تبصره 1 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - در مواردي كه طبق اين ماده پروانه فعاليت شركت يا مؤسسه حمل و نقل كالا يا مسافر لغو و فعاليت آن تعطيل مي شود ، مؤسسه مكلف است پس از تاييد صاحب كالا، ترتيب حمل كالا و مسافر راكه قبلاً تعهد كرده بوسيله شركتها و موسسات ديگر بدهد والا مسئول خسارات وارده به اشخاص ثالث خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - تردد وسايل نقليه در كليه آزاد راهها بدون پرداخت عوارض عبور و ورود غيرمجاز به آنها تخلف محسوب و متخلف علاوه بر پرداخت عوارض عبور در هر مورد به ميزان ده برابر مبلغ عوارض عبور محور مورد تردد از طريق صدور برگ جريمه توسط مامورين راهنمايي و رانندگي جريمه خواهد شد.
تبصره 3 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - وزارت راه و ترابري مكلف است در صورت تكرار تخلف در هر سال از متخلفين خسارات وارده به راه و ابنيه فني را بر مبناي جريمه تخلف ضربدر تعداد تكرار تخلف در همان سال محاسبه و دريافت نمايد.
تبصره 4 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - مامورين راهنمايي و رانندگي مكلفند نسخهاي از كروكي و يا گزارش تصادفات و تخلفات راجهت درج در پرونده متخلف به وزارت راه وترابري ارسال نمايند.
تبصره 5 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - با تصويب اين قانون كليه قوانين مغاير ، ملغي است.
تبصره 3 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ در شهر تهران متخلفين از آئين نامه راهنمائي و رانندگي بايد ظرف مدت پانزده روز از تاريخ تسليم برگ اخطاريه براننده يا الصاق آن بوسيله نقليه جريمه مقرر را در يكي از شعب بانك ملي بحسابي كه از طرف شهرداري در بانك ملي مفتوح ميشود پرداخت نمايند، در صورت عدم پرداخت جريمه در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزايش مي يابد و متخلف مكلف است كه اين مبلغ را بحساب مذكور در فوق پرداخت نمايد، چنانچه متخلف به نوع تخلف و جريمه تعيين شده در اخطاريه صادره اعتراض داشته باشد ميتواند اعتراض خود را ظرف مدت پانزده (15) روز از تاريخ صدور اخطاريه با ذكر دليل بدادگاه تسليم كند، دادگاه پس از رسيدگي در صورت احراز تخلف متخلف را بپرداخت جزاي نقدي معادل دو يا سه برابر اصل جريمه محكوم مينمايد به تشخيص دادگاه مربوطه در مورد معترضيني كه داراي عذر موجه باشند عدم رعايت پانزده (15) روز مهلت اعتراض سلب حق اعتراض نمي نمايد.
تبصره 4 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ تطبيق ميزان جريمه يا [با] نوع تخلفات رانندگان توسط افسران يا مأمورين مجاز تعيين ميگردد، كه در شهر تهران وسيله كامپيوتر تنظيم و كنترل ميشود و دادگاه فقط در صورت ضرورت گزارش تخلف را مطالبه و بررسي خواهد كرد.
تبصره 2 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ در شهر تهران شهرداري ميتواند بدرجه داران ديپلمه و مأمورين مورد تأئيد اداره راهنمائي و رانندگي تهران كه آموزش لازم ديده باشند اختيارات و وظايف افسران مندرج در ماده يك اين قانون را از لحاظ تشخيص تخلف و صدور اخطاريه تفويض نمايد و در شهرستانهاي ديگر به پيشنهاد راهنمائي آن شهر و تصويب شهرباني مربوطه تفويض اختيار ميشود.
تبصره 2 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ در شهر تهران در تصادف وسائل نقليه كه فقط منجر بخسارت مالي شده باشد رانندگان مكلفند وسيله نقليه خود را فوراً بكنار معابر هدايت كنند تا توافق نموده يا جهت بررسي تقاضاي اعزام افسر كارشناس نمايند و در صورت امتناع رانندگان از رفع سد معبر پليس با وسائل مقتضي رفع سد معبر مينمايد و با مشاهده محل وقوع تصادف از طرف افسر راهنمائي در صورت لزوم كروكي تصادف ترسيم و با متخلف طبق ماده يك اقدام مينمايند.
تبصره (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ در شهر تهران در خيابانهائي كه بوسايل ايمني عبور عابر پياده مجهز شده باشد و مقررات زير بوسيله شهرداري براي اطلاع عامه آگهي شود عابر پياده مكلف است فقط از محلهاي مخصوص عابر پياده عبور كند و در غير اينصورت اگر تصادفي بين وسيله نقليه و عابر پياده در سواره رو واقع شود مشروط بر آنكه راننده مست نبوده و گواهينامه مجاز رانندگي داشته باشد و با سرعت مجاز حركت كرده و وسيله نقليه او نقص فني مؤثر در حادثه نداشته باشد و سه نفر افسر ارشد كارشناس تصادفات راهنمائي و رانندگي از اين جهات عدم مسئوليت راننده را گواهي نمايند، مسئوليت جزائي متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده بمراجع قضائي جهت اقدام مقتضي ارسال ميشود، عدم مسئوليت جزائي راننده مانع استفاده شخص متضرر از حادثه از مقررات بيمه شخص ثالث نخواهد بود.
تبصره (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ براي و سائل نقليه موتوري كه در تهران شماره گذاري شده يا بشود از طرف اداره راهنمائي و رانندگي شناسنامه تنظيم خواهد شد و وسائل نقليه ايكه پس از انقضاء يكسال از تاريخ اعلام اداره راهنمائي و رانندگي تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود توسط افسران و مأمورين تا صدور شناسنامه يا ارائه آن متوقف ميشوند.در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقليه موتوري زميني بايد در اداره راهنمائي و رانندگي ثبت گردد و در صورتيكه وسيله نقليه فاقد شناسنامه باشد و سند انتقال در دفتر اسناد رسمي تنظيم شود سردفتر مكلف است سند انتقال را به اداره راهنمائي و رانندگي ارسال دارد تا از طرف اداره مذكور پس از ثبت انتقال شناسنامه صادر و بصاحب آن تسليم گردد، صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضاي مراجع رسمي و همچنين نقل و انتقال وسايل نقليه در دفتر اسناد رسمي پس از انقضاء مهلت يكسال مذكور فوق بدون ارائه شناسنامه ممنوع است سردفتراني كه از اجراي مفاد اين ماده تخلف كنند بپرداخت جزاي نقدي از ده هزار ريال تا بيست هزار ريال در دادگاه انتظامي سردفتران محكوم خواهند شد.
تبصره 1 (منسوخه 26ˏ12ˏ1361) - يكصد و بيست نوع تخلفات رانندگي بسه گروه تقسيم و تخلفات رانندگي مشابه در يك رده و جمعاً در بيست فقره خلاصه شده و براي هر گروه جريمه اي بشرح زير تعيين ميگردد:
گروه اول ـ تخلفاتي كه جريمه آنها يكهزار ريال است باين شرح ميباشد:
1 ـ توقف منجر بسد معبر.
2 ـ عدم توجه بچراغ راهنما و تابلو ايست.
3 ـ عبور و حركت غيرمجاز.
4 ـ حركت مارپيچ و انحراف به چپ.
5 ـ سبقت هاي غيرمجاز.
6 ـ سرعت غيرمجاز.
گروه دوم ـ تخلفاتي كه جريمه آنها پانصد ريال است:
1 ـ توقف هاي غيرمجاز.
2 ـ عدم رعايت فاصله و حق تقدم.
3 ـ دور زدن و گردشهاي غير مجاز.
4 ـ نقص هاي فني و يا استفاده از لاستيك غيرمجاز.
5 ـ همراه نداشتن هريك از مدارك لازم.
6 ـ عدم رعايت مقررات در سوار كردن مسافر يا سرنشين.
7 ـ استفاده از پلاك غير مجاز يا نداشتن پلاك.
8 ـ عدم توجه بفرمان پليس راهنمائي يا پليس مدارس.
9 ـ استفاده از بوقها يا وسايل و علائم ممنوع شده.
10 ـ عدم رعايت مقررات در بارگيري و حمل يا تخليه بار.
11 ـ عدم رعايت هر يك از مقررات ايمني مربوط به ديد.
گروه سوم ـ تخلفاتي كه جرائم آنها دويست ريال ميباشد:
1 ـ عدم رعايت مقررات تعيين مسير و جهت عبور و يا قصور در دادن علامت.
2 ـ عدم مقررات ايمني درب وسيله نقليه.
3 ـ عدم رعايت نظافت شهر.
تبصره 3[2] (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) ـ در شهر تهران افسران و مأمورين اجرا فقط گواهينامه يا كارت رانندگي مخصوص وسايط نقليه متخلفيني را اخذ مينمايند كه داراي تخلفات پرداخت نشده در مهلت مقرر باشند، در اينمورد افسران و مأمورين اجراء مكلفند با ارائه رسيد، يكي از مدارك فوق الذكر را اخذ و متخلف را جهت پرداخت وجوه جرائم بيكي از محلهاي تعيين شده در برگ رسيد راهنمائي نمايند.
متخلف ميتواند پس از پرداخت وجوه جرائم و ارائه رسيد، مدرك خود را از محل تعيين شده تحويل گيرد.
در صورت عدم ارائه يكي از مدارك فوق الذكر مأمورين اجرا ميتوانند وسيله نقليه را در يكي از پاركينگها متوقف و راننده را جهت پرداخت جريمه بيكي از مراجع تعيين شده هدايت نمايند تا پس از پرداخت جريمه بلا فاصله وسيله نقليه ترخيص گردد.
صورت وضعيت خلافهاي پرداخت نشده كه وسيله كامپيوتر تنظيم و جهت پرداخت مبلغ مذكور در آن به متخلف تسليم ميگردد، كه در صورت پرداخت ببانك نيمه دوم آن نيز بمنزله رسيد است.
قانون نحوه رسيدگي به تخلفات و اخذ جرائم رانندگي
مصوب 1350,03,30
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 - در شهرهائي كه از طرف شهرباني كل كشور با موافقت وزارت كشور تعيين و آگهي ميشود بافسران شهرباني كه آموزش لازم ديده و براي تشخيص تخلفات رانندگي تعيين شده باشند اجازه داده ميشود كه متخلفين از آئين نامه راهنمائي و رانندگي را در محل و حين مشاهده تخلف متوقف كرده و جريمه نقدي را با تسليم قبض رسيد وصول نمايند.
در صورتيكه متخلف در محل از پرداخت جريمه خودداري كند مأمور مربوط برگ اخطاريه كه زمان و محل وقوع تخلف و نوع آن و نام و شماره گواهينامه راننده و مشخصات وسيله نقليه همچنين مشخصات مأمور مزبور در آن ذكر شده باشد به متخلف تسليم ميكند. در صورتيكه متوقف ساختن وسيله نقليه مقدور نباشد مأمور مربوط گزارش خود را كه حاكي از مشخصات و شماره وسيله نقليه و نوع تخلف و روز و ساعت و محل وقوع تخلف خواهد بود تنظيم و براي تعقيب متخلف باداره مربوط تسليم ميكند. در مورد وسيله نقليه اي كه در محل غير مجاز متوقف شده باشد درصورت عدم حضور متخلف مأموران مذكور مي تواند اخطاريه مزبور را با ذكر مشخصات وسيله نقليه و زمان و مكان وقوع تخلف و نوع آن و مشخصات خود بوسيله نقليه الصاق نمايند. در هر يك از موارد فوق متخلف مي تواند ظرف 15 روز از تاريخ مندرج در اخطاريه جريمه مقرر را بحسابي كه از طرف خزانه داري كل تعيين و اعلام ميشود پرداخت و رسيد دريافت نمايد يا نسبت به آن ظرف همان مدت با ذكر دليل بدادگاه بخش اعتراض كند.
به معترضيني كه براي تسليم اعتراض خود بدادگاه مراجعه مينمايند در صورتيكه در همان موقع امكان رسيدگي باعتراض آنها نباشد ورقه اي حاوي شماره اخطاريه مورد اعتراض، تاريخ وصول اعتراض و وقت رسيدگي دادگاه داده ميشود اعتبار ورقه مزبور تا تاريخ رسيدگي مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسيدگي هر گاه اعتراض را وارد تشخيص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جريمه محكوم مي نمايد هر گاه متخلف در موعد 15 روز مهلت جريمه را پرداخت ننمايد و اعتراض هم بدادگاه نكرده باشد جريمه را بايد بمأخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاريه بحساب خزانه داريكل بپردازد.
اگر هيچگونه اقدامي ظرف مدت يكماه از تاريخ اخطاريه بعمل نيايد متخلف در ساعت اداري بدادگاه اعزام ميشود و پس از رسيدگي نسبت بعلت عدم پرداخت جريمه در صورتي كه عذر او موجه تشخيص شود فقط باصل جريمه و الا به دو تا سه برابر آن محكوم ميشود.
به معترضيني كه براي تسليم اعتراض خود بدادگاه مراجعه مينمايند در صورتيكه در همان موقع امكان رسيدگي باعتراض آنها نباشد ورقه اي حاوي شماره اخطاريه مورد اعتراص [اعتراض]، تاريخ وصول اعتراض و وقت رسيدگي دادگاه داده ميشود اعتبار ورقه مزبور تا تاريخ رسيدگي مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسيدگي هر گاه اعتراض را وارد تشخيص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جريمه محكوم مي نمايد هر گاه متخلف در موعد 15 روز مهلت جريمه را پرداخت ننمايد و اعتراض هم بدادگاه نكرده باشد جريمه را بايد بمأخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاريه بحساب خزانه داريكل بپردازد.
اگر هيچگونه اقدامي ظرف مدت يكماه از تاريخ اخطاريه بعمل نيايد متخلف در ساعت اداري بدادگاه اعزام ميشود و پس از رسيدگي نسبت بعلت عدم پرداخت جريمه در صورتي كه عذر او موجه تشخيص شود فقط باصل جريمه و الا به دو تا سه برابر آن محكوم ميشود.
تبصره 1 - رسيدگي به تخلفات رانندگي وسائل نقليه موتوري با دادگاه بخش است.
تبصره 2 - چنانچه دادگاه ضمن رسيدگي گزارش مأمور مربوط را خلاف تشخيص دهد بايد مراتب را براي تعقيب مأمور بشهرباني كل يا ژاندارمري كل كشور اعلام نمايد.
ماده 2 - مجازات تخلفات رانندگي طبق آئين نامه از يكصد الي يكهزار ريال است.
ماده 3 - وجوه حاصل از محل جرائم رانندگي در حوزه هر شهر در حساب مخصوصي كه از طرف خزانه افتتاح ميشود نگهداري خواهد شد.بيست درصد وجوه مزبور را براي ايجاد توقفگاهها (پاركينگ) و اصلاح معابر در اختيار شهرداري محل گذارده ميشود و هشتاد درصد بقيه بعنوان درآمد اختصاصي در اختيار شهرباني محل گذارده خواهد شد كه براي تهيه وسائل خطكشي و نصب علائم و چراغهاي راهنمائي و حسن انتظام عبور و مرور بمصرف برسد. نحوه مصرف وجوه مزبور بموجب آئيننامه اين قانون تعيين خواهد شد. خطكشي معابر در شهر تهران از وظائف شهرداري پايتخت خواهد بود.
تبصره(1) - در سال 1350 معادل مبلغي كه ضمن رديف 4202 درآمد عمومي بودجه سال 1350 كل كشور منظور شده ار [از] محل وجوه حاصل از جرائم رانندگي در حوزه شهر تهران بدرآمد عمومي منتقل و مازاد آن بحساب موضوع اين ماده منظور ميشود. از سال 1351 بطريقي كه در متن اين ماده مذكور است عمل خواهد شد.
ماده 4 (منسوخه 31ˏ02ˏ1352) - وجوه حاصل از جرائم تخلفات رانندگي در حوزه مسئوليت پليس راه ژاندارمري كل كشور بعنوان درآمد اختصاصي ژاندارمري كل كشور منظور ميشود و بر اساس بودجه اي كه به پيشنهاد وزارت كشور و موافقت دفتر مركزي بودجه و وزارت دارائي بتصويب هيأت وزيران ميرسد بمصرف هزينه هاي مربوط به پيشگيري از تصادفات، كمك به تهيه وسائل و لوازم مخابراتي و موتوري مورد نياز پليس راه و نيز ايجاد تأسيسات در جاده هاي خارج از محدوده شهرها خواهد رسيد. نحوه مصرف وجوه مزبور طبق آئين نامه اين قانون تعيين خواهد شد.
تبصره - در سال 1350 معادل مبلغي كه ضمن رديف 4203 درآمد عمومي بودجه سال 1350 كل كشور منظور شده از محل وجوه حاصل از جرائم رانندگي موضوع اين ماده بدرآمد عمومي منتقل و مازاد آن بعنوان درآمد اختصاصي ژاندارمري كل كشور منظور ميشود از سال 1351 بطريقي كه در متن اين ماده مذكور است عمل خواهد شد.
ماده 5 - مأمورين مذكور در ماده 1 اين قانون مي توانند حسب مورد و نوع تخلف گواهينامه رانندگي متخلف را با دادن رسيد حداكثر تا يكماه ضبط نمايند نوع تخلفات و مدت ضبط گواهينامه و نحوه جلوگيري از ادامه رانندگي راننده متخلف و مهلتي را كه بايد در موارد ضروري براي ادامه رانندگي موقت براننده متخلف داد ضمن آئين نامه اين ماده تعيين خواهد شد. رسيد مزبور در مهلت مندرج در آن در حكم پروانه رانندگي است.
ماده 6 – محل هائي كه توقف وسائل نقليه در آن محل ها موجب بروز خطر و انسداد راه ميشود بايد با نصب علائم مخصوص رانندگي وسيله مسئولان مربوط مشخص شود. در صورت توقف وسائل نقليه در اين قبيل محل ها و پياده روها مأموران مربوط مجازند با وسائل اطمينان بخشي كه براي اين كار معمول است وسيله نقليه مزبور را به نزديكترين توقفگاه يا منطقه مجاز انتقال داده جريمه مقرر را با حق توقف در توقفگاه از متخلف دريافت كنند.
تبصره(1) - علائم مخصوص در سواره روهاي مذكور در اين ماده بايد از علائم معمولي توقف ممنوع متمايز باشد.
ماده 7 - در شهرهائي كه از طرف شهرداري در خيابانها و معابر پاركومتر نصب و يا توقفگاه ايجاد ميشود حق توقف متناسبي با تصويب انجمن شهر محل دريافت خواهد شد.
ماده 8 - در صورتي كه عابر پياده در عبور از سواره رو معابر و خيابانها جز از نقاطي كه خط كشي شده و مخصوص عبور عابر پياده است (محل مجاز) از محل ديگري (محلهاي غير مجاز) عبور نمايد متخلف شناخته ميشود و مكلف به پرداخت جريمه مقرر در آئين نامه ميباشد و در صورتيكه در اين قبيل نقاط غير مجاز وسيله نقليه موتوري با عابر پياده تصادف نمايد راننده وسيله نقليه در صورتيكه كليه مقررات راهنمائي و رانندگي را رعايت نموده باشد مسئول شناخته نميشود عدم مسئوليت راننده مانع استفاده شخص ثالث از مقررات بيمه نخواهد بود. براي اجراي مقررات اين ماده ادارات مسئول امر عبور و مرور بر حسب مورد (شهرباني، شهرداري ، ژاندارمري) مكلفند قبلا خيابان يا مسير يا معبر مورد نظر را از حيث پيادهرو و خط كشي و نصب چراغ و كليه علائم لازم و ايمني عابر پياده و رانندگان وسيله نقليه موتوري كاملا مهيا و تأمين كرده مراتب را 15 روز قبل از تاريخ اجراء وسيله جرايد و راديو و تلويزيون باطلاع عموم اهالي برسانند.
ماده 9 - رانندگاني كه ظرف يكسال سه دفعه باتهام جرائم خلاف مربوط بامور رانندگي در دادگاه محكوم شده باشند و يا مرتكب تخلفاتي گردند كه طبق آئين نامه امور خلافي رانندگان مستلزم سه بار ثبت در پرونده و منگنه نمودن گواهينامه رانندگي باشد بمدت 6 ماه محروميت از حق رانندگي محكوم خواهند شد و در صورتيكه تخلف راننده بار ديگر بشرح فوق ظرف يك سال تكرار شود مدت محروميت از حق رانندگي يك سال خواهد بود.
هر گاه رانندگاني كه گواهينامه آنها از طرف افسران شهرباني يا پليس راه طبق ماده 5 اين قانون و مقررات مندرج در آئين نامه آن ضبط شده باشد مبادرت برانندگي نمايند در حكم اشخاصي خواهند بود كه بدون پروانه رانندگي نمودهاند.
ماده 10 - كليه معاملات و نقل و انتقالات وسائل نقليه موتوري از لحاظ شناسائي مالك آن نيز بايد در دفاتر شهرباني كل ثبت شود. دفاتر اسناد رسمي مكلفند پس از تنظيم سند خلاصه آن را بشهرباني محل نصب پلاك اعلام نمايند.
ماده 11 - شهرباني و ژاندارمري كل كشور در حوزه مأموريت خود مجازند مؤسسات حمل و نقل و مسافربري زميني را كه خلاف مقررات وآئين نامه هاي حمل بار و مسافر رفتار نمايند حداكثر تا يكماه تعطيل كنند. تعطيل زائد بر يكماه تا يكسال با جلب موافقت دادستان شهرستان محل مؤسسات مذكور خواهد بود رسيدگي باعتراض در مورد اول با دادگاه بخش و در مورد تعطيل زائد بر يكماه با دادگاه شهرستان است و در هر دو مورد خارج از نوبت رسيدگي ميشود و حكم دادگاهها قطعي است آئين نامه حمل بار و مسافر و مدت تعطيل از طرف وزارتخانههاي كشور و دادگستري تهيه و بتصويب كميسيونهاي كشور و دادگستري مجلسين خواهد رسيد.
تبصره - در مواردي كه طبق اين ماده مؤسسه حمل و نقل بار يا مسافر تعطيل ميشود مؤسسه مكلف است ترتيب حمل بار و مسافر را كه قبلا تعهد كرده بوسيله مؤسسات ديگر بدهد و الا مسئول خسارات وارده باشخاص ثالث خواهد بود.
ماده
12 - كساني كه قبل از تصويب اين قانون مرتكب تخلفات رانندگي شده و جريمه مقرر را نپرداخته باشند هر گاه ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون نسبت بپرداخت اصل جريمه اقدام نمايند از جرائم اضافي معاف خواهند بود.
ماده
13 - كليه اختيارات و وظايفي كه بموجب اين قانون بافسران شهرباني واگذار گرديده در خارج از حوزه استحفاظي شهرباني به پليس راه ژاندارمري و افسران و درجه داران ديپلمه پليس راه كه براي اين منظور آموزش لازم ديده باشند محول مي گردد.
ماده 14 (منسوخه 21ˏ05ˏ1376) - شركتها و موسسات حمل و نقل و رانندگان وسايل نقليه باربري مكلفند در راهها مقررات حمل بار در راههاي كشور را كه از طرف وزارت راه و ترابري تعيين و اعلام مي شود دقيقا رعايت نمايند، در صورت تخلف ناشي از عدم رعايت مقررات مذكور، وسيله نقليه توسط مامورين راهنمايي و رانندگي متوقف و متخلف توسط مامورين مزبور براي بارهاي معمولي سي هزار (000/ 30) ريال و بارهاي ترافيكي يكصد هزار (000/ 100) ريال جريمه عدول از مقررات حمل و نقل بار جريمه گرديده و نيز جهت تعيين پرداخت خسارات وارده به راه و ابنيه فني به وزارت راه و ترابري معرفي خواهد شد.
در اين صورت به وسيله نقليه زماني اجازه حركت داده مي شود كه شركت يا موسسه حمل و نقل و يا راننده وسيله، بارگيري وسيله نقليه را با مقررات حمل و نقل بار در راهها مطابقت داده و خسارات وارده را نيز پرداخت نموده باشد. همچنين سازمان حمل و نقل و پايانه هاي كشور مجاز است پروانه فعاليت شركتها و موسسات حمل و نقل كالا و مسافر را كه خلاف مقررات و آيين نامه هاي حمل كالا و مسافر رفتار مي نمايند از يكماه تا يكسال و در صورت تكرار تخلف بطور دائم لغو و نيروي انتظامي موظف است با اعلام سازمان مذكور نسبت به تعطيلي موسسه يا شركت حمل و نقل متخلف اقدام نموده و درصورت اعتراض مراجع قضايي خارج از نوبت به موضوع رسيدگي نمايند.
مقررات و آيين نامه هاي حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعاليت و تعطيلي موسسات مذكور توسط وزارت راه و ترابري و درآن قسمت كه مربوط به مقررات ايمني عبور ومرور مي باشد با همكاري وزارت كشور تهيه و به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
ماده 15 - قانون اعطاي اختيار بافسران شهرباني در وصول جرائم رانندگي مصوب سال 1339 از تاريخ اجراي اين قانون ملغي است.
ماده 16 - آئين نامه هاي اجرائي مربوط باين قانون باستثناء آئين نامه ماده 11 از طرف وزارتخانه هاي كشور و دادگستري تهيه و پس از تصويب هيئت دولت بموقع اجراء گذارده ميشود.
ماده 17 - وزارتخانه هاي كشور، دادگستري، دارائي و راه مأمور اجراي اين قانون هستند.
قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و شش تبصره پس از تصويب مجلس سنا در تاريخ روز دوشنبه 17/ 3/ 1350 در جلسه روز يكشنبه سيام خرداد ماه يكهزار و سيصد و پنجاه شمسي بتصويب مجلس شورايملي رسيد.
نايب رئيس مجلس شورايملي - دكتر جواد سعيد
تبصره 3 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - در شهر تهران متخلفين از آئين نامه راهنمائي و رانندگي بايد ظرف مدت پانزده روز از تاريخ تسليم برگ اخطاريه براننده يا الصاق آن بوسيله نقليه جزاي نقدي مقرر را بحسابي كه از طرف شهرداري در شعب بانك ملي مفتوح ميشود پرداخت نمايند. در صورت عدم پرداخت جزاي نقدي در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزايش مي يابد و متخلف ميتواند اين مبلغ را ظرف مدت ششماه از تاريخ صدور برگ اخطاريه بحساب مذكور در فوق پرداخت نمايد و هر گاه متخلف پس از انقضاء مدت ششماه جزاي نقدي مقرر را پرداخت ننمود مأموران راهنمائي و رانندگي مكلفند وسيله متخلف را با قفل مخصوص متوقف و راننده را جهت تعيين تكليف بدادگاه هدايت نمايند. دادگاه پس از رسيدگي در صورت احراز تخلف اخير متخلف را بپرداخت جزاي نقدي معادل سه برابر اصل جريمه محكوم مينمايد و پس از پرداخت جزاي مذكور وسيله نقليه بلافاصله آزاد ميگردد.
تبصره 4 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - تخلفات رانندگان در شهر تهران وسيله كامپيوتر تنظيم ميشود و دادگاه در صورت ضرورت اصل گزارش تخلف را مطالبه خواهد كرد.
تبصره 5 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - مدت مرور زمان تخلفات رانندگي در شهر تهران دو سال است.
تبصره 1 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - مجازات تخلفات رانندگي در شهر تهران طبق آئين نامه از دويست ريال تا پنجهزار ريال است. موارديكه مجازات آنها پنجهزار ريال تعيين ميشود منحصر بتخلفات زير است:
1 - سرعت غيرمجاز.
2 - سبقت غير مجاز.
3 - عبور از چراغ قرمز راهنمائي.
4 - عبور از محل ممنوع.
5 - عبور از پياده رو و يا توقف در پياده رو.
تبصره 2 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - هر گاه رانندهاي در شهر تهران ظرف يكسال سه بار مرتكب يكي از تخلفات زير شود افسران راهنمائي و رانندگي موضوع ماده يك قانون علاوه بر اخذ جريمه مكلفند وسيله نقليه مرتكب را از 24 ساعت تا هفت روز با قفل مخصوص در محل يا در پاركينگ متوقف نمايند و متخلف را درصورت عدم تأديه جزاي نقدي بدادگاه هدايت نمايند.
سرعت غير مجاز.
سبقت غير مجاز.
عبور از چراغ قرمز راهنمائي
عدم رعايت حق تقدم.
انحراف بسمت چپ خيابان.
عبور از محل ممنوع.
حمل مسافر با وسيله نقليه غير مجاز.
تخليه نخاله و فضولات ساختماني در معابر و پيادهروها.
توقف در پيادهرو خيابانها.
استفاده از لاستيك ميخ دار جز در سه ماه آخر سال و مواقعي كه راهنمائي و رانندگي مجاز اعلام مينمايد.
تبصره 2 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - در تهران شهردار پايتخت ميتواند بدرجه داران ديپلمه اداره راهنمائي و رانندگي كه آموزش لازم ديده باشند اختيارات و وظايف افسران مندرج در ماده يك اين قانون را از لحاظ تشخيص تخلف و اخذ جريمه تفويض نمايد. بازرسان ديپلمه شهرداري كه آموزش لازم ديده باشند ميتوانند برگ تخلفات مربوط بعدم رعايت مقررات پاركومتر را صادر نمايند.
تبصره (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - در شهر تهران نسبت رانندگاني كه ظرف يكسال چندين تخلف مرتكب گرديده اند دادگاه ميتواند با توجه بهنوع و تعداد تخلفات گواهينامه رانندگي متخلف را از ششماه تا يكسال ضبط كند. تعداد و نوع تخلفات و نحوه ضبط گواهينامه طبق آئين نامهاي خواهد بود كه به پيشنهاد شهرداري پايتخت و تصويب وزارتخانه هاي دادگستري و كشور تعيين خواهد شد. در اين قبيل موارد گواهينامه راننده بوسيله مأمورين مذكور در ماده يك با تسليم رسيد اخذ و پرونده بدادگاه ارسال خواهد شد. مدت اعتبار رسيد براي حق رانندگي سي روز است و در انقضاء مهلت در صورتيكه از طرف دادگاه حكم برائت صادر نشود و يا مهلت مذكور تمديد نشده باشد رانندگي وسيله نقليه در حكم رانندگي بدون پروانه خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - در شهر تهران پليس راهنمائي و رانندگي كروكي وضعيت تصادف وسائل نقليه را كه فقط منجر بخسارت مالي شده باشد بلافاصله تنظيم مينمايد و رانندگان اينگونه وسائل نقليه مكلفند وسيله نقليه خود را قبل از رسيدن افسر كارشناس بكنار معابر هدايت كنند. در صورت امتناع رانندگان پليس با وسائل مقتضي رفع سد معبر مي نمايد در صورتيكه با مشاهده محل وقوع تصادف و كروكي از طرف افسر راهنمائي ارتكاب تخلف محرز گردد طبق ماده يك اقدام خواهد شد.
تبصره (منسوخه 31ˏ02ˏ1358) - در شهر تهران در خيابانهائي كه بوسايل ايمني عبور عابر پياده مجهز شده باشد و بوسيله شهرداري براي اطلاع عامه آگهي شود عابر پياده مكلف است فقط از محلهاي مخصوص عابر پياده عبور كند در غير اينصورت اگر تصادفي بين وسيله نقليه و عابر پياده در سوارهرو واقع شود مشروط بر آنكه راننده مست نبوده و گواهينامه مجاز رانندگي داشته باشد و با سرعت مجاز حركت كرده و وسيله نقليه او نقص فني مؤثر در حادثه نداشته باشددر صورتيكه سه نفر افسر ارشد كارشناس تصادفات راهنمائي و رانندگي عدم مسئوليت راننده را گواهي نمايند مسئوليت جزائي متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده به مراجع قضائي جهت اقدام مقتضي ارسال ميشود. عدم مسئوليت جزائي راننده مانع استفاده شخص متضرر ازحادثه از مقررات بيمه شخص ثالث نخواهد بود.
تبصره (منسوخه 25ˏ04ˏ1359) - براي وسائل نقليه موتوري كه در تهران شماره گذاري شده يا بشود از طرف اداره راهنمائي و رانندگي شناسنامه تنظيم خواهد شد و وسائل نقليه كه پس از انقضاء يكسال از تاريخ اعلام اداره راهنمائي و رانندگي تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود بوسيله افسران اداره مذكور تا صدور شناسنامه يا ارائه آن متوقف ميشوند. در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقليه موتوري زميني بايد در اداره راهنمايي و رانندگي ثبت گردد و در صورتيكه سند انتقال در دفتر اسناد رسمي تنظيم شود سردفتر مكلف است سند انتقال را باداره راهنمائي و رانندگي ارسال دارد تا از طرف اداره مذكور پس از ثبت انتقال در شناسنامه بصاحب آن تسليم گردد صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضاي مراجع رسمي و همچنين نقل انتقال وسائل نقليه در دفتر اسناد رسمي پس از انقضاء مهلت يكسال مذكور بدون ارائه شناسنامه ممنوع است. سردفتري كه از اجراي مفاد اين ماده تخلف كند بپرداخت جزاي نقدي از ده هزار ريال تا بيست هزار ريال در دادگاه انتظامي سردفتران محكوم خواهد شد.
مصوب 1350/03/30 مجلس شورای ملی
ماده 1 - در شهرهائی که از طرف شهربانی کل کشور با موافقت وزارت کشور تعیین و آگهی میشود بافسران شهربانی که آموزش لازم دیده و برای تشخیص تخلفات رانندگی تعیین شده باشند اجازه داده میشود که متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی را در محل و حین مشاهده تخلف متوقف کرده و جریمه نقدی را با تسلیم قبض رسید وصول نمایند.
در صورتی که متخلف در محل از پرداخت جریمه خودداری کند مامور مربوط برگ اخطاریه که زمان و محل وقوع تخلف و نوع آن و نام و شماره گواهینامه راننده و مشخصات وسیله نقلیه همچنین مشخصات مامور مزبور در آن ذکر شده باشد به متخلف تسلیم میکند. در صورتی که متوقف ساختن وسیله نقلیه مقدور نباشد مامور مربوط گزارش خود را که حاکی از مشخصات و شماره وسیله نقلیه و نوع تخلف و روز و ساعت و محل وقوع تخلف خواهد بود تنظیم و برای تعقیب متخلف باداره مربوط تسلیم میکند. در مورد وسیله نقلیه ای که در محل غیر مجاز متوقف شده باشد درصورت عدم حضور متخلف ماموران مذکور میتواند اخطاریه مزبور را با ذکر مشخصات وسیله نقلیه و زمان و مکان وقوع تخلف و نوع آن و مشخصات خود به وسیله نقلیه الصاق نمایند. در هر یک از موارد فوق متخلف میتواند ظرف 15 روز از تاریخ مندرج در اخطاریه جریمه مقرر را به حسابی که از طرف خزانه داری کل تعیین و اعلام میشود پرداخت و رسید دریافت نماید یا نسبت به آن ظرف همان مدت با ذکر دلیل به دادگاه بخش اعتراض کند.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود به دادگاه مراجعه مینمایند در صورتی که در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراض، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید هر گاه متخلف در موعد 15 روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم به دادگاه نکرده باشد جریمه را باید بماخذ دو برابر مبلغ مندرج در اخطاریه به حساب خزانه داریکل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یکماه از تاریخ اخطاریه به عمل نیاید متخلف در ساعت اداری به دادگاه اعزام میشود و پس از رسیدگی نسبت به علت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط باصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم میشود.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود به دادگاه مراجعه مینمایند در صورتی که در همان موقع امکان رسیدگی باعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراص [اعتراض]، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده میشود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است.
تبصره 2 - چنانچه دادگاه ضمن رسیدگی گزارش مامور مربوط را خلاف تشخیص دهد باید مراتب را برای تعقیب مامور بشهربانی کل یا ژاندارمری کل کشور اعلام نماید.
تبصره 3 (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن به وسیله نقلیه جزای نقدی مقرر را به حسابی که از طرف شهرداری در شعب بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند. در صورت عدم پرداخت جزای نقدی در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف میتواند این مبلغ را ظرف مدت شش ماه از تاریخ صدور برگ اخطاریه به حساب مذکور در فوق پرداخت نماید و هر گاه متخلف پس از انقضاء مدت شش ماه جزای نقدی مقرر را پرداخت ننمود ماموران راهنمائی و رانندگی مکلفند وسیله متخلف را با قفل مخصوص متوقف و راننده را جهت تعیین تکلیف به دادگاه هدایت نمایند. دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف اخیر متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید و پس از پرداخت جزای مذکور وسیله نقلیه بلافاصله آزاد میگردد.
تبصره 4 (منسوخ 1358/02/31) - تخلفات رانندگان در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم میشود و دادگاه در صورت ضرورت اصل گزارش تخلف را مطالبه خواهد کرد.
تبصره 5 (منسوخ 1358/02/31) - مدت مرور زمان تخلفات رانندگی در شهر تهران دو سال است.
تبصره 3 (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران متخلفین از آیین نامه راهنمائی و رانندگی باید ظرف مدت پانزده روز از تاریخ تسلیم برگ اخطاریه براننده یا الصاق آن به وسیله نقلیه جریمه مقرر را در یکی از شعب بانک ملی به حسابی که از طرف شهرداری در بانک ملی مفتوح میشود پرداخت نمایند، در صورت عدم پرداخت جریمه در موعد مقرر مبلغ آن بدو برابر افزایش می یابد و متخلف مکلف است که این مبلغ را به حساب مذکور در فوق پرداخت نماید، چنانچه متخلف به نوع تخلف و جریمه تعیین شده در اخطاریه صادره اعتراض داشته باشد میتواند اعتراض خود را ظرف مدت پانزده (15) روز از تاریخ صدور اخطاریه با ذکر دلیل به دادگاه تسلیم کند، دادگاه پس از رسیدگی در صورت احراز تخلف متخلف را بپرداخت جزای نقدی معادل دو یا سه برابر اصل جریمه محکوم مینماید به تشخیص دادگاه مربوطه در مورد معترضینی که دارای عذر موجه باشند عدم رعایت پانزده (15) روز مهلت اعتراض سلب حق اعتراض نمی نماید.
تبصره 4 (منسوخ 1358/02/31) - تطبیق میزان جریمه یا [با] نوع تخلفات رانندگان توسط افسران یا مامورین مجاز تعیین میگردد، که در شهر تهران وسیله کامپیوتر تنظیم و کنترل میشود و دادگاه فقط در صورت ضرورت گزارش تخلف را مطالبه و بررسی خواهد کرد.
ماده 2 - مجازات تخلفات رانندگی طبق آیین نامه از یکصد الی یکهزار ریال است.
تبصره 1 (منسوخ 1358/02/31) - مجازات تخلفات رانندگی در شهر تهران طبق آیین نامه از دویست ریال تا پنجهزار ریال است. مواردیکه مجازات آنها پنجهزار ریال تعیین میشود منحصر بتخلفات زیر است:
تبصره 2 (منسوخ 1358/02/31) - هر گاه رانندهای در شهر تهران ظرف یک سال سه بار مرتکب یکی از تخلفات زیر شود افسران راهنمائی و رانندگی موضوع ماده یک قانون علاوه بر اخذ جریمه مکلفند وسیله نقلیه مرتکب را از 24 ساعت تا هفت روز با قفل مخصوص در محل یا در پارکینگ متوقف نمایند و متخلف را درصورت عدم تادیه جزای نقدی به دادگاه هدایت نمایند.
انحراف به سمت چپ خیابان.
تبصره 1 (منسوخ 1361/12/26) - یکصد و بیست نوع تخلفات رانندگی بسه گروه تقسیم و تخلفات رانندگی مشابه در یک رده و جمعاً در بیست فقره خلاصه شده و برای هر گروه جریمه ای به شرح زیر تعیین میگردد:
گروه اول - تخلفاتی که جریمه آنها یکهزار ریال است باین شرح م. ب.:
1 - توقف منجر بسد معبر.
2 - عدم توجه بچراغ راهنما و تابلو ایست.
3 - عبور و حرکت غیرمجاز.
4 - حرکت مارپیچ و انحراف به چپ.
5 - سبقت های غیرمجاز.
گروه دوم - تخلفاتی که جریمه آنها پانصد ریال است:
1 - توقف های غیرمجاز.
2 - عدم رعایت فاصله و حق تقدم.
3 - دور زدن و گردشهای غیر مجاز.
4 - نقص های فنی و یا استفاده از لاستیک غیرمجاز.
5 - همراه نداشتن هریک از مدارک لازم.
6 - عدم رعایت مقررات در سوار کردن مسافر یا سرنشین.
7 - استفاده از پلاک غیر مجاز یا نداشتن پلاک.
8 - عدم توجه بفرمان پلیس راهنمائی یا پلیس مدارس.
9 - استفاده از بوقها یا وسایل و علائم ممنوع شده.
10 - عدم رعایت مقررات در بارگیری و حمل یا تخلیه بار.
11 - عدم رعایت هر یک از مقررات ایمنی مربوط به دید.
گروه سوم - تخلفاتی که جرائم آنها دویست ریال م. ب.:
1 - عدم رعایت مقررات تعیین مسیر و جهت عبور و یا قصور در دادن علامت.
2 - عدم مقررات ایمنی درب وسیله نقلیه.
3 - عدم رعایت نظافت شهر.
ماده 3 - وجوه حاصل از محل جرائم رانندگی در حوزه هر شهر در حساب مخصوصی که از طرف خزانه افتتاح میشود نگهداری خواهد شد.بیست درصد وجوه مزبور را برای ایجاد توقفگاهها (پارکینگ) و اصلاح معابر در اختیار شهرداری محل گذارده میشود و هشتاد درصد بقیه به عنوان درآمد اختصاصی در اختیار شهربانی محل گذارده خواهد شد که برای تهیه وسائل خطکشی و نصب علائم و چراغهای راهنمائی و حسن انتظام عبور و مرور بمصرف برسد. نحوه مصرف وجوه مزبور به موجب آییننامه این قانون تعیین خواهد شد. خطکشی معابر در شهر تهران از وظائف شهرداری پایتخت خواهد بود.
تبصره(1) - در سال 1350 معادل مبلغی که ضمن ردیف 4202 درآمد عمومی بودجه سال 1350 کل کشور منظور شده ار [از] محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی در حوزه شهر تهران بدرآمد عمومی منتقل و مازاد آن به حساب موضوع این ماده منظور میشود. از سال 1351 به طریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1358/02/31) - در تهران شهردار پایتخت میتواند بدرجه داران دیپلمه اداره راهنمائی و رانندگی که آموزش لازم دیده باشند اختیارات و وظایف افسران مندرج در ماده یک این قانون را از لحاظ تشخیص تخلف و اخذ جریمه تفویض نماید. بازرسان دیپلمه شهرداری که آموزش لازم دیده باشند میتوانند برگ تخلفات مربوط بعدم رعایت مقررات پارکومتر را صادر نمایند.
تبصره 2 (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران شهرداری میتواند بدرجه داران دیپلمه و مامورین مورد تائید اداره راهنمائی و رانندگی تهران که آموزش لازم دیده باشند اختیارات و وظایف افسران مندرج در ماده یک این قانون را از لحاظ تشخیص تخلف و صدور اخطاریه تفویض نماید و در شهرستانهای دیگر به پیشنهاد راهنمائی آن شهر و تصویب شهربانی مربوطه تفویض اختیار میشود.
ماده 4 (منسوخ 1352/02/31) - وجوه حاصل از جرائم تخلفات رانندگی در حوزه مسئولیت پلیس راه ژاندارمری کل کشور به عنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری کل کشور منظور میشود و بر اساس بودجه ای که به پیشنهاد وزارت کشور و موافقت دفتر مرکزی بودجه و وزارت دارائی به تصویب هیات وزیران میرسد بمصرف هزینه های مربوط به پیشگیری از تصادفات، کمک به تهیه وسائل و لوازم مخابراتی و موتوری مورد نیاز پلیس راه و نیز ایجاد تاسیسات در جاده های خارج از محدوده شهرها خواهد رسید. نحوه مصرف وجوه مزبور طبق آیین نامه این قانون تعیین خواهد شد.
تبصره - در سال 1350 معادل مبلغی که ضمن ردیف 4203 درآمد عمومی بودجه سال 1350 کل کشور منظور شده از محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی موضوع این ماده بدرآمد عمومی منتقل و مازاد آن به عنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری کل کشور منظور میشود از سال 1351 به طریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد.
ماده 5 - مامورین مذکور در ماده 1 این قانون میتوانند حسب مورد و نوع تخلف گواهینامه رانندگی متخلف را با دادن رسید حداکثر تا یکماه ضبط نمایند نوع تخلفات و مدت ضبط گواهینامه و نحوه جلوگیری از ادامه رانندگی راننده متخلف و مهلتی را که باید در موارد ضروری برای ادامه رانندگی موقت براننده متخلف داد ضمن آیین نامه این ماده تعیین خواهد شد. رسید مزبور در مهلت مندرج در آن در حکم پروانه رانندگی است.
تبصره (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران نسبت رانندگانی که ظرف یک سال چندین تخلف مرتکب گردیده اند دادگاه میتواند با توجه بهنوع و تعداد تخلفات گواهینامه رانندگی متخلف را از شش ماه تا یک سال ضبط کند. تعداد و نوع تخلفات و نحوه ضبط گواهینامه طبق آیین نامهای خواهد بود که به پیشنهاد شهرداری پایتخت و تصویب وزارتخانه های دادگستری و کشور تعیین خواهد شد. در این قبیل موارد گواهینامه راننده به وسیله مامورین مذکور در ماده یک با تسلیم رسید اخذ و پرونده به دادگاه ارسال خواهد شد. مدت اعتبار رسید برای حق رانندگی سی روز است و در انقضاء مهلت در صورتی که از طرف دادگاه حکم برائت صادر نشود و یا مهلت مذکور تمدید نشده باشد رانندگی وسیله نقلیه در حکم رانندگی بدون پروانه خواهد بود.
ماده 6 - محل هائی که توقف وسائل نقلیه در آن محل ها موجب بروز خطر و انسداد راه میشود باید با نصب علائم مخصوص رانندگی وسیله مسئولان مربوط مشخص شود. در صورت توقف وسائل نقلیه در این قبیل محل ها و پیاده روها ماموران مربوط مجازند با وسائل اطمینان بخشی که برای این کار معمول است وسیله نقلیه مزبور را به نزدیکترین توقفگاه یا منطقه مجاز انتقال داده جریمه مقرر را با حق توقف در توقفگاه از متخلف دریافت کنند.
تبصره 2 (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران پلیس راهنمائی و رانندگی کروکی وضعیت تصادف وسائل نقلیه را که فقط منجر بخسارت مالی شده باشد بلافاصله تنظیم مینماید و رانندگان اینگونه وسائل نقلیه مکلفند وسیله نقلیه خود را قبل از رسیدن افسر کارشناس بکنار معابر هدایت کنند. در صورت امتناع رانندگان پلیس با وسائل مقتضی رفع سد معبر مینماید در صورتی که با مشاهده محل وقوع تصادف و کروکی از طرف افسر راهنمائی ارتکاب تخلف محرز گردد طبق ماده یک اقدام خواهد شد.
تبصره 2 (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران در تصادف وسائل نقلیه که فقط منجر بخسارت مالی شده باشد رانندگان مکلفند وسیله نقلیه خود را فوراً بکنار معابر هدایت کنند تا توافق نموده یا جهت بررسی تقاضای اعزام افسر کارشناس نمایند و در صورت امتناع رانندگان از رفع سد معبر پلیس با وسائل مقتضی رفع سد معبر مینماید و با مشاهده محل وقوع تصادف از طرف افسر راهنمائی در صورت لزوم کروکی تصادف ترسیم و با متخلف طبق ماده یک اقدام مینمایند.
ماده 8 - در صورتی که عابر پیاده در عبور از سواره رو معابر و خیابانها جز از نقاطی که خط کشی شده و مخصوص عبور عابر پیاده است (محل مجاز) از محل دیگری (محلهای غیر مجاز) عبور نماید متخلف شناخته میشود و مکلف به پرداخت جریمه مقرر در آیین نامه م. ب. و در صورتی که در این قبیل نقاط غیر مجاز وسیله نقلیه موتوری با عابر پیاده تصادف نماید راننده وسیله نقلیه در صورتی که کلیه مقررات راهنمائی و رانندگی را رعایت نموده باشد مسئول شناخته نمیشود عدم مسئولیت راننده مانع استفاده شخص ثالث از مقررات بیمه نخواهد بود. برای اجرای مقررات این ماده ادارات مسئول امر عبور و مرور بر حسب مورد (شهربانی، شهرداری، ژاندارمری) مکلفند قبلا خیابان یا مسیر یا معبر مورد نظر را از حیث پیادهرو و خط کشی و نصب چراغ و کلیه علائم لازم و ایمنی عابر پیاده و رانندگان وسیله نقلیه موتوری کاملا مهیا و تامین کرده مراتب را 15 روز قبل از تاریخ اجراء وسیله جراید و رادیو و تلویزیون به اطلاع عموم اهالی برسانند.
تبصره (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران در خیابانهایی که بوسایل ایمنی عبور عابر پیاده مجهز شده باشد و به وسیله شهرداری برای اطلاع عامه آگهی شود عابر پیاده مکلف است فقط از محلهای مخصوص عابر پیاده عبور کند در غیر این صورت اگر تصادفی بین وسیله نقلیه و عابر پیاده در سوارهرو واقع شود مشروط بر آنکه راننده مست نبوده و گواهینامه مجاز رانندگی داشته باشد و با سرعت مجاز حرکت کرده و وسیله نقلیه او نقص فنی موثر در حادثه نداشته باشددر صورتی که سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمائی و رانندگی عدم مسئولیت راننده را گواهی نمایند مسئولیت جزایی متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده به مراجع قضایی جهت اقدام مقتضی ارسال میشود. عدم مسئولیت جزایی راننده مانع استفاده شخص متضرر ازحادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نخواهد بود.
تبصره (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران در خیابانهایی که بوسایل ایمنی عبور عابر پیاده مجهز شده باشد و مقررات زیر به وسیله شهرداری برای اطلاع عامه آگهی شود عابر پیاده مکلف است فقط از محلهای مخصوص عابر پیاده عبور کند و در غیر این صورت اگر تصادفی بین وسیله نقلیه و عابر پیاده در سواره رو واقع شود مشروط بر آنکه راننده مست نبوده و گواهینامه مجاز رانندگی داشته باشد و با سرعت مجاز حرکت کرده و وسیله نقلیه او نقص فنی موثر در حادثه نداشته باشد و سه نفر افسر ارشد کارشناس تصادفات راهنمائی و رانندگی از این جهات عدم مسئولیت راننده را گواهی نمایند، مسئولیت جزایی متوجه راننده نخواهد بود و راننده آزاد خواهد شد و پرونده به مراجع قضایی جهت اقدام مقتضی ارسال میشود، عدم مسئولیت جزایی راننده مانع استفاده شخص متضرر از حادثه از مقررات بیمه شخص ثالث نخواهد بود.
ماده 9 - رانندگانی که ظرف یک سال سه دفعه به اتهام جرائم خلاف مربوط بامور رانندگی در دادگاه محکوم شده باشند و یا مرتکب تخلفاتی گردند که طبق آیین نامه امور خلافی رانندگان مستلزم سه بار ثبت در پرونده و منگنه نمودن گواهینامه رانندگی باشد به مدت 6 ماه محرومیت از حق رانندگی محکوم خواهند شد و در صورتی که تخلف راننده بار دیگر به شرح فوق ظرف یک سال تکرار شود مدت محرومیت از حق رانندگی یک سال خواهد بود.
هر گاه رانندگانی که گواهینامه آنها از طرف افسران شهربانی یا پلیس راه طبق ماده 5 این قانون و مقررات مندرج در آیین نامه آن ضبط شده باشد مبادرت برانندگی نمایند در حکم اشخاصی خواهند بود که بدون پروانه رانندگی نمودهاند.
تبصره (منسوخ 1359/04/25) - برای وسائل نقلیه موتوری که در تهران شماره گذاری شده یا بشود از طرف اداره راهنمائی و رانندگی شناسنامه تنظیم خواهد شد و وسائل نقلیه که پس از انقضاء یک سال از تاریخ اعلام اداره راهنمائی و رانندگی تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود به وسیله افسران اداره مذکور تا صدور شناسنامه یا ارائه آن متوقف میشوند. در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری زمینی باید در اداره راهنمایی و رانندگی ثبت گردد و در صورتی که سند انتقال در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود سردفتر مکلف است سند انتقال را باداره راهنمائی و رانندگی ارسال دارد تا از طرف اداره مذکور پس از ثبت انتقال در شناسنامه بصاحب آن تسلیم گردد صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضای مراجع رسمی و همچنین نقل انتقال وسائل نقلیه در دفتر اسناد رسمی پس از انقضاء مهلت یک سال مذکور بدون ارائه شناسنامه ممنوع است. سردفتری که از اجرای مفاد این ماده تخلف کند بپرداخت جزای نقدی از ده هزار ریال تا بیست هزار ریال در دادگاه انتظامی سردفتران محکوم خواهد شد.
تبصره (منسوخ 1358/02/31) - برای و سائل نقلیه موتوری که در تهران شماره گذاری شده یا بشود از طرف اداره راهنمائی و رانندگی شناسنامه تنظیم خواهد شد و وسائل نقلیه ایکه پس از انقضاء یک سال از تاریخ اعلام اداره راهنمائی و رانندگی تهران بدون اخذ شناسنامه مورد استفاده واقع شود توسط افسران و مامورین تا صدور شناسنامه یا ارائه آن متوقف میشوند.در شهر تهران نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری زمینی باید در اداره راهنمائی و رانندگی ثبت گردد و در صورتی که وسیله نقلیه فاقد شناسنامه باشد و سند انتقال در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود سردفتر مکلف است سند انتقال را به اداره راهنمائی و رانندگی ارسال دارد تا از طرف اداره مذکور پس از ثبت انتقال شناسنامه صادر و بصاحب آن تسلیم گردد، صدور رونوشت سند معامله قبل از ارائه شناسنامه جز به تقاضای مراجع رسمی و همچنین نقل و انتقال وسایل نقلیه در دفتر اسناد رسمی پس از انقضاء مهلت یک سال مذکور فوق بدون ارائه شناسنامه ممنوع است سردفترانی که از اجرای مفاد این ماده تخلف کنند بپرداخت جزای نقدی از ده هزار ریال تا بیست هزار ریال در دادگاه انتظامی سردفتران محکوم خواهند شد.
تبصره 3[2] (منسوخ 1358/02/31) - در شهر تهران افسران و مامورین اجرا فقط گواهینامه یا کارت رانندگی مخصوص وسایط نقلیه متخلفینی را اخذ مینمایند که دارای تخلفات پرداخت نشده در مهلت مقرر باشند، در اینمورد افسران و مامورین اجراء مکلفند با ارائه رسید، یکی از مدارک فوق الذکر را اخذ و متخلف را جهت پرداخت وجوه جرائم بیکی از محلهای تعیین شده در برگ رسید راهنمائی نمایند.
در صورت عدم ارائه یکی از مدارک فوق الذکر مامورین اجرا میتوانند وسیله نقلیه را در یکی از پارکینگها متوقف و راننده را جهت پرداخت جریمه بیکی از مراجع تعیین شده هدایت نمایند تا پس از پرداخت جریمه بلا فاصله وسیله نقلیه ترخیص گردد.
صورت وضعیت خلافهای پرداخت نشده که وسیله کامپیوتر تنظیم و جهت پرداخت مبلغ مذکور در آن به متخلف تسلیم میگردد، که در صورت پرداخت ببانک نیمه دوم آن نیز به منزله رسید است.
ماده 11 - شهربانی و ژاندارمری کل کشور در حوزه ماموریت خود مجازند موسسات حمل و نقل و مسافربری زمینی را که خلاف مقررات وآیین نامه های حمل بار و مسافر رفتار نمایند حداکثر تا یکماه تعطیل کنند. تعطیل زائد بر یکماه تا یک سال با جلب موافقت دادستان شهرستان محل موسسات مذکور خواهد بود رسیدگی باعتراض در مورد اول با دادگاه بخش و در مورد تعطیل زائد بر یکماه با دادگاه شهرستان است و در هر دو مورد خارج از نوبت رسیدگی میشود و حکم دادگاهها قطعی است آیین نامه حمل بار و مسافر و مدت تعطیل از طرف وزارتخانههای کشور و دادگستری تهیه و به تصویب کمیسیونهای کشور و دادگستری مجلسین خواهد رسید.
تبصره - در مواردی که طبق این ماده موسسه حمل و نقل بار یا مسافر تعطیل میشود موسسه مکلف است ترتیب حمل بار و مسافر را که قبلا تعهد کرده به وسیله موسسات دیگر بدهد و الا مسئول خسارات وارده باشخاص ثالث خواهد بود.
ماده 13 - کلیه اختیارات و وظایفی که به موجب این قانون بافسران شهربانی واگذار گردیده در خارج از حوزه استحفاظی شهربانی به پلیس راه ژاندارمری و افسران و درجه داران دیپلمه پلیس راه که برای این منظور آموزش لازم دیده باشند محول میگردد.
ماده 14 (منسوخ 1376/05/21) - شرکتها و موسسات حمل و نقل و رانندگان وسایل نقلیه باربری مکلفند در راهها مقررات حمل بار در راههای کشور را که از طرف وزارت راه و ترابری تعیین و اعلام میشود دقیقا رعایت نمایند، در صورت تخلف ناشی از عدم رعایت مقررات مذکور، وسیله نقلیه توسط مامورین راهنمایی و رانندگی متوقف و متخلف توسط مامورین مزبور برای بارهای معمولی سی هزار (000/ 30) ریال و بارهای ترافیکی یکصد هزار (000/ 100) ریال جریمه عدول از مقررات حمل و نقل بار جریمه گردیده و نیز جهت تعیین پرداخت خسارات وارده به راه و ابنیه فنی به وزارت راه و ترابری معرفی خواهد شد.
در این صورت به وسیله نقلیه زمانی اجازه حرکت داده میشود که شرکت یا موسسه حمل و نقل و یا راننده وسیله، بارگیری وسیله نقلیه را با مقررات حمل و نقل بار در راهها مطابقت داده و خسارات وارده را نیز پرداخت نموده باشد. همچنین سازمان حمل و نقل و پایانه های کشور مجاز است پروانه فعالیت شرکتها و موسسات حمل و نقل کالا و مسافر را که خلاف مقررات و آییننامه های حمل کالا و مسافر رفتار می نمایند از یکماه تا یک سال و در صورت تکرار تخلف به طور دائم لغو و نیروی انتظامی موظف است با اعلام سازمان مذکور نسبت به تعطیلی موسسه یا شرکت حمل و نقل متخلف اقدام نموده و درصورت اعتراض مراجع قضایی خارج از نوبت به موضوع رسیدگی نمایند.
مقررات و آییننامه های حمل بار و مسافر و مدت لغو پروانه فعالیت و تعطیلی موسسات مذکور توسط وزارت راه و ترابری و درآن قسمت که مربوط به مقررات ایمنی عبور ومرور م. ب. با همکاری وزارت کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
تبصره 1 (منسوخ 1376/05/21) - در مواردی که طبق این ماده پروانه فعالیت شرکت یا موسسه حمل و نقل کالا یا مسافر لغو و فعالیت آن تعطیل میشود، موسسه مکلف است پس از تایید صاحب کالا، ترتیب حمل کالا و مسافر راکه قبلاً تعهد کرده به وسیله شرکتها و موسسات دیگر بدهد والا مسئول خسارات وارده به اشخاص ثالث خواهد بود.
تبصره 2 (منسوخ 1376/05/21) - تردد وسایل نقلیه در کلیه آزاد راهها بدون پرداخت عوارض عبور و ورود غیرمجاز به آنها تخلف محسوب و متخلف علاوه بر پرداخت عوارض عبور در هر مورد به میزان ده برابر مبلغ عوارض عبور محور مورد تردد از طریق صدور برگ جریمه توسط مامورین راهنمایی و رانندگی جریمه خواهد شد.
تبصره 3 (منسوخ 1376/05/21) - وزارت راه و ترابری مکلف است در صورت تکرار تخلف در هر سال از متخلفین خسارات وارده به راه و ابنیه فنی را بر مبنای جریمه تخلف ضربدر تعداد تکرار تخلف در همان سال محاسبه و دریافت نماید.
تبصره 4 (منسوخ 1376/05/21) - مامورین راهنمایی و رانندگی مکلفند نسخهای از کروکی و یا گزارش تصادفات و تخلفات راجهت درج در پرونده متخلف به وزارت راه وترابری ارسال نمایند.
تبصره 5 (منسوخ 1376/05/21) - با تصویب این قانون کلیه قوانین مغایر، ملغی است.
ماده 16 - آیین نامه های اجرایی مربوط باین قانون باستثناء آیین نامه ماده 11 از طرف وزارتخانه های کشور و دادگستری تهیه و پس از تصویب هیات دولت به موقع اجراء گذارده میشود.
ماده 17 - وزارتخانه های کشور، دادگستری، دارائی و راه مامور اجرای این قانون هستند.
قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و شش تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز دوشنبه 17/ 3/ 1350 در جلسه روز یکشنبه سیام خرداد ماه یکهزار و سیصد و پنجاه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
نایب رئیس مجلس شورای ملی - دکتر … فایل پیدیاف
موارد مرتبط 7
مقرراتِ مرتبط 7
-
تصویبنامه
در اجرای
به این صفحه
اصلاح ماده 2 آئین نامه اجرائی قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
تصویبنامه
ارجاع
به این صفحه
الحاق کلمه «وباربری» به جدول ج جرائم پانصد ریالی موضوع آئیننامه اجرائی قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
آییننامه
در اجرای
به این صفحه
آئین نامه اجرائی قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
تصویبنامه
ارجاع
به این صفحه
تصویبنامه در مورد اصلاح بند 2 ماده 4 آئین نامه اجرائی ماده 3 قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
تصویبنامه
در اجرای
به این صفحه
اصلاح ماده 2 آئین نامه اجرایی ماده 4 قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
تصویبنامه
در اجرای
به این صفحه
اصلاح ماده 2 آئیننامه قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
-
آییننامه
در اجرای
به این صفحه
آئین نامه اجرائی ماده 4 قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرائم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون نحوه رسیدگی به تخلفات و اخذ جرایم رانندگی با اصلاحات و الحاقات بعدی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
