قانون موافقتنامه بین دولت ایران ودولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی درباره همکاری اقتصادی وفنی به منظور ایجادتاسیسات ذوب آهن وکارخانه ماشین سازی ونصب لوله گاز درایران و واگذاری اعت

موافقت نامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی درباره همکاری اقتصادی و فنی به منظور ایجاد تاسیسات ذوب آهن و کارخانه ماشین‌سازی و نصب لوله گاز در ایران و واگذاری اعتبار برای این مقاصد شامل 19 ماده و یک ضمیمه و یک نامه پیوست تصویب و به دولت اجازه داده می‌شود که پس از مبادله اسناد تصویب مفاد آن را به موقع اجراء بگذارد. قسمتی از 260 میلیون روبل اعتبار موضوع این موافقت نامه طبق ماده هفت لایحه قانونی برنامه عمرانی سوم کشور طی مدت این برنامه و بقیه در‌سالهای بعد مورد استفاده قرار خواهد گرفت. قانون بالا که مشتمل بر ماده واحده م. ب. در جلسه روز یکشنبه بیست و چهارم بهمن ماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار به تصویب مجلس‌شورای ملی رسیده بود در جلسه روز چهارشنبه چهارم اسفند ماه یکهزار و سیصد و چهل و چهار شمسی به تصویب مجلس سنا رسید. رئیس مجلس سنا- مهندس شریف امامی موافقتنامه بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی درباره همکاری به منظور ایجاد تاسیسات صنعتی و تاسیسات‌دیگر در ایران و واگذاری اعتبار برای این مقاصد دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ب. ت. ب. مناسبات حسن همجواری و همکاری موجود بین ایران و اتحاد‌جماهیر شوروی سوسیالیستی و با پیروی از تمایل طرفین به بسط و توسعه و تحکیم همکاری اقتصادی و فنی بر اساس تساوی حقوق و عدم مداخله‌در امور داخلی یکدیگر و احترام کامل به حق حاکمیت ملی هر دو کشور تصمیم اتخاذ نمودند این موافقتنامه را به شرح زیر منعقد نمایند:

ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در موارد ذیل همکاری خواهند نمود: 1.تاسیس کارخانه ذوب آهن. 2 - احداث شاه لوله گاز. 3 - تاسیس کارخانه ماشین سازی. خلاصه مشخصات هر یک از تاسیسات سه گانه فوق در ضمیمه ای که جزء لاینفک این موافقتنامه میباشد قید شده است.

بمنظور عملی نمودن همکاریهای موضوع ماده یک این موافقتنامه.

برای بهره برداری از تمام قدرت تولیدی پیش بینی شده در طرحها و تاسیسات موضوع این موافقتنامه در صورت تمایل طرف ایرانی سازمانهای شوروی بوسیله اعزام کارشناسان و تحویل قطعات یدکی و مصالح ضروری با شرایطی که مورد موافقت بعدی طرفین واقع شود به سازمانهای ایرانی مساعدت خواهند کرد.

دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی اعتباری تا مبلغ دویست و شصت میلیون روبل ( یک روبل دارای 987412 /0گرم طلای خالص است) با بهره دو نیم درصد در سال بدولت شاهنشاهی ایران خواهد داد که برای همکاریهای فنی با ایران در ایجاد تاسیسات مذکور در ماده یک این موافقتنامه در موارد زیر از طرف دولت شاهنشاهی ایران به مصرف خواهد رسید: پرداخت هزینه های مربوط بعملیات تحقیقاتی و اکتشافی و طراحی که سازمانهای شوروی انجام میدهند. پرداخت بهای تجهیزات و ماشینها و وسائل مکانیکی ساختمانی و مصالحی که در ایران یافت نمیشود و بوسیله اتحاد جماهیر شوروی با شرط سیف بنادر ایران یا فرانکو مرز ایران و شوروی تحویل میگردد: پرداخت هزینه های ماموریت کارشناسان شوروی که برای کمک فنی در ساختن تاسیسات و انجام کارهای موضوع این موافقتنامه به ایران اعزام میشوند به استثنای هزینه های آنان در داخل ایران که طرف ایرانی به ریال میپردازد. پرداخت هزینه زندگی و اقامت افراد ایرانی که برای کارآموزی در امور فنی و تولیدی در موسسات مربوطه اتحاد شوروی به آن کشور اعزام میگردند. در صورتیکه مبلغ کل هزینه های سازمانهای شوروی مربوط به کمکهای فنی موضوع این موافقتنامه از مبلغ اعتبار تجاوز نماید مبلغ اضافه بر طبق موافقتنامه ها بازرگانی و پرداخت معتبر بین ایران و شوروی از طرف ایران پرداخت خواهد شد.

دولت شاهنشاهی ایران مبالغی را که از اعتبارات مذکور در این موافقتنامه در طی هر سال مورد استفاده قرار میدهد در ظرف دوازده سال به‌اقساط متساوی سالیانه مستهلک خواهد نمود. تاریخ شروع پرداخت اولین قسط مبالغ استفاده شده در هر سال دهم تیر ماه (‌اول ژوئیه) سال بعد از‌استفاده از اعتبارات مذکور خواهد بود. بهره اعتبارات استفاده شده در هر سال از تاریخ استفاده از قسمت مربوطه اعتبار احتساب خواهد شد و بهره هر سال در ظرف سه ماه اول بعد از سال‌احتساب پرداخته خواهد شد. آخرین قسط بهره با آخرین قسط بازپرداخت اعتبار همزمان خواهد بود. تاریخ استفاده از اعتبار برای پرداخت بهای‌تجهیزات و ماشینها و مصالح تاریخ مذکور در مهر ایستگاه مقصد روی بارنامه یا هفت روز بعد از تاریخ صدور بارنامه دریائی مربوطه خواهد بود اما برای‌پرداخت هزینه انجام سایر کارها تاریخ استفاده از اعتبارات تاریخ صورتحساب تلقی خواهد شد.

بمنظور نگاهداری حساب استفاده از اعتباری که بموجب این موافقتنامه داده میشود و همچنین نگاهداری حساب استرداد اصل و پرداخت بهره آن بانک مرکزی ایران و بانک دولتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ( و یا بدستور بانک اخیرالذکر بانک بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) برای یکدیگر حسابهای مخصوص اعتباری به روبل باز کرده و ترتیب فنی محاسبه و نگاهداری حسابهای اعتبار مذکور را متفقا تعیین خواهند نمود.

در صورت تغییر محتوی طلای روبل موضوع ماده چهار این موافقتنامه بانک مرکزی ایران و بانک دولتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی( و یا بدستور بانک اخیرالذکر بانک بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) در روز تغییر محتوی طلای روبل مانده حسابهای مربوط به اعتبار و بهره را که طبق ماده شش این موافقتنامه باز شده و همچنین مبلغ استفاده نشده از اعتبار را به تناسب تغییر حاصله ارزیابی خواهند کرد.

برای بازپرداخت اعتبار مذکور و پرداخت بهره آن که ایران بریال میپردازد بانک مرکزی ایران حساب جداگانه ای بریال ( یکریال محتوی117316% گرم طلای خالص است) بنام بانک دولتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ( یا بدستور بانک اخیرالذکر بنام بانک بازرگانی خارجی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) باز خواهد نمود. پرداختهای ایران بابت اصل و بهره اعتبار به ریال بوده و به این حساب منظور میگردد. تسعیر روبل بریال بر اساس محتوی طلای روبل و ریال در روز پرداخت خواهد بود. مبالغی که بدین ترتیب بحساب فوق منظور میشود تحت شرایط موافقتنامه های بازرگانی و پرداخت بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که در زمان خرید دارای اعتبار میباشند بمصرف خرید کالاهای ایران خواهد رسید و در درجه اول برای خرید گاز و پنبه و پشم خام و سنگهای معدنی فلزات غیر آهنی و خاویار و ماهی های غضروفی و پوست قره گل و چرم های خام و برنج و کشمش و کنجاله و برخی کالاهای صنعتی و همچنین صرف پرداختهای دیگر سازمانهای شوروی خواهد شد مبالغ مذکور همچنین ممکن است بر طبق تقاضای بانک بازرگانی خارجی اتحاد شوروی به ارز قابل تبدیل تسعیر و انتقال داده شود. خرید کالاهای مذکور در فوق اضافه بر سهمیه های مقرره در موافقتنامه معتبر مبادله کالا بین ایران و اتحاد شوروی خواهد بود. در صورت تغییر محتوی طلای ریال ایران بانک مرکزی ایران و بانک دولتی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی ( یا بدستور آن بانک خارجی اتحاد شوروی) در روز تغییر محتوی طلای ریال ایران مانده حساب مذکور در این ماده را به تناسب تغییر حاصله ارزیابی خواهند کرد. تسعیر ریال به ارز قابل تبدیل بر اساس محتوی طلای ریال ایران به ارز قابل تبدیل مربوط در روز پرداخت خواهد بود. دولت شاهنشاهی ایران حق دارد اصل و بهره اعتبار را قبل از موعد بپردازد.

دولت شاهنشاهی ایران هزینه های سازمانهای شوروی را برای اقامت کارشناسان شوروی در ایران به ریال با واریز نمودن مبالغ مقتضی بحساب جداگانه ای که در ماده هشت این موافقتنامه پیش بینی شده است به طرف شوروی خواهد پرداخت.

بمنظور انجام عملیات طراحی و تهیه و تحویل تجهیزات و ماشین ها و مصالح و اجرای انواع دیگر کمکهای فنی سازمانهای شوروی میتوانند با سازمانهای مربوطه کشورهای ثالث همکاری کنند لکن در صورتیکه اعزام کارشناس از کشورهای مذکور ضروری تشخیص داده شود سازمانهای شوروی قبلا موافقت طرف ایران را کسب خواهند نمود.

دولتین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در حداقل مدت ممکن پس از امضای این موافقتنامه سازمان های مجاز ایرانی و شوروی را که قبلا برای اجرای هر یک از طرحهای موضوع این موافقتنامه تعیین نموده اند بیکدیگر معرفی خواهند کرد. هر یک از دولتین میتوانند یک یا چند سازمان مربوطه را برای این منظور انتخاب و معرفی نمایند. هر یک از طرفین مجاز است سازمانهائی را که قبلا تعیین شده و بر طبق این ماده مسئول اجرای مفاد این موافقتنامه بوده اند تغییر بدهد و طرف دیگر را از این تغییر مطلع نماید. هر یک از دولتین این حق را برای خود محفوظ میدارد که تمام تا قسمتی از حقوق و تعهدات ناشی از این موافقتنامه را که لازم بداند بهر یک از سازمانهای تابعه خود که مقتضی بداند منتقل نماید.

سازمان های ایرانی و شوروی که مسئول اجرای مفاد این موافقتنامه هستند کلیه اطلاعات مورد لزوم سازمان های مذکور را که مربوط به اجرای این موافقتنامه و پیمانهای اجرائی که متعاقبا بر اساس آن امضاء خواهد شد متقابلا مبادله خواهند نمود و کمک های لازم را نسبت بیکدیگر معمول خواهند داشت. سازمان های ایرانی و شوروی مخصوصا اطلاعات راجع به پیشرفت کارها و سایر اطلاعات مربوط به برنامه اجرای کارها و ساختن تاسیسات موضوع این موافقتنامه و پیمان های اجرئیی مربوطه را که بر اساس آن امضاء میشود در اختیار یکدیگر خواهند گذاشت.

طرفین ایرانی و شوروی کمک خواهند کرد که در انجام کارهای تحقیقاتی و اکتشافی و طراحی و همچنین تهیه و تحویل تجهیزات و‌ماشین‌ها و مصالح برای ساختن تاسیسات موضوع این موافقتنامه سازمانهای ایرانی بتوانند حداکثر کارهای مقدور را عهده‌دار گردند.

سازمان های شوروی تضمین مینمایند که: 1 - طرحهای تاسیساتی که تهیه مینمایند با قدرت های تولیدی پیش بینی شده در ضمیمه این موافقتنامه و پیمان های اجرائی مطابقت خواهد داشت. 2 - تجهیزات و ماشین ها و مصالحی که از اتحاد شوروی تهیه و تحویل میشود با اسناد طراحی فوق الذکر مطابقت خواهد داشت. 3 - کار ماشین ها و تجهیزاتی که از اتحاد شوروی تحویل می شود با قدرت تولیدی اعلام شده در طرح ها مطابق خواهد بود. مدت های تضمین و ترتیب اجرای آن ها و سایر شرایط بموجب پیمان های اجرائی خواهد بود که بر طبق این موافقتنامه منعقد میشود.

انجام کارهای تحقیقاتی و طراحی و تهیه و تحویل تجهیزات و ماشین ها و مصالح و کارآموزی فنی و تولیدی افراد ایرانی و انواع دیگر کمک های فنی مندرج در این موافقتنامه بر اساس پیمان های اجرائی خواهد بود که بین سازمان های صلاحیتدار ایرانی و شوروی که بر طبق ماده یازده این موافقتنامه معرفی شده و دارای اختیار میباشند منعقد خواهد گردید و ضمنا پیمان های مذکور حداکثر در ظرف دو ماه از تاریخ تسلیم آنها از طرف سازمان های شوری بوسیله طرفین مورد مذاکره و توافق واقع شده و بامضای طرفین خواهد رسید. سازمانهای شوروی در ظرف دو الی سه ماه پس از تصویب طرح های تفصیلی از طرف سازمان های ایرانی پیشنهادهای خود را بصورت پیش نویس پیمان های تحویل ماشین ها و تجهیزات مصالح تسلیم سازمان های ایرانی خواهند نمود. در پیمان های اجرائی حجم و موعد و قیمت و ترتیب کارآموزی فنی و تولیدی افراد ایرانی و جریمه ناشی از تاخیر انجام تعهدات و سایر شرایط تفصیلی مربوط به کمک های فنی مذکور در این موافقتنامه که بسازمان های ایرانی داده میشود تعیین خواهد شد. ضمنا قیمت تجهیزات و ماشین ها و مصالحی که از اتحاد شوروی برای ایجاد تاسیسات موضوع ماده یک این موافقتنامه تحویل داده خواهد شد با موافقت طرفین بر اساس قیمت های متداول بین المللی تعیین خواهد گردید. بعلاوه تعهدات سازمان های ایرانی درباره جمع آوری اطلاعات اولیه و آماده نمودن محل ساختمان ها و تامین مسکن کارشناسان شوروی با شرایط ضروری زندگی عادی و کمک های پزشکی وسائل نقلیه برای ماموریت های داخلی و بررسی و تصویب طرح ها و عده لازم کارگران و کارشناسان و کارهای دیگر و همچنین مواعد قطعی انجام این تعهدات در پیمان های اجرایی تعیین خواهد گردید.

اگر بعلت هر حادثه ای که جلوگیری از آن از قدرت هر یک از طرفین خارج باشد اجرای این موافقتنامه برای مدتی مختل گردد نمایندگان دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با یکدیگر مشورت و درباره اقدامات ضروری موافقت خواهند نمود ضمنا در صورت عدم توافق در مدت مناسبی سازمان های ایرانی حق خواهند داشت کارهای ساختمانی تاسیسات را راسا ادامه بدهند لیکن در چنین صورتی هم حقوق و تعهدات طرفین که بر طبق این موافقت نامه تا موقع بروز حادثه ایجاد شده بقوه خود باقی خواهد ماند.

در صورت بروز هر گونه اختلاف بین سازمان های ایرانی و شوروی درباره هر یک از مسائل ناشیه از این موافقتنامه یا پیمان های اجرائی مربوطه نمایندگان دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی با یکدیگر مشورت خواهند کرد و برای رفع اختلاف کوشش خواهند نمود.

به منظور بررسی حسن انجام این موافقتنامه و در صورت لزوم تهیه نمودن توصیه های مقتضی نمایندگان طرفین بر حسب دعوت یکی از طرفین اقلا 6ماه یکبار با یکدیگر ملاقات خواهند نمود. توصیه های مذکور برای بررسی دولتهای طرفین متعاهدین تقدیم خواهد شد. ملاقاتهای مذکور به تناوب در تهران و مسکو صورت خواهد گرفت.

این موافقتنامه شامل نوزده ماده و یک ضمیمه است و بر طبق ترتیبات قانونی مقرره در هر یک از دو کشور بتصویب خواهد رسید و در روز امضاء موقتا اعتبار بافته و از روز مبادله اسناد مصوبه که در شهر تهران واقع خواهد شد دارای اعتبار قطعی خواهد گردید. این موافقتنامه در تاریخ بیست و سوم دی ماه سال 1344 مطابق سیزدهم ژانویه سال 1966 مسیحی در شهر مسکو در دو نسخه اصلی هر کدام بزبان های فارسی و روسی منعقد گردید و هر دو متن دارای اعتبار یکسان است.