نامشخص
اصلاح قسمتی از قانون دادرسی و کیفر ارتش و نسخ بعضی ازمواد قانون مجازات عمومی با اصلاحات و الحاقات بعدی
اصلاح قسمتي از قانون دادرسي و كيفر ارتش و نسخ
بعضي از مواد قانون مجازات عمومي
مصوب 1354,04,18
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده (منسوخه 17ˏ11ˏ1400) ـ مواد 5 ـ 6 ـ 132 ـ 164 ـ 165 ـ 182 ـ 184 ـ 187 ـ 188 ـ 262 ـ 263 ـ 288 ـ 291 ـ 292 ـ 293 ـ 294 ـ 297 ـ 298ـ 303 ـ 305 ـ 307 ـ 310 ـ 311 ـ 312 ـ 315 ـ 319 ـ 320 ـ 323 ـ الي 334 ـ 336 ـ 337 ـ 338 ـ 340 ـ 344 ـ 345 ـ 346 ـ 347 ـ350 الي 363 ـ 365 ـ 366 ـ 367 ـ 398 ـ 339 و 412 قانون دادرسي و كيفر ارتش به شرح زير اصلاح و مواد 195 ـ 196 ـ 289 ـ 290 ـ 295ـ 302 ـ 304 ـ 306 ـ 348 ـ 349 و عناوين «مبحث سوم فرار به طرف دشمن» و «مبحث چهارم مقررات مشترك بين سه مبحث» و مواد 413 ـ414 ـ 415 ـ 416 ـ 418 ـ 422 قانون مذكور و قانون مجازات مقدمين عليه امنيت و استقلال مملكتي مصوب 22 خرداد ماه 1310 و مواد 69 و 74و 79 و بند 1 ماده 81 قانون مجازات عمومي نسخ ميشود.
ماده 5 ـ دادستاني ارتش تشكيل ميشود از دادستان ارتش و يك يا دو معاون و به تعداد مورد نياز داديار و بازپرس و معاون بازپرس و كارمندان دفتري.
ماده 6 ـ وظايف بازپرس و دادستان دادگاههاي متشكل در اداره دادرسي نيروهاي مسلح شاهنشاهي مستقر در پايتخت بر عهده دادستاني ارتش ميباشد.
ماده 132 ـ ضابطين نظامي براي انجام وظايفي كه برعهده دارند نميتوانند در منازل اشخاص وارد شوند مگر با حضور دادستان نظامي يا نماينده او.
ماده 164 ـ هرگاه متهمي بامر بازپرس جلب يا بازداشت شده باشد بازپرس مكلف است در ظرف 24 ساعت از زمان حاضر شدن متهم بازجوئي هاياوليه را از او نموده و قرار تأميني بر حسب مورد (قرارالتزام يا كفيل يا وثيقه و يا در صورت لزوم بازداشت) درباره او صادر نمايد.
تبصره ـ در مورد اين ماده نسبت بافسران فقط قرار التزام صادر ميشود مگر اين كه مقتضيات صدور قرار بازداشت افسر متهم را ايجاب نمايد.
ماده 165 ـ در مورد اجراي قرارهاي تأمين بشرح زير اقدام ميشود:
1 ـ هرگاه متهمي كه التزام داده پس از احضار در تاريخ مقرر بدون عذرموجه حاضر نگردد بدستور دادستان وجه التزام از او اخذ و در صورت عدم پرداخت بازاء هر پانصد ريال يا كسر آن يك روز بازداشت ميگردد.
2 ـ اگر متهمي كه با معرفي كفيل آزاد بوده پس از احضار در تاريخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود بكفيل اخطار ميشود كه ظرف پانزده روز مكفول خود را معرفي نمايد و در صورت عدم معرفي بدستور دادستان وجه الكفاله از كفيل اخذ ميگردد و هرگاه از پرداخت وجه الكفاله خودداري نمايد بازاء هر پانصد ريال يا كسر آن يك روز بازداشت ميشود.
3 ـ هرگاه متهمي كه وثيقه داده پس از احضار در تاريخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نگردد بدستور دادستان وثيقه بنفع دولت ضبط ميشود و هرگاه وثيقه غيرمنقول باشد دستور دادستان باجراي ثبت براي استيفاء مبلغ وثيقه كافي است و اجراي ثبت مكلف است قرار تأمين وثيقه را مانند اسناد رسمي بموقع اجرا بگذارد.
تبصره 1 ـ مدت بازداشت در مورد بندهاي 1 و2 و حداكثر يك سال است.
تبصره 2 ـ از روزيكه دستور دادستان جهت پرداخت وجه التزام يا بازداشت متهم يا اخذ وجه الكفاله يا بازداشت كفيل يا ضبط وثيقه ابلاغ ميشود متهم يا كفيل يا وثيقه گذار حق دارند ظرف ده روز به دادگاه نظامي كه صلاحيت رسيدگي باصل اتهام را دارد شكايت نمايند دادگاه مكلف است در جلسه اداري و خارج از نوبت بآن رسيدگي و رأي مقتضي صادر نمايد. رأي دادگاه در اين مورد قطعي است.
ماده 182 ـ متهم ميتواند از بين نظاميان واجد شرايط شاغل يا بازنشسته يك يا دو نفر وكيل مدافع براي خود انتخاب نمايد.
شرايط و ترتيب وكالت بموجب آئين نامه اي خواهد بود كه بتصويب وزارت جنگ ميرسد.
تبصره ـ هرگاه وكلاي نظامي موضوع اين ماده در اجراي امر وكالت متهم بارتكاب جرمي شوند رسيدگي باتهام آنان با دادگاه نظامي است.
ماده 184 ـ پس از تعيين وكيل مدافع هرگاه متهم يا وكيل او يا هر دو براي بررسي پرونده درخواست مهلت كنند رئيس دادگاه ميتواند با رعايت كفايت وقت تا يك هفته مهلت دهد كه ظرف اين مدت در دفتر دادگاه پرونده را بررسي كنند و هرگاه متهم يا وكيل مدافع او ايراداتي نسبت به صلاحيت دادگاه يا حصول مرور زمان داشته باشند يا تحقيقات را ناقص بدانند بايد ايرادات مزبور را ظرف همان مهلت بدفتر دادگاه تسليم نمايند.
ماده 187 ـ رئيس دادگاه پس از انجام تشريفات مذكور در مواد قبل و انقضاي مهلت مقرر در ماده 184 در اولين وقت آزاد جلسه مقدماتي دادگاه را تشكيل ميدهد در اين جلسه دادگاه پرونده و ايرادات متهم يا وكيل مدافع را (اگر ايرادي شده باشد) مورد بررسي قرار داده و ميتواند دادستان متهم و يا وكيل مدافع را جهت اخذ توضيحات احضار نمايد و در خاتمه جلسه در غياب احضارشدگان بشرح زير قرار مقتضي صادر مينمايد:
الف ـ هرگاه رسيدگي در صلاحيت دادگاه تشخيص نشود قرار عدم صلاحيت خود را با تعيين مرجعي كه صالح تشخيص داده صادر مينمايد.
ب ـ هرگاه موضوع اتهام را مشمول مرور زمان بداند يا بهر علت ديگر ادامه تعقيب را قانوني تشخيص ندهد قرار موقوفي تعقيب صادر مينمايد.
ج ـ هرگاه نقصي در تحقيقات مشاهده نمايد كه براي رفع آن اقدام بازپرس ضروري باشد قرار تكميل تحقيقات را با تصريح به تحقيقاتي كه بازپرس بايد انجام دهد صادر مي نمايد. خواستن مدارك و سوابق از ادارات و يگانها يا مراجع ديگر با خود دادگاه است.
تبصره ـ قرار دادگاه در صورتي كه راجع بعدم صلاحيت يا موقوفي تعقيب باشد به دادستان ابلاغ ميگردد و دادستان ميتواند ظرف 48 ساعت نسبت بآن اعتراض كند. هرگاه دادستان در مهلت مقرر اعتراض ننمايد پرونده براي اظهار نظر دادستان ارتش باداره دادرسي نيروهاي مسلح شاهنشاهي فرستاده ميشود و در صورت اعتراض دادستان ارتش در ظرف پنج روز از تاريخ وصول قرار به دادستان ارتش رسيدگي به يكي از دادگاههاي تجديدنظر آن اداره در مركز ارجاع ميگردد.
ماده 188 ـ هرگاه در جلسه مقدماتي به نظر دادگاه مانعي براي تشكيل جلسه دادرسي نباشد يا پرونده پس از تكميل تحقيقات به دادگاه اعاده شده وتكميل باشد صورت جلسه مقدماتي تنظيم و رئيس دادگاه وقت جلسه دادرسي را تعيين و مقرر مي دارد كه بطرفين دعوي ابلاغ گردد.
ماده 262 ـ خلاصه رأي غيابي دادگاه هرگاه مبني بر محكوميت باشد بايد يك نوبت در يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار محل انعقاد دادگاه يا پايتخت و روزنامه رسمي كشور شاهنشاهي آگهي گردد.
ماده 263 ـ هرگاه محكوم غائب قبل از انقضاء سه ماه از تاريخ انتشار آگهي مؤخر دستگير و يا شخصاً حاضر و خود را بدادگاه مربوط معرفي كند رأي غيابي باو ابلاغ ميشود و حق دارد ظرف دو روز از تاريخ ابلاغ نسبت به آن اعتراض كند تا رسيدگي مجدد در همان دادگاه به عمل آيد و در صورت عدم اعتراض رأي صادر حضوري محسوب مي شود ولي حق محكوم براي درخواست تجديدنظر طبق مقررات اين قانون محفوظ خواهد بود، هرگاه تاريخ معرفي يا دستگيري بعد از انقضاء سه ماه از تاريخ انتشار آگهي مؤخر باشد رأي غيابي باو ابلاغ مي گردد و حق دارد ظرف 2 روز از رأي مذكور درخواست تجديدنظر نمايد و در صورتي كه رأي غيابي از دادگاه تجديدنظر صادر شده باشد حق دارد ظرف دو روز از تاريخ ابلاغ واقعي نسبت به آن اعتراض كند تا مجدداً در همان دادگاه مورد رسيدگي قرار گيرد.
تبصره 1 ـ در مورد اين ماده اخذ تأمين از محكوم يا تجديدنظر در تأمين قبلي به تقاضاي دادستان بعهده دادگاه صادركننده رأي غيابي است.
تبصره 2 ـ مقررات اين ماده در مورد آراء غيابي كه تاكنون صادر شده نيز جاري است و مدت سه ماه مهلت مقرر از تاريخ لازم الاجراء شدن اين قانون شروع ميشود.
ماده 288 ـ كيفرهائي كه در مورد جنايت از طرف دادگاههاي نظامي تعيين ميگردد بشرح زير است:
1 ـ اعدام.
2 ـ حبس دائم.
3 ـ حبس جنائي درجه 1
4 ـ حبس جنائي درجه 2
ماده 291 ـ مدت حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال است.
ماده 292 ـ مدت حبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال است.
ماده 293 ـ حبس دائم با كار ـ حبس موقت يا حبس موقت با كار يا حبس با كار ـ حبس مجرد ـ حبس عادي مذكور در اين قانون به ترتيب به حبس دائم ـ حبس جنايي درجه 1 ـ حبس جنائي درجه 2 ـ حبس جنحه اي تبديل و مجازات خلع درجات و علائم نظامي حذف ميگردد.
ماده 294 ـ در هر مورد كه در اين قانون حداقل مجازات كمتر از 61 روز حبس باشد مدت آن 61 روز تعيين ميگردد.
ماده 297 ـ كيفرهاي جنائي مطلقاً و حبس جنحه اي در صورتي كه زايد بر يكسال باشد مستلزم اخراج از خدمت خواهد بود
ماده 298 ـ اخراج از خدمت متضمن عواقب زير است:
1 ـ محروميت از درجه و حق استعمال علائم و كليه نشانها و امتيازات و عناوين نظامي.
2 ـ محروميت از حق استخدام در نيروهاي مسلح شاهنشاهي.
3 ـ محروميت از حقوق بازنشستگي.
ماده 303 ـ مدت حبس جنحه اي از 61 روز تا سه سال است.
ماده 305 ـ هر كس كه به موجب حكم قطعي دادگاه نظامي به پرداخت جزاي نقدي يا هر پرداخت نقدي ديگر بصندوق دولت محكوم شده باشد و از پرداخت آن امتناع نمايد و باموال او هم دسترسي نباشد بعد از خاتمه كيفر حبس بازاء هر پانصد ريال يا كسر آن يك روز بازداشت ميشود و مدت بازداشت در هر حال بيش از پنج سال نخواهد بود.
تبصره ـ در صورتيكه محكوم عليه مذكور در اين ماده پس از تحمل نصف مدت بازداشت دعوي اعسار كند و بموجب حكم دادگاه صادركننده حكم جزائي معسر شناخته شود از زندان آزاد مي شود، حكم دادگاه بر قبول يا رد دعوي اعسار قطعي است.
ماده 307 ـ كساني كه سن آنان بيش از 15 سال و كمتر از 18 سال تمام باشد هرگاه متهم به ارتكاب جنحه يا جنايتي گردند كه رسيدگي به آن در صلاحيت دادگاههاي مذكور در اين قانون ميباشد دادگاه حكم خود را بر طبق قانون تشكيل دادگاه اطفال بزهكار صادر مينمايد و اجراي آن به موجب آئين نامه اي خواهد بود كه بتصويب وزارت جنگ و وزارت دادگستري رسيده باشد.
ماده 310 ـ
[بند (1) و تبصره آن حذف شده است.]
2 ـ هر كس به وسيله نطق يا اوراق چاپي يا خطي يا بهر وسيله ديگر مردم را به اغتشاش بر ضد امنيت داخلي يا خارجي كشور ايران تحريك كند وتحريك او مؤثر واقع شود به حبس دائم و هرگاه منجر به قتل گردد به اعدام محكوم ميشود و هرگاه تحريك مؤثر واقع نشده باشد مجازات محرك حبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال است.
مجازات كسانيكه در اين اغتشاش شركت داشته اند حبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال است مگر اينكه شخصاً مرتكب جرمي شده باشند كه جزاي آن شديدتر باشد كه در اينصورت به مجازات اشد محكوم ميشوند.
3 ـ هر كس به نحوي از انحاء براي جدا كردن قسمتي از قلمرو حاكميت ايران يا براي لطمه وارد آوردن به تماميت و يا استقلال كشور ايران اقدام نمايد باعدام محكوم ميشود.
4 ـ هر كس خواه مستقلاً خواه با حمايت خارجي بر ضد حكومت ملي ايران مسلحانه قيام كند باعدام محكوم ميشود.
5 ـ هر يك از اشخاص مذكور در اين ماده قبل از كشف موضوع اطلاعاتي در اختيار مأمورين مربوط دولتي بگذارد كه مؤثر در كشف قضيه و شناسائي و تعقيب سايرين باشد بر حسب مورد با موافقت دادستان از تعقيب يا با نظر دادگاه از مجازات معاف خواهد شد و هرگاه اطلاع بعد از كشف يا تعقيب داده شده باشد و موجب تسهيل كار مأمورين گردد مجازات او بر حسب مورد تا سه درجه تخفيف داده ميشود.
ماده 311 ـ نظاميان زير محكوم باعدام ميشوند:
1 ـ هر نظامي كه عده تحت فرماندهي خود يا قلعه و مكاني كه حفاظت آن به مسئوليت او سپرده شده باشد يا ذخيره و تخشائي و آذوقه و مهمات ارتش يا نقشه جات قلاع امكنه و بنادر و يا اسم شناسائي و عبور يا اسرار راجع بعمليات نظامي يا مذاكرات نظامي يا سياسي را بدشمن يا بنفع دشمن يا تسليم يا افشاء نمايد.
2 ـ هر نظامي كه براي انجام مقاصد دشمن با او تباني كند.
3 ـ هر نظامي كه داخل در توطئه شود براي اين كه فرمانده يا مكان محصور را مجبور نمايد كه بنحوي از انحاء تسليم دشمن گردد.
4 ـ هر نظامي كه در مقابل دشمن افراد را تشويق به فرار كرده يا باعث تفرقه آنها شود.
5 ـ هر نظامي اعم از اين كه تبعه ايران بوده يا تبعه خارجه و در خدمت نيروهاي مسلح شاهنشاهي باشد و بر عليه ايران حمل اسلحه نمايد و يا مرتكب يكي از جرائم مذكور در اين ماده شود و در همين حكم است هر اسير جنگي كه پس از مرخصي خلف عهد نموده و مسلحانه دستگير شده باشد.
ماده 312 ـ 1 ـ هر كسيكه نظاميان را بالحاق بدشمنان و ياغيان يا به نظاميان متمرد اغوا و تشويق كند و يا عمداً وسايل تسهيل الحاق آنها را فراهم آورد يا براي دولتي كه با ايران داخل جنگ است جمع آوري استعداد نمايد محرك بخيانت شمرده شده و محكوم باعدام است.
2 ـ هر كس عده اي از نظاميان يا غير نظامياني را كه در خدمت نيروهاي مسلح شاهنشاهي هستند و خدمات نظامي به آنان واگذار گرديده است تحريك به عصيان يا عدم اجراي وظايف نظامي كند هرگاه مؤثر واقع شود بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال و در صورتيكه مؤثر واقع نشود بحبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال محكوم ميشود.
ماده 315 ـ هر نظامي كه اسناد يا مذاكرات يا تصميمات طبقه بندي شده را در اختيار كساني كه صلاحيت اطلاع بر آنرا ندارند قرار دهد يا بهر نحو آنان را از مفاد آن مطلع سازد بترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه سند يا مذاكرات يا تصميمات بكلي سري بوده بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 ـ هرگاه سند يا مذاكرات يا تصميمات سري بوده بحبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال.
3 ـ هرگاه سند يا مذاكرات يا تصميمات خيلي محرمانه بوده بحبس جنحه اي از يك تا سه سال.
4 ـ هرگاه سند يا مذاكرات يا تصميمات محرمانه بوده به تنبيه انضباطي از طرف فرمانده يا رئيس مربوط.
تبصره 1 ـ هرگاه اعمال فوق بموجب قوانين ديگر مستلزم مجازات شديدتري باشد مرتكب بمجازات اشد محكوم خواهد شد.
تبصره 2 ـ هر كس از اسناد يا مذاكرات يا تصميمات بالا مطلع گرديد و يا علم به ممنوعيت افشاء آن، آنرا بهر نحو افشاء نمايد بترتيب مقرر در اين ماده محكوم ميشود.
تبصره 3 ـ طبقه بندي و تغيير طبقه بندي اسناد و مذاكرات و تصميمات و طرز نگاهداري اسناد طبقه بندي شده بموجب آئين نامه اي خواهد بود كه به تصويب وزارت جنگ ميرسد.
ماده 319 ـ هرگاه اشخاصي مرتكب توطئه شوند كه منظور از آن ارتكاب جنايت مذكور در مواد 316 و 317 اين قانون باشد و براي تهيه مقدمات جنايات امري را انجام يا شروع بانجام كرده باشند محكوم باعدام ميشوند.
تبصره ـ توطئه وقتي تحقق پيدا مي كند كه تباني بين دو نفر يا بيشتر شده باشد.
ماده 320 ـ هر كس نسبت به اعليحضرت همايون شاهنشاه يا والاحضرت همايون ولايتعهد بنحوي از انحاء اهانت وارد آورد بحبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال محكوم ميشود.
ماده 323 ـ هر نگهبان كه محوطه نگهباني خود را بدون اجازه و دستور مقامات مجاز ترك نمايد بترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه در مقابل دشمن يا اشرار مسلح باشد باعدام.
2 ـ هرگاه در ناحيه اي باشد كه بحال جنگ يا حكومت نظامياست بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 ـ در ساير موارد به حبس جنحه اي از يك تا سه سال.
تبصره ـ نگهبان مأمور مسلحي است كه مراقبت و حفاظت يك محل يا يك منطقه معين باو واگذار شده باشد.
ماده 324 ـ هر نگهبان حين نگهباني در حال خواب ديده شود بشرح زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه در مقابل دشمن يا اشرار مسلح باشد بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 ـ هرگاه در ناحيه اي باشد كه بحال جنگ يا حكومت نظامي است به حبس جنائي درجه 2 از دو تا پنجسال.
3 ـ در ساير موارد بحبس جنحه اي از ششماه تا يك سال.
ماده 325 ـ هر نظامي كه در مقابل دشمن يا اشرار مسلح براي مبارزه از بكار بردن سلاح يا مهمات خودداري نمايد يا بطور آشكار مرتكب اعمالي گردد كه حاكي از ترس بوده و موجب تزلزل روحيه افراد ديگر شود يا عمداً از كوشش براي روبرو شدن، جنگيدن، اسير نمودن يا منهدم ساختن نيروها، كشتيها، هواپيماها يا هر گونه وسائل ديگر خصم كه بعهده او بوده يا وظيفه نظامي او ايجاب مينموده خودداري نمايد باعدام محكوم ميشود.
ماده 326 ـ هر نظاميكه بايد تنها يا همراه چند نفر يا يك يگان به مأموريت برود و با تأخير عمدي در وقت مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود به ترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه حركت براي عزيمت به مأموريت جنگي بوده بحبس دائم.
2 ـ هرگاه حركت براي عزيمت بمنطقهاي بوده كه به حال جنگ يا آماده باش رزمي يا حكومت نظامي است به حبس جنائي درجه 1 از سه تا ده سال.
3 ـ در ساير موارد به حبس جنحهاي از ششماه تا دو سال.
تبصره 1 ـ هر نظامي كه پس از انتقال در معرفي خود بيگان جديد بيش از مهلتي كه باو داده شده بدون عذر موجه تأخير كند بر حسب مورد مشمول مقررات اين ماده خواهد بود.
تبصره 2 ـ هر نظامي كه در منطقه عمليات جنگي موقع اعلام آماده باش در محل معينه بدون عذر موجه حاضر نگردد بحبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال محكوم ميشود.
ماده 327 ـ هر نظامي كه براي فرار از كار و انجام وظيفه و يا ارعاب فرمانده يا رئيس و يا هر مافوق ديگر عمداً بخود صدمه وارد آورد يا بطور مكرر بعدم توانائي جسمي يا روحي متعذر شود و بنا بگواهي پزشك نظامي تمارض او ثابت گردد و يا در انجام خدمت بي علاقه باشد و اين بيعلاقگي در موارد متعدد ظاهر شده باشد بترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه در مقابل دشمن باشد باعدام.
2 ـ هرگاه در زمان جنگ باشد بحبس جنائي درجه 1 از سه تا دهسال.
3 ـ در ساير موارد بحبس جنحه اي از ششماه تا سه سال.
ماده 328ـ نظاميان مشروح زير شورش كننده محسوب و بترتيب زير محكوم ميشوند:
1 ـ نظاميان مسلحي كه عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تباني قبلي، از اطاعت اوامر فرماندهان و رؤساي خود سرپيچي نمايند هر يك باعدام.
2 ـ نظاميان مسلحي كه عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تباني قبلي بجان يا ناموس مردم تعدي و تجاوز نموده يا مرتكب غارت و يا تخريب اموال متعلق بمردم شده باشند هر يك باعدام.
3 ـ هرگاه تعداد مرتكبين كمتر از حد نصاب معين در اين ماده باشد يا آنكه مسلح نباشند هر يك بحبس دائم.
4 ـ هرگاه تعداد مرتكبين كمتر از حد نصاب معين در اين ماده و غير مسلح باشند هر يك بحبس جنائي درجه 1 از سه تا دهسال.
ماده 329 ـ هر نظامي كه از امر حركت بطرف دشمن يا اشرار مسلح و يا انجام ساير خدماتي كه در مقابل آنان از طرف فرمانده يا رئيس مربوط باو ارجاع شده امتناع و دستور را لغو كند باعدام و اگر لغو دستور در ناحيه اي باشد كه بحال جنگ يا حكومت نظامي است و دستور لغو شده مربوط بامور جنگي يا مقررات حكومت نظامي باشد بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال محكوم ميشود.
ماده 330 ـ هر نظامي در غير موارد مذكور در ماده قبل دستوري را لغو نمايد بحبس جنحه اي از 61 روز تا سه سال محكوم ميشود.
تبصره ـ هرگاه لغو دستور مربوط باشد بمنع ازدواج با اتباع بيگانه يا اتباع بيگانه اي كه به سبب ازدواج تبعه ايران محسوب ميشوند مرتكب علاوه بر مجازات مقرر در اين ماده محكوم باخراج از خدمت و استرداد كليه هزينه هاي دوره تحصيلي خواهد شد.
ماده 331 ـ هر كس نسبت به نگهبان تعرض يا اهانت نمايد به ترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه مرتكب با سلاح تعرض نموده و صدمه اي به نگهبان وارد گردد باعدام.
2 ـ هرگاه مرتكب با سلاح تعرض نموده ولي صدمه اي به نگهبان وارد نشود به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 ـ هرگاه مرتكب بدون سلاح تعرض نموده و صدمه اي به نگهبان وارد گردد به حبس جنائي درجه 2 از دو تا دهسال.
4 ـ هرگاه مرتكب بدون سلاح تعرض نموده و صدمه اي به نگهبان وارد نشود به حبس جنحه اي از يك تا سه سال.
5 ـ هرگاه مرتكب بنحوي از انحاء به نگهبان اهانت وارد آورد يا او را تهديد نمايد به حبس جنحه اي از سه ماه تا يكسال.
ماده 332 ـ هر نظامي حين انجام وظيفه يا به سبب آن نسبت به مافوق خود مرتكب ايراد ضرب يا جرح شود به حبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال محكوم ميشود.
هرگاه ارتكاب بزه نه در حين انجام وظيفه و نه به سبب آن بوده ولي مرتكب از مافوق بودن مجني عليه اطلاع داشته كيفر او حبس جنحه اي از يك تا سه سال است.
در موارد مذكور هرگاه ايراد ضرب يا جرح منتهي بقطع يا شكستن يا نقص عضو گردد مرتكب بحداكثر مجازات محكوم ميشود.
ماده 333 ـ هر نظامي حين انجام وظيفه يا بسبب آن نسبت بمافوق خود عمداً بوسيله سلاح صدمه بدني وارد آورد يا صدمه وارد حين انجام وظيفه يا بسبب آن نبوده ولي مرتكب از مافوق بودن مجني عليه اطلاع داشته و صدمه وارد موجب قطع يا شكستن يا نقص عضو شده باشد بحبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال محكوم ميشود و هرگاه صدمه وارد حين انجام وظيفه يا بسبب آن نبوده و موجب قطع يا شكستن يا نقص عضو هم نشده باشد كيفر مرتكب حبس جنائي درجه 2 از دو تا دهسال خواهد بود.
ماده 334 ـ هر نظامي حين انجام وظيفه يا بسبب آن عمداً بمافوق خود بنحوي از انحاء اهانت وارد آورد بحبس جنحه اي از شش ماه تا سه سال محكوم ميشود هرگاه ارتكاب بزه نه در حين انجام وظيفه و نه بسبب آن بوده ولي مرتكب از مافوق بودن مجني عليه اطلاع داشته كيفر مرتكب حبس جنحه اي از سه ماه تا يكسال است.
ماده 336 ـ در مورد ماده قبل هرگاه تمرد با اسلحه بعمل آمده باشد مرتكب به حبس جنائي درجه 2 از دو تا پنجسال محكوم خواهد شد.
ماده 337 ـ اگر تمرد توسط عده اي از نظاميان كه بيش از دو نفر و غير مسلح بوده بعمل آمده باشد هر يك از مرتكبين به حبس جنائي درجه 2 از دو تا دهسال و هرگاه مرتكبين با اسلحه باشند هر يك به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال محكوم ميشوند.
ماده 338 ـ 1 ـ هرگاه تمرد بوسيله عده اي از نظاميان مسلح كه كمتر از هشت نفر نباشند بعمل بيايد هر يك از مرتكبين محكوم به اعدام مي شوند ولي در صورتي كه مرتكبين محرك داشته يا ميان آنها افسري باشد كيفر اعدام فقط درباره محرك و يا افسري كه از حيث درجه بالاتر است مجرا خواهد بود و سايرين هر يك به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال محكوم ميشوند.
2 ـ هرگاه مرتكبين بدون استعمال اسلحه تمرد نمايند هر يك به حبس جنائي درجه 2 از دو تا دهسال محكوم ميشوند.
ماده 340 ـ هر فرمانده نظامي كه بدون امر يا اجازه يا بدون آنكه باقدام متقابل وادار شده باشد با عده تحت فرماندهي خود در اراضي دولت متحد يا بي طرفي مرتكب عمليات خصمانه شود به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال محكوم ميشود.
ماده 344 ـ هر نظامي به مناسبت انجام وظيفه گزارشي بر خلاف حقيقت به فرماندهان يا رؤسا تقديم نمايد و يا حقايق را پرده پوشي كرده و گزارش آنرا ندهد و يا گزارشي با تغيير ماهيت يا بطور ناقص بدهد بترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ اگر اقدام يا خودداري از اقدام عمدي بوده و موجب اتلاف نفس شود به حبس دائم و اگر غير عمد باشد به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 ـ اگر اقدام يا خودداري از اقدام عمدي بوده و موجب اتلاف مال شود علاوه بر پرداخت بهاي آن به حبس جنائي درجه 2 از دو تا ده سال و اگر غيرعمد باشد علاوه بر پرداخت بهاي آن به حبس جنحه اي از يك تا سه سال.
3 ـ اگر اقدام يا خودداري از اقدام عمدي بوده و هيچيك از نتايج فوق را باعث نشود به حبس جنحه اي از سه ماه تا يكسال.
تبصره ـ در موارد مذكور در بند 2 هرگاه بزه ارتكابي غير عمد بوده و بهاي مال تلف شده بيش از پنجهزار ريال نباشد كيفر مرتكب علاوه بر پرداخت بهاي آن حبس جنحه اي از سه ماه تا يك سال است.
ماده 345 ـ هر نظامي با اظهار يا اقدام خود بنحوي از انحاء موجبات بدبيني اشخاص را نسبت به نيروهاي مسلح شاهنشاهي فراهم سازد بحبس جنحه اي از سه ماده تا يكسال محكوم ميگردد.
ماده 346 ـ هر كس با ارائه اسناد و اوراق جعلي يا متعلق به غير و يا با حيله و فريب ترتيب استخدام خود را در نيروهاي مسلح شاهنشاهي بدهد و يا موجبات بركناري خود را از خدمت فراهم سازد به حبس جنحه اي از يك تا سه سال محكوم ميشود مگر اينكه عمل بموجب قوانين ديگر مستلزم مجازات شديدتري باشد.
تبصره ـ هر نظامي كه با علم و اطلاع براي انجام مقاصد بالا اقدام كرده باشد به كيفر مقرر در اين ماده محكوم ميشود.
ماده 347 ـ هر پزشك نظامي كه در امور مربوط بوظيفه خدمتي خود گواهي خلاف واقع داده و بموجب آن مرض بيماري را مكتوم و يا سالمي را بيمار معرفي كند بحبس جنحه اي از سه ماه تا سه سال محكوم ميشود.
فصل ششم ـ فرار
مبحث يكم، فرار در زمان صلح.
ماده 350 ـ افسران اعم از ثابت يا وظيفه زير پرچم و افسران احتياط و ذخيره كه احضار شده و مشغول خدمت گرديده اند هرگاه در زمان صلح مدت غيبت آنان در خدمت از هفت روز متوالي تجاوز نموده و براي غيبت خود عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و به حبس جنحه اي از يك تا سه سال محكوم ميشوند.
ماده 351 ـ درجه داران و افرادي كه بطور ثابت در ارتش شاهنشاهي خدمت مينمايند يا درجه داران و افراد وظيفه زير پرچم (غير از سربازان وظيفه) يا درجه داران و افراد احتياط و ذخيره كه احضار شده و مشغول خدمت گرديده اند هرگاه در زمان صلح مدت غيبت آنان در خدمت از هفت روز متوالي تجاوز نموده و براي غيبت خود عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و به حبس جنحه اي از ششماه تا سه سال محكوم ميشوند.
ماده 352 ـ افسران و درجه داران و افرادي كه در مأموريت يا مرخصي يا مشغول گذراندن دوره آموزشي در داخل يا خارج كشور هستند هرگاه پس از خاتمه مأموريت يا مرخصي يا دوره آموزشي يا پس از احضار قبل از خاتمه آن به فاصله هفت روز از تاريخ ابلاغ قانوني خ. ر. ب. قسمتهاي مربوطه درداخل و يا سفارتخانه ها يا كنسولگريها يا نمايندگان مجاز دولت شاهنشاهي در خارج معرفي ننمايند و عذر موجهي نداشته باشند فراري شناخته شده و حسب مورد مشمول مواد 350 و 351 خواهند بود.
ماده 353 ـ افسران و درجه داران و افراد احتياط و ذخيره كه در مواقع احضار تعليماتي در معرفي خود به قسمتهاي مربوط بدون عذر موجه تأخير كنند در خاتمه تعليمات بتشخيص و دستور فرمانده يا رئيس قسمت احضاركننده برابر ايام تأخير بازداشت ميشوند و در صورتي كه تأخير از هفت روز تجاوز كند و عذر موجهي نداشته باشند فراري شناخته شده و حسب مورد مشمول مواد 350 و 351 و 352 خواهند بود.
ماده 354 ـ فراريان مشمول چهار ماده قبل در صورتيكه شخصاً حاضر و خود را معرفي نمايند هرگاه در زمان جنگ يا بسيج بوده و يا يگان مربوط در مأموريت آماده باش رزمي باشد از تعقيب و كيفر معاف خواهند بود و در غير حالات بالا بر حسب مورد به حداقل كيفر مقرر محكوم ميشوند.
مبحث دوم: فرار سربازان وظيفه در زمان صلح
ماده 355 ـ سربازان وظيفه كه در زمان صلح مدت غيبت آنان در خدمت از هفت روز متوالي تجاوز نمايد و عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و پس از دستگيري به ترتيب زير محكوم ميشوند:
1 ـ براي مرتبه اول فرار به حبس جنحه اي از سه ماه تا يكسال.
2 ـ براي مرتبه دوم فرار (بعد از صدور و رأي قطعي محكوميت مرتبه اول) به حبس جنحه اي از يك سال تا دو سال.
3 ـ براي مرتبه سوم فرار (بعد از صدور رأي قطعي محكوميت مرتبه دوم) به حبس جنحه اي از دو تا سه سال و در اين مورد دادگاه نميتواند مرتكب را به كمتر از حداقل محكوم نمايد.
تبصره ـ سربازان وظيفه كه در زمان صلح فراري شده اند هرگاه شخصاً خ. ر. ب. يكانهاي مربوط معرفي نمايند در صورتي كه در زمان جنگ يا بسيج بوده يا يگان مربوط در مأموريت آماده باش رزمي باشد از تعقيب و كيفر معاف خواهند بود و در غير حالات بالا بر حسب مورد بحداقل كيفر مقرر در اين ماده محكوم ميشوند.
ماده 356 ـ از آراء محكوميت صادر درباره سربازان وظيفه فراري بموجب بندهاي 1 و 2 ماده قبل فقط مجازات اشد پس از اتمام باقيمانده خدمت زيرپرچم بموقع اجراء گذاشته ميشود و در صورتيكه خدمات اين قبيل محكومين كاملاً رضايتبخش باشد بر طبق پيشنهاد فرمانده مربوط ممكن است اعليحضرت همايون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران امر بتأخير اجراي رأي را صادر فرمايند ولي آراء محكوميت صادر بموجب بند 3 پس از قطعيت فوراً بموقع اجراء گذاشته ميشود و محكوم از انجام باقيمانده خدمت زير پرچم محروم ميگردد.
مبحث سوم: فرار در زمان جنگ
ماده 357 ـ افسران اعم از ثابت يا وظيفه زير پرچم و افسران احتياط و ذخيره كه احضار شده و مشغول خدمت گرديده اند هرگاه در زمان جنگ بيش از سه روز متوالي غيبت نموده و عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و به حبس جنائي درجه 1 از سه تا پانزده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غيبت فراري محسوب و در صورتي كه عذر موجه نداشته باشند باعدام محكوم ميشوند.
تبصره ـ منظور از جبهه مندرج در اين قانون منطقه اي است كه يگاني درگيري مستقيم و سريع رزمي داشته و يا مأموريت آن را دريافت داشته باشد.
ماده 358 ـ درجه داران و افرادي كه بطور ثابت در ارتش خدمت مينمايند يا درجه داران و افراد وظيفه زير پرچم يا درجه داران و افراد احتياط و ذخيره كه احضار شده و مشمول خدمت گرديده اند هرگاه در زمان جنگ بيش از سه روز متوالي غيبت نموده و عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و به حبس جنائي درجه 1 از سه تا ده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غيبت فراري محسوب و در صورتيكه عذر موجه نداشته باشند باعدام محكوم ميشوند.
ماده 359 ـ افسران و درجه داران و افراديكه در زمان جنگ در مأموريت يا مرخصي يا مشغول گذراندن دوره آموزشي در داخل يا خارج كشور هستند هرگاه پس از خاتمه مأموريت يا مرخصي يا دوره آموزشي يا پس از احضار قبل از خاتمه آن بفاصله سه روز از تاريخ ابلاغ قانوني خود را بقسمتهاي مربوط در داخل يا سفارتخانه ها يا كنسولگريها يا نمايندگان مجاز دولت شاهنشاهي در خارج معرفي ننموده و عذر موجهي نداشته باشند فراري محسوب و بر حسب مورد مشمول مواد 357 و 358 اين قانون خواهند بود.
ماده 360 ـ هر نظامي كه در زمان بسيج يا از يگان مربوط كه در مأموريت آماده باش رزمي است مرتكب فرار شود بر حسب مورد مشمول مقررات مواد 357 و 358 و 359 اين قانون خواهد بود.
ماده 361 ـ افسران و درجه داران و افراد احتياط و ذخيره در صورتي كه پس از احضار در زمان جنگ يا بسيج عمومي با انقضاء سه روز از تاريخي كه براي معرفي تعيين گرديده خ. ر. ب. قسمتهاي مربوط معرفي ننمايند و عذر موجهي نداشته باشند فراري شناخته شده و بر حسب مورد مشمول مواد 357 و 359 و 358 و 360 اين قانون خواهند بود.
ماده 362 ـ فراريان مشمول پنج ماده قبل در صورتي كه قبل از خاتمه جنگ شخصاً خود را معرفي نمايند بلافاصله بجبهه اعزام و در خاتمه عمليات جنگي به سه تا شش سال حبس جنائي درجه 1 محكوم ميشوند ولي ب. ت. ب. كيفيت انجام وظيفه سربازي آنان در حين عمليات ممكن است به پيشنهاد فرماندهان يا رؤساي مربوط و تصويب اعليحضرت همايون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران از تعقيب و كيفر معاف گردند.
تبصره ـ هرگاه تاريخ معرفي فراريان مزبور در زماني باشد كه يگان مربوط در مأموريت آماده باش رزمياست مشمول مقررات اين ماده نخواهند بود و برحسب مورد بحداقل كيفر محكوم ميشوند.
مبحث چهارم ـ مقررات مشترك
ماده 363 ـ هر نظامي با سلاح يا وسيله موتوري يا هواپيما يا كشتي يا وسائل ديگر مورد استفاده ارتش فرار نمايد علاوه بر رد عين يا بهاي آن در صورت تلف شدن و پرداخت مبلغي طبق نظر كارشناس در مقابل استفاده غير مجاز به حداكثر كيفر مقرر محكوم ميشود.
ماده 365 ـ فراريكه با تباني بين بيش از دو نفر باشد فرار با توطئه محسوب مي گردد، رئيس توطئه كنندگان براي فرار بخارج از كشور باعدام و براي فرار در داخل كشور به حبس جنائي درجه يك از سه تا پانزده سال محكوم ميشود.
ماده 366 ـ همرديفان و غير نظامياني كه بطور ثابت در ارتش شاهنشاهي خدمت مينمايند و همچنين محصلين مراكز آموزشي نظامي در صورت غيبت و فرار مشمول مقررات مذكور در اين فصل ميباشند ولي در مورد جرائم جنايي مجازات آنان يك درجه پايينتر خواهد بود و در مورد جرائم جنحه اي مجازات آنان از حداقل مجازات حبس جنحه اي كمتر نخواهد بود.
تبصره 1 ـ در جرائمي كه براي نظاميان از جهت طبقه بندي آنان مجازاتهاي مختلفي تعيين گرديده هرگاه مرتكب از كارمندان غير نظامي باشد در صورت دارا بودن مدرك تحصيلي ليسانس و بالاتر مشمول مقررات مربوط به افسران و در غير اينصورت مشمول مقررات مربوط به درجه داران خواهد بود.
تبصره 2 ـ محصلين مراكز آموزشي نظامي از لحاظ كيفر جرائم مندرج در اين فصل تابع مقررات مربوط بافراد كادر ثابت ميباشند.
تبصره 3 ـ افسران و درجه داران و افرادي كه در مراكز آموزشي نظامي به تحصيل اشتغال دارند در صورت غيبت و فرار مشمول مقررات مربوط بخود خواهند بود.
ماده 367 ـ هر كس نظاميان را ترغيب بفرار نمايد و يا فرار آنانرا تسهيل كند و يا با علم به فراري بودن آنان را مخفي نمايد بهمان كيفري كه براي مرتكب فرار مقرر شده است محكوم ميشود.
ماده 398 ـ هر نظامي براي انجام يا خودداري از انجام امري كه از وظايف او يا يكي ديگر از خدمتگزاران ارتش است وجه يا مالي را بعنوان هديه يا رشوه بگيرد اگر چه انجام يا خودداري از انجام امر خلاف قانون نباشد مرتشي محسوب و علاوه بر رد عين يا برابر يا بهاي آن چه را كه گرفته است به صندوق دولت بترتيب زير محكوم ميشود:
1 ـ هرگاه مبلغ هديه يا رشوه تا پنجهزار ريال باشد خواه دفعتاً گرفته شده يا بدفعات بحبس جنحه اي از سه ماه تا سه سال.
2 ـ هرگاه مبلغ هديه يا رشوه زائد بر پنجهزار ريال باشد خواه دفعتاً گرفته شده يا بدفعات به حبس جنائي درجه 2 از دو تا پنجسال.
تبصره ـ در مورد اين ماده كسيكه وجه يا مالي را داده است راشي محسوب و اگر از نظاميان و يا ساير مستخدمين دولت باشد بهمان كيفر حبس كه براي مرتشي مقرر است محكوم مي گردد و در صورتي كه از مستخدمين دولت نباشد به مجازات مقرر در قانون مجازات عمومي محكوم ميشود.
ماده 399 ـ منظور از هديه يا رشوه مذكور در ماده قبل اعم است از وجه نقد يا مال معين و يا هر منفعت نامشروعي كه بنحوي از انحاء راشي بمرتشي رسانيده باشد قبل از آن كه راشي مالي را بلاعوض يا كمتر از قيمت معمولي مستقيماً يا غير مستقيم بمرتشي منتقل يا مالي را گرانتر از قيمت معمولي از مرتشي خريداري نموده باشد.
در هيچ مورد وجه يا مال مورد ارتشاء به راشي مسترد نميگردد و به نفع صندوق دولت ضبط خواهد شد.
ماده 412 ـ در مورد مقررات عمومي و بزه ها كه در اين قانون تصريح نشده دادگاه نظامي طبق قانون مجازات عمومي و ساير قوانين مربوط اقدام ميكند و در مورد اعمال تخفيف هرگاه موضوع اتهام مربوط به مسائل و تكاليف نظامي باشد دادگاه نميتواند مجازات را بجزاي نقدي تبديل نمايد.
اصلاحي فوق مشتمل بر يك ماده باستناد قانون اجازه اصلاح پاره اي از مواد قانون دادرسي و كيفر ارتش و نسخ بعضي از مواد قانون مذكور و عناوين و مواد قانون مجازات عمومي پس از تصويب كميسيون دادگستري مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 1354/4/4، در جلسه روز چهارشنبه هجدهم تير ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و چهار شمسي بتصويب كميسيون دادگستري مجلس شوراي ملي رسيد.
رئيس مجلس شوراي ملي ـ عبدالله رياضي
مصوب 1354/04/18 کمیسیون مجلس سنا
ماده واحده - مواد 5 - 6 - 132 - 164 - 165 - 182 - 184 - 187 - 188 - 262 - 263 - 288 - 291 - 292 - 293 - 294 - 297 - 298- 303 - 305 - 307 - 310 - 311 - 312 - 315 - 319 - 320 - 323 - الی 334 - 336 - 337 - 338 - 340 - 344 - 345 - 346 - 347 -350الی 363 - 365 - 366 - 367 - 398 - 339 و 412 قانون دادرسی و کیفر ارتش به شرح زیر اصلاح و مواد 195 - 196 - 289 - 290 - 295- 302 - 304 - 306 - 348 - 349 و عناوین «مبحث سوم فرار به طرف دشمن» و «مبحث چهارم مقررات مشترک بین سه مبحث» و مواد 413 -414 - 415 - 416 - 418 - 422 قانون مذکور و قانون مجازات مقدمین علیه امنیت و استقلال مملکتی مصوب 22 خرداد ماه 1310 و مواد 69 و 74و 79 و بند 1 ماده 81 قانون مجازات عمومینسخ میشود.
ماده 5 - دادستانی ارتش تشکیل میشود از دادستان ارتش و یک یا دو معاون و به تعداد مورد نیاز دادیار و بازپرس و معاون بازپرس و کارمندان دفتری.
ماده
6 - وظایف بازپرس و دادستان دادگاههای متشکل در اداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی مستقر در پایتخت بر عهده دادستانی ارتش م. ب..
ماده 132 - ضابطین نظامیبرای انجام وظایفی که بر عهده دارند نمیتوانند در منازل اشخاص وارد شوند مگر با حضور دادستان نظامی یا نماینده او.
ماده 164 - هر گاه متهمی بامر بازپرس جلب یا بازداشت شده باشد بازپرس مکلف است در ظرف 24 ساعت از زمان حاضر شدن متهم بازجوئی هایاولیه را از او نموده و قرار تامینی بر حسب مورد (قرارالتزام یا کفیل یا وثیقه و یا در صورت لزوم بازداشت) درباره او صادر نماید.
تبصره - در مورد این ماده نسبت بهفسران فقط قرارالتزام صادر میشود مگر این که مقتضیات صدور قرار بازداشت افسر متهم را ایجاب نماید.
ماده 165 - در مورد اجرای قرارهای تامین به شرح زیر اقدام میشود:
1 - هر گاه متهمی کهالتزام داده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذرموجه حاضر نگردد به دستور دادستان وجهالتزام از او اخذ و در صورت عدم پرداخت بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میگردد.
2 - اگر متهمیکه با معرفی کفیل آزاد بوده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود بکفیل اخطار میشود که ظرف پانزده روزمکفول خود را معرفی نماید و در صورت عدم معرفی به دستور دادستان وجهالکفاله از کفیل اخذ میگردد و هرگاه از پرداخت وجهالکفاله خودداری نماید بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میشود.
3 - هر گاه متهمی که وثیقه داده پس از احضار در تاریخ مقرر بدون عذر موجه حاضر نگردد به دستور دادستان وثیقه بنفع دولت ضبط میشود و هرگاهوثیقه غیر منقول باشد دستور دادستان باجرای ثبت برای استیفاء مبلغ وثیقه کافی است و اجرای ثبت مکلف است قرار تامین وثیقه را مانند اسنادرسمی به موقع اجرا بگذارد.
تبصره 1 - مدت بازداشت در مورد بندهای 1 و2 و حداکثر یک سال است.
تبصره 2 - از روزیکه دستور دادستان جهت پرداخت وجهالتزام یا بازداشت متهم یا اخذ وجهالکفاله یا بازداشت کفیل یا ضبط وثیقه ابلاغ میشود متهم یا کفیل یا وثیقهگذار حق دارند ظرف ده روز به دادگاه نظامی که صلاحیت رسیدگی باصل اتهام را دارد شکایت نمایند دادگاه مکلف است درجلسه اداری و خارج از نوبت بآن رسیدگی و رای مقتضی صادر نماید. رای دادگاه در این مورد قطعی است.
ماده 182 - متهم میتواند از بین نظامیان واجد شرایط شاغل یا بازنشسته یک یا دو نفر وکیل مدافع برای خود انتخاب نماید.
شرایط و ترتیب وکالت به موجب آییننامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ میرسد.
تبصره - هرگاه وکلای نظامیموضوع این ماده در اجرای امر وکالت متهم به ارتکاب جرمیشوند رسیدگی به اتهام آنان با دادگاه نظامیاست.
ماده 184 - پس از تعیین وکیل مدافع هرگاه متهم یا وکیل او یا هر دو برای بررسی پرونده درخواست مهلت کنند رئیس دادگاه میتواند با رعایت کفایت وقت تا یک هفته مهلت دهد که ظرف این مدت در دفتر دادگاه پرونده را بررسی کنند و هر گاه متهم یا وکیل مدافع او ایراداتی نسبت به صلاحیت دادگاه یاحصول مرور زمان داشته باشند یا تحقیقات را ناقص بدانند باید ایرادات مزبور را ظرف همان مهلت به دفتر دادگاه تسلیم نمایند.
ماده 187 - رئیس دادگاه پس از انجام تشریفات مذکور در مواد قبل و انقضای مهلت مقرر در ماده 184 در اولین وقت آزاد جلسه مقدماتی دادگاه راتشکیل میدهد در این جلسه دادگاه پرونده و ایرادات متهم یا وکیل مدافع را (اگر ایرادی شده باشد) مورد بررسی قرار داده و میتواند دادستان متهم و یاوکیل مدافع را جهت اخذ توضیحات احضار نماید و در خاتمه جلسه در غیاب احضارشدگان به شرح زیر قرار مقتضی صادر مینماید:
الف - هر گاه رسیدگی در صلاحیت دادگاه تشخیص نشود قرار عدم صلاحیت خود را با تعیین مرجعی که صالح تشخیص داده صادر مینماید.
ب - هر گاه موضوع اتهام را مشمول مرور زمان بداند یا بهر علت دیگر ادامه تعقیب را قانونی تشخیص ندهد قرار موقوفی تعقیب صادر مینماید.
ج - هر گاه نقصی در تحقیقات مشاهده نماید که برای رفع آن اقدام بازپرس ضروری باشد قرار تکمیل تحقیقات را با تصریح به تحقیقاتی که بازپرس بایدانجام دهد صادر مینماید. خواستن مدارک و سوابق از ادارات و یگانها یا مراجع دیگر با خود دادگاه است.
تبصره - قرار دادگاه در صورتی که راجع بعدم صلاحیت یا موقوفی تعقیب باشد به دادستان ابلاغ میگردد و دادستان میتواند ظرف 48 ساعت نسبت بآن اعتراض کند. هر گاه دادستان در مهلت مقرر اعتراض ننماید پرونده برای اظهار نظر دادستان ارتش باداره دادرسی نیروهای مسلح شاهنشاهی فرستاده میشود و در صورت اعتراض دادستان ارتش در ظرف پنج روز از تاریخ وصول قرار به دادستان ارتش رسیدگی به یکی از دادگاههای تجدید نظرآن اداره در مرکز ارجاع میگردد.
ماده 188 - هرگاه در جلسه مقدماتی به نظر دادگاه مانعی برای تشکیل جلسه دادرسی نباشد یا پرونده پس از تکمیل تحقیقات به دادگاه اعاده شده وتکمیل باشد صورت جلسه مقدماتی تنظیم و رئیس دادگاه وقت جلسه دادرسی را تعیین و مقرر میدارد که بطرفین دعوی ابلاغ گردد.
ماده 262 - خلاصه رای غیابی دادگاه هرگاه مبنی بر محکومیت باشد باید یک نوبت در یکی از روزنامههای کثیرالانتشار محل انعقاد دادگاه یا پایتخت وروزنامه رسمیکشور شاهنشاهی آگهی گردد.
ماده 263 - هر گاه محکوم غائب قبل از انقضاء سه ماه از تاریخ انتشار آگهی موخر دستگیر و یا شخصاً حاضر و خ. ر. ب. دادگاه مربوط معرفی کند رایغیابی باو ابلاغ میشود و حق دارد ظرف دو روز از تاریخ ابلاغ نسبت به آن اعتراض کند تا رسیدگی مجدد در همان دادگاه به عمل آید و در صورتعدم اعتراض رای صادر حضوری محسوب میشود ولی حق محکوم برای درخواست تجدید نظر طبق مقررات این قانون محفوظ خواهد بود، هرگاهتاریخ معرفی یا دستگیری بعد از انقضاء سه ماه از تاریخ انتشار آگهی موخر باشد رای غیابی باو ابلاغ میگردد و حق دارد ظرف 2 روز از رای مذکوردرخواست تجدید نظر نماید و در صورتی که رای غیابی از دادگاه تجدید نظر صادر شده باشد حق دارد ظرف دو روز از تاریخ ابلاغ واقعی نسبت بهآناعتراض کند تا مجدداً در همان دادگاه مورد رسیدگی قرار گیرد.
تبصره 1 - در مورد این ماده اخذ تامین از محکوم یا تجدید نظر در تامین قبلی به تقاضای دادستان به عهده دادگاه صادرکننده رای غیابی است.
تبصره 2 - مقررات این ماده در مورد آراء غیابی که تاکنون صادر شده نیز جاری است و مدت سه ماه مهلت مقرر از تاریخ لازمالاجراء شدن این قانونشروع میشود.
ماده 288 - کیفرهایی که در مورد جنایت از طرف دادگاههای نظامی تعیین میگردد به شرح زیر است:
ماده 291 - مدت حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال است.
ماده 292 - مدت حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال است.
ماده 293 - حبس دائم با کار - حبس موقت یا حبس موقت با کار یا حبس با کار - حبس مجرد - حبس عادی مذکور در این قانون بهترتیب به حبس دائم - حبس جنایی درجه 1 - حبس جنائی درجه 2 - حبس جنحهای تبدیل و مجازات خلع درجات و علائم نظامی حذف میگردد.
ماده 294 - در هر مورد که در این قانون حداقل مجازات کمتر از 61 روز حبس باشد مدت آن 61 روز تعیین میگردد.
ماده 297 - کیفرهای جنائی مطلقاً و حبس جنحهای در صورتی که زاید بر یک سال باشد مستلزم اخراج از خدمت خواهد بود
ماده 298 - اخراج از خدمت متضمن عواقب زیر است:
1 - محرومیت از درجه و حق استعمال علائم و کلیه نشانها و امتیازات و عناوین نظامی.
2 - محرومیت از حق استخدام در نیروهای مسلح شاهنشاهی.
3 - محرومیت از حقوق بازنشستگی.
ماده 303 - مدت حبس جنحهای از 61 روز تا سه سال است.
ماده 305 - هر کس که به موجب حکم قطعی دادگاه نظامیبهپرداخت جزای نقدی یا هر پرداخت نقدی دیگر بصندوق دولت محکوم شده باشد و ازپرداخت آن امتناع نماید و باموال او هم دسترسی نباشد بعد از خاتمه کیفر حبس بازاء هر پانصد ریال یا کسر آن یک روز بازداشت میشود و مدتبازداشت در هر حال بیش از پنج سال نخواهد بود.
تبصره - در صورتی که م. ع. مذکور در این ماده پس از تحمل نصف مدت بازداشت دعوی اعسار کند و به موجب حکم دادگاه صادرکننده حکم جزایی معسر شناخته شود از زندان آزاد میشود، حکم دادگاه بر قبول یا رد دعوی اعسار قطعی است.
ماده 307 - کسانی که سن آنان بیش از 15 سال و کمتر از 18 سال تمام باشد هر گاه متهم به ارتکاب جنحه یا جنایتی گردند که رسیدگی بهآن درصلاحیت دادگاههای مذکور در این قانون م. ب. دادگاه حکم خود را بر طبق قانون تشکیل دادگاه اطفال بزهکار صادر مینماید و اجرای آن بهموجب آیین نامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ و وزارت دادگستری رسیده باشد.
2 - هر کس به وسیله نطق یا اوراق چاپی یا خطی یا بهر وسیله دیگر مردم را به اغتشاش بر ضد امنیت داخلی یا خارجی کشور ایران تحریک کند وتحریک او موثر واقع شود به حبس دائم و هر گاه منجر به قتل گردد به اعدام محکوم میشود و هر گاه تحریک موثر واقع نشده باشد مجازات محرکحبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال است.
3 - هر کس به نحوی از انحاء برای جدا کردن قسمتی از قلمرو حاکمیت ایران یا برای لطمه وارد آوردن به تمامیت و یا استقلال کشور ایران اقدام نماید باعدام محکوم میشود.
4 - هر کس خواه مستقلاً خواه با حمایت خارجی بر ضد حکومت ملی ایران مسلحانه قیام کند باعدام محکوم میشود.
5 - هر یک از اشخاص مذکور در این ماده قبل از کشف موضوع اطلاعاتی در اختیار مامورین مربوط دولتی بگذارد که موثر در کشف قضیه و شناسائی وتعقیب سایرین باشد بر حسب مورد با موافقت دادستان از تعقیب یا با نظر دادگاه از مجازات معاف خواهد شد و هر گاه اطلاع بعد از کشف یا تعقیب داده شده باشد و موجب تسهیل کار مامورین گردد مجازات او بر حسب مورد تا سه درجه تخفیف داده میشود.
ماده 311 - نظامیان زیر محکوم باعدام میشوند:
1 - هر نظامیکه عده تحت فرماندهی خود یا قلعه و مکانی که حفاظت آن به مسئولیت او سپرده شده باشد یا ذخیره و تخشائی و آذوقه و مهمات ارتش یا نقشهجات قلاع امکنه و بنادر و یا اسم شناسائی و عبور یا اسرار راجع به عملیات نظامییا مذاکرات نظامی یا سیاسی را بدشمن یا بنفع دشمن یا تسلیم یا افشاء نماید.
2 - هر نظامیکه برای انجام مقاصد دشمن با او تبانی کند.
3 - هر نظامی که داخل در توطئه شود برای این که فرمانده یا مکان محصور را مجبور نماید که به نحوی از انحاء تسلیم دشمن گردد.
4 - هر نظامی که در مقابل دشمن افراد را تشویق به فرار کرده یا باعث تفرقه آنها شود.
5 - هر نظامی اعم از این که تبعه ایران بوده یا تبعه خارجه و در خدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی باشد و بر علیه ایران حمل اسلحه نماید و یا مرتکب یکی از جرائم مذکور در این ماده شود و در همین حکم است هر اسیر جنگی که پس از مرخصی خلف عهد نموده و مسلحانه دستگیر شده باشد.
ماده 312 - 1 - هر کسیکه نظامیان را بالحاق بدشمنان و یاغیان یا به نظامیان متمرد اغوا و تشویق کند و یا عمداً وسایل تسهیلالحاق آنها رافراهم آورد یا برای دولتی که با ایران داخل جنگ است جمعآوری استعداد نماید محرک بخیانت شمرده شده و محکوم باعدام است.
2 - هر کس عدهای از نظامیان یا غیر نظامیانی را که در خدمت نیروهای مسلح شاهنشاهی هستند و خدمات نظامیبه آنان واگذار گردیده است تحریکبه عصیان یا عدم اجرای وظایف نظامی کند هر گاه موثر واقع شود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال و در صورتی که موثر واقع نشود به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
ماده 315 - هر نظامیکه اسناد یا مذاکرات یا تصمیمات طبقهبندی شده را در اختیار کسانی که صلاحیت اطلاع بر آن را ندارند قرار دهد یا بهر نحو آنان را از مفاد آن مطلع سازد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات بکلی سری بوده به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات سری بوده به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال.
3 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات خیلی محرمانه بوده به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
4 - هر گاه سند یا مذاکرات یا تصمیمات محرمانه بوده به تنبیه انضباطی از طرف فرمانده یا رئیس مربوط.
تبصره 1 - هر گاه اعمال فوق به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشد مرتکب بمجازات اشد محکوم خواهد شد.
تبصره 2 - هر کس از اسناد یا مذاکرات یا تصمیمات بالا مطلع گردید و یا علم به ممنوعیت افشاء آن، آن را بهر نحو افشاء نماید به ترتیب مقرر در اینماده محکوم میشود.
تبصره 3 - طبقه بندی و تغییر طبقه بندی اسناد و مذاکرات و تصمیمات و طرز نگاهداری اسناد طبقه بندی شده به موجب آیین نامهای خواهد بود که به تصویب وزارت جنگ میرسد.
ماده 319 - هر گاه اشخاصی مرتکب توطئه شوند که منظور از آن ارتکاب جنایت مذکور در مواد 316 و 317 این قانون باشد و برای تهیه مقدمات جنایات امری را انجام یا شروع بانجام کرده باشند محکوم باعدام میشوند.
تبصره - توطئه وقتی تحقق پیدا می کند که تبانی بین دو نفر یا بیشتر شده باشد.
ماده 320 - هر کس نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاه یا والاحضرت همایون ولایتعهد به نحوی از انحاء اهانت وارد آورد به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
ماده 323 - هر نگهبان که محوطه نگهبانی خود را بدون اجازه و دستور مقامات مجاز ترک نماید به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن یا اشرار مسلح باشد باعدام.
2 - هر گاه در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
تبصره - نگهبان مامور مسلحی است که مراقبت و حفاظت یک محل یا یک منطقه معین باو واگذار شده باشد.
ماده 324 - هر نگهبان حین نگهبانی در حال خواب دیده شود به شرح زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن یا اشرار مسلح باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - هر گاه در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا یک سال.
ماده 325 - هر نظامی که در مقابل دشمن یا اشرار مسلح برای مبارزه از به کار بردن سلاح یا مهمات خودداری نماید یا به طور آشکار مرتکب اعمالی گردد که حاکی از ترس بوده و موجب تزلزل روحیه افراد دیگر شود یا عمداً از کوشش برای روبرو شدن، جنگیدن، اسیر نمودن یا منهدم ساختن نیروها،کشتیها، هواپیماها یا هر گونه وسائل دیگر خصم که به عهده او بوده یا وظیفه نظامیاو ایجاب مینموده خودداری نماید باعدام محکوم میشود.
ماده 326 - هر نظامیکه باید تنها یا همراه چند نفر یا یک یگان به ماموریت برود و با تاخیر عمدی در وقت مقرر بدون عذر موجه حاضر نشود به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه حرکت برای عزیمت به ماموریت جنگی بوده به حبس دائم.
2 - هر گاه حرکت برای عزیمت به منطقهای بوده که به حال جنگ یا آماده باش رزمی یا حکومت نظامی است به حبس جنائی درجه 1 از سه تا ده سال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا دو سال.
تبصره 1 - هر نظامیکه پس از انتقال در معرفی خود بیگان جدید بیش از مهلتی که باو داده شده بدون عذر موجه تاخیر کند بر حسب مورد مشمول مقررات این ماده خواهد بود.
تبصره 2 - هر نظامی که در منطقه عملیات جنگی موقع اعلام آماده باش در محل معینه بدون عذر موجه حاضر نگردد به حبس جنائی درجه 2 از دو تاده سال محکوم میشود.
ماده 327 - هر نظامی که برای فرار از کار و انجام وظیفه و یا ارعاب فرمانده یا رئیس و یا هر مافوق دیگر عمداً بخود صدمه وارد آورد یا به طور مکرربعدم توانائی جسمی یا روحی متعذر شود و بنا بگواهی پزشک نظامیتمارض او ثابت گردد و یا در انجام خدمت بیعلاقه باشد و این بیعلاقگی در موارد متعدد ظاهر شده باشد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه در مقابل دشمن باشد باعدام.
2 - هرگاه در زمان جنگ باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا دهسال.
3 - در سایر موارد به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سال.
ماده 328- نظامیان مشروح زیر شورشکننده محسوب و به ترتیب زیر محکوم میشوند:
1 - نظامیان مسلحی که عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تبانی قبلی، از اطاعت اوامر فرماندهان و روسای خود سرپیچی نمایند هر یک باعدام.
2 - نظامیان مسلحی که عده آنان حداقل هشت نفر بوده و با تبانی قبلی بجان یا ناموس مردم تعدی و تجاوز نموده یا مرتکب غارت و یا تخریب اموالمتعلق بمردم شده باشند هر یک باعدام.
3 - هر گاه تعداد مرتکبین کمتر از حد نصاب معین در این ماده باشد یا آنکه مسلح نباشند هر یک به حبس دائم.
4 - هر گاه تعداد مرتکبین کمتر از حد نصاب معین در این ماده و غیر مسلح باشند هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا دهسال.
ماده 329 - هر نظامی که از امر حرکت بطرف دشمن یا اشرار مسلح و یا انجام سایر خدماتی که در مقابل آنان از طرف فرمانده یا رئیس مربوط باوارجاع شده امتناع و دستور را لغو کند باعدام و اگر لغو دستور در ناحیهای باشد که بحال جنگ یا حکومت نظامیاست و دستور لغو شده مربوط بامور جنگی یا مقررات حکومت نظامی باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 330 - هر نظامی در غیر موارد مذکور در ماده قبل دستوری را لغو نماید به حبس جنحهای از 61 روز تا سه سال محکوم میشود.
تبصره - هر گاه لغو دستور مربوط باشد به منع ازدواج با اتباع بیگانه یا اتباع بیگانهای که به سبب ازدواج تبعه ایران محسوب میشوند مرتکب علاوه برمجازات مقرر در این ماده محکوم باخراج از خدمت و استرداد کلیههزینههای دوره تحصیلی خواهد شد.
ماده 331 - هر کس نسبت به نگهبان تعرض یا اهانت نماید به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه مرتکب با سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد گردد باعدام.
2 - هر گاه مرتکب با سلاح تعرض نموده ولی صدمهای به نگهبان وارد نشود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
3 - هر گاه مرتکب بدون سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد گردد به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال.
4 - هر گاه مرتکب بدون سلاح تعرض نموده و صدمهای به نگهبان وارد نشود به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
5 - هر گاه مرتکب به نحوی از انحاء به نگهبان اهانت وارد آورد یا او را تهدید نماید به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
ماده 332 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا به سبب آن نسبت به مافوق خود مرتکب ایراد ضرب یا جرح شود به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال محکوم میشود.
ماده 333 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا بسبب آن نسبت بمافوق خود عمداً به وسیله سلاح صدمه بدنی وارد آورد یا صدمه وارد حین انجام وظیفه یا بسبب آن نبوده ولی مرتکب از مافوق بودن مجنیعلیه اطلاع داشته و صدمه وارد موجب قطع یا شکستن یا نقص عضو شده باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود و هرگاه صدمه وارد حین انجام وظیفه یا بسبب آن نبوده و موجب قطع یا شکستن یا نقص عضوهم نشده باشد کیفر مرتکب حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال خواهد بود.
ماده 334 - هر نظامیحین انجام وظیفه یا بسبب آن عمداً بمافوق خود به نحوی از انحاء اهانت وارد آورد به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سالمحکوم میشود هر گاه ارتکاب بزه نه در حین انجام وظیفه و نه بسبب آن بوده ولی مرتکب از مافوق بودن مجنی علیه اطلاع داشته کیفر مرتکب حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال است.
ماده 336 - در مورد ماده قبل هر گاه تمرد با اسلحه به عمل آمده باشد مرتکب به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال محکوم خواهد شد.
ماده 337 - اگر تمرد توسط عدهای از نظامیان که بیش از دو نفر و غیر مسلح بوده به عمل آمده باشد هر یک از مرتکبین به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال و هرگاه مرتکبین با اسلحه باشند هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشوند.
ماده 338 - 1 - هر گاه تمرد به وسیله عدهای از نظامیان مسلح که کمتر از هشت نفر نباشند به عمل بیاید هر یک از مرتکبین محکوم بهاعدام میشوند ولی در صورتی که مرتکبین محرک داشته یا میان آنها افسری باشد کیفر اعدام فقط درباره محرک و یا افسری که از حیث درجه بالاتر است مجرا خواهدبود و سایرین هر یک به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشوند.
2 - هر گاه مرتکبین بدون استعمال اسلحه تمرد نمایند هر یک به حبس جنائی درجه 2 از دو تا دهسال محکوم میشوند.
ماده 340 - هر فرمانده نظامی که بدون امر یا اجازه یا بدون آنکه باقدام متقابل وادار شده باشد با عده تحت فرماندهی خود در اراضی دولت متحد یا بی طرفی مرتکب عملیات خصمانه شود به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 344 - هر نظامی به مناسبت انجام وظیفه گزارشی بر خلاف حقیقت به فرماندهان یا روسا تقدیم نماید و یا حقایق را پرده پوشی کرده و گزارش آن را ندهد و یا گزارشی با تغییر ماهیت یا به طور ناقص بدهد به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و موجب اتلاف نفس شود به حبس دائم و اگر غیر عمد باشد به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال.
2 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و موجب اتلاف مال شود علاوه بر پرداخت بهای آن به حبس جنائی درجه 2 از دو تا ده سال و اگر غیرعمد باشد علاوه بر پرداخت بهای آن به حبس جنحهای از یک تا سه سال.
3 - اگر اقدام یا خودداری از اقدام عمدی بوده و هیچ یک از نتایج فوق را باعث نشود به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
تبصره - در موارد مذکور در بند 2 هر گاه بزه ارتکابی غیر عمد بوده و بهای مال تلف شده بیش از پنجهزار ریال نباشد کیفر مرتکب علاوه بر پرداخت بهای آن حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال است.
ماده 345 - هر نظامی با اظهار یا اقدام خود به نحوی از انحاء موجبات بدبینی اشخاص را نسبت به نیروهای مسلح شاهنشاهی فراهم سازد به حبس جنحهای از سه ماده تا یک سال محکوم میگردد.
ماده 346 - هر کس با ارائه اسناد و اوراق جعلی یا متعلق ب. غ. و یا با حیله و فریب ترتیب استخدام خود را در نیروهای مسلح شاهنشاهی بدهد و یاموجبات برکناری خود را از خدمت فراهم سازد به حبس جنحهای از یک تا سه سال محکوم میشود مگر اینکه عمل به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری باشد.
تبصره - هر نظامی که با علم و اطلاع برای انجام مقاصد بالا اقدام کرده باشد به کیفر مقرر در این ماده محکوم میشود.
ماده 347 - هر پزشک نظامیکه در امور مربوط بوظیفه خدمتی خود گواهی خلاف واقع داده و به موجب آن مرض بیماری را مکتوم و یا سالمی رابیمار معرفی کند به حبس جنحهای از سه ماه تا سه سال محکوم میشود.
ماده 350 - افسران اعم از ثابت یا وظیفه زیر پرچم و افسران احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هرگاه در زمان صلح مدتغیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نموده و برای غیبت خود عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنحهای از یک تا سهسال محکوم میشوند.
ماده 351 - درجهداران و افرادی که به طور ثابت در ارتش شاهنشاهی خدمت مینمایند یا درجهداران و افراد وظیفه زیر پرچم (غیر از سربازان وظیفه)یا درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان صلح مدت غیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نموده و برای غیبت خود عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنحهای از شش ماه تا سه سال محکوم میشوند.
ماده 352 - افسران و درجهداران و افرادی که در ماموریت یا مرخصی یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج کشور هستند هر گاه پس ازخاتمه ماموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن به فاصله هفت روز از تاریخ ابلاغ قانونی خ. ر. ب. قسمتهای مربوطه درداخل و یا سفارتخانهها یا کنسولگریها یا نمایندگان مجاز دولت شاهنشاهی در خارج معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده وحسب مورد مشمول مواد 350 و 351 خواهند بود.
ماده 353 - افسران و درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که در مواقع احضار تعلیماتی در معرفی خود به قسمتهای مربوط بدون عذر موجه تاخیر کننددر خاتمه تعلیمات بتشخیص و دستور فرمانده یا رئیس قسمت احضارکننده برابر ایام تاخیر بازداشت میشوند و در صورتی که تاخیر از هفت روزتجاوز کند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده و حسب مورد مشمول مواد 350 و 351 و 352 خواهند بود.
ماده 354 - فراریان مشمول چهار ماده قبل در صورتی که شخصاً حاضر و خود را معرفی نمایند هر گاه در زمان جنگ یا بسیج بوده و یا یگان مربوط درماموریت آمادهباش رزمی باشد از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود و در غیر حالات بالا بر حسب مورد به حداقل کیفر مقرر محکوم میشوند.
ماده 355 - سربازان وظیفه که در زمان صلح مدت غیبت آنان در خدمت از هفت روز متوالی تجاوز نماید و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و پس از دستگیری به ترتیب زیر محکوم میشوند:
1 - برای مرتبه اول فرار به حبس جنحهای از سه ماه تا یک سال.
2 - برای مرتبه دوم فرار (بعد از صدور و رای قطعی محکومیت مرتبه اول) به حبس جنحهای از یک سال تا دو سال.
3 - برای مرتبه سوم فرار (بعد از صدور رای قطعی محکومیت مرتبه دوم) به حبس جنحهای از دو تا سه سال و در این مورد دادگاه نمیتواند مرتکب رابه کمتر از حداقل محکوم نماید.
تبصره - سربازان وظیفه که در زمان صلح فراری شدهاند هرگاه شخصاً خ. ر. ب. یکانهای مربوط معرفی نمایند در صورتی که در زمان جنگ یا بسیج بوده یا یگان مربوط در ماموریت آمادهباش رزمی باشد از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود و در غیر حالات بالا بر حسب مورد به حداقل کیفر مقرر در این ماده محکوم میشوند.
ماده 356 - از آراء محکومیت صادر درباره سربازان وظیفه فراری به موجب بندهای 1 و 2 ماده قبل فقط مجازات اشد پس از اتمام باقیمانده خدمت زیرپرچم به موقع اجراء گذاشته میشود و در صورتی که خدمات این قبیل محکومین کاملاً رضایتبخش باشد بر طبق پیشنهاد فرمانده مربوط ممکن استاعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران امر بتاخیر اجرای رای را صادر فرمایند ولی آراء محکومیت صادر به موجب بند 3 پس از قطعیت فوراً به موقع اجراء گذاشته میشود و محکوم از انجام باقیمانده خدمت زیر پرچم محروم میگردد.
ماده 357 - افسران اعم از ثابت یا وظیفه زیر پرچم و افسران احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشغول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان جنگ بیش ازسه روز متوالی غیبت نموده و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنائی درجه 1 از سه تا پانزده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمانغیبت فراری محسوب و در صورتی که عذر موجه نداشته باشند باعدام محکوم میشوند.
تبصره - منظور از جبهه مندرج در این قانون منطقهای است که یگانی درگیری مستقیم و سریع رزمیداشته و یا ماموریت آن را دریافت داشته باشد.
ماده 358 - درجهداران و افرادی که به طور ثابت در ارتش خدمت مینمایند یا درجهداران و افراد وظیفه زیر پرچم یا درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره که احضار شده و مشمول خدمت گردیدهاند هر گاه در زمان جنگ بیش از سه روز متوالی غیبت نموده و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و به حبس جنائی درجه 1 از سه تا ده سال و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غیبت فراری محسوب و در صورتی که عذر موجه نداشته باشند باعدام محکوم میشوند.
ماده 359 - افسران و درجهداران و افرادیکه در زمان جنگ در ماموریت یا مرخصی یا مشغول گذراندن دوره آموزشی در داخل یا خارج کشور هستندهر گاه پس از خاتمه ماموریت یا مرخصی یا دوره آموزشی یا پس از احضار قبل از خاتمه آن بفاصله سه روز از تاریخ ابلاغ قانونی خود را بقسمتهایمربوط در داخل یا سفارتخانهها یا کنسولگریها یا نمایندگان مجاز دولت شاهنشاهی در خارج معرفی ننموده و عذر موجهی نداشته باشند فراریمحسوب و بر حسب مورد مشمول مواد 357 و 358 این قانون خواهند بود.
ماده 360 - هر نظامیکه در زمان بسیج یا از یگان مربوط که در ماموریت آمادهباش رزمی است مرتکب فرار شود بر حسب مورد مشمول مقررات مواد357 و 358 و 359 این قانون خواهد بود.
ماده 361 - افسران و درجهداران و افراد احتیاط و ذخیره در صورتی که پس از احضار در زمان جنگ یا بسیج عمومیبا انقضاء سه روز از تاریخی کهبرای معرفی تعیین گردیده خ. ر. ب. قسمتهای مربوط معرفی ننمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری شناخته شده و بر حسب مورد مشمول مواد357 و 359 و 358 و 360 این قانون خواهند بود.
ماده 362 - فراریان مشمول پنج ماده قبل در صورتی که قبل از خاتمه جنگ شخصاً خود را معرفی نمایند بلافاصله بجبهه اعزام و در خاتمه عملیاتجنگی به سه تا شش سال حبس جنائی درجه 1 محکوم میشوند ولی ب. ت. ب. کیفیت انجام وظیفه سربازی آنان در حین عملیات ممکن است به پیشنهاد فرماندهان یا روسای مربوط و تصویب اعلیحضرت همایون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران از تعقیب و کیفر معاف گردند.
تبصره - هر گاه تاریخ معرفی فراریان مزبور در زمانی باشد که یگان مربوط در ماموریت آماده باش رزمیاست مشمول مقررات این ماده نخواهند بود و برحسب مورد به حداقل کیفر محکوم میشوند.
ماده 363 - هر نظامیبا سلاح یا وسیله موتوری یا هواپیما یا کشتی یا وسائل دیگر مورد استفاده ارتش فرار نماید علاوه بر رد عین یا بهای آن درصورت تلفشدن و پرداخت مبلغی طبق نظر کارشناس در مقابل استفاده غیر مجاز به حداکثر کیفر مقرر محکوم میشود.
ماده 365 - فراریکه با تبانی بین بیش از دو نفر باشد فرار با توطئه محسوب میگردد، رئیس توطئه کنندگان برای فرار بخارج از کشور باعدام و برای فراردر داخل کشور به حبس جنائی درجه یک از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 366 - همردیفان و غیر نظامیانی که به طور ثابت در ارتش شاهنشاهی خدمت مینمایند و همچنین محصلین مراکز آموزشی نظامی در صورتغیبت و فرار مشمول مقررات مذکور در این فصل میباشند ولی در مورد جرائم جنایی مجازات آنان یک درجه پایینتر خواهد بود و در مورد جرائمجنحهای مجازات آنان از حداقل مجازات حبس جنحهای کمتر نخواهد بود.
تبصره 1 - در جرائمی که برای نظامیان از جهت طبقهبندی آنان مجازاتهای مختلفی تعیین گردیدههر گاه مرتکب از کارمندان غیر نظامیباشد در صورت دارا بودن مدرک تحصیلی لیسانس و بالاتر مشمول مقررات مربوط به افسران و در غیر این صورت مشمول مقررات مربوط بهدرجهداران خواهد بود.
تبصره 2 - محصلین مراکز آموزشی نظامیاز لحاظ کیفر جرائم مندرج در این فصل تابع مقررات مربوط بافراد کادر ثابت میباشند.
تبصره 3 - افسران و درجهداران و افرادی که در مراکز آموزشی نظامی به تحصیل اشتغال دارند در صورت غیبت و فرار مشمول مقررات مربوط بخود خواهند بود.
ماده 367 - هر کس نظامیان را ترغیب بفرار نماید و یا فرار آنانرا تسهیل کند و یا با علم به فراری بودن آنان را مخفی نماید به همان کیفری که برای مرتکب فرار مقرر شده است محکوم میشود.
ماده 398 - هر نظامی برای انجام یا خودداری از انجام امری که از وظایف او یا یکی دیگر از خدمتگزاران ارتش است وجه یا مالی را به عنوان هدیه یا رشوه بگیرد اگر چه انجام یا خودداری از انجام امر خلاف قانون نباشد مرتشی محسوب و علاوه بر رد عین یا برابر یا بهای آن چه را که گرفته است بهصندوق دولت به ترتیب زیر محکوم میشود:
1 - هر گاه مبلغ هدیه یا رشوه تا پنجهزار ریال باشد خواه دفعتاً گرفته شده یا بدفعات به حبس جنحهای از سه ماه تا سه سال.
2 - هر گاه مبلغ هدیه یا رشوه زائد بر پنجهزار ریال باشد خواه دفعتاً گرفته شده یا بدفعات به حبس جنائی درجه 2 از دو تا پنجسال.
تبصره - در مورد این ماده کسیکه وجه یا مالی را داده است راشی محسوب و اگر از نظامیان و یا سایر مستخدمین دولت باشد به همان کیفر حبس کهبرای مرتشی مقرر است محکوم میگردد و در صورتی که از مستخدمین دولت نباشد به مجازات مقرر در قانون مجازات عمومیمحکوم میشود.
ماده 399 - منظور از هدیه یا رشوه مذکور در ماده قبل اعم است از وجه نقد یا مال معین و یا هر منفعت نامشروعی که به نحوی از انحاء راشی بمرتشی رسانیده باشد قبل از آن که راشی مالی را بلاعوض یا کمتر از قیمت معمولی مستقیماً یا غیر مستقیم بمرتشی منتقل یا مالی را گرانتر از قیمت معمولی از مرتشی خریداری نموده باشد.
ماده 412 - در مورد مقررات عمومی و بزهها که در این قانون تصریح نشده دادگاه نظامی طبق قانون مجازات عمومیو سایر قوانین مربوط اقدام میکند و در مورد اعمال تخفیف هر گاه موضوع اتهام مربوط به مسائل و تکالیف نظامیباشد دادگاه نمیتواند مجازات را به جزای نقدی تبدیل نماید.
اصلاحی فوق مشتمل بر یک ماده به استناد قانون اجازه اصلاح پارهای از مواد قانون دادرسی و کیفر ارتش و فسخ بعضی از مواد قانون مذکور و عناوینو مواد قانون مجازات عمومیپس از تصویب کمیسیون دادگستری مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 1354/04/04، در جلسه روز چهارشنبههجدهم تیر ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و چهار شمسی به تصویب کمیسیون دادگستری مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - عبدالله ریاضی
دریافت فایل پیدیاف
کمیسیون مجلسین سنا
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
