دکترین
نظم جرایم رایانه ای — ص 126 تا 130
⚠
(میرمحمدصادقی, حسیيین منبسع
پیشین. صص ٩۱ و9 ۹۵( در کلاهبرداری
سنتی صرف تحقق تنهایکی از دو
شرط «فریب خوردن قربانی» و «توسل
کلاهبردار به وسایل متقلبانه» جرم
کلاهبرداری به وقوع نمی‌پیوندد. و
توسل به وسایل متقلبانه باید باید
«مقدم بر تحصیل مال» و «برای
تحصیل مال» باشد. در کلاهبرداری
اول باید توسل به وسایل متقلبانه بسد
اغفال قربانی و منجر به بردن مال غیر
شود. عرف صرف دروغ گفتن
«دروغگویی» را حیله تقلب نمی‌داند
مگر به صورت سوگند دروغ یا شهادت
کذب در آید. طبق رأّی شماره ۵۶۵۵
مورخ ۰/۲۸ ۱ شعبه دوم دیوان
عالی کشور. (میرمحمدصادقی» حسین,
منسع پیش ین. و با استفاده از شگردهای ۱-
فیشینگ ۲- حراج آنلاین ۳- از طریق
چت ۴- از طریق اعلام برنده شدن در
قرعه کشی ۵- از طریق فروش و عرضه
و و یکی سیب ۱ سور ری
ز .۱ ۱ ۱ ۱
۱ أ
۱۱ را 4
۲ ۱ :
۱ ۱ ۱ : 0 ۱ 8 ا ا ۱
۱ ا/ ا : ۱
۱ : ۱ ۱ | ۱ ۱
ول !( ۱ ۱ , ۱ ۱
۱۱ بر را ۱
۳ 1 1 5 1 ۱ ۹ ۹ ٍ
۱ ۱ ط ا ای 1
1 ۲ ا 1 6 ۳5 6 8
۱
رایانه‌ای مصوب ۳ : ۱۳۷
ا
اینترنتی (ایمیل)
۷- از طریق آگهی 5
تبلیغاتی ۸-حمله های کلاهبرداری ۱
اعتبار سنجی... ارتکاب می‌یاید. و جرم ,
کلاهبرداری رایانه‌ای از بستر مبادلات ۱
الکترونیکی در ماده ۶۷ ق.ت.اء رفتار ۱
جرائم مرکب میباشد و از اجزاء زیر ۱
تشکیل شده است.
۱- با سوءاستفاده 9
یا استفاده غیرمجاز از (داده پیام)ها.ء ۱
برنامه ها و سیستم های رایانه‌ای و چ 8
وسایل ارتباط از راه دور و ارتکاب ۹
افعالی نظیر ورد کردن. محوکردن. :
متوقف کردن (داده پیام) و مداخله در 1
عملکرد برنامه یا سیستم رایانه‌ای.
۲-
گمراهی سیستم های پردازش خودکار ا
و یا فریب دیگری.
۳- برای خود یا :
دیگری وجوهء اموال یا امتیازات مالی ۱
تحصیل کند.
۴- برای بردن مال ۱
دیگری, از جرائم مقید به نتیجه است. و نتیجه آن بردن مال غیر میباشد. که چ
با فقدان هر یک از اجزاء تشکیل :
دهنده. آن باعث عدم تحقق جرم چ
کلاهبرداری رایانه‌ای می‌شود. رفتار :
های مجرمانه که منجر به کلاهبرداری
استفاده از سوء استفاده و با استفاده
غیرمجاز از داده پیام هاء برنامه ها و :۱
سیستم های رایانه‌ای و وسایل ارتباط
از راه دور و با انجام دادن فعصل های
مثبتی مانند ورودء محو توقف داده
های پیام. و مداخله کردن در عملکرد
برنامه ها یا سیستم های رایانه‌ای و با
گمراهی سیستم های پردازش خودکار
و فریب دادن دیگران باعث کلاهبرداری
رایانه‌ای می‌شود. و فریب یا گمراه
کردن سیستم ها از عتاصر مادی جرم
کلاهبرداری رایانه‌ای میباشد. (خرم
آبادی. عبدالصمدء کلاهبرداری رایانه‌ای
از دیدگاه بین المللی و وضعیت ایران,
قصلنامه حقوق مجله دانشکده حقوق و
علوم سیاسی, سال ۳۷. ش ۲. ص
۳ سال ۱۳۸۶)
!- موضوع جرم در کلاهیرداری
رایانه‌ای اموال متعلق به غیر میباشد
همانند کلاهبرداری سنتی.
۲- وسیله جرم در کلاهبرداری رایانه‌ای
(کامپیوتر) میباشد و ارتکاب جرم با
استفاده از رایانه رخ می‌دهد.
۳- نتیجه جرم کلاهبرداری رایانه‌ای
ان مال دیگری است و بردن مال
دیگری باعث ورود ضرر به قربانی ال
باخته می‌شود. کلاهبر داری رایانه‌ای با
عملیات متقلمانه در داده هاء اطلاعات و
سم های رآیانه‌ای انجام می‌پذیرد. 4 با کاممیوتر با استفاده از فا
ی ری (مجازی) وسیله ارتکاب جرم
همرداری رآپانه‌ای است. وبا رفتار
نقوقی کنونی
سس ۷و
های مجرمانه دیگری مانند سرقت داده
ها یا تغیرر داده ها و جعل داده ها و با
به تحصیل وجوه و اموال از طریق تقلب
در سیستم رایانه‌ای همراه است. (علی
نژادی» محسن و زهراء بررسی آثار جرم
کلاهبرداری رایانه‌ای در تجارت
الکترونیک. مجله قانون یار بهار
۱۳۹۷ ش ۵ صص ۶۸-۷۰)
۵ جرم کلاهبرداری رایانه‌ای
همانند کلاهبرداری سنتی در زمره
جرائم عمدی است که متضمن وجود
سوءنیت عام ۳ خاص است. سوءنیت
عام عبارت است از عمد در ارتکاب
اعمالی از قبیل وارد کردن, تغییر
محوء ایجاد و یا متوقف کردن داده‌ها
یا مختل کردن سامانه‌های رایانه‌ای یا
مرتکب جرم (شخص يا اشخاص
حقیقی یا حقوقی) «عالماً» و «عامداً»
افعال مذکور را انجام دهد. سوء‌ثیت
خاص نیز عبارت از قصد رسیدن به
نتیجه مجرمانه, یعنی قصد تحصیل
وجوه. اموال منافع. خدمات با
امتیازات مالی برای خود یا دیگری
است. (آلمی‌منش. محمدرضا؛ محد. ای ق.ج.را
چ ۳۲.ص ۸۶)
ٍ ْ ۰ ۳
ار ار مک
رم
3 ر , در / ۱ َ 5 1 زا وی ۱ ۱
ها
سم
۳۵ وجوه مشترک کلاهبرداری
به مانورهای متقلبانهء مقید بودن جرم
به تحصیل وجه یا مال یا منفست؛ اضرار به غیر. با وجود اين, ابزار جرم. همین اساس عده‌ای معتقدند این
شرط در کلاهبرداریی باید حذف گردد. ۰۱.ص ۲۳۹۳)
۶۵ - با توجه به عبارت «ارتکاب
اعمالی از قبیل طریق وارد کردن,
تغییرء محوء ایجاد یا متوقف کردن
داده‌ها یا مختل کردن سامانه» می‌توان
می‌باشند و اين اقدام قانونگذار در عدم
تعیین مصادیق به صورت «حصری»
محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر, چ ۲. و طرفی که جرم . بر او واقع می‌شود باید انسان باشد و
انسان بودن قربانی بسیار مهم است. و
کلاهبردار باید با استفاده از وسایل "
متقلبانه و اغفال و فریب قربانی مال او
۳ شا ۱۲ مدا هم رتچ چمصاط بیترت وت ۰
| ۰ ۱ 9 ِ : : ۱ ۱ ۱
ب ۱ : ۱ ۱ :
۱ ۱ ۱ ۱ :
۱ ۱ از ۱
لا : ۱ : ۱
۰" پا ا ۱ "۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ /
۱ ۱ ۰ 1 ۱
1 ی ۳ 1
0 ۹ ۱ 2 ز ۱۱ ۱
1 ااکر با
۱ ۱ ا 1 11 ۱ ۳ 9 ۱ :
۱۱ , از 1 ار الا ۱ َ
رم ۱ 11 ی
۱
۱
رایانه‌ای مصوب ۳۳ ۱ ۱۳۹ ۱
سس ۱
|
را ببرد. اما در کلاهبرداری رایانه‌ای ۱
طرفی که جرم بر او واقع می‌شود ِ
گمراه کردن سیستم های خودکار :
پردازش و مداخله در عملکرد (داده ۱ ,
پیام)ها واقع می‌شود. کلاهبرداری :
سنتی و رایانه‌ای با هم شباهت ها و 1
تفاوت های دارند از جمله شباهت ها ۱
در اسم این نوع جرم و نتیجه جرم که ۳
منجر به بردن مال غیر و ورود ضرر به 1
قربانی است. که هميشه انسان است. 5 ۴
ارتکاب این جرم بر اشخاص حقیقی با 1
حقوقی (خصوصی یا عمومی) قابل ۱ ۱
اعمال ۱ ست. در جرم رایانه‌ای که ده
وسیله جرم رایانه میباشد ولی طرفی 1 ۱
که مال او از طریق توسل به گمراه ۱
کردن داده های پیام و سیستم ها
کلاهبرداری سنتی فریب دادن قربانی
ولی در کلاهبرداری رایانه‌ای گمراه
کردن سیستم های پردازش خودکار
است که بدون اغفال قربانی جرم تحقق
می‌يابد. و با وجود این تفاوت اساسی
در عنصر مادی جرم های کلاهبرداری
(سنت رایانه‌ای) باعث شده است که ۱
مقرارات مربوط به کلاهبرداری سنتی
در مورد کلاهبرداری رایانه‌ای قابل
اعمال نباشد. (علی نژادی» محسن و
زهراء بررسی آثار جرم کلاهبرداری
رایانه‌ای در تجارت آلکترونیک. مجله
قانون یارء بهار ۰۱۳۹۷ ش ۵ صص
0۲-۳
8 ارتکاب کلاهبرداری رایانه‌ای
می‌تواند توسط شخص يا اشخاص
حقیقی و حقوقی صورت پذیرد؛ لیکن
مجازات جرم کلاهبرداری رایانه‌ای در
این ماده مختص به اشخاص حقیقی
بوده و اشخاص حقوقی مشمول حکم
این ماده قرار نمی‌گیرند؛ زیرا در فصل
ششم از بخش اول ق.ج.ر به اشخاص
حقوقی و مسوولیت کیفری ایشان
اشاره شده است. (الهی‌منش,
محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر چ ۲. ص ۸۳)
۳8 با توجه به این که در ماده
۱۳۱ ق*مچ.ن.م بسه کلاهیرداری
رایانه‌ای نظامیان اشاره شده است. لذا
مجازات ایشان بر مبنای ماده ۱۳۱
تعیین خوامد شد. (آلمی‌مسنش,
محمدرضا؛ محشای ق.چ.ر ۰.۲ ص ۸۳)
رد بکسی از ارکسان اصلی و
اساسی جرم کلاهبرداری, "بردن مال
مق به غیر» است که در متن ایرا
ماده اشارهای به آن نشده است. در این
ماده صرف تحصیل وجه یا مال با
حقوقی کنونی
س ننص و
منفعت یا خدمات با امتیازات مالی
برای خود یا دیگری, به عنوان نتیجه
کلاهبرداری محسوب شده است. در
نتیجه به موجب ماده پیش گفته. اگر
کسی از طریق سوءاستفاده از رایانه
وجه یا مالی را به دست آورد که متعلق
به خود او بوده است. عمل او جرم
محسوب می‌شود؛ در حالی که چنین
عملی نباید کلاهبرداری تلقی گردد؛ بنابراین برای رفع این نقص بهتر بود
عبارت «مال متعلق به غیر» به متن
ماده مذکور اضافه می‌شد. البته باید
مواردی را که فردی با انجام اعمال بالا
و دسترسی به سامانه رایانه‌ای با
مخابراتی یک موسسه مالی بانکی,
آداری یا دولتی. وجه یا مال خود را که
نزد آنزهاست. به دست می‌آ ورد به دلیل
اخلال و سرپیچی از قوانین و مقررات. قابل تعقیب کیفری دانست (مثلا به
عنوان غیرمجاز) (الهی مسنش»
محمدرضا؛ محشای ق.چ.ر چ ۲ صص ۸۳-۸۴)
۵ انگیزه» تاثیری در تحقق
یا عدم تحقق جرم کلاهبرداری ندارد:
(آلمی‌منش. محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر. چ ۰۲.ص
۸۶(
8 ۲ جرم کلاهبرداری رایانه‌ای
در زمره جرائم مقید میباشد و حصول
5 اد
ی
همم سص مه ند ۳
قسمت اول - از قانون جرایم
سس
نتیجه خاص برای تحقق آن شرط
است؛ این نتیجه بنا به تصریح قانون
«تحصیل وجه. مال, منفعت. خدمات
یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری»
میباشد. این مورد از نکات مثبت ماده
۳ است؛ جچون در قانون تشدید آمده:
«مال دیگر را ببرد» که بعضی از
حقوقدانان در اینجا تردید می‌کنند که
اگر شخصی تحصیل مال را برای
دیگری انجام دهد. آیا می‌توان آن
شخص را کلاهبردار داننست یا خیر؟ ماده ۱۳ بیان می‌دارد: «برای خود با
دیگری تحصیل کند» که بدین ترتیب
این ارهام زدوده شده است. (الهی‌منش. محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر. چ ۲. ص ۸۵)
۵8 براساس ماده ۱۳ ق.ج.ر
(ماده ۷۴۱ ق.م.ا) رفتار مادی فیزیکی
جرم کلاهبرداری رایانه‌ای (فعل)» باید
«مثبت» باشد؛ زیرا مصادیقی که برای
ارتکاب این جرم به کار برده شده است
نظیر واره کردن, تغییرء محوء ایجاه یا
متوقف کردن داده‌ها با مختل کردن
سامانه... نوعاً به شکل مثبت است؛ لذا
ترک فعل نمی‌تواند عنصر متشکله
جرم کلاهبرداری باشد. (الهی‌منش. محمدرضا؛ محشای ق.ج.ر, چ ۲. ص ۸۵)
سس
و هو موس بو وروی وروی هچ
| 1 ۱ . : ۱ ,
و ۱ ۱ ۱
۱۱ ٍ ۱ ٍ 1
۱ ۳ ! ! ا 5 ۱ :ْ ۱
الا ال ار 1 ۱
را 1 ری اد ۱
۳ ِ ۱
اک ۸ اج انا را نا ی ۱
)11 ۱ ۳ رز : !۱ 1 ۱ ۱ ِ
: ۱ ۱ ۳ 1 با ۱ ۱
۱ ۳ ار وا اس
|" 6 6 ۳0 ۳۳ ف سا : ۰
۱
رایانه‌ای مصوب ۱۳۸۸ ۱۳۱ ۱
1
و ۴۳۴ ماده ۱۲ ق.ج.ر در متنی که :
کلاهبرداری مرتبط با رایانه را به طور
کلی توصیف می‌کند و آرکان ضروری ۱
این جرم را-اآن گونه که در ماده ۱
قانون تشدید. ذکر کرده- بیان ۱
نظریه متفاوت در تفسیر ماده ۱۳ 6 ۴
قانون مذکور ارایه داد.
۱- ماده ۱۳ را باید با در نظر گرفتن ۰
ماده ۱ قانون تشدید و ماده ۶۷ ق.ت.ا 1.1
معنا کرد. در حقیقت. مقنن با فرض :
این که مفهوم و ارکان کلاهبرداری در :
قوانین سابق مشخص شده. از تکرار
مفاد مواد مذکور خودداری کرده است. ۱
به ویژه باید این نکته را در نظر گرفت ۱ ٍ
که در روند مجوع سازی قوانین. به ۱
موجب ماده ۵۵ آن. جزیی از ق.م. ۱
محسوب می‌شود. ۱
۱
این طرز تلقیء به دلایل مختلف قابل ؛:
دفاع نیست. از جمله این که. اولا . اگرچه ق.ج.ر بخشی از ق.م.! محسوب
به جرم کلاهبرداری پرداخته‌اند. چنین ْ
۳ : ۲
وضعیتی ندارند؛ بنابراین»ء منطقی‌ترین ِ
راهکار این بود که در ق.چ.ر در
خصوص مفهوم و ارکان کلاهبرداری به
دو قانون مد کور ارجاع داده می‌شد و یا
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.