و استحقاق زوجه برای مطالبه اجرتالمثل، منوط به احراز شرایط مقرر در این تبصره است؛ زیرا پس از صدور حکم طلاق چنانچه دادگاه بنابه تکلیف مقرر در تبصره 6 ماده واحده، زوجه را به لحاظ عدم وجود شرایط مقرر در این تبصره مستحق دریافت اجرتالمثل نداند، اقامه دعوای مستقل توسط زوجه بر اساس تبصره الحاقی به ماده 336 قانون مدنی و استماع چنین دعوایی از ناحیه دادگاه مغایر قانون بوده و از اعتبار امر مختومه برخوردار است.موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط 41
آرای مرتبط 27
-
رأی
هماستناد
(1)- تفسیر لفظ دستور زوج در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت - (2)- مصداق دستور زوج جهت تحقق شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی مصوب 23 دی 1385 و با توجه به اظهارات خواهان مبنی بر عد
-
رأی
هماستناد
اصل عدم تبرع زوجه در کارهای رایج خانه داری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه اجرای حکم اجرت المثل در صورت اجرای حکم طلاق
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اثر انصراف تجدیدنظرخوانده از اصل دعوی
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل تبرع در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رد دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت به دلیل عدم احراز قصد دریافت دستمزد و عرف تبرعی بودن امور خانه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
جمع بین اجرت المثل و شرط تنصیف دارایی زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 161 مورخ 1395/08/26 هیات تخصصی پژوهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
معیار محاسبه نحله
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط تعلق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نقش عرف در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
1- مفهوم دستور زوج در تحقق اجرت المثل برای زوجه2- اثر مراقبت از فرزند زوج بر استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل
مواد 336 و 1257 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 779 مورخ 1398/05/15 هیات عمومی دیوان عالی کشور | توافقنامههای مالی ضمن عقد نکاح: بررسی همزیستی شرط تنصیف دارایی و اجرتالمثل زوجه در قانون حمایت خانواده 1
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رابطه عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت و تبرع
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل حاکم در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 از قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت بعد از فوت زوج
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مفهوم دستور زوج به زوجه به عنوان شرط استحقاق دریافت اجرت المثل
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
مدعی در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیتبار اثباتی استحقاق اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
رای شماره 484 مورخ 1390/11/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
بار اثبات در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت2- اثر عدم مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
اصل تبرّعی بودن کارهای انجام شده توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت شرط تنصیف دارایی در صورت توقیف اموال توسط زوجه
ماده 336 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
استحقاق زوجه به اجرت المثل ایام زوجیت
ماده 336 قانون مدنی
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2728 مورخ 1397/10/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/94/804 مورخ 1399/06/16
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2561 مورخ 1395/10/08
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1403/1075 مورخ 1404/01/04
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/781 مورخ 1398/07/02
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1401/1067 مورخ 1401/10/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/3292 مورخ 1395/12/18
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1325 مورخ 1400/10/29
قانون مدنی و ماده 336
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/93/467 مورخ 1393/02/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2979 مورخ 1396/12/05
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/943 مورخ 1396/04/28
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/1200 مورخ 1397/04/31
ماده 336 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/259 مورخ 1395/02/13
ماده 336 قانون مدنی
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 336 — قانون مدنی
ماده 336 قانون مدنی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
