نامشخص
بقیه نظامنامه اداره کل احصائیه و سجل احوال با اصلاحات و الحاقات بعدی
بقيه نظامنامه اداره كل احصائيه و سجل احوال
مصوب 1314,06,12
با اصلاحات و الحاقات بعدي
هيئت وزراء در جلسه 12 شهريور ماه 1314 بر طبق پيشنهاد نمره 33741/9420 وزارت داخله در تعقيب تصويبنامه نمره 2152 مورخه 3/4/1314 بقيه نظامنامه اداره كل احصائيه و سجل احوال را بشرح ذيل تصويب نمودند:
فصل اول ـ در كليات
1 ـ احوال شخصي كه ثبت آن بموجب قانون اجباري است عبارت از وقايع ذيل است:
ولادت ـ ازدواج ـ طلاق ـ فوت
سند سجلي عبارت از مضمون ثبت يك واقعه در دفاتر رسمي ثبت احوال است.
نماينده ثبت ماموري است كه از طرف اداره ثبت احوال مكلف بثبت وقايع و احوال اشخاص در دفاتر رسمي است.
2 ـ اظهاركننده شخصي است كه يكي از وقايع مذكور را براي ثبت در دفاتر رسما بنمايندة ثبت احوال اطلاع ميدهد اظهاركننده ممكن است صاحب واقعه يا نماينده قانوني او باشد.
3 ـ جز در مواردي كه در اين نظامنامه تصريح شـده ممكن اسـت اظهاركننده صغير باشد ولي در هر حال بايد بسن تميز رسيده باشد.
4 ـ شاهد شخصي است كه در مورد ازدواج و طلاق بهويت و در مورد تولد و فوت بصدق گفتار اظهاركننده شهادت ميدهد و بايد لااقل هيجده سال داشته باشد.
5 ـ ثبت كليه وقايع در نسختين دفاتر مخصوصي كه براي اين منظور تهيه شده بعمل مي‌آيد تنظيم اظهارنامه يا ثبت وقايع در روي اوراق منفصل بكلي ممنوع است.
تبصره ـ دفاتر ثبت واقعه بايد قبل از آنكه چيزي در آن نوشته شده باشد پلمپ شده و كليه صفحات آن نمره‌گذاري شده و عده صفحات در صفحه اول و آخر هر يك دفتر با تمام حروف نوشته و بمهر اداره ثبت احوال و امضاي رئيس تفتيش احصائيه و ثبت احوال و مدعي‌العموم بدايت طهران برسد.
6 ـ دفاتر ثبت وقايع در تحت نظر و بدستور كميسيون مربوطه بامور ثبت احوال در مركز تهيه خواهد شد. تعداد اوراق هر يك از دفاتر مذكور بر حسب اهميت هر حوزه از طرف رياست تفتيش معين شده و پس از
اجراي تبصره مفاد ماده (5) اين نظامنامه در آخر بهمن ماه براي كليه حوزه‌هاي ثبت احوال ارسال خواهد شد.
7 ـ ممكن است در حوزه‌هائيكه وقايع ساليانه كم باشد كليه وقايع مختلفه را در يك دفتر ثبت نمود ولي در هر حال بايد نسختين باشد.
8 ـ هرگاه در طي سال معلوم شود كه اوراق دفتر براي ثبت وقايع كافي نيست نماينده ثبت قبل از اتمام دفتر فوراً مراتب را بمركز اطلاع داده درخواست دفاتر جديدي مينمايد ـ نمره ترتيب وقايعي كه در دفتر ثاني ثبت ميشود دنباله آخرين نمره دفتر سابق است.
9 ـ بيش از ربع صفحه دفاتر مذكوره مخصوص حاشيه است كه در آن تذكرات ضروري درج ميشود هرگاه حاشيه كافي براي تذكرات نباشد نماينده ثبت بقيه تذكرات را در حاشيه آخرين صفحات دفتر كه در متن آن بالطبع چيزي نگاشته نخواهد شد قيد مينمايد- لازم است نمره صفحه كه بقيه تذكرات در آن يادداشت شده در ذيل حاشيه ثبت واقعه بدينطريق يادداشت شود ـ بقيه تذكرات در صفحه ....... (امضاء) همچنين در صدر حاشيه كه دنباله تذكرات سابقالذكر است نوشته ميشود بقيه صفحه .....
10 ـ هر سند (ثبت واقعه) داراي يك نمره ترتيب است كه در صدر طرف راست نوشته ميشود.
هرگاه يك دفتر مخصوص ثبت چندين واقعه مختلف باشد (رجوع شود به ماده (7)) وقايع يكي بعد از ديگري ثبت شده و نمره ترتيب واقعه بعدي دنباله نمره واقعه ماقبل است.
تبصره ـ نمره ترتيب دفاتر هر سال تجديد ميشود.
11 ـ در زير نمره ترتيب (در حاشيه) اسم شخص يا اشخاصيكه واقعه راجع به آنهاست نوشته ميشود.
12 ـ كليه وقايع در متن دفتر بدون گذاشتن هيچ محل سفيدي نوشته ميشود. بنابراين سرسطر رفتن و محلي را سفيد گذاشتن بكلي ممنوع است.
13 ـ اداره احصائيه و ثبت احوال مركب غيرقابل محوي براي ثبت وقايع معين مينمايد و كليه اسناد با آن مركب نوشته خواهد شد.
14 ـ در ثبت هر واقعه سال، ماه، روز و ساعت تحقيـقي كه واقعه را بمامور اطلاع داده‌اند قيد ميگردد. همچنين اسم، نام خانوادگي، سن، شغل و محل اقامت اشخاصي كه در اين نظامنامه بدان تصريح شده نوشته خواهد شد.
15 ـ كليه تاريخها با تمام حروف نوشته ميشود، ثبت تاريخ وقوع واقعه بسال، ماه، روز و ساعت تحقيقي ضروري است.
16 ـ اسم حوزه ثبت احوال فقط در بالاي صفحه نوشته ميشود ـ تكرار آن در متن سند لزومي ندارد در موقع صدور سواد مصدق نام حوزه ثبت در طرف راست اولين صفحه اوراق مورد تصديق نوشته ميشود.
17 ـ نماينده ثبت احوال در متن هر سند و در محل مربوطه اسم خود را خواهد نوشت ـ بدينطريق:
اين جانب اردشير بهمني نماينده حوزه .... الخ ببعد با مهر مخصوص حوزه آنرا ممهور خواهد نمود.
18 ـ نماينده ثبت احوال بايد حتي‌المقدور واقعه را شخصاً ثبت نمايد و هرگاه بواسطه عذرموجهي غائب باشد بمعاون خود اجازه ثبت واقعه را ميدهد اين اجازه بايد كتبي و در دفتر ثبت مراسلات (انديكاتور) ثبت شده باشد معاون مذكور در دفتر ثبت وقايع (نمونه نمره يك) را يادداشت ميكند.
19 ـ نماينده ثبت وقايع مربوط بشخص خود يا اقرباي خود را تا درجه سوم اعم از سببي يا نسبي با حضور مدعي‌العموم و يا امين صلح و يا حاكم محل با رعايت ترتيب ثبت و صورت واقعه را بامضاي هر يك از افراد فوق كه حاضر بوده‌اند ميرساند.
20 ـ قبل از ثبت واقعه نماينده ثبت مكلف است باظهاركنندگان و شهود عواقب وخيم اظهارات كذب را تذكر داده اين موضوع را در دفتر قيد نمايد.
21 ـ اسامي اظهاركنندگان و شهود بايد قبل از نام خانوادگي آنها ذكر و همچنين سن آنها بايد قيد گردد.
22 ـ محل فوت و اقامتگاه شخص متوفي و كسي كه واقعه فوت را به‌ثبت ميرساند بايد ذكر شود.
23 ـ ذكر تابعيت در ورقه هويت ممنوع است.
24 ـ در مواردي كه قانون ثبت احوال اجازه ميدهد ممكن است بوسيله وكالتنامه مسلم واقعه را بثبت رسانيد ثبت واقعه برحسب (نمونه نمره دو) است.
25 ـ نماينده ثبت احوال بايد قبل از آنكه ثبت را بامضاء اظهاركنندگان و شهود برساند مندرجات آن را براي آنها بخواند و تمام جزئيات را بنحوي كه بفهمند توضيح نمايد پس از آنكه اطمينان كامل پيدا كرد كه مراتب ثبت شده مطابق اظهار ايشان است اين عمل خود را با تصريح باينكه ثبت را خوانديم و جزئيات را فهميديم در دفتر قيد و بامضاء آنها رسانيده و خود نيز آن را امضاء ميكند.
26 ـ هرگاه اظهاركننده يا شاهد سواد نداشته باشد بجاي امضا با انگشت ابهام دفاتر را علامت خواهد گذاشت. كسانيكه سواد فارسي نداشته ولي از عهده نوشتن يكي از السنه خارجي برميايند با حروف زبانيكه ميدانند دفاتر را امضاء خواهند نمود. مامور ثبت احوال مكلف است علت عدم امضا يا امضا غيرفارسي را پس از ثبت واقعه
در متن توضيح دهد- همچنين اگر بسبب مرض و علتي يكي از شهود يا احدي از اظهاركنندگان نتواند امضا نمايد علت مذكور در دفتر قيد ميشود نمونه در اين قبيل موارد مانند (نمونه نمره 3) است.
27 ـ امضا بايد خوانا باشد بدينمعني كه امضاكننده بتمام حروف اسم خود را خواهد نوشت گذاشتن علامت به جاي امضا جز در مورد ماده فوق بهيچوجه جائز نيست.
28 ـ نماينده كه غفلت نموده ذيل سند را امضا ننمايد متخلف محسوب ميشود و پس از تحقيق و تدقيق در صحت مندرجات بحكم اداره احصائيه و ثبت احوال در حاشيه ثبت مذكور چنين نوشته ميشود:
برحسب حكم نمره .... مورخ ...... مراتب امضاء بعمل آمد- سپس مامور وقت ذيل اين جمله را امضا مينمايد.
29 ـ هرگاه پس از امضا ثبت واقعه معلوم شود كه اشتباهي رخ داده تصحيح سند فقط بموجب حكم محكمه صالحه بعمل خواهد آمد.
30 ـ هرگاه قبل از امضا سند مشاهده شود كلمه غير از اسم و تاريخ اشتباه نوشته شده نماينده ثبت احوال آن را با مركب قرمز قلمزده و در حاشيه قلمزدگي را بشرح (نمونه 4) تصديق مينمايد. تحرير بين سطور و تراشيدگي بكلي ممنوع است.
31 ـ هرگاه بعلتي ثبت يك واقعه ناتمام بماند نماينده ثبت علت را در دفتر قيد كرده و پس از ذكر تاريخ امضا مينمايد و به ثبت ناتمام ترتيب اثر داده نخواهد شد.
32 ـ ثبت وقايع بايد در مدت مقرر بعمل آيد- پس از مدت مقرر برحسب دستوريكه در اين نظامنامه در موارد مختلفه داده شده واقع اربعه بثبت خواهد رسيد.
33 ـ در آخرين روز اسفند و اگر آن روز تعطيل باشد در روز قبل از تعطيل كليه دفاتر ثبت وقايع و احوال بسته خواهد شد- مراسم بستن دفتر پس از ثبت آخرين واقعه بعمل ميايد.
34 ـ هرگاه در حوزه ثبت احوال براي ثبت هر يك از وقايع دفتر مخصوصي باشد هر يك از دفاتر بطريق ذيل بسته ميشود. مثلا اين دفتر كه داراي دويست و پنجاه سند تولد است در بيست و هشتم اسفند هزار و سيصد و چهارده بسته شد (امضاء نماينده)
اگر وقايع مختلفه در يك دفتر ثبت شده باشد نمونه بر حسب (نمونه نمره 5) است.
35 ـ در شهرهاي بزرك[بزرگ] كه براي ثبت هر يك از وقايع مختلفه چندين دفتر لازم است بستن دفتر پس از اتمام آن بطريق (نمونه نمرة 6) بعمل ميايد.
36 ـ هرگاه محكمه در موارد دعوي جعل ملاحظه دفاتر را لازم بداند دفاتر مزبور بمحكمه ارسال خواهد گرديد در صورتي كه دفتر مورد تقاضا هنوز بسته نشده باشد شرح ذيل در دفتر نوشته ميشود: برحسب اخطار نمره .... مورخ .... بمحكمه مشهد ارسال شد (و براي ثبت وقايع دفتر جديدي بر طبق مقررات شروع خواهد شد.
تبصره ـ دفاتر وقتي بمحكمه تقديم ميشود كه دفاتر جديدي قبلا تهيه شده باشد- محكمه پس از رفع احتياج آنها را در اسرع اوقات بمحل اصلي عودت ميدهد.
37 ـ دفاتريكه مطابق مقررات براي سال معين آماده ولي مورد احتياج واقع نگرديد بطريق ذيل بسته خواهد شد. اين دفتر كه در آن واقعه ثبت نشده در بيست و هشتم اسفند هزارو سيصد و چهارده بسته شد (امضاء نماينده)
38 ـ در كليه حوزه‌هاي ثبت احوال منتها تا آخر ماه فروردين سال بعد جدولي در دو نسخه به حروف تحجي از اسامي صاحبان واقع سال گذشته تنظيم خواهد شد.
براي هر يك از وقايع چهارگانه جدولي جداگانه تهيه شده در آخرين صفحه دفتر مربوطه الصاق ميشود.
در حوزه‌هائيكه وقايع چهارگانه در يك دفتر ثبت شده براي هر قسم واقعه تهيه جدول مخصوصي خواهد شد و پس از آخرين صفحه دفتر بطريق ذيل الصاق ميشود:
(1) جدول مواليد (2) جدول ازدواج (3) جدول طلاق (4) جدول متوفيات.
39 ـ پس از انقضاي ده سال در ششماه اول يازدهمين سال از روي جداول وقايع ساليانه تشكيل جدول تهجي وقايع 10 ساله خواهد شد- اين جداول هم در دو نسخه تهيه شده يكي را در دفتر مربوطه نگهداشته و نسخة ثاني را بمركز ارسال ميدارند.
40 ـ پس از بستن دفاتر و تهيه جدول ساليانه و نسخه ثاني كليه دفاتر وقايع با كليه اسناد از قبيل وكالتنامه ـ سواد قيم نامه ـ تصديق طبيب و غيره در آخر فروردين ماه بدفتر ولايتي ارسال ميشود. رئيس دفتر ولايتي بلافاصله رسيد دفاتر و اسناد را تهيه و با اولين پست براي نماينده ميفرستد و بعد وقايع مندرج در دفاتر را مطالعه كرده در صفحات دفاتر دقت نموده اسناد مربوطه را با وقايع تطبيق و هركاه[هرگاه] خلاف ترتيبي مشاهد كرد مراتب را براي تعقيب مسئول باداره مركزي اطلاع ميدهد. عين اسناد مذكور پس از خاتمه هر دوره سرشماري بمركز ارسال ميگردد.
41 ـ رئيس دفتر ولايتي هر حوزه نسبت بدفاتر تابعه خود از جهت امور مربوطه باحصائيه و ثبت احوال نظارت كامل دارد و از اين حيث رسيدگي و تفتيش وقايع مندرج در دفاتر را بترتيبي كه در ماده 40 مذكور است عهده‌دار ميباشد و براي انجام اينمقصود سمت مفتشي از طرف اداره احصائيه و ثبت احوال را خواهد داشت.
42 ـ رئيس دفتر ولايتي بهيچوجه سمت نمايندگي ندارد و در قلمرو ماموريت او ثبت وقايع را نماينده يا نمايندگان ثبت احوال انجام خواهد داد.
43 ـ دفاتريكه در مركز ماموريت رئيس دفتر ولايتي بتوسط نمايندگان تنظيم ميشود بايد بدستور مواد سابقالذكر بسته شده و در مقابل رسيد برئيس دفتر ولايتي تسليم شود.
44 ـ غير از نمايندكان[نمايندگان] رسمي كه موظف به ثبت وقايعند يك يا چند نفر معاون نماينده موظف ميباشند اعلاميه‌هائيكه از حوزه‌هاي مختلف ميرسد در حاشيه دفاتر سالهاي گذشته كه در ضبط دفتر ولايتي است ثبت نمايند معاونين مذكور ضمنا مسئول ضبط دفاتر ميباشند ولي رسيدگي مندرجات دفاتر بعهده شخص رئيس دفتر ولايتي يا معاون اداري او است كه سمت نمايندگي ندارد و بايد پس از مداقه و مراجعه ذيل هر واقعه را امضاء نمايد.
45 ـ ثبت واقعه مطابق مقررات اين نظامنامه رفع مسئوليت قانوني از اشخاص مسئول براي اعلام به شهرباني ـ حاكم ـ امنيه - كدخدا نميكند.
46 ـ در نقاطيكه اداره احصائيه و ثبت احوال لازم بداند ثبت وقايع در روي دفاتري شبيه بدفاتر قري بعمل خواهد آمد. بديهي است در اين قبيل نقاط نسختين دفاتر شبيه بيكديگر بوده و مانند دفاتر قري داراي اوراق منفصل نيست.
47 ـ كليه اظهارنامه‌هاي سابق برحسـب سنوات مربوطـه جلد شده يكنسخه آن در دفتر نماينده محل و نسخه ديكر[ديگر] در دفتر ولايتي متبوعه ضبط ميگردد.
48 ـ در موقعي كه اسناد و دفاتر ثبت احوال بعضا يا كلا از بين برود كمسيوني[كميسيوني] با حضور رئيس دفتر احصائيه و ثبت ولايتي و نماينده وزارت داخله يا حكومت محل و نماينده پاركه تشكيل و با مراجعه بساير اسناد و دفاتر و اوراق سوابق موجوده اسناد جديدي بجاي اسناد مفقوده تنظيم و بامضاء اعضاء كميسيون ميرسد و در صورتيكه صاحب اسناد نسبت باسناد جديد اعتراضي داشته باشد ميتواند بمحاكم صالحه رجوع و تقاضاي رسيدگي كند.
49 ـ ذيل عكسهائيكه براي صدور هويت يا المثني اخذ ميشود بايستي از طرف صاحب عكس يا وكيل او در صورتيكه صغير باشد از طرف ولي خاص قيم يا وصي او امضا شود و اگر سواد نداشته باشد با انكشت[انگشت] علامت بگذارند.
فصل دوم ـ در ثبت ولادت
50 ـ پدر يا مادر و قابله در مورد تولد بايد در ظرف ده روز واقعه تولد را بنماينده ثبت احوال حوزه خود اطلاع دهد. كلمه قابله اطلاق بدكتر جراح و كليه اشخاصي ميشود كه وظيفه قابلگي را بعمل آورده و در موقع تولد حضور داشته‌اند - منظور از اطلاع كتبي كه در قانون بان تصريح شده اين است كه اعلام كننده ذيل اظهارات خود را كه بايد در دفتر ثبت شود امضا نمايد.
51 ـ نماينده ثبت احوال (جز در موارديكه در اين نظامنامه استثناء شده است) اظهارات اعلام‌كننده را فورا با حضور دو شاهد در نسختين دفتر مواليد يا در دفتر ثبت وقايع (در نقاطيكه يك دفتر براي ثبت كليه وقايع است) ثبت خواهد نمود.
ثبت ولادت برحسب (نمونه نمره يك) است.
52 ـ نمايندگان ثبت احوال در هر محل بايد اوراقيكه قبلا تهيه شده است بين اطبا و قابله‌هاي حوزه خود توزيع و آنها را وادار كنند كه نكات لازمه را پس از تولد طفل در آن وارد نموده بنماينده عودت دهند - و هرگاه در صحت ولادت ترديد داشته باشند بايد در اطراف قضيه براي احراز صحت و سقم واقعه تحقيقات نموده و در موقع لزوم دكتر قانوني ثبت احوال را بمحل تولد طفل براي معاينه و تحقيق بفرستد.
53 ـ هرگاه محل تولد طفل يا محل اقامت پدر يا مادر مختلف باشد بايد محل تولد طفل و اقامت پدر و مادر صراحةً قيد شود.
54 ـ تصديق طبيب يا قابله بايد در روي اوراقي باشد كه از طرف اداره ثبت احوال طبع گرديده.
55 ـ هرگاه مولود توام يا متعدد باشد براي هر يك سند جداگانه تنظيم شده و بعد از ذكر اسم مولود كلمه مولود اول يا دوم نوشته ميشود، مثلا محمود كامروا مولود اول پسر ....
56 ـ هرگاه تولد طفل پس از مرك[مرگ] پدر واقع شده باشد نمونه از قرار (نمره 2) است.
57 ـ نماينده ثبت بهيچوجه نميتواند ثبت واقعه را بتعويق اندازد.
تبصره ـ پس از ثبت واقعه هرگاه معلوم گرديد كه اعلام كننده برخلاف واقعه اظهاراتي نموده نماينده ثبت احوال مراتب را برياست دفتر ولايتي ثبت اطلاع خواهد داد تا مرتكبين را از طريق قانون تعقيب و حكم بي‌اعتباري ثبت صادر شود.
58 ـ مراسم ابطال در حاشيه سند ولادت بطريق (نمونه 3) بعمل ميايد.
59 ـ هرگاه بعد از مهلت مقرر و در طي ساليكه طفل بدنيا آمده قبل از بستن دفتر ولادت طفل بنماينده ثبت احوال اعلام گردد مكلف است كه واقعه را ثبت كرده متخلفين را از طريق قانون تعقيب نمايد اگر دفتر ولادت بسته شده باشد تولد طفل در دفتر مخصوص ثبت خواهد شد.
ملاحظه ـ هرگاه پس از مدت مقرر مادر طفل واقعه را اطلاع دهد فقط پدر درصورت حضور در آن حوزه و قابله قابل تعقيب ميباشد زيرا ممكن است مادر در مدت مقرر بواسطه وضع حمل قادر به خارج شدن از منزل نبوده.
60 ـ ثبت واقعه تولد در حوزه ثبتي بعمل خواهد آمد كه طفل در آنجا متولد شده است.
تبصره الف ـ هرگاه قبل از ثبت ولادت طفل را از حوزه ثبت خارج نموده باشند موارد ذيل بايد در نظر گرفته شود اگر در همان سالي كه طفل بدنيا آمده درخواست ثبت ولادت او را نمايند. نماينده ثبت احوال با حضور دو شاهد واقعه را در دفتر ثبت مينمايد- پس از بستن دفاتر سال جاري ثبت ولادت طفل در دفتر مخصوص با مراعات ماده (51) بعمل ميايد.
ب ـ در موقع تنظيم جداول وقايع ساليانه جدول مخصوصي براي اطفالي كه در حوزه‌هاي مختلف بدنيا آمده‌اند و واقعه آنها در دفتر ولادت مزبور ثبت گرديده تنظيم ميشود و نيز از براي هر حوزه يك جدول جداگانه با مراعات حروف تهجي تهيه خواهد شد.
راجع به تنظيم جدول براي اطفالي كه تولد آنها در دفتر مخصوص ثبت گرديده رجوع شود به فصل اشخاص بي‌سجل.
61 ـ پس از ثبت واقعه در دفتر ولادت يا دفتر اشخاص بدون سجل بايد ورقه هويت طفل صادر و خلاصه ثبت در آن درج شود.
62 ـ ورقه هويت طفل به ولي خاص (پدر، جد پدري، وصي منصوبي كه وصايت او مسلم باشد) يا مادر و يا قيم صغير تسليم ميشود. قبل از تسليم ورقه هويت طفل بايد اسم و تاريخ ولادت طفل در ورقه هويت پدر و مادر (در صورت حيات آنها) قيد گردد. نماينده ثبت احوال مراتب را بر طبق (نمونه نمره 4) در حاشيه سند در دفتر ثبت مينمايد.
63 ـ هركاه[هرگاه] پدر در مسافرت باشد اسم و تاريخ ولادت طفل در ورقه هويت مادر قيد شده ورقه طفل بمشاراليها تسليم ميشود- نمونه ثبت در حاشيه برحسب (نمونه نمره 5) است.
تبصره ـ الف ـ پدر يا مادر ميتوانند در هر يك از حوزه‌هاي ثبت احوال با ارائه ورقه هويت طفل درخواست يادداشت ولادت او را در ورقه هويت خود بنمايند- نماينده ثبت احوال پس از يادداشت مذكور ذيل آنرا با مهر ثبت احوال ممهور و بعد امضا مينمايد.
ب ـ ثبت نشدن ولادت طفل در اوراق هويت پدر و يا مادر هيچگونه لطمه بحقوق طفل وارد نخواهد ساخت و بهيچوجه برعليه او نخواهد بود.
64 ـ هركاه[هرگاه] پدر يا مادر يكي از اظهاركنندكان[اظهاركنندگان] و شهود در موقع ثبت ولادت طفل داراي ورقه هويت نباشد ثبت مذكور به تعويق نخواهد افتاد و در نمونه مذكور در ماده 51 بجاي دارنده ورقه هويت جمله بدون ورقه هويت درج خواهد شد- ولي براي گرفتن ورقه هويت طفل لازم است پدر و يا مادر قبلا هويت خود را در دفتر اشخاص بي‌سجل بثبت رسانند.
65 ـ نماينده ثبت احوال مكلف است پس از ثبت ولادت بموجب اعلاميه مخصوص (بر طبق نمونه كه اداره ثبت احوال تهيه مينمايد) مراتب را بحوزه كه ورقه هويت پدر يا مادر در انجا تنظيم شده ارسال دارد.
66 ـ پس از وصول اعلاميه مذكور در ماده قبل نماينده ثبت احوال حوزه مربوطه در حاشيه دفتريكه هويت يا ولادت پدر يا مادر ثبت شده ولادت طفل را به طريق (نمونه 6) درج مينمايد. همچنين نسخه ديگر از اعلاميه مذكور بتوسط نماينده كه ولادت را ثبت كرده بدفتر ولايتي مربوطه ارسال ميگردد تا نماينده دفتر ايالتي يا معاون او ولادت را در نسخه ثاني دفاتر قيد نمايد.
67 ـ اگر در همان سالي كه پدر يا مادر ورقه هويت گرفته‌اند و مراتب ثبت در دفاتر اشخاص بدون سجل بعمل آمده داراي طفلي شوند و ولادت او را بثبت برسانند فقط ارسال يك نسخه اعلاميه بحوزه كه ورقه هويت را صادر كرده كافي است ارسال نسخه ديگر به عنوان دفتر ولايتي لزومي ندارد.
68 ـ تذكر ولادت در ظهر اظهارنامه‌هائيكه به موجب نظامنامه سابق تنظيم شده بعمل ميايد.
69 ـ هركاه[هرگاه] هويت پدر يا مادر ولادت طفل در همان حوزه كه ثبت ولادت طفل بعمل آمده به ثبت رسيده باشد نماينده مكلف است شخصا در حاشيه دفتر يا دفاتريكه در ضبط او است ولادت را تذكر دهد اكر[اگر] يكي از دفاتر بدفتر ولايتي ارسال شده باشد ارسال اعلاميه بان دفتر ضروري است.
70 ـ اگر اظهاركننده تصديق دكتر جراح يا قابله داراي ديپلم با خود همراه داشته باشد ممكن است ثبت ولادت بدون حضور شهود بعمل آيد (طبق نمونه نمره 7).
تبصره الف ـ هركاه[هرگاه] اظهاركننده شخص قابله يا طبيب باشد تصديق او كافي براي ثبت واقعه نيست مكر[مگر] اينكه تصديق طبيب يا قابله ديگر را همراه داشته باشد والا بايد بر طبق ماده 51 عمل شود.
تبصره ب ـ ثبت ولادت اطفاليكه در مؤسسات عام‌المنفعه بدنيا آمده‌اند خواه انموسسه دولتي باشد و خواه ملي بر حسب اظهار رئيس مؤسسه يا نماينده او و تصديق طبيب يا قابله در مدت مقرر بعمل خواهد آمد.
تبصره ج ـ هركاه[هرگاه] رئيس يا نماينده او تصديق طبيب يا قابله را همراه نداشته باشند ثبت واقعه در حضور دو شاهد طبق ماده 51 بعمل مي‌آيد.
71 ـ هرگاه طفلي بدون حيات بنماينده ثبت احوال معرفي شود خواه آن طفل مرده بدنيا آمده و خواه زنده بدنيا آمده و قبل از اطلاع به مامور ثبت مرده باشد سند ولادت براي او تنظيم نخواهد شد. ولي تنظيم سند مخصوص بر طبق (نمونه ماده 100) (مربوط بفصل متوفيات) ضروري است.
تبصره ـ ثبوت اين كه طفل مرده بدنيا آمده يا پس از ولادت مرده است بايد در مقابل محكمه به عمل آيد و ذكر آن در دفاتر ثبت احوال بهيچوجه مورد ندارد.
72 ـ در مواقعي كه اطفال سرراهي به كلانتر يا حاكم يا امنيه و يا كدخدا تسليم مي‌شوند بايد با لباس و آنچه دربردارند تحويل گردند و مامورين مزبور مكلفند صورت مجلس با ذكر شرح لباس علائم بدن رنك[رنگ] صورت و مو و كليه مشخصات طفل و ساير اوضاع و احوال تنظيم نموده و صورت مجلس مزبور را براي ثبت نزد نماينده ثبت حوزه خود بفرستند.
73 ـ نماينده ثبت احوال مكلف است عين صورت مجلس را در دفتر ولادت ثبت نمايد و مطابقت آنرا با اصل سند تصديق كند.
74 ـ ثبت ولادت اطفالي كه پدر يا مادر آنها تذكره يكي از دول خارجي را در دست دارند طبق نمونه‌هاي معمولي با تغييرات ذيل بعمل خواهد آمد بجاي دارنده ورقه هويت اين جمله نوشته ميشود كه: تذكره نمره .... صادره از ..... را در دست دارند متولد در خارج از ايران. يا متولد در همدان يا محل تولد نامعلوم.
75 ـ اگر پدر مادر طفل يا يكي از آنها در ايران متولد شده باشد نماينده ثبت احوال براي طفل مذكور ورقه هويت صادر خواهد نمود والا تصديق ولادت بر طبق نمونه كه اداره ثبت احوال تهيه مينمايد تنظيم خواهد شد.
تبصره ـ هرگاه بين نماينده ثبت و اولياي طفل اختلاف نظر راجع بتابعيت طفل حاصل شود يا اينكه معلوم نباشد پدر يا مادر طفل در ايران بدنيا آمده‌اند يا در خارجه نماينده ثبت واقعه را ثبت ولي از صدور ورقه هويت يا تصديق ولادت خودداري كرده مراتب را با ذكر دلائل خود و مدارك طرف باداره ثبت احوال اطلاع خواهد داد تا بوسيله مقامات صالحه اقدامات مقتضي براي شناختن تابعيت طفل بعمل آيد. نماينده ثبت احوال پس از رسيدن دستور بر طبق آن عمل خواهد نمود.
76 ـ هرگاه پدر يا مادر خود را تبعه خارجه دانسته ولي تذكره در دست نداشته باشد واقعه ولادت ثبت ميشود ولي بهيچوجه ذكري از ورقه هويت يا تذكره نخواهد نمود. پس از ثبت واقعه نماينده ثبت فورا مراتب را بوسيله دفتر ولايتي باداره احصائيه اطلاع خواهد داد تا بوسيله مقامات صالحه تحقيقات لازمه نموده امر بصدور ورقه هويت يا تصديق ولادت داده شود.
77 ـ در هر سال جدول مخصوصي از اسامي اطفالي كه بموجب ماده 75 و 76 ثبت شده‌اند بتوسط نماينده ثبت تهيه خواهد شد.
توضيح ـ اسامي اطفال سابقالذكر در دو قسم جدول درج ميشود. يكي در جدول ولادت كليه اطفال ديگر در جدول مخصوص كه براي اين منظور تهيه شده.
78 ـ ثبت ولادت اتباع ايران در خارجه در قنسولگري‌هاي ايران بعمل خواهد آمد. در نمونه ثبت بجاي نماينده ثبت احوال اسم و سمت قنسولي يا ويس قنسول نوشته ميشود.
تبصره الف ـ كليه اعلاميه‌هائي كه از طرف قنسولگريها صادر ميشود و همچنين اعلاميه‌هائيكه از ايران براي قنسولگري ارسال ميگردد بتوسط اداره كل احصائيه و ثبت احوال خواهد بود.
ب ـ نسخه ثاني دفاتر ثبت و سواد اسناد كه به تصديق قنسولگري رسيده در آخر فروردين بعنوان اداره كل احصائيه ارسال خواهد شد.
79 ـ در صورت وقوع تولد در جهازات ناخداي كشتي در ظرف سه روز برطبق نمونه‌هاي معمولي مراتب را در دفتر ثبت و صورت‌مجلسي كه بامضاي دو نفر خواهد رسيد تنظيم خواهد نمود. فقط بجاي نماينده ثبت احوال ناخدا اسم و سمت خود را مينويسد- بمجرد رسيدن بيكي از بنادر ايران ناخدا مكلف است كه صورت مجلس مذكور را بتوسط اداره كل بحريه براي اداره كل احصائيه و ثبت احوال ارسال دارد.
80 ـ دفتر ثبت وقايع در جهازات فقط يك نسخه است- نسخه ثاني در مركز از روي صورت مجلس‌هاي ارسالي تنظيم خواهد شد- نماينده ثبت مكلف است پس از ثبت واقعه در دفتر مركز مطابقت ثبت را با صورت مجلس بشرح ذيل تصديق نمايد- اينجانب اردشير پرورش نماينده ثبت احوال دفتر مركزي مطابقت ثبت فوق را با اصل صورت مجلس ارسالي تصديق مينمايد.
تبصره ـ جدول اسامي مذكوره در فوق در مركز تنظيم خواهد شد و همچنين اعلاميه‌ها در حاشيه دفتريكه در مركز تهيه شده بثبت خواهد رسيد.
ب ـ در فروردين هر سال ناخداي كشتي دفتر را بسته بتوسط اداره كل بحريه براي اداره احصائيه و ثبت احوال ارسال ميدارد.
فصل سوم ـ در ثبت متوفيات
81 ـ طبيب معالج در صورت اطلاع از فوت و قابله در صورت حضور در موقع ولادت طفل متوفي و غسال پس از شستن مرده مكلفند در ظرف 24ساعت واقعه را كتبا بموجب تصديق‌نامه كه اداره احصائيه تنظيم نموده بنماينده ثبت احوال اطلاع دهند.
82 ـ بموجب ماده 6 قانون ثبت احوال مصوب 20 امرداد 1307 اشخاص ذيل مكلفند در ظرف 48 ساعت واقعه فوت را بنماينده ثبت احوال اطلاع دهند- نزديكترين اقرباي حاضر شخص متوفي يا وكيل و نماينده او در صورت نبودن اقرباي مذكور سرپرست ساكنين خانه در صورت نبودن سرپرست مستخدمين خانه كه فوت در آنجا واقع شده مكلف باطلاع ميباشند.
تبصره ـ ذكر اشخاص مذكور در ماده فوق مانع از اين نخواهد بود كه اشخاص ديگري واقعه را بنماينده اطلاع داده تقاضاي ثبت نمايند.
83 ـ ثبت واقعه فوت در صورتيكه اظهاركنندگان تصديق طبيب، قابله و غسال را با خود نداشته باشند يا اينكه تصديقهاي مذكور بنماينده ثبت احوال نرسيده باشد با حضور دو احضاركننده بعمل خواهد آمد نمونه بر طبق نمره (1) است.
ملاحظات- الف- تاريخ فوت در صدر سند و تاريخ اعلام واقعه بنماينده در متن آن قيد ميگردد.
ب- هرگاه پدر يا مادر طفل نامعلوم باشد چنين نوشته خواهد شد. پسر كسيكه اسم او معلوم نيست
84 - هرگاه اظهاركننده تصديق طبيب يا قابله و يا غسال را با خود داشته باشد و يا اينكه تصديقهاي مذكور قبلا براي نماينده ارسال شده مراتب ثبت در حضور يكنفر اظهاركننده بعمل خواهد آمد. نمونه بر طبق نمره (2) است.
تبصره الف - هرگاه قابله، طبيب يا غسال به تنهائي اظهاركننده واقع شوند تصديق شخص آنها كافي براي ثبت واقعه نيست مگر اينكه تصديق ديگري را همراه داشته باشند والا بايد بموجب ماده 83 عمل شود.
ب ـ هرگاه طبيب، قابله يا غسال واقعه را بنماينده اطلاع دهند و صاحبان واقعه در ظرف 48 ساعت براي ثبت واقعه حاضر نشده باشند ثبت احوال بوسيله مقامات مربوطه آنان را تعقيب و مجبور به ثبت واقعه خواهد نمود.
85 ـ پس از مدت مقرر مراعات تعليمات ذيل ضروري است:
الف ـ هرگاه اظهاركننده واقعه فوت داراي تصديق قابله، دكتر يا غسال باشد بايد يكنفر شاهد هم اظهارات او را تصديق و ذيل دفتر را امضاء نمايد. نمونه برحسب نمره 3 است.
ب ـ اگر تقاضاي ثبت در حوزة شود كه فوت واقع نشده باشد و اظهاركننده يكي از تصديقهاي مذكور را داشته باشد مراتب ثبت در حضور اظهاركننده و دو نفر شاهد بطريق فوق بعمل خواهد آمد.
هرگاه اظهاركننده تصديق در دست نداشته باشد مراتب ثبت در حضور اظهاركننده و سه شاهد بعمل خواهد آمد.
86 ـ با داشتن تصديق اداره شهرباني يا كلانتري يا نايب‌الحكومه، امنيه و قنسولگري كه دلالت بر فوت شخص معين در روز معين مينمايد اظهاركننده ميتواند واقعه فوت را بدون حضور شهود بثبت رساند مامورين سابقالذكر مكلفند بمجرد اطلاع از فوت تحقيقات لازمه در حوزه خود نموده هرگاه از وقوع فوت اطمينان حاصل نمودند در روي اوراق مخصوصي كه براي اين مقصود تهيه شده واقعه را فوت تصديق نمايند وظيفه مامورين سابقالذكر در صورتيست كه بيش از سه ماه از واقعه فوت نگذشته باشد.
نمونه ثبت برحسب (نمره 4) است.
87 ـ تنظيم جداول ساليانه فوت بهمان ترتيب بعمل خواهد آمد كه براي جداول ولادت ذكر شد (بمواد 38 و 39 و تبصره ب ماده 60 مراجعه شود).
88 ـ نماينده ثبت احوال مكلف است بموجب اعلاميه مراتب را بدفتريكه ورقه هويت متوفي را صادر كرده ابلاغ نمايد.
تبصره ـ كليه تعليماتي كه راجع بصدور اعلاميه ولادت ذكرشده در مورد وفات هم مجري است.
89 ـ نماينده ثبت احوال پس از وصول اعلاميه بايد مراتب را در حاشيه دفتر ولادت يا دفتر اشخاص بدون سجل ثبت و نسبت باوراق سابق در ظهر اظهارنامه قيد نمايد نمونه بر طبق نمره (5) است.
90 ـ اگر متوفي يا اظهاركنندكان[اظهاركنندگان] داراي ورقه هويت نباشند ثبت واقعه بهيچوجه بتاخير نخواهد افتاد و فقط بجاي دارنده ورقه هويت جمله بدون هويت نوشته خواهد شد.
91 ـ نماينده ثبت احوال در صورتيكه نسبت بواقعه ترديد حاصل كند ميتواند بهر وسيله كه صلاح بداند در موضوع واقعه فوت تحقيقاتي براي حصول اطمينان خود بنمايد.
تبصره ـ اقدامات نماينده براي اطمينان از فوت مانع از ثبت واقعه نخواهد شد و هرگاه معلوم شود كه اظهاركنندگان و شهود برخلاف واقع اظهاراتي كرده باشند نماينده يا مفتش مراتب را بتوسط دفتر ولايتي بپاركه محل اطلاع خواهد داد تا مرتكبين را از طريق قانون تعقيب و درخواست ابطال سند فوت را از محاكمه صالحه بنمايد. پس از حكم ابطال مراتب در حاشيه سند بطريق نمونه نمره (6) است.
92 ـ هرگاه دفاتر ثبت در همان ساليكه فوت واقع گرديده بسته شده باشد ثبت واقعه در دفتر ثبت وقايع معوقه بعمل خواهد آمد.
93 ـ ثبت واقعه اشخاصيكه در مؤسسات مختلفه فوت مينمايند بوسيلة رئيس مؤسسـه يا نماينده او در ظرف 24ساعت با تشريفـات سابقالذكر بعمل خواهد آمد.
94 ـ مامورين اداره شهرباني و امنيه مكلفند در صورت كشف جسد صورت مجلسي برطبق نمونه كه اداره كل احصائيه تهيه مينمايد تنظيم نموده بدائره ثبت احوال مربوطه ارسال داشته و در مقابل رسيد اخذ نمايند- نماينده ثبت احوال عين صورت مجلس را در دفتر ثبت كرده و ذيل آنرا بدين طريق تصديق مينمايد. (مطابقت ثبت فوق را با صورت مجلس ارسالي تصديق مينمايم.(امضاء نماينده)
تبصره ـ هرگاه هويت شخصي كه جسد او كشف شده است بر مامورين شهرباني و امنيه معلوم گردد مكلفند مراتب را بر طبق نمونه كه اداره احصائيه تهيه مينمايد به ثبت احوال مربوطه اطلاع دهند تا در حاشيه سند مراتب را قيد نمايد.
95 ـ در موقعيكه فوت در توقيفگاه يا محبس واقع شود رئيس آن اداره يا نماينده او در مدت مقرر طبق نمونه مخصوصي كه براي اين منظور تهيه شده مراتب را بنماينده ثبت احوال مربوطه اطلاع خواهد داد تا عين آن در دفتر فوت ثبت گردد. همچنين پس از اجراي حكم محكومين باعدام واقعه بنماينده ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا پس از ثبت در دفتر بطريق ذيل تصديق شود. مطابقت ثبت فوق را با راپرتيكه رسيده تصديق مينمايد (امضا نماينده سجل).
96 ـ در موقعيكه فوت در اثر جنايت واقع شده باشد مامورين اداره شهرباني و امنيه بر طبق ماده 94 مكلف باعلام واقعه بنماينده ثبت ميباشند.
تبصره الف ـ ثبت واقعه بتوسط مامورين اداره شهرباني و امنيه مانع از اين نخواهد بود كه ديگران هم بطريق معمول واقعه را در همان حوزه به ثبت رسانند بديهي است نماينده ثبت احوال بيش از يكمرتبه واقعه را ثبت نخواهد كرد.
ب ـ علت فوت نبايد بهيچوجه در اسناد سجلي متوفيات ذكر شود.
97 ـ اگر فوت در جنك[جنگ] واقع شود دو مورد بايد در نظر گرفته شود:
1) در صورتيكه هويت شخص متوفي معلوم باشد واقعه فوت از طريق وزارت جنگ بر طبق نمونه مخصوص باداره كل احصائيه و ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا مراسم ثبت در آخرين محل اقامت متوفي بعمل آيد. نماينده ثبت تطبيق ثبت را با نمونه ارسالي در ذيل سند امضا خواهد نمود.
2ـ در صورت معلوم نبودن هويت متوفي واقعه مذكور از طريق وزارت جنك[جنگ] بر طبق صورت‌مجلس مخصوص به اداره كل احصائيه ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا مراسم ثبت در دفتر مركز بعمل آيد.
98 ـ هركاه[هرگاه] در اثر حادثه از قبيل زلزله و حريق و غيره عده تلف شوند و شناختن آنها ميسر نشود مامورين اداره شهرباني و امنيه و صحيه مكلفند صورت‌مجلسهاي مخصوصي را تنظيم كرده براي نماينده ثبت احوال مربوطه ارسال دارند تا بر طبق آن در دفتر واقعه ثبت گردد.
99 ـ اگر شخصي در مريضخانه فوت كند و هويت او معلوم نباشد واقعه مزبور بموجب صورت‌مجلس مخصوصي به نماينده ثبت براي ثبت در دفتر اطلاع داده خواهد شد.
100 ـ طفل مرده بدنيا آمده يا طفلي كه قبل از اطلاع ولادت به مامور سجل مرده باشد بايد در دفتر متوفيات قيد گردد نه در دفتر ولادت ـ نمونه بر طبق نمره 7 است.
تبصره ـ رؤساي مؤسسات خيريه مكلفند در روي ورقه مخصوصي كه براي اين منظور تهيه شده اطفال مرده بدنيا آمده را بنماينده ثبت احوال اطلاع دهند تا مضمون آن ورقه را در دفتر متوفيات قيد نمايد.
101 ـ ثبت فوت اتباع ايران در خارجه و كسانيكه در جهازات وفات مينمايند بر طبق نمونه‌هاي سابقالذكر و بهمان ترتيبي كه است راجع بثبت ولادت آنان ذكرشده.
تبصره ـ در ممالكي كه فوت اتباع ايران از طرف مقامات صالحه به قنسولگري ابلاغ ميشود ترجمه اطلاعات واصله در دفتر متوفيات قيد و بمهر قنسولگري و امضاء قنسول ميرسد.
102 ـ اداره كل احصائيه و ثبت احوال بتدريج و در نقاطيكه لازم مي‌داند مراقبت به اجراي دستور ذيل مينمايد:
الف ـ نماينده ثبت احوال پس از اطلاع از واقعه فوت كه بايد در ظرف 24 ساعت بعمل آيد در صورتيكه لازم بداند قبل از دفن جنازه ميتواند فورا طبيب ثبت احوال يا طبيب صحي را براي معاينه جسد متوفي اعزام دارد تصديق اين طبيب كه نمونه آن چاپ شده و شامل كليه مطالب لازمه است مستقيما باداره ثبت احوال مربوطه ارسال ميگردد- نماينده ثبت احوال فوراً اجازه دفن جسد را صادر كرده سپس واقعه را در حضور اظهاركننده ثبت مينمايد نمونه برحسب نمره 8 است.
ب ـ در نقاطيكه اداره صحيه موجود نيست يك يا چند نفر از اطباء آزاد ان حدود با شرايط مخصوص وظيفه طبيب ثبت احوال را انجام ميدهند.
ج ـ در نقاطيكه طبيب نيست مراتب ثبت فوت مطابق مقررات بعمل ميايد ولي اداره ثبت احوال ميتواند بوسيله اطباء و نمايندكان[نمايندگان] سيار ثبت احوال علل فوت را بدست آورده و جداول مخصوصي كه براي اين مقصود لازم است تنظيم نمايد اگر كسان متوفي علت فوت را ندانند نماينده ثبت در جدول مذكور تنها علائم مرض را مينويسد.
فصل چهارم ـ ثبت ازدواج و طلاق
قسمت اول ـ محاضر رسمي
103 ـ در نقاطيكه دفاتر رسمي ازدواج و طلاق تاسيس شده و واقعه در دفاتر مزبوره بثبت ميرسد رؤساء محاضر بايد پس از ثبت واقعه در دفتر خلاصه آنرا در اوراق هويت زوجين قيد و در پانزدهم و آخر هر ماه شمسي صورتي از وقايع مزبوره در روي اوراق چاپي كه اداره ثبت احوال تنظيم مينمايد تهيه نموده براي نماينده دفتر ثبت احوال حوزه خود ارسال دارد.
104 ـ پس از وصول صورت وقايع نماينده دفتر ثبت احوال اعلاميه‌هاي لازمه را كه دلالت بر وقوع ازدواج يا طلاق مينمايد صادر كرده بدفاتريكه اوراق هويت زوجين را صادر كرده ارسال خواهد داشت. تا در حاشيه دفتر هويت يا ولادت وقوع عقد يا طلاق برحسب نمونه نمره (1) ثبت گردد.
105 ـ جدول ساليانه را نماينده سجل در ظرف ماه اول سال بعد تنظيم خواهد نمود جداول مذكوره برحسب حروف تهجي زوج يا طلاق دهنده تنظيم خواهد شد.
قسمت دوم
106 ـ در نقاطيكه محاضر ازدواج و طلاق رسمي تاسيس نشده ثبت وقايع مذكوره در نسختين دفاتري بعمل خواهد آمد كه از طرف اداره كل احصائيه تهيه شده و شبيه بدفاتر ازدواج و طلاق رسمي است (طبق نمونه نمره 2 يا 3).
107 ـ كليه عاقدين و مجريان صيغه مكلفند داراي دفتر شرعيات بوده و پس از اجراي صيغه در روي اوراق چاپي كه اداره كل احصائيه تهيه كرده مراتب را قيد و بنماينده ثبت دفتر مربوطه اطلاع دهند و همچنين اشخاص مذكور مكلفند بزوجين اخطار نمايند كه واقعه را باداره ثبت احوال در ظرف ده روز اطلاع دهند و الا تعقيب جزائي خواهند شد.
108 ـ زوجين در مورد ازدواج و طلاق بايد در ظرف 10 روز از تاريخ وقوع طلاق يا ازدواج مراتب را بنماينده ثبت مربوطه اطلاع دهند و مامور ثبت پس از مراجعه بقباله نكاح يا طلاق‌نامه در حضور دو نفر معرف و اظهاركنندگان (زوج يا زوجه) مراتب را در دفتر درج و بامضاي همگي ميرساند.
تبصره ـ پس از ثبت واقعه نماينده ثبت در حاشيه يا در ظهر قباله و طلاق‌نامه نمره ترتيب دفتر و تاريخ ثبت را درج خواهد كرد- بدينطريق يازدهم خرداد1314 در دفتر ازدواج يا طلاق تحت نمره ترتيب .... ثبت شد. مهر ثبت و امضاء نماينده)
109 ـ هركاه[هرگاه] مجري صيغه واقعه را بنماينده اطلاع دهد و صاحبان واقعه در ظرف 10 روز براي ثبت واقعه حاضر نشده باشند نماينده ثبت بوسيله مقامات مربوطه انانرا تعقيب و واقعه را ثبت خواهد كرد.
110 ـ نماينده ثبت پس از ثبت واقعه خلاصه آنرا در ورقه هويت زوجين قيد خواهد نمود.
111 ـ هرگاه در سالي كه ازدواج يا طلاق واقع شده قبل از بستن دفاتر تقاضاي ثبت شود مراتب در دفتر همان سال با تشريفاتي كه ذكر شد بعمل خواهد آمد خواه تقاضاي ثبت در حوزه شود كه واقعه در آن رخ داده و خواه در حوزه ديگر.
112 ـ هرگاه پس از بستن دفاتر تقاضاي ثبت شود مراتب بطريق نمونه نمره (2) يا (3) در دفتر وقايع معوقه به ثبت خواهد رسيد.
113 ـ مطلقه ميتواند با 2 نفر شاهد و ارائه طلاق‌نامه واقعه را بثبت رساند.
تبصره ـ ثبت واقعه برحسب اظهار مطلقه مانع از تعقيب طلاق دهنده نميشود.
114 ـ نماينده ثبت واقعه ازدواج كسانيكه بسن رشد قانوني نرسيده‌اند در دفتر ثبت مراتب را بمقامات مربوطه اطلاع خواهد داد.
115 ـ تنظيم جدول وقايع و صدور اعلاميه بطريق معمول بعمل خواهد آمد.
116 ـ ثبت نكاح و طلاق كساني كه خود را تبعه خارجه ميدانند بر طبق اسناد مثبته و نمونه مذكور
در ماده 112 بعمل خواهد آمد. فقط بجاي دارنده هويت دارندة تذكره (يا سند ديگر) نمره .... نوشته خواهد شد و همچنين بجاي اسم عاقد و محل اقامت او مقاميكه در انجا طلاق يا نكاح واقع شده قيد ميگردد.
تبصره ـ در ثبت واقعه طلاق و يا نكاح بهيچوجه ذكري از تبعيت اشخاصي كه نام برده شده نخواهد شد و ذكر نمره تذكره آنها با ذكر مقاميكه طلاق يا نكاح واقع شده سند تابعيت آنها محسوب نميشود.
117 ـ كساني كه خود را تبعه خارجه دانسته و تذكره يا سند ديگري در دست ندارند واقعه نكاح يا طلاق آنها ثبت خواهد شد بدون اين كه ذكري از ورقه هويت يا تذكره آنها بعمل آيد سپس نماينده مكلف است به توسط دفتر ولايتي مراتب را باداره ثبت احوال اطلاع دهد.
118 ـ ازدواج و طلاق اتباع ايران در خارجه مطابق مقررات اين نظامنامه هركاه[هرگاه] برخلاف قوانين ايران نباشد در قونسولگريهاي ايران بثبت خواهد رسيد.
فصل پنجم ـ مقررات مخصوص قري
119 ـ در قرائي كه جمعيت آنها از 1000 نفر كمتر است وقايع اربعه در نسختين دفاتر مخصوصي ثبت ميشود يكي از نسختين دفاتر مذكور بقسمي تهيه خواهد شد كه هر سندي را بتوان بسهولت از آن جدا نمود و همچنين دفاتر مخصوص براي ثبت هويت و وقايع معوقه در هر قريه موجود است.
120 ـ تقسيم قري بايست بقسمي شود كه نمايندگان سيار بتوانند در روزهاي معين در آن قري حاضر بوده و وقايع را بثبت رسانند مثلا اهالي يك قريه بايد مطلع باشند كه در روز سه‌شنبه يا پانزدهم هر ماه قبل از ظهر يا بعدازظهر نماينده ثبت در آن قريه حاضر و وقايع را بثبت ميرساند.
121 ـ در غياب نماينده كدخدا مكلف است از وقايع اطلاع حاصل كرده و در صورت امكان در دفتر يادداشتي خود اسامي صاحبان واقعه را ذكر كرده و آنها را از روزي كه مامور در آن قريه حاضر ميشود مطلع سازد.
122 ـ در روز حضور نماينده در قريه كدخدا مكلف است اسامي كليه اشخاصي كه براي آنها واقعة رخ داده بنماينده اطلاع داده و بصاحبان واقعه نيز اخطار نمايد كه براي ثبت واقعه در روز معين نزد مامور ثبت احوال حاضر شوند.
123 ـ ساكنين قري وقتي متخلف محسوب مي‌شوند كه در روز حضور نماينده در قريه واقعه را كه در غياب نماينده رخ داده بثبت نرسانند بنابراين مهلت قانوني براي اهالي قري تا روزي است كه نماينده در قريه حاضر شود در هر حال راجع بولادت و ازدواج و طلاق اگر ده روز منقضي نشده باشد و در مورد فوت اگر 48 ساعت نگذشته باشد اظهاركنندگان ميتوانند آنرا در جلسه بعد بثبت برسانند.
124 ـ دفتر قري مطابق نمونه مخصوصي است كه از طرف اداره مركزي ثبت احوال تهيه خواهد شد و هر صفحه دفتر منحصر بثبت يك واقعه است.
تبصره ـ الف ـ دفاتر مذكور از طرف اداره كل احصائيه و ثبت احوال تنظيم شده و پس از انجام مراسم نمره‌گذاري و امضا (بترتيبي كه در ماده 5 مصرح است) براي نمايندگان ارسال ميشود.
ب ـ نماينده مكلف است واقعه را در نسختين دفاتر درج كرده هر دو نسخه را بامضا اظهاركننده و معرفين برساند.
پس از ثبت واقعه نماينده سندي را كه در نسخه ثاني ثبت ميكند از دفتر جدا نموده و در كارتن مخصوص كه هميشه با خود همراه دارد نگهداشته در اولين فرصت (يا در پانزدهم و آخر هر ماه) بعنوان دفتر ولايتي ارسال خواهد داشت.
125 ـ پس از ثبت واقعه نماينده سيار اعلاميه‌هاي لازمه را صادر و بوسيله رئيس دفتر ولايت براي نمايندگان دفاتر مربوطه ارسال ميدارد.
تبصره ـ اعلاميه‌هائي كه براي نمايندگان سيار ارسال ميشود بايد توسط رئيس دفتر ولايتي مربوط باشد.
رئيس دفتر مكلف است پس از وصول اعلاميه اگر نسخه ثاني با نسختين دفاتر در مركز دفتر ولايتي باشد بتوسط معاون نماينده مراتب را در حاشيه سند مربوطه قيد نمايد و الا اعلاميه را براي نمايندگان ارسال خواهد داشت تا در حاشيه دفاتر درج نمايند.
126 ـ در آخر هر سال نماينده دفاتر را بسته بعنوان رياست دفتر ولايتي ميفرستد.
127 ـ تنظيم جداول وقايع ساليانه قمري در دفتر ولايتي بوسيلة معاون نماينده بعمل خواهد آمد.
تبصره ـ پس از تنظيم جدول ساليانه رئيس دفتر ولايتي يا معاون اداري او مكلف است وقايعي كه در دفتر ثبت گرديده و با اوراق نسخه ثاني كه در طي سال ارسال شده تطبيق نمايد.
128 ـ پس از اجراي مراسم تطبيق مذكور در ماده قبل نسخه ثاني هر يك از قري جداگانه نيز جلد شده در دفتر ولايتي ضبط ميشود.
فصل ششم ـ اشخاص بدون سجل ـ دفتر هويت ـ ولادتي كه ثبت آن بتعويق افتاده بتصويب رسيده است
فصل هفتم ـ مواد متفرقه
تغيير نام خانوادگي و اسم
ماده 141 ـ اشخاصيكه بخواهند بنابر علتي نام خانوادگي خود را تغيير دهند يا در اثر تكرار و داشتن نامهاي ممنوعه مكلف به انتخاب نام ديگري باشند بايستي با ذكر دلائل تقاضاي خود را بدفتر احصائيه و ثبت ولايتي مربوطه تسليم و رئيس دفتر موظف است مراتب را با ذكر علت و نظريه خود راپورت نمايد تا در صورت تصويب اداره كل احصائيه و ثبت احوال دستور اجراي تغيير نام خانوادگي صادر گردد.
ماده 142 ـ نام خانوادگي جديد در متن صفحه مخصوص درج خلاصه ولادت درج و در صفحه سفيد دفترچه هويت نوشته ميشود (نام خانوادگي دارنده هويت نمره .... بر طبق دستور نمره ..... اداره كل احصائيه و ثبت احوال از .... به .... تغيير يافته است بتاريخ .... امضاء و مهر) و همچنين در حاشيه مستندات و ستون ملاحظات دفاتر تغيير نام خانوادگي قيد خواهد شد.
ماده 143 ـ لغاتي را كه بموجب ساير قوانين و مقررات ممنوع است و الفاظ زشت را نميتوان بعنوان نام خانوادگي انتخاب كرد.
ماده 144 ـ نامهاي خانوادگي انتخاب شده كه حق تقدم آنها در حوزه ثبت مربوطه با ديگري باشد با اضافه كردن كلمه ديگر نيز جزو اسامي مكرر محسوب و نبايد پذيرفته شود مثل برومند و برومند تهراني يا برومند مقدم.
ماده 145 ـ حق تقدم نام خانوادگي اشخاص پس از فوت آنها بورثه قانوني انتقال مييابد و ورثه مشتركا نسبت بنام خانوادگي خود داراي همان اختيار هستند كه صاحب حق تقدم داشته است.
ماده 146 ـ اجازه‌نامه اشخاص كه بديگري اجازه اختيار نام خانوادگي خود را ميدهد بايستي در شهرها بتصديق كلانتري يا محاضر رسمي و در قصبات و قراء بتصديق نايب‌الحكومه يا كدخداي محل رسيده باشد و اجازه مزبور فقط شامل شخصي است كه باو اجازه داده شده و كسانيكه قانوناً تابع او هستند و اجازه گيرنده حق ندارد به شخص ديگري اجازه لحوق بدهد مگر اينكه حق واگذاري در اجازه‌نامه او تصريح شده باشد.
ماده 147 ـ در صورتيكه تقاضاكننده تغيير نام خانوادگي قبلا هم نام خانوادگي خود را تغيير داده باشد دفتر احصائيه و ثبت احوال ولايتي مربوطه بايد مراتب را در راپرت خود تصريح نمايد.
ماده 148 ـ در موقعيكه پاره كلمات بايد بر طبق ساير قوانين و مقررات از اسم اشخاص حذف شود صفحه مخصوص درج خلاصه ولادت با حذف كلمه مزبور تنظيم و در صفحه سفيد دفترچه هويت نوشته ميشود مثلا (كلمه ميرزا) (يا صنيع‌السلطنه) بر طبق دستور نمره ........... از اسم صاحب هويت (با اسم پدر و غيره) حذف گرديده است. (بتاريخ .... امضاء و مهر) و همچنين در حاشيه اسناد و ستون ملاحظات دفاتر قيد ميشود (در تاريخ .......... بر طبق دستور نمره .......... المثني با حذف كلمه .......... از .......... صادر گرديده امضاء و مهر).
ماده 149 ـ نسبت باشخاصيكه اسامي شخصي آنها بايد بجهة قانوني تغيير كند اسامي جديدي را كه اختيار ميكنند در حاشيه مستندات سجلي و در متن ورقه هويت پس از اسم سابق ذكر و در صفحه سفيد دفترچه هويت شرح ذيل نوشته ميشود (اسم صاحب هويت نمره ......... بر طبق دستور نمره ......... از........ به....... تبديل مييابد. بتاريخ ......... امضاء و مهر).
تبصره ـ در مواقعيكه اسم شخصي تغيير مييابد در اسناد سجلي اولاد و دفاتري كه اسم او مندرج است اسم جديد بعد از اسم قديم با مركب قرمز درج و در صفحه سفيد هويت اولاد يا عيال او نيز نوشته ميشود، اسم پدر (يا اسم شوهر) دارنده هويت نمره ......... از .......... به ......... تغيير يافته است بتاريخ .... امضاء و مهر).
راجع بالمثني
ماده 150 ـ المثني هويت وقتي داده ميشود كه ورقه هويت مفقود و يا عين ورقه هويت مستعمل تسليم شده باشد.
ماده 151 ـ امضاء المثني از وظايف مختصه نماينده حوزه ثبت و يا رئيس دفتر احصائيه و ثبت ولايتي است.
ماده 152 ـ المثني ورقه هويت فقط بصاحب آن يا وكيل ثابت‌الوكاله او و يا در صورتيكه صغير باشد به ولي و قيم و وصي يا مادر صغير داده ميشود.
ماده 153 ـ از اوراق سابق وقتي المثني داده ميشود كه نسختين مستندات سجلي و دفتر يادداشتي با يكديگر تطبيق و اختلافي نداشته باشد.
ماده 154 ـ در موارد فوق در صورتيكه در اسناد اشتباهاتي مشاهد شود كه رفع آن قانونا از عهده احصائيه و ثبت احوال خارج نباشد در رفع اشتباه اقدام و المثني صادر خواهد شد.
ماده 155 ـ اگر اختلافي بين اسناد يا خدشه در آنها باشد و تقاضاكننده قبل از رفع اختلاف المثني بخواهد صدور المثني با تشريح اختلافات يا خدشه مانعي ندارد منتها قسمت مورد اختلاف يا خدشه در محل خود در صفحه خلاصه ولادت نوشته نشده و در حاشيه همان صفحه نوشته ميشود مثلا راجع باسم پدر يا تاريخ تولد يا غيره به صفحه سفيد دفترچه هويت مراجعه شود و در صفحه سفيد شرح اختلاف يا خدشه ذكر خواهد شد مثلا اگر اختلاف در تاريخ تولد بوده و در يكنسخه 1256 و ديگري 1266 و در دفتر 1276 باشد در صفحه سفيد نوشته ميشود (تاريخ ولادت دارنده هويت نمره ......... در يكنسخه از اسناد 1256 و در يكنسخه 1266 و در دفتر 1276 است امضاء و مهر) و همچنين در صورتيكه تاريخ تولد از 1289 مخدوشا به 1279 تبديل شده باشد نوشته ميشود (تاريخ ولادت دارنده هويت نمره ......... سال 1289 بوده مخدوشا به 1279 تبديل شده است مهر و امضاء).
ماده 156 ـ براي اشخاصيكه با تسليم ورقه هويت مستعمل تقاضاي المثني ميكنند در صورتيكه مندرجات هويت مستعمل با مندرجات نسختين مستندات سجلي و دفاتر مضبوطه اختلاف داشته باشد بايستي مطابق مندرجات مستندات المثني صادر گردد و در صفحه سفيد دفترچه هويت شرح اختلاف تذكر داده شود.
فصل هشتم ـ مفتشين
ماده 157 ـ براي تفتيش اعمال نمايندگان و حصول اطمينان در صحت وقايعي كه بثبت رسيده همچنين براي تعقيب اشخاص بي‌سجل اداره بنام تفتيش ثبت احوال تاسيس ميشود مركز اداره تفتيش در طهران و نمايندگان آن در ولايات علاوه بر مفتشين سيار اعزامي از مركز رؤساي دفاتر ولايتي هستند- در هر ولايت يكعده مفتش در تحت امر مستقيم رئيس دفتر ولايتي ميباشد.
ماده 158 ـ مفتشين بايد اقلا 3 ماه يكمرتبه كليه قري حوزه خود را تفتيش نمايند.
ماده 159 ـ عموم اهالي مكلفند سئوالاتي كه مفتش راجع بهويت آنها يا هويت صغار آنها مينمايد جواب داده در صورت لزوم ورقه هويت خود را ارائه دهند بدون اينكه مفتش حق ضبط ورقه را داشته يا تصرفي در آن بنمايد.
تبصرة الف ـ مفتش غير از مسائل مربوطه به هويت اشخاص حق هيچگونه سئوالي ندارد.
ب ـ مفتش بايد با كمال ادب با اهالي رفتار كرده و حق ندارد كسي را در نزد خود براي خواستن توضيحات دعوت كند و بايد شخصا بمحل رفته توضيحات لازمه را بخواهد.
ماده 160 ـ رؤساي اداره شهرباني، كلانتري امنيه و همچنين نايب‌الحكومه و حكام مكلفند منظور مفتش را كه در حدود مقررات اين نظامنامه است و بانها كتبا اعلام ميشود هرچه زودتر بموقع اجرا گذارند.
ماده 161 ـ هركاه[هرگاه] در ضمن اجراء اين نظامنامه اداره كل احصائيه و ثبت احوال نواقصي مشاهد كرده يا اصلاحاتي در نظامنامه لازم به بيند ميتواند آنرا بكميسيون قضائي ثبت احوال مراجعه نموده و پس از تصويب كميسيون و موافقت نظر وزارت داخله مواد آنرا اصلاح و دستور ديكري[ديگري] را كه براي حسن جريان امور ثبت لازم بداند و بدين ترتيب بتصويب رسيده است بان بيفزايد.
ماده 162 ـ نظامنامه سجل احوال مورخ 27 خرداد 1307 ملغي و اين نظامنامه كه مشتمل بر 162 ماده است از تاريخ تصويب بموقع اجرا گذارده ميشود.
رئيس‌الوزراء
مصوب 1314/06/12 هیات وزیران
هیات وزراء در جلسه 12 شهریور ماه 1314 بر طبق پیشنهاد نمره 33741/9420 وزارت داخله در تعقیب تصویبنامه نمره 2152 مورخه 1314/4/3 بقیه نظامنامه اداره کل احصائیه و سجل احوال را به شرح ذیل تصویب نمودند:
1 - احوال شخصی که ثبت آن به موجب قانون اجباری است عبارت از وقایع ذیل است:
ولادت - ازدواج - طلاق - فوت
نماینده ثبت ماموری است که از طرف اداره ثبت احوال مکلف به ثبت وقایع و احوال اشخاص در دفاتر رسمی است.
2 - اظهارکننده شخصی است که یکی از وقایع مذکور را برای ثبت در دفاتر رسما بنماینده ثبت احوال اطلاع میدهد اظهارکننده ممکن است صاحب واقعه ی. ن. ق. او باشد.
3 - جز در مواردی که در این نظامنامه تصریح شده ممکن است اظهارکننده صغیر باشد ولی در هر حال باید به سن تمیز رسیده باشد.
4 - شاهد شخصی است که در مورد ازدواج و طلاق بهویت و در مورد تولد و فوت بصدق گفتار اظهارکننده شهادت میدهد و باید لااقل هیجده سال داشته باشد.
5 - ثبت کلیه وقایع در نسختین دفاتر مخصوصی که برای این منظور تهیه شده به عمل می‌آید تنظیم اظهارنامه یا ثبت وقایع در روی اوراق منفصل بکلی ممنوع است.
تبصره - دفاتر ثبت واقعه باید قبل از آنکه چیزی در آن نوشته شده باشد پلمپ شده و کلیه صفحات آن نمره‌گذاری شده و عده صفحات در صفحه اول و آخر هر یک دفتر با تمام حروف نوشته و بمهر اداره ثبت احوال و امضای رئیس تفتیش احصائیه و ثبت احوال و مدعی‌العموم بدایت طهران برسد.
6 - دفاتر ثبت وقایع در تحت نظر و به دستور کمیسیون مربوطه بامور ثبت احوال در مرکز تهیه خواهد شد. تعداد اوراق هر یک از دفاتر مذکور بر حسب اهمیت هر حوزه از طرف ریاست تفتیش معین شده و پس از
7 - ممکن است در حوزه‌هائیکه وقایع سالیانه کم باشد کلیه وقایع مختلفه را در یک دفتر ثبت نمود ولی در هر حال باید نسختین باشد.
8 - هرگاه در طی سال معلوم شود که اوراق دفتر برای ثبت وقایع کافی نیست نماینده ثبت قبل از اتمام دفتر فوراً مراتب را بمرکز اطلاع داده درخواست دفاتر جدیدی مینماید - نمره ترتیب وقایعی که در دفتر ثانی ثبت میشود دنباله آخرین نمره دفتر سابق است.
9 - بیش از ربع صفحه دفاتر مذکوره مخصوص حاشیه است که در آن تذکرات ضروری درج میشود هرگاه حاشیه کافی برای تذکرات نباشد نماینده ثبت بقیه تذکرات را در حاشیه آخرین صفحات دفتر که در متن آن بالطبع چیزی نگاشته نخواهد شد قید مینماید- لازم است نمره صفحه که بقیه تذکرات در آن یادداشت شده در ذیل حاشیه ثبت واقعه بدینطریق یادداشت شود - بقیه تذکرات در صفحه. ...... (امضاء) همچنین در صدر حاشیه که دنباله تذکرات سابق‌الذکر است نوشته میشود بقیه صفحه. ....
10 - هر سند (ثبت واقعه) دارای یک نمره ترتیب است که در صدر طرف راست نوشته میشود.
تبصره - نمره ترتیب دفاتر هر سال تجدید میشود.
11 - در زیر نمره ترتیب (در حاشیه) اسم شخص یا اشخاصیکه واقعه راجع به آنهاست نوشته میشود.
12 - کلیه وقایع در متن دفتر بدون گذاشتن هیچ محل سفیدی نوشته میشود. بنابراین سرسطر رفتن و محلی را سفید گذاشتن بکلی ممنوع است.
13 - اداره احصائیه و ثبت احوال مرکب غیرقابل محوی برای ثبت وقایع معین مینماید و کلیه اسناد با آن مرکب نوشته خواهد شد.
14 - در ثبت هر واقعه سال، ماه، روز و ساعت تحقیقی که واقعه را بمامور اطلاع داده‌اند قید میگردد. همچنین اسم، نام خانوادگی، سن، شغل و محل اقامت اشخاصی که در این نظامنامه بدان تصریح شده نوشته خواهد شد.
15 - کلیه تاریخها با تمام حروف نوشته میشود، ثبت تاریخ وقوع واقعه بسال، ماه، روز و ساعت تحقیقی ضروری است.
16 - اسم حوزه ثبت احوال فقط در بالای صفحه نوشته میشود - تکرار آن در متن سند لزومی ندارد در موقع صدور سواد مصدق نام حوزه ثبت در طرف راست اولین صفحه اوراق مورد تصدیق نوشته میشود.
17 - نماینده ثبت احوال در متن هر سند و در محل مربوطه اسم خود را خواهد نوشت - بدینطریق:
18 - نماینده ثبت احوال باید حتی‌المقدور واقعه را شخصاً ثبت نماید و هرگاه بواسطه عذرموجهی غائب باشد بمعاون خود اجازه ثبت واقعه را میدهد این اجازه باید کتبی و در دفتر ثبت مراسلات (اندیکاتور) ثبت شده باشد معاون مذکور در دفتر ثبت وقایع (نمونه نمره یک) را یادداشت میکند.
19 - نماینده ثبت وقایع مربوط بشخص خود یا اقربای خود را تا درجه سوم اعم از سببی یا نسبی با حضور مدعی‌العموم و یا امین صلح و یا حاکم محل با رعایت ترتیب ثبت و صورت واقعه را بامضای هر یک از افراد فوق که حاضر بوده‌اند میرساند.
20 - قبل از ثبت واقعه نماینده ثبت مکلف است باظهارکنندگان و شهود عواقب وخیم اظهارات کذب را تذکر داده این موضوع را در دفتر قید نماید.
21 - اسامی اظهارکنندگان و شهود باید قبل از نام خانوادگی آنها ذکر و همچنین سن آنها باید قید گردد.
22 - محل فوت و اقامتگاه شخص متوفی و کسی که واقعه فوت را به‌ثبت میرساند باید ذکر شود.
23 - ذکر تابعیت در ورقه هویت ممنوع است.
24 - در مواردی که قانون ثبت احوال اجازه میدهد ممکن است به وسیله وکالتنامه مسلم واقعه را به ثبت رسانید ثبت واقعه برحسب (نمونه نمره دو) است.
25 - نماینده ثبت احوال باید قبل از آنکه ثبت را بامضا اظهارکنندگان و شهود برساند مندرجات آن را برای آنها بخواند و تمام جزئیات را به نحوی که بفهمند توضیح نماید پس از آنکه اطمینان کامل پیدا کرد که مراتب ثبت شده مطابق اظهار ایشان است این عمل خود را با تصریح به اینکه ثبت را خواندیم و جزئیات را فهمیدیم در دفتر قید و بامضا آنها رسانیده و خود نیز آن را امضا میکند.
26 - هرگاه اظهارکننده یا شاهد سواد نداشته باشد به جای امضا با انگشت ابهام دفاتر را علامت خواهد گذاشت. کسانی که سواد فارسی نداشته ولی از عهده نوشتن یکی از السنه خارجی برمیایند با حروف زبانیکه میدانند دفاتر را امضا خواهند نمود. مامور ثبت احوال مکلف است علت عدم امضا یا امضا غیرفارسی را پس از ثبت واقعه
27 - امضا باید خوانا باشد بدینمعنی که امضاکننده بتمام حروف اسم خود را خواهد نوشت گذاشتن علامت به جای امضا جز در مورد ماده فوق بهیچوجه جائز نیست.
28 - نماینده که غفلت نموده ذیل سند را امضا ننماید متخلف محسوب میشود و پس از تحقیق و تدقیق در صحت مندرجات به حکم اداره احصائیه و ثبت احوال در حاشیه ثبت مذکور چنین نوشته میشود:
برحسب حکم نمره. ... مورخ. ..... مراتب امضا به عمل آمد- سپس مامور وقت ذیل این جمله را امضا مینماید.
29 - هرگاه پس از امضا ثبت واقعه معلوم شود که اشتباهی رخ داده تصحیح سند فقط به موجب حکم محکمه صالحه به عمل خواهد آمد.
30 - هرگاه قبل از امضا سند مشاهده شود کلمه غیر از اسم و تاریخ اشتباه نوشته شده نماینده ثبت احوال آن را با مرکب قرمز قلمزده و در حاشیه قلمزدگی را به شرح (نمونه 4) تصدیق مینماید. تحریر بین سطور و تراشیدگی بکلی ممنوع است.
31 - هرگاه به علتی ثبت یک واقعه ناتمام بماند نماینده ثبت علت را در دفتر قید کرده و پس از ذکر تاریخ امضا مینماید و به ثبت ناتمام ترتیب اثر داده نخواهد شد.
32 - ثبت وقایع باید در مدت مقرر به عمل آید- پس از مدت مقرر برحسب دستوریکه در این نظامنامه در موارد مختلفه داده شده واقع اربعه به ثبت خواهد رسید.
33 - در آخرین روز اسفند و اگر آن روز تعطیل باشد در روز قبل از تعطیل کلیه دفاتر ثبت وقایع و احوال بسته خواهد شد- مراسم بستن دفتر پس از ثبت آخرین واقعه به عمل میاید.
34 - هرگاه در حوزه ثبت احوال برای ثبت هر یک از وقایع دفتر مخصوصی باشد هر یک از دفاتر به طریق ذیل بسته میشود. مثلا این دفتر که دارای دویست و پنجاه سند تولد است در بیست و هشتم اسفند هزار و سیصد و چهارده بسته شد (امضا نماینده)
35 - در شهرهای بزرک[بزرگ] که برای ثبت هر یک از وقایع مختلفه چندین دفتر لازم است بستن دفتر پس از اتمام آن به طریق (نمونه نمره 6) به عمل میاید.
36 - هرگاه محکمه در موارد دعوی جعل ملاحظه دفاتر را لازم بداند دفاتر مزبور بمحکمه ارسال خواهد گردید در صورتی که دفتر مورد تقاضا هنوز بسته نشده باشد شرح ذیل در دفتر نوشته میشود: برحسب اخطار نمره. ... مورخ. ... بمحکمه مشهد ارسال شد (و برای ثبت وقایع دفتر جدیدی بر طبق مقررات شروع خواهد شد.
تبصره - دفاتر وقتی بمحکمه تقدیم میشود که دفاتر جدیدی قبلا تهیه شده باشد- محکمه پس از رفع احتیاج آنها را در اسرع اوقات بمحل اصلی عودت میدهد.
37 - دفاتریکه مطابق مقررات برای سال معین آماده ولی مورد احتیاج واقع نگردید به طریق ذیل بسته خواهد شد. این دفتر که در آن واقعه ثبت نشده در بیست و هشتم اسفند هزارو سیصد و چهارده بسته شد (امضا نماینده)
38 - در کلیه حوزه‌های ثبت احوال منتها تا آخر ماه فروردین سال بعد جدولی در دو نسخه به حروف تحجی از اسامی صاحبان واقع سال گذشته تنظیم خواهد شد.
در حوزه‌هائیکه وقایع چهارگانه در یک دفتر ثبت شده برای هر قسم واقعه تهیه جدول مخصوصی خواهد شد و پس از آخرین صفحه دفتر به طریق ذیل الصاق میشود:
39 - پس از انقضای ده سال در شش ماه اول یازدهمین سال از روی جداول وقایع سالیانه تشکیل جدول تهجی وقایع 10 ساله خواهد شد- این جداول هم در دو نسخه تهیه شده یکی را در دفتر مربوطه نگهداشته و نسخه ثانی را بمرکز ارسال میدارند.
40 - پس از بستن دفاتر و تهیه جدول سالیانه و نسخه ثانی کلیه دفاتر وقایع با کلیه اسناد از قبیل وکالتنامه - سواد قیم نامه - تصدیق طبیب و غیره در آخر فروردین ماه به دفتر ولایتی ارسال میشود. رئیس دفتر ولایتی بلافاصله رسید دفاتر و اسناد را تهیه و با اولین پست برای نماینده میفرستد و بعد وقایع مندرج در دفاتر را مطالعه کرده در صفحات دفاتر دقت نموده اسناد مربوطه را با وقایع تطبیق و هرکاه[هرگاه] خلاف ترتیبی مشاهد کرد مراتب را برای تعقیب مسئول باداره مرکزی اطلاع میدهد. عین اسناد مذکور پس از خاتمه هر دوره سرشماری بمرکز ارسال میگردد.
41 - رئیس دفتر ولایتی هر حوزه نسبت به دفاتر تابعه خود از جهت امور مربوطه باحصائیه و ثبت احوال نظارت کامل دارد و از این حیث رسیدگی و تفتیش وقایع مندرج در دفاتر را به ترتیبی که در ماده 40 مذکور است عهده‌دار م. ب. و برای انجام اینمقصود سمت مفتشی از طرف اداره احصائیه و ثبت احوال را خواهد داشت.
42 - رئیس دفتر ولایتی بهیچوجه سمت نمایندگی ندارد و در قلمرو ماموریت او ثبت وقایع را نماینده یا نمایندگان ثبت احوال انجام خواهد داد.
43 - دفاتریکه در مرکز ماموریت رئیس دفتر ولایتی بتوسط نمایندگان تنظیم میشود باید به دستور مواد سابق‌الذکر بسته شده و در مقابل رسید برئیس دفتر ولایتی تسلیم شود.
44 - غیر از نمایندکان[نمایندگان] رسمی که موظف به ثبت وقایعند یک یا چند نفر معاون نماینده موظف میباشند اعلامیه‌هائیکه از حوزه‌های مختلف میرسد در حاشیه دفاتر سالهای گذشته که در ضبط دفتر ولایتی است ثبت نمایند معاونین مذکور ضمنا مسئول ضبط دفاتر میباشند ولی رسیدگی مندرجات دفاتر به عهده شخص رئیس دفتر ولایتی یا معاون اداری او است که سمت نمایندگی ندارد و باید پس از مداقه و مراجعه ذیل هر واقعه را امضا نماید.
45 - ثبت واقعه مطابق مقررات این نظامنامه رفع مسئولیت قانونی از اشخاص مسئول برای اعلام به شهربانی - حاکم - امنیه - کدخدا نمیکند.
46 - در نقاطیکه اداره احصائیه و ثبت احوال لازم بداند ثبت وقایع در روی دفاتری شبیه به دفاتر قری به عمل خواهد آمد. بدیهی است در این قبیل نقاط نسختین دفاتر شبیه بیکدیگر بوده و مانند دفاتر قری دارای اوراق منفصل نیست.
47 - کلیه اظهارنامه‌های سابق برحسب سنوات مربوطه جلد شده یکنسخه آن در دفتر نماینده محل و نسخه دیکر[دیگر] در دفتر ولایتی متبوعه ضبط میگردد.
48 - در موقعی که اسناد و دفاتر ثبت احوال بعضا یا کلا از بین برود کمسیونی[کمیسیونی] با حضور رئیس دفتر احصائیه و ثبت ولایتی و نماینده وزارت داخله یا حکومت محل و نماینده پارکه تشکیل و با مراجعه به سایر اسناد و دفاتر و اوراق سوابق موجوده اسناد جدیدی به جای اسناد مفقوده تنظیم و بامضا اعضاء کمیسیون میرسد و در صورتی که صاحب اسناد نسبت باسناد جدید اعتراضی داشته باشد میتواند بمحاکم صالحه رجوع و تقاضای رسیدگی کند.
49 - ذیل عکسهائیکه برای صدور هویت یا المثنی اخذ میشود بایستی از طرف صاحب عکس یا وکیل او در صورتی که صغیر باشد از طرف ولی خاص قیم یا وصی او امضا شود و اگر سواد نداشته باشد با انکشت[انگشت] علامت بگذارند.
فصل دوم - در ثبت ولادت
50 - پدر یا مادر و قابله در مورد تولد باید در ظرف ده روز واقعه تولد را بنماینده ثبت احوال حوزه خود اطلاع دهد. کلمه قابله اطلاق بدکتر … و کلیه اشخاصی میشود که وظیفه قابلگی را به عمل آورده و در موقع تولد حضور داشته‌اند - منظور از اطلاع کتبی که در قانون بان تصریح شده این است که اعلام کننده ذیل اظهارات خود را که باید در دفتر ثبت شود امضا نماید.
51 - نماینده ثبت احوال (جز در مواردی که در این نظامنامه استثناء شده است) اظهارات اعلام‌کننده را فورا با حضور دو شاهد در نسختین دفتر موالید یا در دفتر ثبت وقایع (در نقاطیکه یک دفتر برای ثبت کلیه وقایع است) ثبت خواهد نمود.
52 - نمایندگان ثبت احوال در هر محل باید اوراقیکه قبلا تهیه شده است بین اطبا و قابله‌های حوزه خود توزیع و آنها را وادار کنند که نکات لازمه را پس از تولد طفل در آن وارد نموده بنماینده عودت دهند - و هرگاه در صحت ولادت تردید داشته باشند باید در اطراف قضیه برای احراز صحت و سقم واقعه تحقیقات نموده و در موقع لزوم دکتر … را بمحل تولد طفل برای معاینه و تحقیق بفرستد.
53 - هرگاه محل تولد طفل یا محل اقامت پدر یا مادر مختلف باشد باید محل تولد طفل و اقامت پدر و مادر صراحهً قید شود.
54 - تصدیق طبیب یا قابله باید در روی اوراقی باشد که از طرف اداره ثبت احوال طبع گردیده.
55 - هرگاه مولود توام یا متعدد باشد برای هر یک سند جداگانه تنظیم شده و بعد از ذکر اسم مولود کلمه مولود اول یا دوم نوشته میشود، مثلا محمود کامروا مولود اول پسر. ...
56 - هرگاه تولد طفل پس از مرک[مرگ] پدر واقع شده باشد نمونه از قرار (نمره 2) است.
57 - نماینده ثبت بهیچوجه نمیتواند ثبت واقعه را بتعویق اندازد.
تبصره - پس از ثبت واقعه هرگاه معلوم گردید که اعلام کننده برخلاف واقعه اظهاراتی نموده نماینده ثبت احوال مراتب را بریاست دفتر ولایتی ثبت اطلاع خواهد داد تا مرتکبین را از طریق قانون تعقیب و حکم بی‌اعتباری ثبت صادر شود.
58 - مراسم ابطال در حاشیه سند ولادت به طریق (نمونه 3) به عمل میاید.
59 - هرگاه بعد از مهلت مقرر و در طی سالیکه طفل بدنیا آمده قبل از بستن دفتر ولادت طفل بنماینده ثبت احوال اعلام گردد مکلف است که واقعه را ثبت کرده متخلفین را از طریق قانون تعقیب نماید اگر دفتر ولادت بسته شده باشد تولد طفل در دفتر مخصوص ثبت خواهد شد.
ملاحظه - هرگاه پس از مدت مقرر مادر طفل واقعه را اطلاع دهد فقط پدر درصورت حضور در آن حوزه و قابله قابل تعقیب م. ب. زیرا ممکن است مادر در مدت مقرر بواسطه وضع حمل قادر به خارج شدن از منزل نبوده.
60 - ثبت واقعه تولد در حوزه ثبتی به عمل خواهد آمد که طفل در آنجا متولد شده است.
تبصره الف - هرگاه قبل از ثبت ولادت طفل را از حوزه ثبت خارج نموده باشند موارد ذیل باید در نظر گرفته شود اگر در همان سالی که طفل بدنیا آمده درخواست ثبت ولادت او را نمایند. نماینده ثبت احوال با حضور دو شاهد واقعه را در دفتر ثبت مینماید- پس از بستن دفاتر سال جاری ثبت ولادت طفل در دفتر مخصوص با مراعات ماده (51) به عمل میاید.
ب - در موقع تنظیم جداول وقایع سالیانه جدول مخصوصی برای اطفالی که در حوزه‌های مختلف بدنیا آمده‌اند و واقعه آنها در دفتر ولادت مزبور ثبت گردیده تنظیم میشود و نیز از برای هر حوزه یک جدول جداگانه با مراعات حروف تهجی تهیه خواهد شد.
61 - پس از ثبت واقعه در دفتر ولادت یا دفتر اشخاص بدون سجل باید ورقه هویت طفل صادر و خلاصه ثبت در آن درج شود.
62 - ورقه هویت طفل به ولی خاص (پدر، جد پدری، وصی منصوبی که وصایت او مسلم باشد) یا مادر و یا قیم صغیر تسلیم میشود. قبل از تسلیم ورقه هویت طفل باید اسم و تاریخ ولادت طفل در ورقه هویت پدر و مادر (در صورت حیات آنها) قید گردد. نماینده ثبت احوال مراتب را بر طبق (نمونه نمره 4) در حاشیه سند در دفتر ثبت مینماید.
63 - هرکاه[هرگاه] پدر در مسافرت باشد اسم و تاریخ ولادت طفل در ورقه هویت مادر قید شده ورقه طفل بمشارالیها تسلیم میشود- نمونه ثبت در حاشیه برحسب (نمونه نمره 5) است.
تبصره - الف - پدر یا مادر میتوانند در هر یک از حوزه‌های ثبت احوال با ارائه ورقه هویت طفل درخواست یادداشت ولادت او را در ورقه هویت خود بنمایند- نماینده ثبت احوال پس از یادداشت مذکور ذیل آن را با مهر ثبت احوال ممهور و بعد امضا مینماید.
ب - ثبت نشدن ولادت طفل در اوراق هویت پدر و یا مادر هیچگونه لطمه بحقوق طفل وارد نخواهد ساخت و بهیچوجه برعلیه او نخواهد بود.
64 - هرکاه[هرگاه] پدر یا مادر یکی از اظهارکنندکان[اظهارکنندگان] و شهود در موقع ثبت ولادت طفل دارای ورقه هویت نباشد ثبت مذکور به تعویق نخواهد افتاد و در نمونه مذکور در ماده 51 به جای دارنده ورقه هویت جمله بدون ورقه هویت درج خواهد شد- ولی برای گرفتن ورقه هویت طفل لازم است پدر و یا مادر قبلا هویت خود را در دفتر اشخاص بی‌سجل به ثبت رسانند.
65 - نماینده ثبت احوال مکلف است پس از ثبت ولادت به موجب اعلامیه مخصوص (بر طبق نمونه که اداره ثبت احوال تهیه مینماید) مراتب را بحوزه که ورقه هویت پدر یا مادر در انجا تنظیم شده ارسال دارد.
66 - پس از وصول اعلامیه مذکور در ماده قبل نماینده ثبت احوال حوزه مربوطه در حاشیه دفتریکه هویت یا ولادت پدر یا مادر ثبت شده ولادت طفل را به طریق (نمونه 6) درج مینماید. همچنین نسخه دیگر از اعلامیه مذکور بتوسط نماینده که ولادت را ثبت کرده به دفتر ولایتی مربوطه ارسال میگردد تا نماینده دفتر ایالتی یا معاون او ولادت را در نسخه ثانی دفاتر قید نماید.
67 - اگر در همان سالی که پدر یا مادر ورقه هویت گرفته‌اند و مراتب ثبت در دفاتر اشخاص بدون سجل به عمل آمده دارای طفلی شوند و ولادت او را به ثبت برسانند فقط ارسال یک نسخه اعلامیه بحوزه که ورقه هویت را صادر کرده کافی است ارسال نسخه دیگر به عنوان دفتر ولایتی لزومی ندارد.
68 - تذکر ولادت در ظهر اظهارنامه‌هائیکه به موجب نظامنامه سابق تنظیم شده به عمل میاید.
69 - هرکاه[هرگاه] هویت پدر یا مادر ولادت طفل در همان حوزه که ثبت ولادت طفل به عمل آمده به ثبت رسیده باشد نماینده مکلف است شخصا در حاشیه دفتر یا دفاتریکه در ضبط او است ولادت را تذکر دهد اکر[اگر] یکی از دفاتر به دفتر ولایتی ارسال شده باشد ارسال اعلامیه بان دفتر ضروری است.
70 - اگر اظهارکننده تصدیق دکتر … یا قابله دارای دیپلم با خود همراه داشته باشد ممکن است ثبت ولادت بدون حضور شهود به عمل آید (طبق نمونه نمره 7).
تبصره الف - هرکاه[هرگاه] اظهارکننده شخص قابله یا طبیب باشد تصدیق او کافی برای ثبت واقعه نیست مکر[مگر] اینکه تصدیق طبیب یا قابله دیگر را همراه داشته باشد والا باید بر طبق ماده 51 عمل شود.
تبصره ب - ثبت ولادت اطفالیکه در موسسات عام‌المنفعه بدنیا آمده‌اند خواه انموسسه دولتی باشد و خواه ملی بر حسب اظهار رئیس موسسه یا نماینده او و تصدیق طبیب یا قابله در مدت مقرر به عمل خواهد آمد.
تبصره ج - هرکاه[هرگاه] رئیس یا نماینده او تصدیق طبیب یا قابله را همراه نداشته باشند ثبت واقعه در حضور دو شاهد طبق ماده 51 به عمل می‌آید.
71 - هرگاه طفلی بدون حیات بنماینده ثبت احوال معرفی شود خواه آن طفل مرده بدنیا آمده و خواه زنده بدنیا آمده و قبل از اطلاع به مامور ثبت مرده باشد سند ولادت برای او تنظیم نخواهد شد. ولی تنظیم سند مخصوص بر طبق (نمونه ماده 100) (مربوط بفصل متوفیات) ضروری است.
تبصره - ثبوت این که طفل مرده بدنیا آمده یا پس از ولادت مرده است باید در مقابل محکمه به عمل آید و ذکر آن در دفاتر ثبت احوال بهیچوجه مورد ندارد.
72 - در مواقعی که اطفال سرراهی به کلانتر یا حاکم یا امنیه و یا کدخدا تسلیم می‌شوند باید با لباس و آنچه دربردارند تحویل گردند و مامورین مزبور مکلفند صورت مجلس با ذکر شرح لباس علائم بدن رنک[رنگ] صورت و مو و کلیه مشخصات طفل و سایر اوضاع و احوال تنظیم نموده و صورت مجلس مزبور را برای ثبت نزد نماینده ثبت حوزه خود بفرستند.
73 - نماینده ثبت احوال مکلف است عین صورت مجلس را در دفتر ولادت ثبت نماید و مطابقت آن را با اصل سند تصدیق کند.
74 - ثبت ولادت اطفالی که پدر یا مادر آنها تذکره یکی از دول خارجی را در دست دارند طبق نمونه‌های معمولی با تغییرات ذیل به عمل خواهد آمد به جای دارنده ورقه هویت این جمله نوشته میشود که: تذکره نمره. ... صادره از. .... را در دست دارند متولد در خارج از ایران. یا متولد در همدان یا محل تولد نامعلوم.
75 - اگر پدر مادر طفل یا یکی از آنها در ایران متولد شده باشد نماینده ثبت احوال برای طفل مذکور ورقه هویت صادر خواهد نمود والا تصدیق ولادت بر طبق نمونه که اداره ثبت احوال تهیه مینماید تنظیم خواهد شد.
تبصره - هرگاه بین نماینده ثبت و اولیای طفل اختلاف نظر راجع به تابعیت طفل حاصل شود یا اینکه معلوم نباشد پدر یا مادر طفل در ایران بدنیا آمده‌اند یا در خارجه نماینده ثبت واقعه را ثبت ولی از صدور ورقه هویت یا تصدیق ولادت خودداری کرده مراتب را با ذکر دلائل خود و مدارک طرف باداره ثبت احوال اطلاع خواهد داد تا به وسیله مقامات صالحه اقدامات مقتضی برای شناختن تابعیت طفل به عمل آید. نماینده ثبت احوال پس از رسیدن دستور بر طبق آن عمل خواهد نمود.
76 - هرگاه پدر یا مادر خود را تبعه خارجه دانسته ولی تذکره در دست نداشته باشد واقعه ولادت ثبت میشود ولی بهیچوجه ذکری از ورقه هویت یا تذکره نخواهد نمود. پس از ثبت واقعه نماینده ثبت فورا مراتب را به وسیله دفتر ولایتی باداره احصائیه اطلاع خواهد داد تا به وسیله مقامات صالحه تحقیقات لازمه نموده امر به صدور ورقه هویت یا تصدیق ولادت داده شود.
77 - در هر سال جدول مخصوصی از اسامی اطفالی که به موجب ماده 75 و 76 ثبت شده‌اند بتوسط نماینده ثبت تهیه خواهد شد.
توضیح - اسامی اطفال سابق‌الذکر در دو قسم جدول درج میشود. یکی در جدول ولادت کلیه اطفال دیگر در جدول مخصوص که برای این منظور تهیه شده.
78 - ثبت ولادت اتباع ایران در خارجه در قنسولگری‌های ایران به عمل خواهد آمد. در نمونه ثبت به جای نماینده ثبت احوال اسم و سمت قنسولی یا ویس قنسول نوشته میشود.
تبصره الف - کلیه اعلامیه‌هائی که از طرف قنسولگریها صادر میشود و همچنین اعلامیه‌هائیکه از ایران برای قنسولگری ارسال میگردد بتوسط اداره کل احصائیه و ثبت احوال خواهد بود.
ب - نسخه ثانی دفاتر ثبت و سواد اسناد که به تصدیق قنسولگری رسیده در آخر فروردین به عنوان اداره کل احصائیه ارسال خواهد شد.
79 - در صورت وقوع تولد در جهازات ناخدای کشتی در ظرف سه روز برطبق نمونه‌های معمولی مراتب را در دفتر ثبت و صورت‌مجلسی که بامضای دو نفر خواهد رسید تنظیم خواهد نمود. فقط به جای نماینده ثبت احوال ناخدا اسم و سمت خود را مینویسد- به مجرد رسیدن بیکی از بنادر ایران ناخدا مکلف است که صورت مجلس مذکور را بتوسط اداره کل بحریه برای اداره کل احصائیه و ثبت احوال ارسال دارد.
80 - دفتر ثبت وقایع در جهازات فقط یک نسخه است- نسخه ثانی در مرکز از روی صورت مجلس‌های ارسالی تنظیم خواهد شد- نماینده ثبت مکلف است پس از ثبت واقعه در دفتر مرکز مطابقت ثبت را با صورت مجلس به شرح ذیل تصدیق نماید- اینجانب اردشیر پرورش نماینده ثبت احوال دفتر مرکزی مطابقت ثبت فوق را با اصل صورت مجلس ارسالی تصدیق مینماید.
تبصره - جدول اسامی مذکوره در فوق در مرکز تنظیم خواهد شد و همچنین اعلامیه‌ها در حاشیه دفتریکه در مرکز تهیه شده به ثبت خواهد رسید.
ب - در فروردین هر سال ناخدای کشتی دفتر را بسته بتوسط اداره کل بحریه برای اداره احصائیه و ثبت احوال ارسال میدارد.
فصل سوم - در ثبت متوفیات
81 - طبیب معالج در صورت اطلاع از فوت و قابله در صورت حضور در موقع ولادت طفل متوفی و غسال پس از شستن مرده مکلفند در ظرف 24ساعت واقعه را کتبا به موجب تصدیق‌نامه که اداره احصائیه تنظیم نموده بنماینده ثبت احوال اطلاع دهند.
82 - به موجب ماده 6 قانون ثبت احوال مصوب 20 امرداد 1307 اشخاص ذیل مکلفند در ظرف 48 ساعت واقعه فوت را بنماینده ثبت احوال اطلاع دهند- نزدیکترین اقربای حاضر شخص متوفی یا وکیل و نماینده او در صورت نبودن اقربای مذکور سرپرست ساکنین خانه در صورت نبودن سرپرست مستخدمین خانه که فوت در آنجا واقع شده مکلف به اطلاع میباشند.
تبصره - ذکر اشخاص مذکور در ماده فوق مانع از این نخواهد بود که اشخاص دیگری واقعه را بنماینده اطلاع داده تقاضای ثبت نمایند.
83 - ثبت واقعه فوت در صورتی که اظهارکنندگان تصدیق طبیب، قابله و غسال را با خود نداشته باشند یا اینکه تصدیقهای مذکور بنماینده ثبت احوال نرسیده باشد با حضور دو احضارکننده به عمل خواهد آمد نمونه بر طبق نمره (1) است.
84 - هرگاه اظهارکننده تصدیق طبیب یا قابله و یا غسال را با خود داشته باشد و یا اینکه تصدیقهای مذکور قبلا برای نماینده ارسال شده مراتب ثبت در حضور یکنفر اظهارکننده به عمل خواهد آمد. نمونه بر طبق نمره (2) است.
تبصره الف - هرگاه قابله، طبیب یا غسال به تنهایی اظهارکننده واقع شوند تصدیق شخص آنها کافی برای ثبت واقعه نیست مگر اینکه تصدیق دیگری را همراه داشته باشند والا باید به موجب ماده 83 عمل شود.
ب - هرگاه طبیب، قابله یا غسال واقعه را بنماینده اطلاع دهند و صاحبان واقعه در ظرف 48 ساعت برای ثبت واقعه حاضر نشده باشند ثبت احوال به وسیله مقامات مربوطه آنان را تعقیب و مجبور به ثبت واقعه خواهد نمود.
85 - پس از مدت مقرر مراعات تعلیمات ذیل ضروری است:
الف - هرگاه اظهارکننده واقعه فوت دارای تصدیق قابله، دکتر یا غسال باشد باید یکنفر شاهد هم اظهارات او را تصدیق و ذیل دفتر را امضا نماید. نمونه برحسب نمره 3 است.
ب - اگر تقاضای ثبت در حوزه شود که فوت واقع نشده باشد و اظهارکننده یکی از تصدیقهای مذکور را داشته باشد مراتب ثبت در حضور اظهارکننده و دو نفر شاهد به طریق فوق به عمل خواهد آمد.
هرگاه اظهارکننده تصدیق در دست نداشته باشد مراتب ثبت در حضور اظهارکننده و سه شاهد به عمل خواهد آمد.
86 - با داشتن تصدیق اداره شهربانی یا کلانتری یا نایب‌الحکومه، امنیه و قنسولگری که دلالت بر فوت شخص معین در روز معین مینماید اظهارکننده میتواند واقعه فوت را بدون حضور شهود به ثبت رساند مامورین سابق‌الذکر مکلفند به مجرد اطلاع از فوت تحقیقات لازمه در حوزه خود نموده هرگاه از وقوع فوت اطمینان حاصل نمودند در روی اوراق مخصوصی که برای این مقصود تهیه شده واقعه را فوت تصدیق نمایند وظیفه مامورین سابق‌الذکر در صورتیست که بیش از سه ماه از واقعه فوت نگذشته باشد.
87 - تنظیم جداول سالیانه فوت به همان ترتیب به عمل خواهد آمد که برای جداول ولادت ذکر شد (به مواد 38 و 39 و تبصره ب ماده 60 مراجعه شود).
88 - نماینده ثبت احوال مکلف است به موجب اعلامیه مراتب را به دفتریکه ورقه هویت متوفی را صادر کرده ابلاغ نماید.
تبصره - کلیه تعلیماتی که راجع به صدور اعلامیه ولادت ذکرشده در مورد وفات هم مجری است.
89 - نماینده ثبت احوال پس از وصول اعلامیه باید مراتب را در حاشیه دفتر ولادت یا دفتر اشخاص بدون سجل ثبت و نسبت باوراق سابق در ظهر اظهارنامه قید نماید نمونه بر طبق نمره (5) است.
90 - اگر متوفی یا اظهارکنندکان[اظهارکنندگان] دارای ورقه هویت نباشند ثبت واقعه بهیچوجه بتاخیر نخواهد افتاد و فقط به جای دارنده ورقه هویت جمله بدون هویت نوشته خواهد شد.
91 - نماینده ثبت احوال در صورتی که نسبت بواقعه تردید حاصل کند میتواند بهر وسیله که صلاح بداند در موضوع واقعه فوت تحقیقاتی برای حصول اطمینان خود بنماید.
تبصره - اقدامات نماینده برای اطمینان از فوت مانع از ثبت واقعه نخواهد شد و هرگاه معلوم شود که اظهارکنندگان و شهود برخلاف واقع اظهاراتی کرده باشند نماینده یا مفتش مراتب را بتوسط دفتر ولایتی بپارکه محل اطلاع خواهد داد تا مرتکبین را از طریق قانون تعقیب و درخواست ابطال سند فوت را از محاکمه صالحه بنماید. پس از حکم ابطال مراتب در حاشیه سند به طریق نمونه نمره (6) است.
92 - هرگاه دفاتر ثبت در همان سالیکه فوت واقع گردیده بسته شده باشد ثبت واقعه در دفتر ثبت وقایع معوقه به عمل خواهد آمد.
93 - ثبت واقعه اشخاصیکه در موسسات مختلفه فوت مینمایند به وسیله رئیس موسسه یا نماینده او در ظرف 24ساعت با تشریفات سابق‌الذکر به عمل خواهد آمد.
94 - مامورین اداره شهربانی و امنیه مکلفند در صورت کشف جسد صورت مجلسی برطبق نمونه که اداره کل احصائیه تهیه مینماید تنظیم نموده بدائره ثبت احوال مربوطه ارسال داشته و در مقابل رسید اخذ نمایند- نماینده ثبت احوال عین صورت مجلس را در دفتر ثبت کرده و ذیل آن را بدین طریق تصدیق مینماید. (مطابقت ثبت فوق را با صورت مجلس ارسالی تصدیق مینمایم.(امضا نماینده)
تبصره - هرگاه هویت شخصی که جسد او کشف شده است بر مامورین شهربانی و امنیه معلوم گردد مکلفند مراتب را بر طبق نمونه که اداره احصائیه تهیه مینماید به ثبت احوال مربوطه اطلاع دهند تا در حاشیه سند مراتب را قید نماید.
95 - در موقعیکه فوت در توقیفگاه یا محبس واقع شود رئیس آن اداره یا نماینده او در مدت مقرر طبق نمونه مخصوصی که برای این منظور تهیه شده مراتب را بنماینده ثبت احوال مربوطه اطلاع خواهد داد تا عین آن در دفتر فوت ثبت گردد. همچنین پس از اجرای حکم محکومین باعدام واقعه بنماینده ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا پس از ثبت در دفتر به طریق ذیل تصدیق شود. مطابقت ثبت فوق را با راپرتیکه رسیده تصدیق مینماید (امضا نماینده سجل).
96 - در موقعیکه فوت در اثر جنایت واقع شده باشد مامورین اداره شهربانی و امنیه بر طبق ماده 94 مکلف باعلام واقعه بنماینده ثبت میباشند.
تبصره الف - ثبت واقعه بتوسط مامورین اداره شهربانی و امنیه مانع از این نخواهد بود که دیگران هم به طریق معمول واقعه را در همان حوزه به ثبت رسانند بدیهی است نماینده ثبت احوال بیش از یکمرتبه واقعه را ثبت نخواهد کرد.
ب - علت فوت نباید بهیچوجه در اسناد سجلی متوفیات ذکر شود.
97 - اگر فوت در جنک[جنگ] واقع شود دو مورد باید در نظر گرفته شود:
1) در صورتی که هویت شخص متوفی معلوم باشد واقعه فوت از طریق وزارت جنگ بر طبق نمونه مخصوص باداره کل احصائیه و ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا مراسم ثبت در آخرین محل اقامت متوفی به عمل آید. نماینده ثبت تطبیق ثبت را با نمونه ارسالی در ذیل سند امضا خواهد نمود.
2- در صورت معلوم نبودن هویت متوفی واقعه مذکور از طریق وزارت جنک[جنگ] بر طبق صورت‌مجلس مخصوص به اداره کل احصائیه ثبت احوال اطلاع داده خواهد شد تا مراسم ثبت در دفتر مرکز به عمل آید.
98 - هرکاه[هرگاه] در اثر حادثه از قبیل زلزله و حریق و غیره عده تلف شوند و شناختن آنها میسر نشود مامورین اداره شهربانی و امنیه و صحیه مکلفند صورت‌مجلسهای مخصوصی را تنظیم کرده برای نماینده ثبت احوال مربوطه ارسال دارند تا بر طبق آن در دفتر واقعه ثبت گردد.
99 - اگر شخصی در مریضخانه فوت کند و هویت او معلوم نباشد واقعه مزبور به موجب صورت‌مجلس مخصوصی به نماینده ثبت برای ثبت در دفتر اطلاع داده خواهد شد.
100 - طفل مرده بدنیا آمده یا طفلی که قبل از اطلاع ولادت به مامور سجل مرده باشد باید در دفتر متوفیات قید گردد نه در دفتر ولادت - نمونه بر طبق نمره 7 است.
تبصره - روسای موسسات خیریه مکلفند در روی ورقه مخصوصی که برای این منظور تهیه شده اطفال مرده بدنیا آمده را بنماینده ثبت احوال اطلاع دهند تا مضمون آن ورقه را در دفتر متوفیات قید نماید.
101 - ثبت فوت اتباع ایران در خارجه و کسانی که در جهازات وفات مینمایند بر طبق نمونه‌های سابق‌الذکر و به همان ترتیبی که است راجع به ثبت ولادت آنان ذکرشده.
تبصره - در ممالکی که فوت اتباع ایران از طرف مقامات صالحه به قنسولگری ابلاغ میشود ترجمه اطلاعات واصله در دفتر متوفیات قید و بمهر قنسولگری و امضا قنسول میرسد.
102 - اداره کل احصائیه و ثبت احوال به تدریج و در نقاطیکه لازم می‌داند مراقبت به اجرای دستور ذیل مینماید:
الف - نماینده ثبت احوال پس از اطلاع از واقعه فوت که باید در ظرف 24 ساعت به عمل آید در صورتی که لازم بداند قبل از دفن جنازه میتواند فورا طبیب ثبت احوال یا طبیب صحی را برای معاینه جسد متوفی اعزام دارد تصدیق این طبیب که نمونه آن چاپ شده و شامل کلیه مطالب لازمه است مستقیما باداره ثبت احوال مربوطه ارسال میگردد- نماینده ثبت احوال فوراً اجازه دفن جسد را صادر کرده سپس واقعه را در حضور اظهارکننده ثبت مینماید نمونه برحسب نمره 8 است.
ب - در نقاطیکه اداره صحیه موجود نیست یک یا چند نفر از اطباء آزاد ان حدود با شرایط مخصوص وظیفه طبیب ثبت احوال را انجام میدهند.
ج - در نقاطیکه طبیب نیست مراتب ثبت فوت مطابق مقررات به عمل میاید ولی اداره ثبت احوال میتواند به وسیله اطباء و نمایندکان[نمایندگان] سیار ثبت احوال علل فوت را به دست آورده و جداول مخصوصی که برای این مقصود لازم است تنظیم نماید اگر کسان متوفی علت فوت را ندانند نماینده ثبت در جدول مذکور تنها علائم مرض را مینویسد.
فصل چهارم - ثبت ازدواج و طلاق
قسمت اول - محاضر رسمی
103 - در نقاطیکه دفاتر رسمی ازدواج و طلاق تاسیس شده و واقعه در دفاتر مزبوره به ثبت میرسد روساء محاضر باید پس از ثبت واقعه در دفتر خلاصه آن را در اوراق هویت زوجین قید و در پانزدهم و آخر هر ماه شمسی صورتی از وقایع مزبوره در روی اوراق چاپی که اداره ثبت احوال تنظیم مینماید تهیه نموده برای نماینده دفتر ثبت احوال حوزه خود ارسال دارد.
104 - پس از وصول صورت وقایع نماینده دفتر ثبت احوال اعلامیه‌های لازمه را که دلالت بر وقوع ازدواج یا طلاق مینماید صادر کرده به دفاتریکه اوراق هویت زوجین را صادر کرده ارسال خواهد داشت. تا در حاشیه دفتر هویت یا ولادت وقوع عقد یا طلاق برحسب نمونه نمره (1) ثبت گردد.
105 - جدول سالیانه را نماینده سجل در ظرف ماه اول سال بعد تنظیم خواهد نمود جداول مذکوره برحسب حروف تهجی زوج یا طلاق دهنده تنظیم خواهد شد.
106 - در نقاطیکه محاضر ازدواج و طلاق رسمی تاسیس نشده ثبت وقایع مذکوره در نسختین دفاتری به عمل خواهد آمد که از طرف اداره کل احصائیه تهیه شده و شبیه به دفاتر ازدواج و طلاق رسمی است (طبق نمونه نمره 2 یا 3).
107 - کلیه عاقدین و مجریان صیغه مکلفند دارای دفتر شرعیات بوده و پس از اجرای صیغه در روی اوراق چاپی که اداره کل احصائیه تهیه کرده مراتب را قید و بنماینده ثبت دفتر مربوطه اطلاع دهند و همچنین اشخاص مذکور مکلفند بزوجین اخطار نمایند که واقعه را باداره ثبت احوال در ظرف ده روز اطلاع دهند و الا تعقیب جزایی خواهند شد.
108 - زوجین در مورد ازدواج و طلاق باید در ظرف 10 روز از تاریخ وقوع طلاق یا ازدواج مراتب را بنماینده ثبت مربوطه اطلاع دهند و مامور ثبت پس از مراجعه بقباله نکاح یا طلاق‌نامه در حضور دو نفر معرف و اظهارکنندگان (زوج یا زوجه) مراتب را در دفتر درج و بامضای همگی میرساند.
تبصره - پس از ثبت واقعه نماینده ثبت در حاشیه یا در ظهر قباله و طلاق‌نامه نمره ترتیب دفتر و تاریخ ثبت را درج خواهد کرد- بدینطریق یازدهم خرداد1314 در دفتر ازدواج یا طلاق تحت نمره ترتیب. ... ثبت شد. مهر ثبت و امضا نماینده)
109 - هرکاه[هرگاه] مجری صیغه واقعه را بنماینده اطلاع دهد و صاحبان واقعه در ظرف 10 روز برای ثبت واقعه حاضر نشده باشند نماینده ثبت به وسیله مقامات مربوطه انانرا تعقیب و واقعه را ثبت خواهد کرد.
110 - نماینده ثبت پس از ثبت واقعه خلاصه آن را در ورقه هویت زوجین قید خواهد نمود.
111 - هرگاه در سالی که ازدواج یا طلاق واقع شده قبل از بستن دفاتر تقاضای ثبت شود مراتب در دفتر همان سال با تشریفاتی که ذکر شد به عمل خواهد آمد خواه تقاضای ثبت در حوزه شود که واقعه در آن رخ داده و خواه در حوزه دیگر.
112 - هرگاه پس از بستن دفاتر تقاضای ثبت شود مراتب به طریق نمونه نمره (2) یا (3) در دفتر وقایع معوقه به ثبت خواهد رسید.
113 - مطلقه میتواند با 2 نفر شاهد و ارائه طلاق‌نامه واقعه را به ثبت رساند.
تبصره - ثبت واقعه برحسب اظهار مطلقه مانع از تعقیب طلاق دهنده نمیشود.
114 - نماینده ثبت واقعه ازدواج کسانی که به سن رشد قانونی نرسیده‌اند در دفتر ثبت مراتب را بمقامات مربوطه اطلاع خواهد داد.
115 - تنظیم جدول وقایع و صدور اعلامیه به طریق معمول به عمل خواهد آمد.
116 - ثبت نکاح و طلاق کسانی که خود را تبعه خارجه میدانند بر طبق اسناد مثبته و نمونه مذکور
در ماده 112 به عمل خواهد آمد. فقط به جای دارنده هویت دارنده تذکره (یا سند دیگر) نمره. ... نوشته خواهد شد و همچنین به جای اسم عاقد و محل اقامت او مقامیکه در انجا طلاق یا نکاح واقع شده قید میگردد.
تبصره - در ثبت واقعه طلاق و یا نکاح بهیچوجه ذکری از تبعیت اشخاصی که نام برده شده نخواهد شد و ذکر نمره تذکره آنها با ذکر مقامیکه طلاق یا نکاح واقع شده سند تابعیت آنها محسوب نمیشود.
117 - کسانی که خود را تبعه خارجه دانسته و تذکره یا سند دیگری در دست ندارند واقعه نکاح یا طلاق آنها ثبت خواهد شد بدون این که ذکری از ورقه هویت یا تذکره آنها به عمل آید سپس نماینده مکلف است به توسط دفتر ولایتی مراتب را باداره ثبت احوال اطلاع دهد.
118 - ازدواج و طلاق اتباع ایران در خارجه مطابق مقررات این نظامنامه هرکاه[هرگاه] برخلاف قوانین ایران نباشد در قونسولگریهای ایران به ثبت خواهد رسید.
فصل پنجم - مقررات مخصوص قری
119 - در قرائی که جمعیت آنها از 1000 نفر کمتر است وقایع اربعه در نسختین دفاتر مخصوصی ثبت میشود یکی از نسختین دفاتر مذکور بقسمی تهیه خواهد شد که هر سندی را بتوان بسهولت از آن جدا نمود و همچنین دفاتر مخصوص برای ثبت هویت و وقایع معوقه در هر قریه موجود است.
120 - تقسیم قری بایست بقسمی شود که نمایندگان سیار بتوانند در روزهای معین در آن قری حاضر بوده و وقایع را به ثبت رسانند مثلا اهالی یک قریه باید مطلع باشند که در روز سه‌شنبه یا پانزدهم هر ماه قبل از ظهر یا بعدازظهر نماینده ثبت در آن قریه حاضر و وقایع را به ثبت میرساند.
121 - در غیاب نماینده کدخدا مکلف است از وقایع اطلاع حاصل کرده و در صورت امکان در دفتر یادداشتی خود اسامی صاحبان واقعه را ذکر کرده و آنها را از روزی که مامور در آن قریه حاضر میشود مطلع سازد.
122 - در روز حضور نماینده در قریه کدخدا مکلف است اسامی کلیه اشخاصی که برای آنها واقعه رخ داده بنماینده اطلاع داده و بصاحبان واقعه نیز اخطار نماید که برای ثبت واقعه در روز معین نزد مامور ثبت احوال حاضر شوند.
123 - ساکنین قری وقتی متخلف محسوب می‌شوند که در روز حضور نماینده در قریه واقعه را که در غیاب نماینده رخ داده به ثبت نرسانند بنابراین مهلت قانونی برای اهالی قری تا روزی است که نماینده در قریه حاضر شود در هر حال راجع بولادت و ازدواج و طلاق اگر ده روز منقضی نشده باشد و در مورد فوت اگر 48 ساعت نگذشته باشد اظهارکنندگان میتوانند آن را در جلسه بعد به ثبت برسانند.
124 - دفتر قری مطابق نمونه مخصوصی است که از طرف اداره مرکزی ثبت احوال تهیه خواهد شد و هر صفحه دفتر منحصر به ثبت یک واقعه است.
تبصره - الف - دفاتر مذکور از طرف اداره کل احصائیه و ثبت احوال تنظیم شده و پس از انجام مراسم نمره‌گذاری و امضا (به ترتیبی که در ماده 5 مصرح است) برای نمایندگان ارسال میشود.
ب - نماینده مکلف است واقعه را در نسختین دفاتر درج کرده هر دو نسخه را بامضا اظهارکننده و معرفین برساند.
پس از ثبت واقعه نماینده سندی را که در نسخه ثانی ثبت میکند از دفتر جدا نموده و در کارتن مخصوص که همیشه با خود همراه دارد نگهداشته در اولین فرصت (یا در پانزدهم و آخر هر ماه) به عنوان دفتر ولایتی ارسال خواهد داشت.
125 - پس از ثبت واقعه نماینده سیار اعلامیه‌های لازمه را صادر و به وسیله رئیس دفتر ولایت برای نمایندگان دفاتر مربوطه ارسال میدارد.
تبصره - اعلامیه‌هائی که برای نمایندگان سیار ارسال میشود باید توسط رئیس دفتر ولایتی مربوط باشد.
126 - در آخر هر سال نماینده دفاتر را بسته به عنوان ریاست دفتر ولایتی میفرستد.
127 - تنظیم جداول وقایع سالیانه قمری در دفتر ولایتی به وسیله معاون نماینده به عمل خواهد آمد.
تبصره - پس از تنظیم جدول سالیانه رئیس دفتر ولایتی یا معاون اداری او مکلف است وقایعی که در دفتر ثبت گردیده و با اوراق نسخه ثانی که در طی سال ارسال شده تطبیق نماید.
128 - پس از اجرای مراسم تطبیق مذکور در ماده قبل نسخه ثانی هر یک از قری جداگانه نیز جلد شده در دفتر ولایتی ضبط میشود.
فصل ششم - اشخاص بدون سجل - دفتر هویت - ولادتی که ثبت آن بتعویق افتاده به تصویب رسیده است
فصل هفتم - مواد متفرقه
ماده 141 - اشخاصیکه بخواهند بنابر علتی نام خانوادگی خود را تغییر دهند یا در اثر تکرار و داشتن نامهای ممنوعه مکلف به انتخاب نام دیگری باشند بایستی با ذکر دلائل تقاضای خ. ر. ب. دفتر احصائیه و ثبت ولایتی مربوطه تسلیم و رئیس دفتر موظف است مراتب را با ذکر علت و نظریه خود راپورت نماید تا در صورت تصویب اداره کل احصائیه و ثبت احوال دستور اجرای تغییر نام خانوادگی صادر گردد.
ماده 142 - نام خانوادگی جدید در متن صفحه مخصوص درج خلاصه ولادت درج و در صفحه سفید دفترچه هویت نوشته میشود (نام خانوادگی دارنده هویت نمره. ... بر طبق دستور نمره. .... اداره کل احصائیه و ثبت احوال از. ... به. ... تغییر یافته است به تاریخ. ... امضا و مهر) و همچنین در حاشیه مستندات و ستون ملاحظات دفاتر تغییر نام خانوادگی قید خواهد شد.
ماده 143 - لغاتی را که به موجب سایر قوانین و مقررات ممنوع است و الفاظ زشت را نمیتوان به عنوان نام خانوادگی انتخاب کرد.
ماده 144 - نامهای خانوادگی انتخاب شده که حق تقدم آنها در حوزه ثبت مربوطه با دیگری باشد با اضافه کردن کلمه دیگر نیز جزو اسامی مکرر محسوب و نباید پذیرفته شود مثل برومند و برومند تهرانی یا برومند مقدم.
ماده 145 - حق تقدم نام خانوادگی اشخاص پس از فوت آنها بورثه قانونی انتقال مییابد و ورثه مشترکا نسبت به نام خانوادگی خود دارای همان اختیار هستند که صاحب حق تقدم داشته است.
ماده 146 - اجازه‌نامه اشخاص که بدیگری اجازه اختیار نام خانوادگی خود را میدهد بایستی در شهرها بتصدیق کلانتری یا محاضر رسمی و در قصبات و قراء بتصدیق نایب‌الحکومه یا کدخدای محل رسیده باشد و اجازه مزبور فقط شامل شخصی است که باو اجازه داده شده و کسانی که قانوناً تابع او هستند و اجازه گیرنده حق ندارد به شخص دیگری اجازه لحوق بدهد مگر اینکه حق واگذاری در اجازه‌نامه او تصریح شده باشد.
ماده 147 - در صورتی که تقاضاکننده تغییر نام خانوادگی قبلا هم نام خانوادگی خود را تغییر داده باشد دفتر احصائیه و ثبت احوال ولایتی مربوطه باید مراتب را در راپرت خود تصریح نماید.
ماده 148 - در موقعیکه پاره کلمات باید بر طبق سایر قوانین و مقررات از اسم اشخاص حذف شود صفحه مخصوص درج خلاصه ولادت با حذف کلمه مزبور تنظیم و در صفحه سفید دفترچه هویت نوشته میشود مثلا (کلمه میرزا) (یا صنیع‌السلطنه) بر طبق دستور نمره. .......... از اسم صاحب هویت (با اسم پدر و غیره) حذف گردیده است. (به تاریخ. ... امضا و مهر) و همچنین در حاشیه اسناد و ستون ملاحظات دفاتر قید میشود (در تاریخ. ......... بر طبق دستور نمره. ......... المثنی با حذف کلمه. ......... از. ......... صادر گردیده امضا و مهر).
ماده 149 - نسبت باشخاصیکه اسامی شخصی آنها باید بجهه قانونی تغییر کند اسامی جدیدی را که اختیار میکنند در حاشیه مستندات سجلی و در متن ورقه هویت پس از اسم سابق ذکر و در صفحه سفید دفترچه هویت شرح ذیل نوشته میشود (اسم صاحب هویت نمره. ........ بر طبق دستور نمره. ........ از........ به....... تبدیل مییابد. به تاریخ. ........ امضا و مهر).
تبصره - در مواقعیکه اسم شخصی تغییر مییابد در اسناد سجلی اولاد و دفاتری که اسم او مندرج است اسم جدید بعد از اسم قدیم با مرکب قرمز درج و در صفحه سفید هویت اولاد یا عیال او نیز نوشته میشود، اسم پدر (یا اسم شوهر) دارنده هویت نمره. ........ از. ......... به. ........ تغییر یافته است به تاریخ. ... امضا و مهر).
ماده 150 - المثنی هویت وقتی داده میشود که ورقه هویت مفقود و یا عین ورقه هویت مستعمل تسلیم شده باشد.
ماده 151 - امضا المثنی از وظایف مختصه نماینده حوزه ثبت و یا رئیس دفتر احصائیه و ثبت ولایتی است.
ماده 152 - المثنی ورقه هویت فقط بصاحب آن یا وکیل ثابت‌الوکاله او و یا در صورتی که صغیر باشد به ولی و قیم و وصی یا مادر صغیر داده میشود.
ماده 153 - از اوراق سابق وقتی المثنی داده میشود که نسختین مستندات سجلی و دفتر یادداشتی با یکدیگر تطبیق و اختلافی نداشته باشد.
ماده 154 - در موارد فوق در صورتی که در اسناد اشتباهاتی مشاهد شود که رفع آن قانونا از عهده احصائیه و ثبت احوال خارج نباشد در رفع اشتباه اقدام و المثنی صادر خواهد شد.
ماده 155 - اگر اختلافی بین اسناد یا خدشه در آنها باشد و تقاضاکننده قبل از رفع اختلاف المثنی بخواهد صدور المثنی با تشریح اختلافات یا خدشه مانعی ندارد منتها قسمت مورد اختلاف یا خدشه در محل خود در صفحه خلاصه ولادت نوشته نشده و در حاشیه همان صفحه نوشته میشود مثلا راجع باسم پدر یا تاریخ تولد یا غیره به صفحه سفید دفترچه هویت مراجعه شود و در صفحه سفید شرح اختلاف یا خدشه ذکر خواهد شد مثلا اگر اختلاف در تاریخ تولد بوده و در یکنسخه 1256 و دیگری 1266 و در دفتر 1276 باشد در صفحه سفید نوشته میشود (تاریخ ولادت دارنده هویت نمره. ........ در یکنسخه از اسناد 1256 و در یکنسخه 1266 و در دفتر 1276 است امضا و مهر) و همچنین در صورتی که تاریخ تولد از 1289 مخدوشا به 1279 تبدیل شده باشد نوشته میشود (تاریخ ولادت دارنده هویت نمره. ........ سال 1289 بوده مخدوشا به 1279 تبدیل شده است مهر و امضاء).
ماده 156 - برای اشخاصیکه با تسلیم ورقه هویت مستعمل تقاضای المثنی میکنند در صورتی که مندرجات هویت مستعمل با مندرجات نسختین مستندات سجلی و دفاتر مضبوطه اختلاف داشته باشد بایستی مطابق مندرجات مستندات المثنی صادر گردد و در صفحه سفید دفترچه هویت شرح اختلاف تذکر داده شود.
ماده 157 - برای تفتیش اعمال نمایندگان و حصول اطمینان در صحت وقایعی که به ثبت رسیده همچنین برای تعقیب اشخاص بی‌سجل اداره به نام تفتیش ثبت احوال تاسیس میشود مرکز اداره تفتیش در طهران و نمایندگان آن در ولایات علاوه بر مفتشین سیار اعزامی از مرکز روسای دفاتر ولایتی هستند- در هر ولایت یکعده مفتش در تحت امر مستقیم رئیس دفتر ولایتی م. ب..
ماده 158 - مفتشین باید اقلا 3 ماه یکمرتبه کلیه قری حوزه خود را تفتیش نمایند.
ماده 159 - عموم اهالی مکلفند سئوالاتی که مفتش راجع بهویت آنها یا هویت صغار آنها مینماید جواب داده در صورت لزوم ورقه هویت خود را ارائه دهند بدون اینکه مفتش حق ضبط ورقه را داشته یا تصرفی در آن بنماید.
تبصره الف - مفتش غیر از مسائل مربوطه به هویت اشخاص حق هیچگونه سئوالی ندارد.
ب - مفتش باید با کمال ادب با اهالی رفتار کرده و حق ندارد کسی را در نزد خود برای خواستن توضیحات دعوت کند و باید شخصا بمحل رفته توضیحات لازمه را بخواهد.
ماده 160 - روسای اداره شهربانی، کلانتری امنیه و همچنین نایب‌الحکومه و حکام مکلفند منظور مفتش را که در حدود مقررات این نظامنامه است و بانها کتبا اعلام میشود هرچه زودتر به موقع اجرا گذارند.
ماده 161 - هرکاه[هرگاه] در ضمن اجراء این نظامنامه اداره کل احصائیه و ثبت احوال نواقصی مشاهد کرده یا اصلاحاتی در نظامنامه لازم به بیند میتواند آن را بکمیسیون قضایی ثبت احوال مراجعه نموده و پس از تصویب کمیسیون و موافقت نظر وزارت داخله مواد آن را اصلاح و دستور دیکری[دیگری] را که برای حسن جریان امور ثبت لازم بداند و بدین ترتیب به تصویب رسیده است بان بیفزاید.
ماده 162 - نظامنامه سجل احوال مورخ 27 خرداد 1307 ملغی و این نظامنامه که مشتمل بر 162 ماده است از تاریخ تصویب به موقع اجرا گذارده میشود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.