قانون
مالی بودن دعوای استرداد جهیزیه
مقدمه
مالی بودن دعوای استرداد جهیزیه
خ. م.:
صورتجلسه نشست قضایی با موضوع مالی بودن دعوای استرداد جهیزیه در تاریخ 1380/10/01 در استان همدان برگزار شد. پرسش اصلی مطرح شده این بود که آیا دعوای استرداد جهیزیه بهعنوان یک دعوای مالی محسوب میشود یا خیر. نظر هیات عالی این است که دعوای مطالبه استرداد جهیزیه بهطور کلی بهعنوان یک دعوای مالی شناخته میشود و بر اساس قانون، بهای خواسته باید تعیین و هزینه دادرسی پرداخت گردد. این نظر مبتنی بر تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق و قانون تفسیر آن است که به زوجه اجازه میدهد تا حقوق مالی خود را بدون نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه استیفا کند. همچنین، اکثریت اعضای هیات بر این باورند که جهیزیه دارای ارزش مالی است و بنابراین، دعوای استرداد آن بهطور طبیعی مالی محسوب میشود، بهویژه در صورتی که احتمال اضرار به زوجه وجود داشته باشد. اما نظر اقلیت بیان میکند که ب. ت. ب. ماده 14 قانون راجع به ازدواج، صدور حکم دادگاه به استرداد جهیزیه، مالکیت مالی را برای زن ایجاد نمیکند و از این رو، دعوای استرداد جهیزیه نمیتواند بهعنوان یک دعوای مالی تلقی گردد.موضوع
مالی بودن دعوای استرداد جهیزیهپرسش
آیا دعوای استرداد جهیزیه دعوای مالی است؟نظر هیئت عالی
دعوای مطالبه استرداد جهیزیه نوعاً دعوای مالی محسوب است و مطابق قانون باید بهای خواسته تقویم و به نسبت آن هزینه دادرسی تأدیه شود. لکن از توجه به تبصره 3 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 28 آبانماه 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام و قانون تفسیر تبصرههای 3 و 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق که به موجب آن مقرر شده اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفتر موکول به تأدیه حقوق شرعی و قانونی زوجه (اعم از مَهر، نفقه، جهیزیه و نحله و اجرتالمثل ایام زوجیت) به صورت نقد م. ب.... چنین مستفاد میشود که منظور قانونگذار این است که با احراز عدم امکان سازش و صدور گواهی مربوطه به منظور وقوع طلاق فیمابین زوجین زوجه کلیه حقوق مالی خود را از مَهر و نفقه و جهیزیه بدون نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه و رعایت تشریفات آیین دادرسی با حکم عدم امکان سازشی که از طرف دادگاه خانواده (موضوع ماده واحده قانون اختصاص تعدادی از دادگاههای موجود به دادگاههای موضوع اصل 21 قانون اساسی) مصوب 1376/5/8 صادر گردیده قبل از ثبت واقعه طلاق استیفا کند و چون وفق بند (4) ماده واحده قانون مزبور از جمله دعاوی که رسیدگی به آن در حیطه صلاحیت دادگاه خانواده قرار گرفته است، دعوای راجع به جهیزیه م. ب. و ماده 1 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب که در تعریف قانون آیین دادرسی مدنی تصریح شده مجموعه اصول و مقدماتی است که در مقام رسیدگی به امور حسبی وکلیه دعاوی مدنی و بازرگانی در دادگاههای عمومی و انقلاب و تجدیدنظر و سایر مراجعی که به موجب قانون موظف به رعایت آن میباشند به کار میرود و در قانون دادگاه خانواده نص بر لزوم رعایت مقررات آیین دادرسی مدنی وجود ندارد و ب. ت. ب. فلسفه تأسیس دادگاه خانواده به نظر میرسد در دعوای استرداد جهیزیه پرداخت هزینه دادرسی که از الزامات قانون آیین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب م. ب. (مواد 503 و 502 قانون) ضروری به نظر نمیرسد.نظر اکثریت
جهیزیه شامل اقلامی است که از نظر مالی ارزش دارد و قابل تقویم م. ب. و خواهان با ارائه دادخواست و مطالبه آن به مالی دست مییابد که بر اثر اختلاف با شوهر از دسترس او خارج شده است. در اینکه دعوای استرداد جهیزیه از دسته دعاوی مالی است، تردیدی نمیماند چنانچه خوف آن باشد که زوج با طولانی کردن روند دادرسی قصد اضرار به زوجه و حیف و میل جهیزیه را دارد زوجه میتواند با تقاضای دادرسی فوری و یا تأمین خواسته از اقدام او جلوگیری کند.نظر اقلیت
از آنجا که طبق ماده 14 قانون راجع به ازدواج و اصلاحات بعدی آن زن میتواند در دارایی خود بدون اجازه شوهر هر تصرفی را که میخواهد بکنند و آن در خانه شوهر متصف مال خود است. اقدام دادگاه در صدور حکم به استرداد جهیزیه، زن را صاحب مالی نمیکند که بر اثر مرافعه برای او ایجاد حق کرده باشد و از طرف دیگر ایجاد زمینه مساعد برای رشد شخصیت زن و احیای حقوق مادی و معنوی او مورد تذکر قانون اساسی (بند 1 اصل 21) میباشد، پس دعوای استرداد جهیزیه نمیتواند دعوای مالی باشد.موارد مرتبط 37
آرای مرتبط 35
-
رأی
هماستناد
معیار صحت ثبت اختراع جدید در مقایسه با اختراعات قبلی
مواد 1 و 2 قانون ثبت اختراعات مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم
-
رأی
هماستناد
ابطال علامت تجاری بهدلیل ثبت در آلمان و توزیع در ایران؛ تأیید حکم بدوی و اصلاح وکلای تجدیدنظرخواهی
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1
-
رأی
هماستناد
اجرای استصحاب برای رد مال
قانون آیین دادرسی در امور مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
اثر تغییر دعوا بر ایراد اعتبار امر مختومه
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
مبدأ زمانی محاسبه خسارت تأخیر تأدیه وجه چک
مواد 1 و 2 و 198 و 270 و 271 و 272 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده بپرداخت مبلغ 884/140
-
رأی
هماستناد
توقیف اموال شرکت های دولتی
قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 1
-
رأی
هماستناد
شرط تجویز ازدواج مجدد به دلیل عدم تمکین
مواد 1، 2، 3 و 194 از قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار امر مختومه در اعسار
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1
-
رأی
هماستناد
1- تقاضای تخلیه در فرض عدم احراز رابطه استیجاری
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
تعارض متن دست نویس مبایعه نامه با قسمت تایپی
مواد 1 و 197 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت ناشی از بازداشت در پرونده کیفری
قانون آیین دادرسی مدنی و اصل برائت و مستندا به مواد 1
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001425208 مورخ 1403/06/20 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 1 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مهلت اعتراض ثالث نسبت به حکم ورشکستگی، محدوده اعمال مهلت اعتراض به حکم ورشکستگی
ماده 1 قانون آیین دادرسی مدنی اشعارمیدارد آیین دادرسی مدنی مجموعه اصول و
-
رأی
هماستناد
مفهوم غرامات در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیع
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
تجویز ملاقات با نوه
مواد 1 و 2 و 3 و 198 و 331 و 515 و 518 و 519 و 520 از قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به توزیع سوخت خارج از شبکه
ماده 1 قانون مرقوم صائب است و مستندا به ماده 28 قانون آیین دادرسی مدنی ت
-
رأی
هماستناد
صلاحیت دیوان و درخواست اجرای آرای کمیسیون ماده 16 قانون تسهیلات جانبازان
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
حدود مسئولیت دارندگان خودرو در قبال خسارات وارده به اشخاص ثالث
قانون آیین دادرسی مدنی، مواد 1
-
رأی
هماستناد
طرف های دعوی ورشکستگی
قانون آیین دادرسی مدنی و ماده 1
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه ارش البکاره
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت محرومیت از کسب و کار و سلب منفعت
قانون آیین دادرسی مدنی و نیز مواد 1
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعاوی مطالبه بهای اراضی از شهرداری
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2448 تا 2450 مورخ 1398/08/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 1 و 2 قانون آیین دادرسی مدنی با مرعی داشتن اصول و مقررات جاریه و حاکم م
-
رأی
هماستناد
میزان مسئولیت شرکای بزه تخریب در جبران خسارت زیان دیده
قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 1
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در دعوای اختلافات بین عرضه کننده و مصرف کننده خودرو
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای امتناع فروشنده ملک از تنظیم سند رسمی
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
دعوی مطالبه بهای زمین واقع شده در طرح دولتی
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
ابطال اجراییه توسط دادگاه بدوی و نقض آن در تجدیدنظر به دلیل دارایی حامل بودن چک مورد نظر
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
اثر بازداشت ملک بر دعوی الزام به تنظیم سند اجاره و انتقال سرقفلی
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
تأثیر فوت مستأجر بر اعتبار اجاره
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
شرایط مطالبه سفته صادره بابت حسن انجام کار
قانون آیین دادرسی مدنی و مفهوم مخالف ماده 1
-
رأی
هماستناد
رای شماره 932 مورخ 1400/08/09 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
قانون آیین دادرسی مدنی: ماده 1
-
رأی
هماستناد
تصمیم دادگاه در صورت پذیرش اعتراض ثالث
قانون آیین دادرسی مدنی ومواد 1
-
رأی
هماستناد
شرط برقراری مستمری آسیب دیدگان در اثر برخورد با مواد منفجره جنگی
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
-
رأی
هماستناد
تصرفات مفروزی مالک مشاعی در مشترکات ساختمان
قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 1
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2865 مورخ 1397/10/23
قانون آیین دادرسی در امور مدنی و بندهای الف و ه ماده 1
مواد مرتبط 1
-
تفسیر
از این صفحه
ماده 1 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 1 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب که در تعریف قانو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
