🔒آییننامه اجرایی بند (الف) و (ب) ماده (9) قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی راجع به موسسات (صندوق های) تضمین
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه چارچوب فعالیت مؤسسهها یا صندوقهای غیردولتیِ تضمین را مشخص میکند. این صندوقها برای بخش تولید و خدمات، ابزارهای تضمین ارائه میکنند و میتوانند خدمات دیگری در این حوزه داشته باشند.
مخاطب: مؤسسهها و صندوقهای تضمین غیردولتی، شورای راهبری آنها و متقاضیان استفاده از خدمات تضمین مشمول این آییننامهاند.
- صندوق تضمین برای فعالیت به تأیید شورا و دریافت موافقت اصولی و مجوز نیاز دارد.
- موضوع فعالیت میتواند ارائه مستقیم یا اتکایی ابزارهای تضمین موردنیاز بخش تولید و خدمات باشد.
- صندوقها شخصیت حقوقی غیردولتی و استقلال مالی و اداری دارند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 25 ماده
در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - قانون: قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی - مصوب 1398-.
2 - شورا: شورای راهبری موسسات (صندوق های) تضمین موضوع ماده (4) این آییننامه.
3 - موسسه (صندوق) تضمین: موسسه (صندوق) تضمین غیردولتی موضوع ماده (9) قانون که با تایید و تصویب شورا موافقت اصولی، مجوز تاسیس و فعالیت گرفته است.
4 - ضمانت نامه: سندی که به موجب آن، موسسه (صندوق) تضمین به طور غیرقابل برگشت، متعهد می شود به محض اعلام و مطالبه هر میزان از وجه مندرج در آن توسط ذی نفع، با رعایت این آییننامه، وجه مطالبه شده را به ذی نفع پرداخت نماید.
5 - ابزار تضمین: ضمانت نامه صادره مورد نیاز بخش تولیدی و خدماتی کشور اعم از ضمانت نامه های تعهد پرداخت، شرکت در مناقصه یا مزایده، پیش پرداخت، حسن انجام تعهدات، حسن انجام کار و استرداد کسور وجه الضمان، ضمانت نامه گمرکی و سایر ضمانت نامه های تعهدات قراردادی (داخلی و خارجی) و حسب نیاز سایر ابزارهای تضمین مورد نیاز بخش های تولیدی و خدماتی.
6 - دبیرخانه: دبیرخانه شورای راهبری موسسات (صندوق های) تضمین موضوع ماده (8) این آییننامه.
7( ) - کانون: کانون موسسات (صندوق های) تضمین موضوع ماده (19) این آییننامه
8 ( ) - سامانه: سامانه ثبت، پیگیری و استعلام اطلاعات کلیه ضمانت نامه های صادره از سوی موسسات (صندوق های) تضمین، موضوع ماده (15) این آییننامه.
9 ( ) - ضمانت خواه: کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که تعهداتی را به موجب روابط پایه در قبال ذی نفع برعهده دارند و برای تضمین ایفای آن تعهدات، از موسسه (صندوق) تضمین تقاضای صدور ضمانت نامه می نمایند.
10 ( ) - ذی نفع: شخص حقیقی و حقوقی که ضمانت نامه به نفع وی صادر میشود.
11 ( ) - رابطه پایه: قرارداد، شرایط مناقصه /مزایده یا هر رابطه حقوقی دیگری بین ضمانت خواه و ذی نفع که ضمانت نامه بر اساس آن صادر شده است.
12 ( ) - ضمانت نامه شرکت در مناقصه / مزایده: ضمانت نامه ای که به منظور ضمانت اجرای پیشنهادات ضمانت خواه در مناقصه یا مزایده صادر می شود.
13 ( ) - ضمانت نامه حسن انجام تعهد: ضمانت نامه ای که به منظور موظف نمودن ضمانت خواه به اجرای دقیق، صحیح و به موقع تعهدات مندرج در رابطه پایه در مقابل ذی نفع در انجام موضوع رابطه پایه صادر می شود.
14 ( ) - ضمانت نامه پیش پرداخت: ضمانت نامه ای که به منظور حصول اطمینان ذی نفع از این امر که وجوه پیش پرداختی به ضمانت خواه به مصرف دیگری غیر از انجام تعهدات مندرج در رابطه پایه نمی رسد، صادر می گردد.
15 ( ) - ضمانت نامه استرداد کسور وجه الضمان (حسن انجام کار): ضمانت نامه ای که به منظور حصول اطمینان ذی نفع از صحت کار انجام شده توسط ضمانت خواه، پس از تحویل قطعی موضوع رابطه پایه صادر می گردد.
16 ( ) - ضمانت نامه تعهد پرداخت: ضمانت نامه ای که به منظور قبول پرداخت دیون ضمانت خواه به ذی نفع در سررسید معین و مطابق با مفاد رابطه پایه، صادر می گردد.
17 ( ) - ضمانت نامه گمرکی: ضمانت نامه ای که به منظور تضمین تعویق یا تقسیط پرداخت حقوق ورودی صادر می شود.
18 ( ) - موسسه (صندوق) تضمین عمومی: موسسه (صندوق) تضمینی که فعالیت آن مقید نشده است.
19 ( ) - موسسه (صندوق) تضمین تخصصی: موسسه (صندوق) تضمینی که فعالیت آن مقید به یک یا چند رشته فعالیت تولیدی یا خدماتی شده است.
20 ( ) - موسسه (صندوق) تضمین منطقه ای: موسسه (صندوق) تضمینی که فعالیت آن مقید به یک یا چند استان و شهرهای آن شده است و عمده فعالیت های آن در همان استان(ها) متمرکز شده است.
21 ( ) - موسسه (صندوق) تضمین متقابل: موسسه (صندوق) تضمینی که توسط تشکلهای حرفه ای، اتحادیه ها و یا اعضای یک صنف جهت مشارکت متقابل اعضا در خطرپذیری (ریسک) صدور ضمانت نامه برای یکدیگر، تشکیل شده است.
موضوع فعالیت موسسات (صندوق های) تضمین عبارت است از:
1 - ارائه انواع ابزارهای تضمین مورد نیاز بخش تولیدی و خدماتی کشور به صورت مستقیم یا اتکایی به شرح مندرج در این آییننامه.
2 - ارائه سایر خدمات در حوزه تضمین در چهارچوب اساسنامه.
موسسات (صندوق های) تضمین، دارای شخصیت حقوقی غیردولتی و استقلال مالی و اداری هستند و با رعایت قوانین و مقررات عمومی کشور ذیل قانون تجارت فعالیت می کنند.
( ) - به منظور اعطا و لغو مجوز، هدایت و نظارت بر فعالیت های موسسات (صندوق های) تضمین در چهارچوب قوانین، شورای راهبری موسسات (صندوق های) تضمین به شرح زیر تشکیل میشود:
1- وزیر امور اقتصادی و دارایی (رئیس شورا).
2- رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا معاون وی.
3- رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور یا معاون وی.
4- وزیر صنعت، معدن و تجارت یا معاون وی.
5- وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات یا معاون وی.
6- معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور یا معاون وی.
7- رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار.
8- رئیس کل بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
9- دبیر شورا
وظایف شورا عبارت است از:
1 - صدور موافقت اصولی تاسیس، مجوز تاسیس و فعالیت موسسات (صندوق های) تضمین.
2 - تایید صلاحیت حرفه ای اعضای هیات مدیره و مدیرعامل موسسات (صندوق های) تضمین.
3 - تایید ضوابط ناظر بر تمدید، تعلیق یا ابطال مجوز موسسات (صندوق های) تضمین تهیه شده توسط دبیرخانه.
4 - حمایت از ایجاد موسسات (صندوق های) تضمین در سراسر کشور و در حوزه های تخصصی مختلف.
5 - هدایت و راهبری موسسات (صندوق های) تضمین به منظور ارائه انواع ابزارهای تضمین مورد نیاز بخش تولیدی و خدماتی کشور.
6 - تهیه و انتشار گزارش های دوره ای از وضعیت و کیفیت ارائه خدمات.
7 - شناسایی چالش های حقوقی موسسات (صندوق های) تضمین و ارائه پیشنهاد اصلاح قوانین در این حوزه به مراجع ذی صلاح قانونی.
8 - تسهیل همکاری فیمابین موسسات (صندوق های) تضمین اعم از صدور ضمانت نامه های مشارکتی (کنسرسیومی).
9 - تعیین کارمزد صدور ضمانت نامه بر اساس نوع ضمانت نامه.
نظارت بر موسسات (صندوق های) تضمین توسط شورا در چهارچوب قانون و این آییننامه از طریق شیوه های زیر انجام می پذیرد:
1 - تعیین موارد لازم الرعایه در تهیه اساسنامه موسسه (صندوق) تضمین و تایید اساسنامه موسسات (صندوق های) تضمین یا تدوین اساسنامه نمونه.
2 - تایید صورتجلسات ثبتی موسسات (صندوق های) تضمین قبل از ارسال به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور.
3 - تدوین و تصویب دستورالعمل ها، ضوابط و شیوهنامه های مرتبط با این آییننامه.
4 - تصویب انواع ضمانت نامه های قابل ارائه توسط موسسات (صندوق های) تضمین.
5 - تصویب ضوابط نظارتی برای موسسات (صندوق های) تضمین.
6 - تصویب دستورالعمل راه اندازی سامانه.
7 - تعیین انواع نسبت های نظارتی اعم از نسبت تعهدات به سرمایه، نسبت دارایی های نقد و نظارت بر اجرای آنها، تعیین شاخص های رتبه بندی موسسات (صندوق های) تضمین و انجام رتبه بندی سالیانه.
8 ( ) - برخورد با موسسات (صندوق های) تضمین متخلف و اعمال تنبیهات متناسب با تخلفات، شامل سلب صلاحیت حرفه ای اعضای هیات مدیره و مدیرعامل، لغو مجوز تاسیس یا تبدیل موسسه (صندوق) تضمین.
9 - تدوین و ابلاغ دستورالعمل شرایط احراز صلاحیت حرفه ای و سلب صلاحیت حرفه ای اعضای هیات مدیره و مدیر عامل.
10( ) - نظارت بر کانون های موضوع ماده (19) این آییننامه
نماینده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به منظور حفظ منافع ملی در چهارچوب سیاست های کلی نظام و با رعایت قوانین و مقررات مربوط مکلف به حضور و عضویت در مجامع و اتحادیه های منطقه ای و بین المللی ذی ربط م. ب..
( ) - دبیرخانه شورا در وزارت امور اقتصادی و دارایی مستقر است و دبیر شورا توسط رئیس شورا منصوب میشود.
سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است ثبت تاسیس و تغییرات موسسات (صندوق های) تضمین موضوع این آییننامه را منوط به دریافت مجوز از شورا نماید.
شورا موظف است ظرف شش ماه پس از تشکیل، دستورالعمل های ناظر بر تعیین حدود نظارتی را متناسب با انواع موسسات (صندوق های) تضمین، میزان سرمایه و سابقه فعالیت آنها تهیه و ابلاغ نماید. موسسه (صندوق) تضمین پس از اخذ مجوز فعالیت در چهارچوب دستورالعملهای مصوب شورا، مجاز به فعالیت در حوزه صدور انواع ضمانت نامه م. ب..
موسسه (صندوق) تضمین، ضمانت نامه را در قالب قرارداد موضوع ماده (10) قانون مدنی صادر می نماید. تعهدات ناشی از صدور ضمانت نامه از رابطه پایه و سایر روابط و قراردادهای مربوط مستقل بوده و اختلافات میان ضمانت خواه و ذی نفع و یا ایرادات و ادعاهای مربوط به آنها، در تعهد موسسه (صندوق) تضمین به پرداخت وجه ضمانت نامه به ذی نفع، موثر نخواهد بود.
انتقال ضمانت نامه های قابل انتقال ب. غ. و تنزیل آن توسط موسسه (صندوق) تضمین صادرکننده ضمانت نامه، منوط به ثبت همزمان رویداد در سامانه موضوع ماده (15) این آییننامه بلامانع است. شورا مجاز است محدودیت لازم را در این خصوص در سامانه مربوط پیش بینی نماید.
موسسه (صندوق) تضمین مکلف است قبل از صدور ضمانت نامه، امتیاز اعتباری وضعیت بدهی جاری و غیرجاری و چک برگشتی ضمانت خواه را از سامانه یکپارچه اطلاعاتی مشتریان بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استعلام نماید. در خصوص اشخاص حقوقی، استعلام یادشده علاوه بر شخص حقوقی، شامل صاحبان امضای مجاز و اعضای هیات مدیره آن اشخاص نیز می گردد.
نوع و میزان وثایق بابت صدور انواع ضمانت نامه، بر اساس ضوابطی تعیین خواهد شد که هیات مدیره موسسه (صندوق) تضمین تعیین و ابلاغ می نماید. هیات مدیره موسسه (صندوق) تضمین موظف است وثایق موضوع این ماده را به نحوی تعیین نماید تا در صورت عدم ایفای تعهدات از سوی ضمانت خواه، حقوق موسسه (صندوق) تضمین در حداقل زمان و با کمترین هزینه، استیفا شود.
( ) - به منظور رصد و نظارت (کنترل) کلیه اطلاعات مربوط به ضمانت نامه های صادره توسط موسسات (صندوق های) تضمین، وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است سامانه ای را با قابلیت های زیر ایجاد و راه اندازی نماید:
1 - ثبت کلیه ضمانت نامه ها در سامانه.
2 - بررسی اطلاعات مالی ضمانت خواه و سایر اطلاعات مالی ضمانت خواه و سایر اطلاعات از وضعیت مالی کلیه متقاضیان ضمانت نامه.
3 - قابلیت استعلام وضعیت ضمانت نامه های ثبت شده.
به منظور نظارت (کنترل) مطالبات غیرجاری موسسات (صندوق های) تضمین، دبیرخانه شورا موظف است ترتیباتی اتخاذ نماید تا پس از ثبت اطلاعات پرداخت وجه ضمانت نامه به ذی نفع و پیش از تسویه بدهی توسط ضمانت خواه بدهکار، از صدور ضمانت نامه جدید برای فرد بدهکار جلوگیری شود.
موسسه (صندوق) تضمین موظف است گزارش های لازم از نحوه سرمایه گذاری و مدیریت خطرپذیری (ریسک) نقدینگی، اطلاعات مربوط به صورت های مالی و همچنین گزارش عملکرد هیات مدیره و رویدادهای با اهمیت طی دوره مالی را در مقاطع زمانی سالانه برای دبیرخانه ارسال نماید.
موسسه (صندوق) تضمین موظف است بازرس قانونی و حسابرس خود را از بین موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران که در فهرست حسابرسان معتمد و مورد تایید بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان بورس و اوراق بهادار حسب مورد وجود دارد، انتخاب کند و قرارداد خ. ر. ب. گونه ای تنظیم نماید که بازرس یا حسابرس، با رعایت این آییننامه و شیوهنامه های مرتبط، مقررات داخلی موسسه (صندوق) تضمین، ثبت صحیح حساب های مشتری را بررسی و در مورد آنها در گزارش سالیانه خود اظهارنظر نماید. هزینه این رسیدگی بر عهده موسسه (صندوق) تضمین است و در قرارداد مربوط پیش بینی می شود.
( ) - به منظور تنظیم فعالیت های حرفه ای موسسات تضمین و انتظام بخشیدن به روابط بین آنها، وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است ظرف دو سال، زمینه شکل گیری و تاسیس کانون موسسات (صندوق های) تضمین را فراهم نماید.
ضمانت نامه های صادره توسط موسسات (صندوق های) تضمین در زمره سایر ضمانت نامه های مجاز دستگاه های موضوع ماده (2) قانون بوده و کارفرمایان مجازند به عنوان جایگزین ضمانت نامه بانکی، نسبت به قبول آن اقدام کنند. سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است این موضوع را در شرایط عمومی پیمان درج نماید.
ضمانت های موسسات (صندوق های) تضمین به عنوان بند (د)، به ماده (4) آییننامه تضمین معاملات دولتی موضوع تصویب نامه شماره 123402 /ت50659ه- اضافه میشود و این ضمانت نامه ها مشمول احکام مواد (5)، (6)، (7) و (8) آییننامه مذکور خواهند بود.
بانک ها و موسسات اعتباری غیربانکی دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مجازند تضمین موسسات (صندوق های) تضمین را متناسب با وضعیت اعتباری موسسات (صندوق های) مزبور بپذیرند.
سازمان بورس و اوراق بهادار مجاز است تضمین موسسات (صندوق های) تضمین را متناسب با وضعیت اعتباری موسسات (صندوق های) مزبور، به عنوان رکن ضامن در انتشار اوراق و یا در تاسیس نهادهای مالی بپذیرد.
بانک ها، موسسات اعتباری غیربانکی و موسسات بیمه مجازند حسب مورد نسبت به تضمین مجدد سبد ضمانت صندوق های تضمین یا بیمه آنها اقدام نمایند.
دستگاه های اجرایی، شرکت های دولتی، صندوق های ضمانت دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی در سطح ملی یا استانی مجازند با رعایت قوانین و مقررات مربوط، بودجه های حمایتی خود را در قالب های مختلف اعم از کمک، کارگزاری منابع یا وجوه اداره شده، اختصاص خط اعتباری، تسهیلات ارزان قیمت و مشارکت در خطرپذیری (ریسک) صدور ضمانت نامه، در اختیار موسسات (صندوق های) تضمین قرار دهند.
محمد مخبر
معاون اول رئیس جمهور
موارد مرتبط 1
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
تفسیر
از این صفحه
نظر رییس مجلس شورای اسلامی درخصوص اعلام مغایرت قانونی تصویبنامه شماره 206320/ت59614هـ مورخ 8 بهمن 1401 موضوع آیین نامه اجرایی بندهای (الف) و (ب) ماده (9) قانون حداکثر استفاده از تو
نظر رییس مجلس شورای اسلامی درخصوص اعلام مغایرت قانونی تصویبنامه شماره 206320/ت59614هـ مورخ 8 بهمن 1401 موضوع آیین نامه اجرایی بندهای (الف) و (ب) ماده (9) قانون حداکثر استفاده از تو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
