قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي
مصوب 1346,10,27
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده اول - بمنظور فراهم نمودن موجبات افزايش درآمد سرانه كشاورزان و امكانات همه جانبه براي بكاربردن ماشين آلات كشاورزي در امرتوليد محصولات كشاورزي و آشنائي زارعين با اصول و شيوههاي جديد كشاورزي و حداكثر استفاده از نيروي اضافي انساني موجود در روستاها درقطبهاي كشاورزي و صنعتي مملكت و براي جلوگيري از خردشدن و تقسيم اراضي مزروعي بقطعات غير اقتصادي و افزايش ميزان سطح زير كشتكشور با استفاده از اراضي باير و موات و مسلوبالمنفعه وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي بر اساس وظايف پيشبيني شده در ماده يك قانونتشكيل اين وزارت بتدريج در واحدهاي روستائي مناطق مختلف كشور شركتهاي سهامي زراعي تشكيل ميدهد.
ماده دوم - سهامداران شركتهاي سهامي زراعي اشخاص ذيل خواهند بود.
1 - زارعاني كه در اجراي قوانين و مقررات اصلاحات ارضي و قوانين تقسيم و فروش خالصجات مالك يا مستأجر زمين شده يا بشوند.
2 - برزگران مشمول تعريف بند 4 ماده يكم قانون اصلاحي قانون اصلاحات ارضي مصوب 19/10/1340 در مناطقي كه امر زراعت در تاريختقديم اين قانون بمجلس مستقيماً بوسيله برزگر انجام ميشود.
3 - خردهمالكاني كه در اجراي مرحله دوم اصلاحات ارضي بند ج از ماده يكم قانون الحاقي بقانون اصلاحات ارضي شق تقسيم را انتخابنمودهاند در صورت تمايل آن ها و با موافقت وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي.
4 - كشاورزان و خردهمالكيني كه مشمول هيچ يك از مراحل اول و دوم قوانين و مقررات اصلاحات ارضي نبوده و هنگام تصويب قانون اصلاحيقانون اصلاحات ارضي (19/10/40) شخصاً و مستقيماً به امر زراعت اشتغال داشتهاند.
تبصره - در هر يك از واحدهاي روستائي سهامداران شركتهاي سهامي زراعي حق استفاده مطلق و دائم اراضي را كه در اختيار دارند بشركتواگذار مينمايند و متناسب با ارزش اين حق و مقدار و موقعيت زمين مربوط و ارزش عوامل زراعي تعدادي از سهام شركت را كه وزارت اصلاحاتارضي و تعاون روستائي بر اساس مقررات پيشبيني شده در اساسنامه اين قبيل شركتها موضوع ماده پنج اين قانون تعيين مينمايد دريافت خواهندنمود.
ماده سوم - در مناطقي كه شركتهاي سهامي زراعي تشكيل ميشود وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي ميتواند حق استفاده مطلق و دائماز اراضي موات و باير و مسلوبالمنفعه و داير متعلق بدولت را در اختيار شركتهاي سهامي زراعي بگذارد. در اين صورت وزارت مذكور به نسبتسهمي كه ب. ت. ب.
تبصره ماده دوم اين قانون تعيين ميشود در شركت ذيسهم خواهد بود و عوايد حاصله از اين سهام را بمنظور كمك و تقويتشركتهاي سهامي زراعي مربوط اختصاص خواهد داد.
ماده چهارم - هرگاه صاحبان اراضي مكانيزه و ساير شركتها و واحدهاي كشاورزي يك منطقه تقاضاي تشكيل شركت سهامي زراعي نمايند.وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مخير است بعد از بررسي نسبت به تشكيل شركت سهامي زراعي در منطقه اقدام و كمكهاي فني و ماليلازم را در حدود قوانين موضوعه و اساسنامه شركتهاي سهامي زراعي درباره آن ها معمول دارد.
ماده پنجم - شركتهاي سهامي زراعي طبق اساسنامهاي كه بر اساس اصول بازرگاني تهيه و به پيشنهاد وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائيبتصويب هيأت وزيران خواهد رسيد تشكيل و اداره ميشوند.
اين شركتها پس از ثبت در دفتر مخصوصي كه وزارت مذكور ترتيب ميدهد دارايشخصيت حقوقي خواهند بود كليه تغييرات و اقدامات مربوط به ثبت شركتهاي مذكور در اين دفتر انجام ميشود.
ماده ششم - در مناطقي كه تشكيل شركتهاي سهامي زراعي اعلام ميشود در صورتيكه حداقل پنجاه و يك درصد از اشخاص مذكور در ماده دوماين قانون عضويت شركت را قبول و بقيه از امضاي اوراق و اسناد و دفاتر مربوط به تشكيل شركت امتناع نمايند وزارت اصلاحات ارضي و تعاونروستائي بقائم مقامي مستنكفين اقدام لازم را انجام خواهد داد.
ماده هفتم - مديران شركت سهامي زراعي در مورد حفظ و نگاهداري و بهرهبرداري از اموال و دارائي شركت در حكم امين خواهند بود. ايناشخاص و همچنين مأمورين ذيربط هرگاه در امور مربوط بشركتها مرتكب جرم بشوند تعقيب و بحداكثر مجازاتي كه در قوانين مربوط مقرر استمحكوم خواهند شد. تعقيب و دادرسي در اين قبيل موارد فوري و خارج از نوبت بعمل ميآيد.
ماده هشتم - رسيدگي باختلافات سهامداران و كاركنان شركت هاي سهامي زراعي با شركت و مديران شركت و يا بالعكس نسبت بامر اشتغال و يافعاليتهاي كشاورزي در حوزه شركت با هيأت هاي سه نفري منتخب وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي خواهد بود.
تصميم هيأت هاي مزبورقطعي و بتقاضاي ذينفع ژاندارمري مكلف باجراي آن ميباشد آئيننامه نحوه رسيدگي هيأت هاي فوق از طرف وزارت اصلاحات ارضي و تعاونروستائي پيشنهاد و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
ماده نهم - سهامداران شركتهاي سهامي زراعي ميتوانند سهام خود را بدون هيچگونه محدوديتي بشركت يا بسهامدار ديگر همان شركتمنتقل نمايند. در هر دو مورد انتقال منوط بموافقت كتبي هيأت مديره شركت سهامي زراعي مربوط و تأييد وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي ميباشد. بهر حال هدف اين خواهد بود كه سهام متعلق به هر يك از سهامداران از سهام مربوط به بيست هكتار زمين آبي و يا 40 هكتار زمين ديم تحت كشتكمتر نباشد.
ماده دهم - در صورت فوت هر يك از سهامداران از طرف شركت نسبت به اداره سهم متوفي اقدام و وارث به نسبت سهمالارث از عوايد سهاماستفاده خواهند كرد. ضمناً در صورت تقاضاي وراث يا وارث شركت سهامي زراعي ميتواند طبق اساسنامه خود نسبت بخريد سهام و تأديه بها اقدام نمايد.
ماده يازدهم - شركتهاي سهامي زراعي كه با عضويت گروههاي مندرج در ماده 2 اين قانون تشكيل ميشوند تا ده سال از پرداخت هر گونه مالياتو عوارض و حقالثبت و هزينهها و وجوهي كه طبق قوانين ساير شركتها متعهد به پرداخت آن هستند معاف ميباشند.
تبصره - خردهمالكان مذكور در بند 3 ماده 2 اين قانون كه با عضويت در شركتهاي سهامي زراعي عوايدي را تحصيل نمايند در صورتيكه ميزانمالكيت هر يك از آنها بيش از حداكثر مقدار زميني باشد كه در اختيار يك خانواده زارع مقيم ده محل وقوع ملك آنها باشد از لحاظ پرداخت ماليات وعوارض مشمول قوانين و مقررات مربوط ميباشند.
ماده دوازدهم - اقساط بدهي زارعين از بابت بهاي اراضي كه دولت به آن ها منتقل نموده و همچنين اجاره بهاي اراضي مورد اجاره زارعين از طرفشركت سهامي زراعي پرداخت و بحساب سهامداران منظور خواهد شد.
تبصره - شركتهاي سهامي زراعي موظف هستند سهم مالكانه مالك يا مالكان را در اراضي و مناطقي كه وسيله برزگران عضو شركت (موضوع بند2 ماده 2 اين قانون) زراعت ميشده است پرداخت و بحساب برزگران صاحب سهم منظور نمايند.
در صورتيكه در تعيين ميزان سهم مالكين بين برزگران و مالكان توافق نشود وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مكلف است ب. ت. ب. عرفمحل و بر اساس معدل عايدات خالص 3 سال زراعي قبل از تشكيل شركت سهم مالك يا مالكين را تعيين و جهت پرداخت بشركت ابلاغ نمايد.
ماده سيزدهم - وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي با اعطاء وام و همچنين كمكهاي مالي و فني بلاعوض و پرداخت هزينههاي بنياديشركت سهامي زراعي را در اجراي وظايفي كه بعهده دارند حمايت مينمايد. بودجه و اعتبارات لازم براي اجراي اين منظور از محل اعتبارات عمرانيو يا جاري دولت تأمين خواهد شد.
تبصره - ميزان سود و بهره وامهاي پرداختي به شركتهاي سهامي زراعي حداكثر معادل ميزان سود و بهره وامهاي پرداختي به شركتهاي تعاونروستائي خواهد بود.
ماده چهاردهم - در كليه اقدامات و برنامههائي كه وزارتخانهها و سازمانها و بنگاهها و شركتهاي دولتي در مورد عمران روستائي و برنامههايآباداني و آبياري و بهبود وضع محصول و خريد فرآوردههاي كشاورزي و امثال آن اجرا مينمايند حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي در حدودامكان حق تقدم خواهند داشت.
ماده پانزدهم - بمنظور اجراي اين قانون و يافتن مناسبترين مقررات و شيوههاي اجرائي آن وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي موظفاست طي دوره پنجساله آزمايش همهساله ارزيابي دقيقي از چگونگي و پيشرفت فعاليتهاي شركتهاي سهامي زراعي و مسائل و مشكلات آن ها وسيلهمركز تحقيقات روستائي كه در وزارت مذكور بوجود خواهد آمد بعمل آورده و از نتايج مطالعات مزبور در تهيه طرحهاي عمراني در دست اجرا وهمچنين تنظيم لايحه نهائي قانون شركتهاي سهامي زراعي استفاده نمايد.
ماده شانزدهم - اين قانون بصورت آزمايش بمدت پنج سال اجرا خواهد شد هرگاه در اين مدت دولت اصلاحاتي را در اين مقررات ضرور بداندجهت تصويب به كميسيونهاي اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلسين تقديم مينمايد و اين اصلاحات پس از تصويب لازمالاجراء است.
دولت مكلف است در پايان مدت پنجسال لايحه نهائي را جهت تصويب مجلسين تقديم نمايد. مادام كه لايحه نهائي بتصويب نرسيده مقررات اينقانون و اصلاحاتي كه بتصويب كميسيونهاي اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلسين برسد لازمالاجرا است.
قانون بالا مشتمل بر 16 ماده و چهار تبصره كه در جلسه روز سه شنبه پنجم دي ماه يكهزار و سيصد و چهل و شش بتصويب مجلس شورايملي رسيده بود در جلسه روز چهارشنبه بيست و هفتم دي ماه يكهزار و سيصد و چهل و شش شمسي بتصويب مجلس سنا رسيد.
رئيس مجلس سنا - مهندس … 17 (الحاقي 04ˏ03ˏ1347) - بمنظور تعيين روش كلي و تهيه برنامه كار و تصويب طرح ها و پيشبيني و اختصاص اعتبارات لازم براي هر يك از شركت هاي سهامي زراعي و نظارت در حسن اجراي وظايفي كه در قانون تشكيل شركت هاي سهامي زراعي و اساسنامه آن براي وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائيپيشبيني شده است - شورائي بنام شوراي امور شركت هاي سهامي زراعي برياست وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي و عضويت معاونوزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي در امور شركت هاي سهامي زراعي - رئيس سازمان اصلاحات ارضي كل كشور - مدير عامل سازمان مركزيتعاون روستائي ايران - مسئول امور شركت هاي سهامي زراعي - رئيس مركز تحقيقات روستائي- مدير كل حقوقي و وزارت اصلاحات ارضي و تعاونروستائي و دو نفر از مهندسين عاليرتبه وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي بانتخاب وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي تشكيل ميگردد.
مصوبات و تصميمات شوراي مذكور براي مسئولين و متصديان امور شركت هاي سهامي زراعي در وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستايي لازمالاجراميباشد.
ماده 18 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - براي دهاتي كه در حوزه عمل يك شركت سهامي زراعي قرار ميگيرند انجمن واحدي بنام انجمن واحد روستائي بجانشيني انجمنهايدهات تابعه شركت مزبور طبق مقررات مربوط بانتخابات انجمنهاي ده تشكيل خواهد شد.
در اينمورد پس از اعلام وزارت اصلاحات ارضي وتعاون روستائي وزارت كشور نسبت بانحلال انجمنهاي دهات واقع در محدوده عمل شركت سهامي زراعي و تشكيل انجمن واحد روستائي اقدامخواهد نمود.
تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - كليه اموال و دارائي و تعهدات انجمن هاي ده منحل شده طي صورتجلسه بانجمن واحد روستائي مزبور تحويل و منتقل ميشود و انجمنواحد روستائي كليه وظايف و اختيارات انجمن هاي ده را بر طبق مقررات مربوط نسبت بدهات واقع در حوزه عمل شركت سهامي زراعي انجام خواهدداد.
ماده 19 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - در مناطق روستائي كشور كه بعلت حوادثي از قبيل زلزله - سيل - انهدام يا نقصان آب وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي بمنظور كمك بكشاورزان و عمران و بهبود امر زراعت تشكيل شركت سهامي زراعي را لازم بداند حوزه عمل شركت را در محل و مساحتي كه متناسب بداند تعيين و بلافاصله اراضي و مستحدثات و اعياني و قنوات و چاههاي آب و وسائل آبياري موجود در آن محدوده را در تصرف و اختيار شركت قرارخواهد داد.
وزارت مذكور سهامداران شركت را از زارعين - برزگران كشاورزان خودكار كه ممراعاشه آنها منحصراً از طريق كشاورزي است و در منطقه روستائي سكونت داشتهاند، انتخاب و محل سكونت جديد و ميزان سهام هر يك را متناسب با تعداد افراد خانوار و زراعت قبلي آنان معين مينمايد، در صورتيكه بنا باطلاعات دريافتي از مراجع محلي فوت اشخاص مذكور رسماً اعلام گردد سهام بصورت كلي بنام ورثه صادر و توديع [توزيع] خواهد شد، پس ازصدور گواهي حصر وراثت ورثه حق استفاده از منافع و سهام را خواهند داشت.
تبصره (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي ميتواند از مقررات فوق در مورد زارعيني كه اراضي زراعتي آنان در مخازن سدهاي دولتي قراربگيرد استفاده نمايد.
ماده 20 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - اراضي و مستحدثات و اعياني و قنوات و چاههاي آب و وسائل آبياري واقع در حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي در صورتيكه در تاريخ تشكيل شركت در مالكيت يا اجاره سهامداران نباشد بوزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي منتقل ميگردد و متناسب با آن وزارت مذكور طبق ماده سوم اين قانون در شركت سهامي زراعي مربوط ذيسهم خواهد بود.
ترتيب ارزيابي اين قبيل اراضي و مستحدثات و پرداخت بهاي آن بمالكين مربوط بقرار ذيل است:
الف - بهاي اراضي (اعم از نسق و مكانيزه) بر اساس قانون اصلاحي اصلاحات ارضي (مصوب 19/10/40) و مقررات آن وسيله وزارت اصلاحات ارضي تعيين ميگردد.
قيمت اعياني و مستحدثات و چاه آب و وسائل آبياري و همچنين آن قسمت از ماشين آلات كشاورزي مورد نياز وسيله كميسيون مذكور در تبصره 2ماده 8 مواد الحاقي بآئيننامه اصلاحات ارضي (مصوب 22 خرداد 46) تعيين خواهد شد وجوه متعلقه در مورد اعيان و مستحدثات از تاريخ تنظيم سند انتقال باقساط پانزده ساله با سود صدي شش در سال و ارزش چاه آب و موتور مربوط بآن نقداً از طرف دولت پرداخت ميشود.
ب ) موقوفات خاص واقع در محدوده مورد عمل شركت بمنظور تبديل باحسن بترتيب فوق خريداري و وجوه حاصله با نظارت سازمان اوقاف براي خريد و وقف مال ديگري اختصاص خواهد يافت.
موقوفات عام را شركت سهامي زراعي 99ساله اجاره خواهد كرد اجاره بها بر اساس معدل عايدات خالص سه سال قبل از تصويب اين قانون تعيين وهمهساله از طرف شركت پرداخت خواهد شد.
تبصره (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - كليه اسناد و قراردادهائي كه مانع اجراءِ اين قانون است با تشخيص و اعلام وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي فسخ شده محسوب ميگردند.
ماده 21 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - سهامداران يا ساير اشخاصي كه در اجراي اين قانون براي تنظيم و امضاءِ اوراق يا اسناد و دفاتر دعوت ميشوند چنانچه در موعد مقرر حضورنيابند وزارت اصلاحات ارضي به قائم مقامي آنان اوراق يا اسناد و دفاتر مربوط را امضاءِ مينمايد. همين ترتيب در ساير مواردي كه به علل و معاذيرديگري از قبيل مجهولالمالك بودن ملك يا عدم گواهي حصر وراثت و يا معين نبودن ولي يا قيم صغار امضاءِ و تنظيم اسناد و دفاتر يا ساير اوراق مربوط بشركت متعسر باشد معمول خواهد شد.
در اين قبيل موارد وجوه قبوض يا سهام تعيين شده در صندوق ثبت محل توديع خواهد گرديد تا پس از تعيين تكليف قطعي قانوني بذيحق تسليم شود.
ماده 22 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - در اجراي اين قانون ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمي نسبت به تنظيم يا فسخ اسناد و مأمورين انتظامي در مورد تصرف يا خلع يد از محدوده مورد عمل شركتهاي سهامي زراعي مكلفند دستور وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي را بلافاصله پس از اعلام بمورد اجرا گذارند.
ماده 23 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - نسبت باراضي باير و مسلوب المنفعه واقع در حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي اعم از دهات مشمول مرحله اول يا دوم اصلاحاتارضي طبق ماده سوم اين قانون عمل خواهد شد.
ماده 24 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - چنانچه پس از تعيين و صدور سهام اختلافي در مورد ميزان سهام و تعلق آن ايجاد شود بتقاضاي وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي يا اشخاص ذينفع موضوع در هيئت سه نفري مقرر در ماده 8 مطرح و طبق تصميم هيئت اقدام خواهد شد.
ماده 25 (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - در صورتيكه مدير عامل - بازرس و يا ساير مأمورين منتخب براي خدمت در سازمان امور شركتهاي سهامي زراعي از بين كاركنان وزارتاصلاحات ارضي و تعاون روستائي يا سازمان مركزي تعاون روستائي باشند حقوق و مزاياي ثابت آنان از محل بودجه وزارت اصلاحات ارضي و تعاونروستائي و سازمان مركزي تعاون روستائي و ساير مزاياي آنها از محل اعتبارات طرح مربوطه پرداخت خواهد شد.
مدت اشتغال اين قبيل كاركنان در سازمان امور شركتهاي سهامي زراعي جزءِ سوابق خدمت آنان برابر مقررات مربوطه محسوب و مشاغل مذكور ضمن پستهاي سازماني وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي منظور ميگردد.
تبصره (الحاقي 11ˏ08ˏ1347) - مركز تحقيقات روستائي طبق اساسنامهاي كه بتصويب كميسيونهاي اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلسين برسد اداره خواهد شد.
مصوب 1352/02/03 مجلس شورای ملی
ماده اول - به منظور فراهم نمودن موجبات افزایش درآمد سرانه کشاورزان و آشنا نمودن زارعان با اصول و شیوههاى پیشرفته کشاورزى و دامدارى و دامپرورى و جلوگیرى از خرد شدن و تقسیم اراضی مزروعی بقطعات کوچک غیر اقتصادى و افزایش میزان سطح زیر کشت کشور با استفاده ازاراضی بایر و موات و مسلوبالمنفعه و ترویج و توسعه فعالیتهاى غیر کشاورزى و بخصوص صنایع دستی روستائی وزارت تعاون و امور روستاها براساس وظایف پیشبینی شده در ماده یک قانون تشکیل وزارت مذکور به تدریج در واحدهاى روستائی (هر واحد روستائی از چند قریه و یا چند قریه ومزرعه تشکیل میشود) مناطق مختلف کشور شرکتهاى سهامی زراعی را تشکیل میدهد و عنداللزوم میتواند وسعت منطقه عمل شرکتهاى متشکله راتغییر دهد.
تبصره - شرکتهاى سهامی زراعی و شرکتهاى تعاونی تولید روستائی متشکل در هر یک از مناطق مختلف کشور میتوانند ضمن مشارکت بایکدیگر نسبت به تشکیل واحدهاى دامدارى و دامپرورى بزرگ و تشکیل مجتمعهاى شیر و گوشت و استقرار صنایع کشاورزى به منظور فراهم نمودنموجبات افزایش ارزش افزوده تولیدات کشاورزى و دامی خود اقدام نمایند.
ماده دوم - سهامداران شرکتهاى سهامی زراعی اشخاص ذیل خواهند بود:
1 - زارعانی که در اجراى قوانین و مقررات اصلاحات ارضی و قوانین تقسیم و فروش خالصجات مالک یا مستاجر زمین شده یا بشوند.
2 - خردهمالکانی که در اجراى قوانین و مقررات اصلاحات ارضی شق تقسیم را انتخاب نمودهاند در صورت تمایل آنها و با موافقت وزارت تعاونو امور روستاها.
3 - کشاورزان و خردهمالکینی که مشمول هیچ یک از مراحل قوانین و مقررات اصلاحات ارضی نبوده و هنگام تصویب قانون اصلاحی قانوناصلاحات ارضی (40.10.
19) شخصاً و مستقیماً بامر زراعت اشتغال داشتهاند.
تبصره - در هر یک از واحدهاى روستائی سهامداران شرکتهاى سهامی زراعی حق استفاده مطلق و دائم اراضی را که در اختیار دارند بشرکتواگذار مینمایند و متناسب با ارزش این حق و مقدار و موقعیت زمین مربوط و ارزش عوامل زراعتی تعدادى از سهام شرکت را که وزارت تعاون و امورروستاها بر اساس مقررات پیشبینی شده در اساسنامه این قبیل شرکتها موضوع ماده پنج این قانون تعیین مینماید دریافت خواهند نمود.
ماده سوم - در مناطقی که شرکتهاى سهامی زراعی تشکیل میشود وزارت تعاون و امور روستاها میتواند حق استفاده مطلق و دائم از اراضی موات و بایر و مسلوبالمنفعه و دایر متعلق به دولت را در اختیار شرکتهاى سهامی زراعی بگذارد، در این صورت وزارت مذکور به نسبت سهمی که ب. ت. ب.
تبصره ماده دوم این قانون تعیین میشود در شرکت ذیسهم خواهد بود و عواید حاصل از این سهام را به منظور کمک و تقویت شرکتهاى سهامی زراعی مربوط و یا زارعانی که سهام کمترى را در اختیار دارند طبق آییننامهاى که به تصویب شوراى موضوع ماده 17 برسد اختصاص خواهدداد.
ماده چهارم - هر گاه صاحبان اراضی مکانیزه و سایر شرکتها و واحدهاى کشاورزى یک منطقه تقاضاى تشکیل شرکت سهامی زراعی نمایند وزارتتعاون و امور روستاها مخیر است بعد از بررسی نسبت به تشکیل شرکت سهامی زراعی در منطقه اقدام و کمکهاى فنی و مالی لازم را در حدود قوانینموضوعه و اساسنامه شرکتهاى سهامی زراعی درباره آنها معمول دارد.
ماده پنجم - شرکتهاى سهامی زراعی طبق اساسنامهاى که نمونه آن بر اساس اصول بازرگانی تهیه و به پیشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تشکیل و اداره میشوند. این شرکتها پس از ثبت در دفتر مخصوصی که وزارت مذکور ترتیب میدهد داراى شخصیت حقوقی خواهند بود. کلیه تغییرات و اقدامات مربوط به ثبت شرکتهاى مذکور در این دفتر انجام میشود.
ماده ششم - در مناطقی که تشکیل شرکتهاى سهامی زراعی اعلام میشود در صورتی که حداقل پنجاه و یک درصد از اشخاص مذکور در ماده دوماین قانون عضویت شرکت را قبول و بقیه از امضاى اوراق و اسناد و دفاتر مربوط به تشکیل شرکت امتناع نمایند، وزارت تعاون و امور روستاها بقائممقامی مستنکفین اقدام لازم را انجام خواهد داد.
ماده هفتم - مدیران شرکت سهامی زراعی در مورد حفظ و نگاهدارى و بهرهبردارى از اموال و دارائی شرکت در حکم امین خواهند بود. ایناشخاص و همچنین مامورین ذیربط هر گاه در امور مربوط بشرکتها مرتکب جرم بشوند تعقیب و بحداکثر مجازاتی که در قوانین مربوط مقرر استمحکوم خواهند شد. تعقیب و دادرسی در این قبیل موارد فورى و خارج از نوبت به عمل میآید.
ماده هشتم - رسیدگی به اختلافات سهامداران و کارکنان شرکتهاى سهامی زراعی با شرکت و مدیران شرکت و یا بالعکس نسبت به امر اشتغال و یافعالیتهاى کشاورزى و غیر کشاورزى در حوزه شرکت با هیئتهاى سه نفرى منتخب وزارت تعاون و امور روستاها خواهد بود. تصمیم هیئتهاى مزبور قطعی و به تقاضاى ذینفع مامورین ژاندارمرى مکلف به اجراى آن میباشند. آییننامه نحوه رسیدگی هیئتهاى فوق از طرفوزارت تعاون و امور روستاها پیشنهاد و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده نهم - سهامداران شرکتهاى سهامی زراعی میتوانند سهام خود را بدون هیچگونه محدودیتی بشرکت یا بسهامداران دیگر همان شرکت و یافرزندان خود منتقل نمایند و در هر مورد انتقال منوط به موافقت کتبی هیات مدیره شرکت سهامی زراعی مربوط و تایید وزارت تعاون و امور روستاهام. ب.. بهر حال هدف این خواهد بود که سهام متعلق به هر یک از سهامداران از سهام مربوط به بیست هکتار زمین آبی تحت کشت کمتر نباشد.
ماده دهم - در صورت فوت هر یک از سهامداران از طرف شرکت نسبت به اداره سهم متوفی اقدام و وراث به نسبت سهمالارث از عواید سهاماستفاده خواهند کرد. ضمناً در صورت تقاضاى وراث یا وارث شرکت سهامی زراعی میتواند طبق اساسنامه خود نسبت بخرید سهام و تادیه بهاى آنو یا انتخاب یک نفر از ورثه (با توافق سایر وراث) به عنوان قائممقام متوفی اقدام نماید.
ماده یازدهم - شرکتهاى سهامی زراعی که با عضویت گروههاى مندرج در ماده 2 این قانون تشکیل شده و میشوند تا ده سال از پرداخت هر گونهمالیات و عوارض و حقالثبت و هزینهها و وجوهی که طبق قوانین سایر شرکتها متعهد بپرداخت آن هستند معاف میباشند.
تبصره - خردهمالکان مذکور در بند 3 ماده 2 این قانون که با عضویت در شرکتهاى سهامی زراعی عوایدی را تحصیل نمایند در صورتی که میزانمالکیت هر یک از آنها بیش از حداکثر مقدار زمینی باشد که در اختیار یک خانواده زارع مقیم ده محل وقوع ملک آنها باشد از لحاظ پرداخت مالیات وعوارض مشمول قوانین و مقررات مربوط میباشند.
ماده دوازدهم - چنانچه زارعان سهامدار اقساط بدهی خود از بابت بهاى اراضی را که طبق قوانین و مقررات اصلاحات ارضی به آنها منتقل یا اجارهداده شده به موقع پرداخت ننمایند بدهی آنها وسیله شرکت سهامی زراعی مربوط پرداخت و به حساب آنها منظور خواهد شد.
ماده سیزدهم - وزارت تعاون و امور روستاها با اعطاء وام و همچنین کمکهاى مالی و فنی بلاعوض و پرداخت هزینههاى بنیادى شرکتهاى سهامی زراعی را در اجراى وظایفی که به عهده دارند حمایت مینماید. بودجه و اعتبارات لازم براى اجراى این منظور از محل اعتبارات عمرانی و یا جارى دولت تامین خواهد شد.
تبصره - میزان بهره وامهاى پرداختی بشرکتهاى سهامی زراعی حداکثر معادل میزان بهره وامهاى پرداختی بشرکتهاى تعاونی روستائی خواهدبود.
ماده چهاردهم - در کلیه اقدامات و برنامههائی که وزارتخانهها و سازمانها و بنگاهها و شرکتهاى دولتی در مورد عمران روستائی و برنامههاى آبادانیو آبیارى و بهبود وضع محصول و خرید فرآوردههاى کشاورزى و امثال آن اجرا مینمایند حوزه عمل شرکتهاى سهامی زراعی حق تقدم خواهند داشت.
ماده پانزدهم - به وزارت تعاون و امور روستاها اجازه داده میشود که با تصویب هیات وزیران سازمانها و موسسات لازم براى تامین خدمات فنی وتجارى مورد نیاز شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی را تاسیس نماید. در صورتی که این سازمانها و موسسات به صورت بازرگانیاداره شوند اساسنامه مربوط همچنین اصلاحات احتمالی بعدى آن وسیله وزارت تعاون و امور روستاها تهیه و پس از تصویب کمیسیونهاى تعاون وامور روستاها و دارائی و استخدام مجلسین بمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
ماده شانزدهم - سهامداران شرکتهاى سهامی زراعی چنانچه به تبعیت از برنامه فعالیتهاى شرکتهاى سهامی زراعی مربوط وظایف محول بخود راانجام ندهند، به پیشنهاد هیات مدیره شرکت و تایید وزارت تعاون و امور روستاها از عضویت شرکت سهامی زراعی اخراج و سهام آنها برابر آییننامهاى که به پیشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها به تصویب هیات وزیران خواهد رسید خریدارى و در مقابل دریافت بها به صورت نقد یا اقساطی در درجهاول به سایر سهامداران داوطلب شرکتهاى سهامی زراعی که داراى سهام کمترى میباشند و در درجه دوم بشرکتهاى سهامی زراعی مربوط واگذارخواهد شد.
ماده هفدهم - به منظور تعیین روش کلی و تهیه برنامه کار و تصویب طرحها و پیشبینی و اختصاص اعتبارات لازم براى شرکتهاى سهامی زراعی وشرکتهاى تعاونی تولید روستائی (که با اجراى قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن اراضی در حوزه عمل شرکتهاى تعاونی روستائی تشکیلمیشود) و نظارت در حسن اجراى وظایفی که در قانون تشکیل شرکتهاى سهامی زراعی و اساسنامه آن براى وزارت تعاون و امور روستاها پیشبینیشده است شورائی به نام شوراى امور شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی بریاست وزیر تعاون و امور روستاها و عضویت معاونوزارت تعاون و امور روستاها در امور شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید - رئیس سازمان ترویج و توسعه فعالیتهاى غیر کشاورزى - مدیرعامل سازمان مرکزى تعاون روستائی ایران - رئیس سازمان شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید - رئیس سازمان اصلاحات ارضی - رئیس مرکزتحقیقات وزارت تعاون و امور روستاها - مدیر کل حقوقی وزارت تعاون و امور روستاها و دو نفر از کارمندان واجد صلاحیت وزارت تعاون و امورروستاها به انتخاب وزیر تعاون و امور روستا تشکیل میگردد. مصوبات و تصمیمات شوراى مذکور وسیله مراجع ذیربط تابع و وابسته به وزارت تعاون و امور روستاها بمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
تبصره - میزان فوقالعاده شغل کارکنان شرکتهاى تعاونی تولید روستائی نیز که به صورت مستمر در منطقه عمل این قبیل شرکتها انجام وظیفهمینمایند مانند میزان فوقالعاده شغل کارکنان شاغل شرکتهاى سهامی زراعی در واحدهاى روستائی بر اساس مقررات ماده 10 اساسنامه قانونی مرکزتحقیقات وزارت تعاون و امور روستاها (مصوب 48.1.30[1348]) وسیله شوراى امور شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید تعیین و پرداخت خواهدشد.
ماده هیجدهم (منسوخ 1400/11/10) - برای دهاتی که در حوزه عمل یک شرکت سهامی زراعی قرار میگیرند انجمن واحدى به نام انجمن واحد روستائی بجانشینیانجمنهاى دهات تابعه شرکت مزبور برابر مقررات مربوط به انتخابات انجمنهاى ده تشکیل خواهد شد. در این مورد پس از اعلام وزارت تعاون و امور روستاها وزارت کشور نسبت به انحلال انجمنهاى دهات واقع در محدوده عمل شرکت سهامی زراعی وتشکیل انجمن واحد روستائی اقدام خواهد نمود.
تبصره - کلیه اموال و دارائی و تعهدات انجمنهاى ده منحل شده طی صورتجلسه به انجمن واحد روستائی مزبور تحویل و منتقل میشود وانجمن واحد روستائی کلیه وظایف و اختیارات انجمنهاى ده را بر طبق مقررات مربوط نسبت بدهات واقع در حوزه عمل شرکت سهامی زراعیانجام خواهد داد.
ماده نوزدهم - در مناطق روستائی کشور که به علت حوادثی از قبیل زلزله - سیل - انهدام یا نقصان آب، وزارت تعاون و امور روستاها به منظورکمک به کشاورزان و عمران منطقه و بهبود امر زراعت تشکیل شرکت سهامی زراعی و یا شرکت تعاونی تولید روستائی را لازم بداند حوزه عمل شرکترا در محل و مساحتی که مناسب بداند تعیین و بلافاصله اراضی و مستحدثات و اعیانی و قنوات و چاههاى آب و وسایل آبیارى موجود در آن محدودهرا در تصرف و اختیار شرکت قرار خواهد داد. بهاى اراضی و مستحدثات و اعیانی و قنوات و چاههاى آب و وسائل آبیارى که در اختیار شرکت قرار خواهد گرفت ب. ر. م. ماده بیستم همینقانون پرداخت میگردد. وزارت مذکور سهامداران شرکت را از زارعین - کشاورزان خود کار که ممر اعاشه آنها منحصراً از طریق کشاورزى است و در منطقه روستائی سکونتداشتهاند انتخاب و محل سکونت جدید و میزان سهام هر یک را متناسب با تعداد افراد خانوار و زراعت قبلی آنان معین مینماید. در صورتی که بنا به اطلاعات دریافتی از مراجع محلی فوت اشخاص مذکور رسماً اعلام گردد، سهام به صورت کلی به نام ورثه صادر و تودیع خواهدشد و پس از صدور گواهی حصر وراثت ورثه حق استفاده از منافع سهام را خواهند داشت.
تبصره - وزارت تعاون و امور روستاها میتواند از مقررات فوق در مورد زارعینی که اراضی زراعتی آنان در مخازن سدهاى دولتی قرار بگیرداستفاده نماید.
ماده بیستم - اراضی و مستحدثات و اعیانی و ماشین آلات کشاورزى و قنوات و چاههاى آب و وسائل آبیارى واقع در حوزه عمل شرکتهاى سهامیزراعی و شرکتهاى تعاونی تولید روستائی در صورتی که در تاریخ تشکیل شرکت در مالکیت یا اجاره سهامداران نباشد به وزارت تعاون و امور روستاهامنتقل میگردد و متناسب با آن وزارت مذکور طبق ماده سوم این قانون در شرکت سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی مربوط ذیسهم خواهد بود.ترتیب ارزیابی این قبیل اراضی و مستحدثات و اعیانی و ماشین آلات و قنوات و چاههاى آب و وسائل آبیارى و نحوه پرداخت بهاى آنها نقداً بر اساس بند 3 ماده 50 قانون برنامه و بودجه و ضوابطی خواهد بود که طبق آییننامه به پیشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها به تصویب هیات وزیران خواهدرسید.
تبصره - کلیه اسناد و قراردادهائی که مانع از اجراى مواد 19 و 20 این قانون است با تشخیص و اعلام کتبی وزارت تعاون و امور روستاها فسخشده محسوب میگردد.
ماده بیست و یکم - سهامداران و سایر اشخاصی که در اجراى این قانون براى تنظیم و امضا اوراق یا اسناد و دفاتر دعوت میشوند چنانچه درموعد مقرر حضور نیابند وزارت تعاون و امور روستاها بقائممقامی آنان اوراق یا اسناد و دفاتر مربوطه را امضا مینماید همین ترتیب در سایر مواردى که بعلل و معاذیر دیگرى از قبیل مجهولالمالک بودن ملک یا عدم گواهی حصر وراثت و یا معین نبودن ولی یا قیم صغار امضا و تنظیم اسناد و دفاتریا سایر اوراق مربوطه بشرکت متعسر باشد معمول خواهد شد. در این قبیل موارد وجوه و قبوض یا سهام تعیین شده در صندوق ثبت محل تودیع خواهد گردید تا پس از تعیین تکلیف قطعی قانونی بذیحق تسلیمشود.
ماده بیست و دوم - در اجراى این قانون ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمی نسبت به تنظیم یا فسخ اسناد و مامورین انتظامی در مورد تصرف یا خلعید از محدوده مورد عمل شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی مکلفند دستور وزارت تعاون و امور روستاها را بلافاصله پس از اعلام بمورد اجرا گذارند.
ماده بیست و سوم - نسبت به اراضی بایر و مسلوبالمنفعه واقع در حوزه عمل شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاىتولید روستائی در دهاتمشمول مراحل مختلف اصلاحات ارضی طبق ماده سوم این قانون عمل خواهد شد.
ماده بیست و چهارم - هر گاه پس از تعیین و صدور سهام اختلافی در مورد میزان سهام و تعلق آن ایجاد شود به تقاضاى وزارت تعاون و امورروستاها یا اشخاص ذینفع موضوع در هیات سه نفرى مقرر در ماده 8 این قانون مطرح و طبق تصمیم هیات اقدام خواهد شد.
ماده بیست و پنجم - در صورتی که مدیر عامل - بازرس و سایر ماموران منتخب براى خدمت در سازمان امور شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی از بین کارکنان سازمان مرکزى تعاون روستائی یا بانک تعاون کشاورزى انتخاب شوند بر حسب مورد حقوق و مزایاى ثابت آنان از محلبودجه سازمان مرکزى تعاون روستائی و بانک تعاون کشاورزى و سایر مزایاى آنها به میزان مورد تایید شوراى شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی (موضوع ماده 17 این قانون) از محل اعتبارات طرح مربوط پرداخت خواهد شد. مدت اشتغال این قبیل کارکنان در سازمان امور شرکتهاى سهامی زراعی و تعاونیهاى تولید روستائی برابر مقررات مربوط جزء سوابق خدمات آنان درسازمان مرکزى تعاون روستائی و یا بانک تعاون کشاورزى محسوب میشود.
تبصره - تشکیلات ادارى سازمان مرکز تعاون روستائی در کشور و ترتیب و حدود ارتباط واحدها و کارکنان آن با دستگاهها و سازمانهاى اداریتابعه و وابسته به وزارت تعاون و امور روستاها همچنین نحوه واگذارى تدریجی وظایف و امکانات و اختیارات سازمان مزبور به اتحادیههاى تعاونیروستائی استانها و فرمانداریکل در جهت تفویض اختیارات به مسئولان محلی و تبعیت از سیاست عدم تمرکز با تصویب وزیر تعاون و امور روستاهاتعیین خواهد شد.
ماده بیست و ششم - مرکز تحقیقات وزارت تعاون و امور روستاها (موضوع ماده 15 قانون شرکتهاى سهامی زراعی مصوب 46.10.27[1346] و ماده 8قانون عمران و نوسازى روستاها و انحلال وزارت تولیدات کشاورزى و مواد مصرفی و تعیین تکلیف موسسات وابسته به آن) کماکان طبق اساسنامهاى که به تصویب کمیسیونهاى مجلسین رسیده اداره خواهد شد. تغییرات احتمالی بعدى این اساسنامه نیز پس از تصویب کمیسیونهاى نامبرده لازمالاجراخواهد بود.
ماده بیست و هفتم - بوزیر تعاون و امور روستاها اجازه داده میشود که انجام بررسیها و مطالعات مربوط به تنظیم بازار و بازاریابی داخلی براى محصولات اساسی کشاورزى و دامی شرکتهاى سهامی زراعی و شرکتهاى تعاونی روستائی و کشاورزانی را که هنوز موجبات عضویت آنها در شرکتهاى تعاونی روستائی و شرکتهاى تعاونی کشاورزى فراهم نشده است (موضوع ماده 8 قانون عمران و نوسازی روستاها و انحلال وزارت تولیدات کشاورزىو مواد مصرفی و تعیین تکلیف موسسات وابسته به آن) به هر یک از واحدهاى ادارى ذیصلاح وزارت مذکور محول نماید.
ماده بیست و هشتم - کلیه اقداماتی که طبق مقررات قانون شرکتهاى سهامی زراعی (مصوب 46.10.27[1346])و قانون الحاق مواد 17 و 18 بقانونمزبور (مصوب 47.3.4[1347]) و لایحه قانونی اصلاح موادى از قانون تشکیل شرکتهاى سهامی زراعی (مصوب 47.8.11[1347]) تا تاریخ ابلاغ این قانون به دولتوسیله وزارت تعاون و امور روستاها به عمل آمده کماکان بقوت خود باقی است.
تبصره - اصلاحات بعدى اساسنامه و آییننامههاى مذکور در این قانون پس از تصویب مراجع مربوط لازمالاجرا خواهد بود.
قانون فوق مشتمل بر بیست و هشت ماده و ده تبصره پس از تصویب مجلس شوراى ملی در جلسه روز یکشنبه 1351.12.27 در جلسه روز دوشنبهسوم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و پنجاه و دو شمسی به تصویب مجلس سنا رسیده است.
رئیس مجلس سنا - جعفر شریف امامی
دریافت فایل پیدیاف
مصوب 1346/10/27 مجلس شورای ملی
ماده اول - به منظور فراهم نمودن موجبات افزایش درآمد سرانه کشاورزان و امکانات همه جانبه برای بکاربردن ماشین آلات کشاورزی در امرتولید محصولات کشاورزی و آشنائی زارعین با اصول و شیوههای جدید کشاورزی و حداکثر استفاده از نیروی اضافی انسانی موجود در روستاها درقطبهای کشاورزی و صنعتی مملکت و برای جلوگیری از خردشدن و تقسیم اراضی مزروعی بقطعات غیر اقتصادی و افزایش میزان سطح زیر کشتکشور با استفاده از اراضی بایر و موات و مسلوبالمنفعه وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی بر اساس وظایف پیشبینی شده در ماده یک قانونتشکیل این وزارت به تدریج در واحدهای روستائی مناطق مختلف کشور شرکتهای سهامی زراعی تشکیل میدهد.
1 - زارعانی که در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی و قوانین تقسیم و فروش خالصجات مالک یا مستاجر زمین شده یا بشوند.
2 - برزگران مشمول تعریف بند 4 ماده یکم قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی مصوب 1340/10/19 در مناطقی که امر زراعت در تاریختقدیم این قانون بمجلس مستقیماً به وسیله برزگر انجام میشود.
ماده سوم - در مناطقی که شرکتهای سهامی زراعی تشکیل میشود وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی میتواند حق استفاده مطلق و دائماز اراضی موات و بایر و مسلوبالمنفعه و دایر متعلق به دولت را در اختیار شرکتهای سهامی زراعی بگذارد. در این صورت وزارت مذکور به نسبتسهمی که ب. ت. ب.
تبصره ماده دوم این قانون تعیین میشود در شرکت ذیسهم خواهد بود و عواید حاصله از این سهام را به منظور کمک و تقویتشرکتهای سهامی زراعی مربوط اختصاص خواهد داد.
ماده پنجم - شرکتهای سهامی زراعی طبق اساسنامهای که بر اساس اصول بازرگانی تهیه و به پیشنهاد وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائیبه تصویب هیات وزیران خواهد رسید تشکیل و اداره میشوند.
ماده هفتم - مدیران شرکت سهامی زراعی در مورد حفظ و نگاهداری و بهرهبرداری از اموال و دارائی شرکت در حکم امین خواهند بود. ایناشخاص و همچنین مامورین ذیربط هرگاه در امور مربوط بشرکتها مرتکب جرم بشوند تعقیب و بحداکثر مجازاتی که در قوانین مربوط مقرر استمحکوم خواهند شد. تعقیب و دادرسی در این قبیل موارد فوری و خارج از نوبت به عمل میآید.
ماده هشتم - رسیدگی باختلافات سهامداران و کارکنان شرکت های سهامی زراعی با شرکت و مدیران شرکت و یا بالعکس نسبت بامر اشتغال و یافعالیتهای کشاورزی در حوزه شرکت با هیات های سه نفری منتخب وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی خواهد بود.
تصمیم هیات های مزبورقطعی و بتقاضای ذینفع ژاندارمری مکلف باجرای آن م. ب. آییننامه نحوه رسیدگی هیات های فوق از طرف وزارت اصلاحات ارضی و تعاونروستائی پیشنهاد و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
ماده نهم - سهامداران شرکتهای سهامی زراعی میتوانند سهام خود را بدون هیچگونه محدودیتی بشرکت یا بسهامدار دیگر همان شرکتمنتقل نمایند. در هر دو مورد انتقال منوط به موافقت کتبی هیات مدیره شرکت سهامی زراعی مربوط و تایید وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی م. ب.. بهر حال هدف این خواهد بود که سهام متعلق به هر یک از سهامداران از سهام مربوط به بیست هکتار زمین آبی و یا 40 هکتار زمین دیم تحت کشتکمتر نباشد.
ماده دهم - در صورت فوت هر یک از سهامداران از طرف شرکت نسبت به اداره سهم متوفی اقدام و وارث به نسبت سهمالارث از عواید سهاماستفاده خواهند کرد. ضمناً در صورت تقاضای وراث یا وارث شرکت سهامی زراعی میتواند طبق اساسنامه خود نسبت بخرید سهام و تادیه بها اقدام نماید.
ماده دوازدهم - اقساط بدهی زارعین از بابت بهای اراضی که دولت به آن ها منتقل نموده و همچنین اجاره بهای اراضی مورد اجاره زارعین از طرفشرکت سهامی زراعی پرداخت و به حساب سهامداران منظور خواهد شد.
تبصره - شرکتهای سهامی زراعی موظف هستند سهم مالکانه مالک یا مالکان را در اراضی و مناطقی که وسیله برزگران عضو شرکت (موضوع بند2 ماده 2 این قانون) زراعت میشده است پرداخت و به حساب برزگران صاحب سهم منظور نمایند.
ماده سیزدهم - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی با اعطاء وام و همچنین کمکهای مالی و فنی بلاعوض و پرداخت هزینههای بنیادیشرکت سهامی زراعی را در اجرای وظایفی که به عهده دارند حمایت مینماید. بودجه و اعتبارات لازم برای اجرای این منظور از محل اعتبارات عمرانیو یا جاری دولت تامین خواهد شد.
ماده پانزدهم - به منظور اجرای این قانون و یافتن مناسبترین مقررات و شیوههای اجرایی آن وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی موظفاست طی دوره پنجساله آزمایش همهساله ارزیابی دقیقی از چگونگی و پیشرفت فعالیتهای شرکتهای سهامی زراعی و مسائل و مشکلات آن ها وسیلهمرکز تحقیقات روستائی که در وزارت مذکور بوجود خواهد آمد به عمل آورده و از نتایج مطالعات مزبور در تهیه طرحهای عمرانی در دست اجرا وهمچنین تنظیم لایحه نهایی قانون شرکتهای سهامی زراعی استفاده نماید.
تبصره (الحاقی 1347/08/11) - مرکز تحقیقات روستائی طبق اساسنامهای که به تصویب کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستائی مجلسین برسد اداره خواهد شد.
ماده شانزدهم - این قانون به صورت آزمایش به مدت پنج سال اجرا خواهد شد هرگاه در این مدت دولت اصلاحاتی را در این مقررات ضرور بداندجهت تصویب به کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستائی مجلسین تقدیم مینماید و این اصلاحات پس از تصویب لازمالاجراء است.
دولت مکلف است در پایان مدت پنجسال لایحه نهایی را جهت تصویب مجلسین تقدیم نماید. مادام که لایحه نهایی به تصویب نرسیده مقررات اینقانون و اصلاحاتی که به تصویب کمیسیونهای اصلاحات ارضی و تعاون روستائی مجلسین برسد لازمالاجرا است.
ماده 17 (الحاقی 1347/03/04) - به منظور تعیین روش کلی و تهیه برنامه کار و تصویب طرح ها و پیشبینی و اختصاص اعتبارات لازم برای هر یک از شرکت های سهامی زراعی و نظارت در حسن اجرای وظایفی که در قانون تشکیل شرکت های سهامی زراعی و اساسنامه آن برای وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائیپیشبینی شده است - شورائی به نام شورای امور شرکت های سهامی زراعی بریاست وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی و عضویت معاونوزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی در امور شرکت های سهامی زراعی - رئیس سازمان اصلاحات ارضی کل کشور - مدیر عامل سازمان مرکزیتعاون روستائی ایران - مسئول امور شرکت های سهامی زراعی - رئیس مرکز تحقیقات روستائی- مدیر کل حقوقی و وزارت اصلاحات ارضی و تعاونروستائی و دو نفر از مهندسین عالیرتبه وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به انتخاب وزیر اصلاحات ارضی و تعاون روستائی تشکیل میگردد.
مصوبات و تصمیمات شورای مذکور برای مسئولین و متصدیان امور شرکت های سهامی زراعی در وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستایی لازمالاجرام. ب..
ماده 18 (منسوخ 1347/03/04) - برای دهاتی که در حوزه عمل یک شرکت سهامی زراعی قرار میگیرند انجمن واحدی به نام انجمن واحد روستائی بجانشینی انجمنهایدهات تابعه شرکت مزبور طبق مقررات مربوط به انتخابات انجمنهای ده تشکیل خواهد شد.
تبصره (منسوخ 1347/03/04) - کلیه اموال و دارائی و تعهدات انجمن های ده منحل شده طی صورتجلسه بانجمن واحد روستائی مزبور تحویل و منتقل میشود و انجمنواحد روستائی کلیه وظایف و اختیارات انجمن های ده را بر طبق مقررات مربوط نسبت بدهات واقع در حوزه عمل شرکت سهامی زراعی انجام خواهدداد.
ماده 19 (الحاقی 1347/08/11) - در مناطق روستائی کشور که به علت حوادثی از قبیل زلزله - سیل - انهدام یا نقصان آب وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی به منظور کمک بکشاورزان و عمران و بهبود امر زراعت تشکیل شرکت سهامی زراعی را لازم بداند حوزه عمل شرکت را در محل و مساحتی که متناسب بداند تعیین و بلافاصله اراضی و مستحدثات و اعیانی و قنوات و چاههای آب و وسائل آبیاری موجود در آن محدوده را در تصرف و اختیار شرکت قرارخواهد داد.
وزارت مذکور سهامداران شرکت را از زارعین - برزگران کشاورزان خودکار که ممراعاشه آنها منحصراً از طریق کشاورزی است و در منطقه روستائی سکونت داشتهاند، انتخاب و محل سکونت جدید و میزان سهام هر یک را متناسب با تعداد افراد خانوار و زراعت قبلی آنان معین مینماید، در صورتی که بنا به اطلاعات دریافتی از مراجع محلی فوت اشخاص مذکور رسماً اعلام گردد سهام به صورت کلی به نام ورثه صادر و تودیع [توزیع] خواهد شد، پس ازصدور گواهی حصر وراثت ورثه حق استفاده از منافع و سهام را خواهند داشت.
تبصره (الحاقی 1347/08/11) - وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی میتواند از مقررات فوق در مورد زارعینی که اراضی زراعتی آنان در مخازن سدهای دولتی قراربگیرد استفاده نماید.
ماده 20 (الحاقی 1347/08/11) - اراضی و مستحدثات و اعیانی و قنوات و چاههای آب و وسائل آبیاری واقع در حوزه عمل شرکتهای سهامی زراعی در صورتی که در تاریخ تشکیل شرکت در مالکیت یا اجاره سهامداران نباشد به وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی منتقل میگردد و متناسب با آن وزارت مذکور طبق ماده سوم این قانون در شرکت سهامی زراعی مربوط ذیسهم خواهد بود.
ترتیب ارزیابی این قبیل اراضی و مستحدثات و پرداخت بهای آن بمالکین مربوط به قرار ذیل است:
قیمت اعیانی و مستحدثات و چاه آب و وسائل آبیاری و همچنین آن قسمت از ماشین آلات کشاورزی مورد نیاز وسیله کمیسیون مذکور در تبصره 2ماده 8 مواد الحاقی بآییننامه اصلاحات ارضی (مصوب 22 خرداد 46) تعیین خواهد شد وجوه متعلقه در مورد اعیان و مستحدثات از تاریخ تنظیم سند انتقال باقساط پانزده ساله با سود صدی شش در سال و ارزش چاه آب و موتور مربوط بآن نقداً از طرف دولت پرداخت میشود.
ب) موقوفات خاص واقع در محدوده مورد عمل شرکت به منظور تبدیل باحسن به ترتیب فوق خریداری و وجوه حاصله با نظارت سازمان اوقاف برای خرید و وقف مال دیگری اختصاص خواهد یافت.
تبصره (الحاقی 1347/08/11) - کلیه اسناد و قراردادهائی که مانع اجراءِ این قانون است با تشخیص و اعلام وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی فسخ شده محسوب میگردند.
ماده 21 (الحاقی 1347/08/11) - سهامداران یا سایر اشخاصی که در اجرای این قانون برای تنظیم و امضاءِ اوراق یا اسناد و دفاتر دعوت میشوند چنانچه در موعد مقرر حضورنیابند وزارت اصلاحات ارضی به قائم مقامی آنان اوراق یا اسناد و دفاتر مربوط را امضاءِ مینماید. همین ترتیب در سایر مواردی که به علل و معاذیردیگری از قبیل مجهولالمالک بودن ملک یا عدم گواهی حصر وراثت و یا معین نبودن ولی یا قیم صغار امضاءِ و تنظیم اسناد و دفاتر یا سایر اوراق مربوط بشرکت متعسر باشد معمول خواهد شد.
ماده 22 (الحاقی 1347/08/11) - در اجرای این قانون ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمی نسبت به تنظیم یا فسخ اسناد و مامورین انتظامی در مورد تصرف یا خلع ید از محدوده مورد عمل شرکتهای سهامی زراعی مکلفند دستور وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی را بلافاصله پس از اعلام بمورد اجرا گذارند.
ماده 23 (الحاقی 1347/08/11) - نسبت باراضی بایر و مسلوب المنفعه واقع در حوزه عمل شرکتهای سهامی زراعی اعم از دهات مشمول مرحله اول یا دوم اصلاحاتارضی طبق ماده سوم این قانون عمل خواهد شد.
ماده 24 (الحاقی 1347/08/11) - چنانچه پس از تعیین و صدور سهام اختلافی در مورد میزان سهام و تعلق آن ایجاد شود بتقاضای وزارت اصلاحات ارضی و تعاون روستائی یا اشخاص ذینفع موضوع در هیات سه نفری مقرر در ماده 8 مطرح و طبق تصمیم هیات اقدام خواهد شد.
ماده 25 (الحاقی 1347/08/11) - در صورتی که مدیر عامل - بازرس و یا سایر مامورین منتخب برای خدمت در سازمان امور شرکتهای سهامی زراعی از بین کارکنان وزارتاصلاحات ارضی و تعاون روستائی یا سازمان مرکزی تعاون روستائی باشند حقوق و مزایای ثابت آنان از محل بودجه وزارت اصلاحات ارضی و تعاونروستائی و سازمان مرکزی تعاون روستائی و سایر مزایای آنها از محل اعتبارات طرح مربوطه پرداخت خواهد شد.
قانون بالا مشتمل بر 16 ماده و چهار تبصره که در جلسه روز سه شنبه پنجم دی ماه یکهزار و سیصد و چهل و شش به تصویب مجلس شورایملی رسیده بود در جلسه روز چهارشنبه بیست و هفتم دی ماه یکهزار و سیصد و چهل و شش شمسی به تصویب مجلس سنا رسید.
رئیس مجلس سنا - مهندس … فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
