درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع
رویه قضایی
درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع
نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
مهدی خاقانی اصفهانی
1
حسین رسولی آسیابی
2
1
استادیار پژوهشکدۀ تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت)، تهران، ایران
2
دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
10.22034/juris.2025.724886
چکیده
در ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مصوب 1346 شمسی آمده است: «مفاد تبصره 3 ماده 2 قانون ملی شدن جنگلها، شامل اراضی جنگلی و بیشههای طبیعی نیز بوده و مساحت محوطهها و ساختمانها و تأسیسات در منابعِ ملیشده که تا قبل از تصویب ملیشدنِ جنگلها احداث شدهاند تا 20 برابر مساحتِ زیربنا محسوب خواهد شد». بنا بر یک رویۀ جدید و بیسابقه، محاسبۀ 20 برابری موضوع مادۀ فوقالذکر، مورد پذیرش شعبۀ ویژۀ رسیدگی به دعاوی منابع طبیعی استان مازندران قرار گرفته و در این رابطه آراء متعددی صادر شده است. از طرف دیگر، مسلّم است که اراضی موضوع محاسبۀ 20 برابری، جنگلها و مراتع هیرکانی بوده که متعلق به امام (ع) و یا تحت حاکمیت حکومت اسلامی قرار دارد. با نقد فقهی مفاد ماده 63 قانون حفاظت، این نتیجه حاصل است که واگذاری 20 برابری جنگلها و مراتع هیرکانی، خلاف شرعِ بیّن، و اجرای آن دخل و تصرف در مال غیر و حرام شرعی است. از منظر حقوقی نیز اعمال ماده 63 قانون حفاظت نسبت به جنگلها و مراتع هیرکانی، در تعارض آشکار با حق ملت نسبت به اموال عمومی است که دولت، تنها مدیریت امور آنها را به نمایندگی از طرف ملت برعهده دارد. با لحاظ احراز تصرف در مال غیر و معارضۀ آشکار این مادۀ قانونی با حق ملت نسبت به اموال عمومی، انتظار میرود قانونگذار در اسرع وقت نسبت به نسخ صریح این مادۀ قانونی اقدام نماید. تحلیل این ماده و مقررات دیگر که باعث بزهدیدگی جنگلهای هیرکانی شده است، محور دیگر این مقاله از منظر جرمشناسی حقوقیِ انتقادی است.
کلیدواژهها
حقوق منابع طبیعی
ماده 63 قانون حفاظت
تبصره 3 ماده 2 قانون ملیشدن جنگلها
بزهدیدگی جنگلهای هیرکانی
20.1001.1.24767581.1404.1.1.6.5
موضوعات
حقوق جزا و جرمشناسی
دوره 1، شماره 1 - شماره پیاپی 1
فروردین 1404
صفحه 107-124
فایل ها
XML
اصل مقاله 385.65 K
سابقه مقاله
تاریخ دریافت 30 بهمن 1403
تاریخ بازنگری 12 اردیبهشت 1404
تاریخ پذیرش 11 اردیبهشت 1404
هم رسانی
ارجاع به این مقاله
RIS
EndNote
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
CHICAGO
VANCOUVER
آمار
تعداد مشاهده مقاله 3,087
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 620
APA
خاقانی اصفهانی,مهدی و رسولی آسیابی,حسین . (1404). درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع. رویه قضایی , 1 (1), 107-124. doi: 10.22034/juris.2025.724886
MLA
خاقانی اصفهانی,مهدی , و رسولی آسیابی,حسین . "درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع", رویه قضایی , 1, 1, 1404, 107-124. doi: 10.22034/juris.2025.724886
HARVARD
خاقانی اصفهانی مهدی, رسولی آسیابی حسین. (1404). 'درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع', رویه قضایی , 1(1), pp. 107-124. doi: 10.22034/juris.2025.724886
CHICAGO
مهدی خاقانی اصفهانی و حسین رسولی آسیابی, "درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع," رویه قضایی, 1 1 (1404): 107-124, doi: 10.22034/juris.2025.724886
VANCOUVER
خاقانی اصفهانی مهدی, رسولی آسیابی حسین. درنگی در حکم ماده 63 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع. رویه قضایی. 1404;1(1):107-124. doi: 10.22034/juris.2025.724886
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
