آییننامه اجرایی بندهای (الف)، (ب)، (د)، (ه)، (و)، (ح)، (ط)، (ی)،(ک)، (ل)، (م)، (ع)، (ف)، (ص)، (ق)، (ر)، (خ)، (ذ)، (ض) و (غ) تبصره (5) و بند (ل) تبصره 6 ماده واحده قانون بودجه سال
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه ناظر به اجرای بخشی از احکام قانون بودجهٔ سال ۱۴۰۰ دربارهٔ انتشار اوراق مالی اسلامی است. در متن ارائهشده، چگونگی انتشار اوراق از سوی وزارت امور اقتصادی و دارایی و تخصیص منابع آن به دستگاههای اجرایی و استانها بیان شده است.
مخاطب: وزارت امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه، بانک مرکزی، سازمان بورس و دستگاههای اجرایی و استانهای دریافتکنندهٔ منابع مخاطب این آییننامهاند.
- وزارت امور اقتصادی و دارایی میتواند در چارچوب مصوبات کمیتهٔ مربوط و با اعلام سازمان برنامه، اوراق مالی اسلامی منتشر کند.
- سازمان برنامه سهم دستگاههای اجرایی و استانها از منابع را طبق ترتیبات مقرر تعیین میکند.
- متن ارائهشده به انتشار اسناد خزانهٔ اسلامی با سررسید تا پایان سال ۱۴۰۳ اشاره دارد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
موادِ قانون 25 ماده
در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - قانون: قانون بودجه سال 1400 کل کشور.
2 - سازمان برنامه: سازمان برنامه و بودجه کشور.
3 - وزارت: وزارت امور اقتصادی و دارایی.
4 - بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
5 - سازمان بورس: سازمان بورس و اوراق بهادار.
6 - کمیته بند (ک): کمیته مدیریت تبعات احتمالی انتشار اوراق مالی اسلامی در بازارهای پول و سرمایه کشور موضوع جزء (1) بند (ک) تبصره (5) قانون.
7 ( ) - اوراق مالی اسلامی: اوراق بهادار اسلامی با نام نظیر اوراق مشارکت، انواع صکوک اسلامی (از جمله اجاره، وکالت، مرابحه عام و منفعت) و اسناد خزانه اسلامی که در چهارچوب عقود اسلامی و منطبق بر قوانین و مقررات مربوط، به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین به صورت ریالی یا ارزی منتشر میشوند. این اوراق مشمول مالیات به نرخ صفر میشوند.
8 - اوراق مشارکت: اوراق مالی اسلامی که تابع قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت - مصوب 1376- و آییننامه اجرایی آن یا قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384- هستند.
9 - صکوک اسلامی: نوعی اوراق مالی اسلامی که منطبق بر قوانین و مقررات مربوط منتشر میشوند، نظیر صکوک اجاره، صکوک منفعت، صکوک مرابحه عام و وکالت.
10 - اسناد خزانه اسلامی: اوراق مالی اسلامی که مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادرشده توسط سازمان برنامه و در چهارچوب این آییننامه برای تادیه مطالبات قطعی شده یا تادیه ناشی از پیش پرداخت طرح های تملک دارایی های سرمایه ای توسط دستگاه های اجرایی واگذار میشوند.
11 - مطالبات قطعی شده: مطالبات قطعی شده طلبکاران از دولت که به استناد ماده (19) قانون محاسبات عمومی کشور - مصوب 1366-، ایجاد و ب. ت. ب. ماده (20) قانون مذکور تسجیل شده و به تایید ذی حساب/ مدیر مالی (در دستگاه اجرایی فاقد ذی حساب) و رئیس دستگاه اجرایی رسیده باشند.
12 - حفظ قدرت خرید: نرخی که توسط کمیته بند (ک) و مطابق ترتیبات تعیین شده در این آییننامه تعیین میشود. به ازای هرسال تاخیر تا زمان سررسید اسناد خزانه اسلامی، به صورت روزشمار به مبلغ قابل پرداخت از طریق واگذاری اسناد خزانه اسلامی اضافه میشود.
13 - دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع ماده (1) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1395-.
14 - مبلغ اسمی: مبلغی که پرداخت آن در سررسید به عنوان اصل مبلغ بدهی ناشی از انتشار اوراق مالی اسلامی، تضمین شده است.
15 - بازار ثانویه: بازارهای مورد تایید سازمان بورس از جمله فرابورس ایران، بورس اوراق بهادار تهران و بورس انرژی و بازار تحت نظارت بانک مرکزی.
16 - قیمت روز: قیمت اوراق مالی اسلامی در بازار ثانویه که بر حسب مقتضیات عرضه و تقاضا تعیین میشود.
17 - سامانه اوراق دولت: سامانه الکترونیکی که وزارت مجاز است به منظور مدیریت امور مربوط به اوراق مالی اسلامی دولت از جمله واگذاری اوراق مالی اسلامی راه اندازی کند. وزارت پس از استقرار سامانه مذکور، امکان استعلام اطلاعات انتشار و وضعیت اوراق مالی اسلامی را برای سازمان برنامه فراهم می کند.
18 - عامل واگذاری: سامانه اوراق دولت یا رکن مربوط در بازار سرمایه یا بانک/ بانک هایی که به تشخیص وزارت تعیین و واگذاری اسناد خزانه اسلامی و سایر اوراق مالی اسلامی و همچنین انجام سایر امور از جمله تسویه تعهدات اوراق در سررسید حسب مورد، از طریق آن انجام میشود.
19 - تاریخ واگذاری اسناد خزانه اسلامی: تاریخ تکمیل برگه (فرم)های مربوط یا ثبت در سامانه اوراق دولت برای معرفی اشخاص ذی نفع جهت دریافت اسناد خزانه اسلامی.
وزارت مجاز است به نمایندگی از دولت و بر اساس جدول زیر، در چهارچوب مصوبات کمیته بند (ک)، با اعلام سازمان برنامه نسبت به انتشار اوراق مالی اسلامی اقدام کند. سازمان برنامه سهم هریک از دستگاه های اجرایی و استان ها از منابع ناشی از اوراق مالی اسلامی منتشرشده را با رعایت ترتیبات مقرر در بندهای مربوط تعیین و با ذکر مشخصات اوراق تخصیص یافته (شامل نماد معاملاتی و تاریخ سررسید) در موارد انتشار غیرنقدی به دستگاه های اجرایی دارای تخصیص اعلام می کند:
ردیف
بند قانون
نوع اوراق
مبلغ (میلیارد ریال)
1
بند (ب) تبصره (5)
اوراق مالی اسلامی
(ریالی - ارزی)
2
بند (و) تبصره (5)
اسناد خزانه اسلامی
3
بند (ح) تبصره (5)
اوراق مالی اسلامی ریالی
4
بند (ع) تبصره (5)
اوراق مالی اسلامی
5
بند (خ) تبصره (5)
اوراق مالی اسلامی
6
بند (ذ) تبصره (5)
اسناد خزانه اسلامی
7
بند (غ) تبصره (5)
اوراق مالی اسلامی
انتشار اسناد خزانه اسلامی موضوع این آییننامه توسط وزارت و واگذاری آن، با سررسید تا پایان سال 1403 و حفظ قدرت خرید و با رعایت موارد زیر انجام میشود:
1 - بازه زمانی محاسبه حفظ قدرت خرید متناسب با شرایط قرارداد فی مابین و از زمان اتمام مهلت درج شده در قراردادها برای پرداخت مطالبات (از جمله مهلت های تعیین شده در شرایط عمومی پیمان) با مسئولیت و تایید رئیس دستگاه اجرایی/ مقام مجاز از جانب وی (موضوع ماده (53) قانون محاسبات عمومی کشور)، آغاز میشود و پایان آن، تاریخ سررسید اسناد خزانه اسلامی است.
در خصوص سایر مواردی که فاقد قرارداد بوده یا در قراردادهای مربوط بازه زمانی مشخصی برای پرداخت تعیین نشده است، بازه زمانی محاسبه حفظ قدرت خرید از زمان صدور حواله برای هریک از صورت وضعیت ها یا صورتحساب های صادرشده طلبکاران توسط رئیس دستگاه اجرایی/ مقام مجاز از جانب وی، تا تاریخ سررسید اسناد خزانه اسلامی است. همچنین برای مطالبات سازمان تامین اجتماعی، بازه زمانی حفظ قدرت خرید، از تاریخ واگذاری اسناد خزانه اسلامی تا سررسید است.
وزارت مجاز است با فراهم کردن شرایط انتشار از جمله رتبه بندی توسط موسسات مربوط (در صورت نیاز)، به نمایندگی از دولت جمهوری اسلامی ایران نسبت به انعقاد قراردادهای داخلی یا بین المللی لازم برای انتشار اوراق مالی اسلامی ارزی به صورت داخلی یا بین المللی از محل بند (ب) تبصره (5) قانون تا سقف معادل مبلغ شصت هزار میلیارد (000/000/000 /000 /60) ریال و صدور تضمین های لازم (برمبنای تعهد سازمان برنامه) اقدام کند.
1 - در اجرای جزء (1) بند (الف) تبصره (5) قانون، به شرکت های دولتی اجازه داده میشود تا سقف مبلغ شصت و پنج هزار میلیارد (000/000/000 /000 /65) ریال اوراق مالی اسلامی ریالی با رعایت مصوبات کمیته بند (ک)، برای اجرای طرح های دارای توجیه فنی، اقتصادی، مالی و زیست محیطی خود که به تصویب شورای اقتصاد می رسند، با تضمین و بازپرداخت اصل و سود توسط خود، با رعایت قوانین و مقررات مربوط منتشر کنند. سهم شرکت های دولتی به شرح جدول زیر تعیین میشود:
ردیف
ذی نفعان موضوع جزء (1) بند (الف) تبصره (5)
مبلغ (میلیارد ریال)
1
شرکت های دولتی تابع وزارت نفت
000 /15
2
شرکت های دولتی تابع وزارت وزارت نیرو
000 /18
3
شرکت های دولتی تابع وزارت راه و شهرسازی
000 /20
4
شرکت های دولتی تابع وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
500 /2
5
شرکت های دولتی تابع وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
000 /2
6
شرکت های دولتی تابع وزارت صنعت، معدن و تجارت
000 /1
7
شرکت های دولتی تابع وزارت جهاد کشاورزی
000 /1
8
شرکت های دولتی تابع وزارت ورزش و جوانان
000 /1
9
شرکت های دولتی تابع وزارت انرژی اتمی ایران
500 /1
10
شرکت های دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
000 /1
11
شرکت های دولتی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
000 /1
12
شرکت های دولتی تابع وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
000 /1
جمع کل
000 /65
2 - در اجرای جزء (2) بند (الف) تبصره (5) قانون به شرکت های دولتی (به شرح جدول زیر) اجازه داده میشود تا سقف مبلغ دویست و هفتاد هزار میلیارد (000/000/000 /000 /270) ریال اوراق مالی اسلامی ریالی از طریق بانک کشاورزی و سایر بانک های عامل و با رعایت مصوبات کمیته بند (ک)، برای اجرای طرح های مندرج در جزء یاد شده در متن قانون، با تضمین و بازپرداخت اصل و سود توسط خود، با رعایت قوانین و مقررات مربوط منتشر کنند:
ردیف
ذی نفعان موضوع جزء (2) بند (الف) تبصره (5)
مبلغ (میلیارد ریال)
1
وزارت جهاد کشاورزی
000 /90
2
وزارت نیرو
000 /90
3
وزارت راه و شهرسازی
000 /90
جمع کل
000 /270
در اجرای بند (د) تبصره (5) قانون، اوراق فروش نرفته بندهای (الف) و (ب) تبصره (5) قانون، برای مطالبات معوق در سقف اعتبار مربوط، با تایید رئیس دستگاه اجرایی و ذیحساب/ مدیر امور مالی ذی ربط و سازمان برنامه قابل واگذاری به تمامی طلبکاران (اعم از پیمانکاران، مشاوران، تامین کنندگان تجهیزات و همچنین سایر هزینه های تعهد شده اعتبارات قانون از جمله تملک اراضی) است. فهرست طلبکاران یاد شده به همراه میزان مطالبات معوق آنها، توسط شرکت های دولتی برای اوراق بند (الف) و توسط دستگاه اجرایی ذی ربط برای اوراق بند (ب) به بانک عامل/ رکن بازار سرمایه اعلام میشود.
( ) - در اجرای بند (ه) تبصره (5) قانون، شهرداری های کشور مجازند با رعایت ترتیبات مقرر در بند مذکور (از جمله تایید وزارت کشور) و سایر قوانین و مقررات مربوط تا سقف هشتاد هزار میلیارد (000/000/000 /000 /80) ریال اوراق مالی اسلامی ریالی با رعایت مصوبات کمیته بند (ک) با تضمین خود و با بازپرداخت اصل و سود آن توسط همان شهرداری ها منتشر کنند. ده هزار میلیارد (000/000/000 /000 /10) ریال از اوراق مالی اسلامی این بند به بازآفرینی شهری بافت های فرسوده پیرامون حرم های مطهر حضرت امام رضا (ع)، حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) و حضرت احمد بن موسی (ع) و حضرت معصومه (س) تعلق دارد.
در اجرای بند (ط) تبصره (5) قانون، وزارتخانه های نفت، صنعت، معدن و تجارت و نیرو مجازند با رعایت ترتیبات مقرر در بند مذکور و در چهارچوب مصوبات کمیته بند (ک)، از طریق شرکت های تابع و وابسته ذی ربط برای طرح های مورد اشاره در بند مذکور که به تصویب شورای اقتصاد رسیده است، اوراق مالی اسلامی (ریالی یا ارزی) در سقف سی و پنج هزار میلیارد (000/000/000 /000 /35) ریال منتشر کنند.
در اجرای بند (ی) تبصره (5) قانون، وزارت نفت مجاز است با رعایت ترتیبات مقرر در بند مذکور و در چهارچوب مصوبات کمیته بند (ک)، از طریق شرکت های دولتی تابع ذی ربط تا سقف معادل سه میلیارد (000/000/000 /3) دلار اوراق مالی اسلامی (ریالی یا ارزی) منتشر کند.
تسویه دیون و تعهدات دولت و شرکت های دولتی به کلیه اشخاص با استفاده از اوراق مالی اسلامی، منوط به اعلام مانده بدهی ها و مطالبات به/ از کلیه اشخاص توسط دستگاه های اجرایی به وزارت امور اقتصادی و دارایی بر اساس الزامات و تکالیف مقرر در ماده (1) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور و آییننامه اجرایی و بخشنامه های صادرشده آن است.
نرخ های سود اسمی اوراق مالی اسلامی موضوع این آییننامه و حفظ قدرت خرید اسناد خزانه اسلامی و همچنین نحوه انتشار اوراق مربوط به شرکت ها و دستگاه های موضوع قانون، توسط کمیته بند (ک) تعیین میشود.
بانک مرکزی در اجرای سیاست های پولی و ارزی خود، تغییرات احتمالی این سیاست ها و تاثیر آن بر نرخ اوراق دولت در بازار سرمایه را که به تایید کمیته بند (ک) رسیده است، مدنظر قرار می دهد.
بانک مرکزی موظف است در مقاطع پایان خرداد و شهریور ماه، گزارش عملکرد اجرای عملیات بازار باز را به کمیته بند (ک) ارایه کند.
در اجرای بند (ض) تبصره (5) قانون، قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) مجاز است در چهارچوب تصمیمات اتخاذ شده در کمیته بند (ک) تا سقف بیست هزار میلیارد (000/000/000 /000 /20) ریال اوراق مالی اسلامی بر اساس توافقنامه ای که با وزارت امور اقتصادی و دارایی امضا می کند، منتشر نماید. بالاترین مقام قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء (ص) تعهدنامه مبنی بر مجاز بودن خزانه داری کل کشور به برداشت از حساب درآمد اختصاصی قرارگاه نزد خزانه و سایر حساب های بانکی قرارگاه نزد بانک مرکزی و بانک های عامل در صورت عدم ایفای تعهد بازپرداخت اصل و سود اوراق یاد شده را تسلیم می کند.
سازمان بورس موظف است نامه وزارت (خزانه داری کل کشور) مبنی بر اخذ تعهد مزبور را به عنوان تضمین اوراق مزبور قبول کند.
انتشار اوراق اسلامی موضوع این آییننامه به صورت الکترونیکی مجاز است و سازمان بورس و بانک مرکزی (حسب مورد) مکلفند تمهیدات لازم را در خصوص پذیرش و انجام معامله اوراق مالی اسلامی موضوع این آییننامه در بازار ثانویه فراهم کنند.
بانک مرکزی و سازمان بورس حسب مورد مکلفند اقدامات لازم را به منظور توسعه بازار بدهی و افزایش ظرفیت تامین مالی دولت به عمل آورند.
بانک مرکزی/ سازمان بورس مکلف است از طریق عامل واگذاری/ رکن بازار سرمایه آخرین اطلاعات مربوط به عرضه اولیه اوراق مالی اسلامی را در مقاطع پایان هر فصل حسب مورد به تفکیک نماد معاملاتی، دستگاه اجرایی/ استان و رقم واگذارشده راساً به سازمان برنامه و وزارت ارایه کند.
هیات امنای صندوق تثبیت بازار سرمایه موظف است تمهیدات لازم برای استفاده از ظرفیت آن صندوق به منظور بازارگردانی اوراق منتشرشده موضوع این آییننامه را در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط فراهم کند.
به منظور تسهیل شرایط و کاهش هزینه انتشارهای نقدی اوراق دولت، عرضه تدریجی اوراق مالی اسلامی توسط وزارت و همچنین خرید و پذیره نویسی تمام یا بخشی از اوراق مذکور توسط کلیه نهادهای مالی موضوع بند (21) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384-، بانک ها و شرکت های بیمه مجاز است.
هنگام واگذاری طرح (پروژه) هایی که مطابق این آییننامه برای آنها اوراق مالی اسلامی منتشر شده است، بر اساس قوانین و مقررات مربوط نسبت به تعیین تکلیف تضمین های آنها اقدام خواهد شد.
هزینه های ناشی از تنزیل اوراق بهادار اسلامی در سال 1400 اعم از اسناد خزانه اسلامی، اوراق مشارکت و سایر اوراق مالی اسلامی که توسط دولت منتشر شده و تضمین صد درصد (100 %) بازپرداخت آن بر عهده دولت است و در قبال طلب اشخاص از دولت بابت درآمدهای غیرمعاف مالیاتی نظیر فعالیت های پیمانکاری مستقیماً به آنها واگذار شده است، به استناد ماده (147) قانون مالیات های مستقیم- مصوب1366-، صرفاً برای اشخاص دریافت کننده اوراق مذکور از دولت به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب میشود.
سایر موارد پیش بینی نشده در این آییننامه در خصوص نحوه انتشار، واگذاری، بازخرید و بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت و سایر اوراق مالی اسلامی حسب مورد تابع ضوابط و مقررات پیش بینیشده در آییننامه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت، موضوع تصویب نامه شماره 132865 /ت56484ه و دستورالعمل های مصوب بانک مرکزی/ سازمان بورس است.
به منظور یکپارچگی و هماهنگ سازی در اوراق منتشرشده دولت، اوراق مالی اسلامی دولت (منتشرشده توسط وزارت) مشمول ماده (27) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1384- و اصلاحات بعدی آن است.
وزارت مجاز است با فراهم کردن ساز و کار لازم، نسبت به حراج اسناد خزانه اسلامی به نیابت از دارندگان اسناد خزانه اسلامی که اسناد مذکور را در ازای مطالبات از دولت در طی سال 1400 دریافت می کنند، به نحوی که مبلغ نقدی حاصل، به حساب اشخاص مذکور واریز شود، اقدام کند. مبلغ واریزی به حساب اشخاص از اصل مطالبات آنها از دولت کسر و مابه التفاوت آن با مبلغ اسمی و حفظ قدرت خرید توسط کمیته بند (ک) تعیین میشود. در اجرای این ماده سازمان بورس/ بانک مرکزی تمهیدات لازم را برای برگزاری حراج اسناد خزانه اسلامی اتخاذ می کنند.
وزارت مکلف است در مقاطع زمانی شش ماهه و بر مبنای اطلاعات موجود نزد عامل واگذاری، گزارش مربوط به اسناد خزانه اسلامی منتشرشده مشتمل بر بند قانونی انتشار، مبلغ انتشار، تاریخ انتشار، تاریخ سررسید، نماد معاملاتی و مبلغ واگذار شده را به کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی و هیات وزیران ارایه کند.
معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
