🔒آییننامه اجرایی قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکلهای صنفی- تخصصی مصوب 1402/11/03
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه، سازوکار اجرای قانون نحوه تشکیل و فعالیت تشکلهای صنفی ـ تخصصی را بیان میکند. طبق متن، زیرسامانهای برای ثبت تقاضا، تکمیل مدارک، گزارشدهی تشکلها و ابلاغ تصمیمهای کارگروهها ایجاد میشود.
مخاطب: تشکلهای صنفی ـ تخصصی، دبیرخانه کارگروه کشوری و کارگروههای کشوری و استانی مشمول آناند.
- اهداف، برنامهها و اقدامات تشکل باید غیرسیاسی، غیردولتی، غیرتجاری، غیرانتفاعی و داوطلبانه باشد.
- فرایندهای ثبت تقاضا و ارائه و تکمیل مدارک از طریق زیرسامانه تشکلهای صنفی ـ تخصصی انجام میشود.
- ابلاغ تصمیمهای کارگروههای کشوری و استانی نیز از طریق همان سامانه صورت میگیرد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
فصل اول : تعاریف 2 ماده
در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
اهداف، برنامهها و اقدامات تشکل به صورت غیرسیاسی، غیردولتی، غیرتجاری، غیرانتفاعی و داوطلبانه است.
فصل دوم : ضوابط تشکیل و فعالیت 19 ماده
زیرسامانه تشکلهای صنفی تخصصی از محل اعتبارات مصوب مربوط و امکانات موجود ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه توسط دبیرخانه کارگروه کشوری، ذیل پایگاه اطلاعرسانی وزارت کشور ایجاد میشود و تمامی فرایندهای ثبت تقاضا، ارائه و تکمیل مدارک و گزارش از سوی تشکلها و نیز ابلاغ تصمیمات کارگروههای کشوری و استانی از طریق این سامانه انجام میشود.
به منظور صدور مجوز اولیه، پروانه فعالیت و نظارت بر فعالیت تشکل های ملی و استانی به ترتیب کارگروه تشکل های صنفی - تخصصی در سطح کشور و استان تحت عناوین «کارگروه کشوری» و «کارگروه استانی»، مرکب از اعضای ذیل تشکیل می شوند:
وظایف کارگروههای کشوری و استانی به شرح زیر است:
الف بررسی شرایط تأسیس و صدور مجوز اولیه و پروانه فعالیت تشکل.
ب احراز شرایط اعضای ارکان و مسؤولان تشکل.
پ بررسی و تأیید اساسنامه و تغییرات احتمالی آن.
ت نظارت بر فعالیت تشکلها مطابق قانون.
ث بررسی و اتخاذ تصمیم در مورد تخلفات موضوع قانون.
ج بررسی گزارشهای مالی و عملکرد سالانه تشکلها.
چ رسیدگی به گزارشهای مستند اشخاص حقیقی و حقوقی در رابطه با تشکلها در چهارچوب قانون.
ح توقیف پروانه فعالیت و معرفی تشکلها به دادگاه ذیصلاح جهت انحلال موضوع قانون.
مجوز اولیه مجوزی موقتی است که برای متقاضیان تأسیس تشکل صادر میشود تا اقدامات لازم جهت راهاندازی شعب و نمایندگی (برای تشکلهای ملی)، عضوپذیری، برگزاری مجمع عمومی مؤسس و تحصیل شرایط لازم برای صدور پروانه فعالیت را به انجام رسانده و اسناد و مدارک آن را به کارگروه ارائه نمایند. مدت اعتبار مجوز اولیه شش ماه است و هیئت مؤسس میتواند در صورت وجود دلایل موجه و با تأیید کارگروه ذیربط این مدت را تنها برای یکبار به مدت سه ماه تمدید نمایند. پس از اتمام مهلتهای مذکور، مجوز اولیه فاقد اعتبار خواهد بود.
برای دریافت مجوز اولیه، متقاضیان مکلفند تقاضانامه خود را با امضای حداقل دو سوم اعضای هیئت موسس و برحسب محدوده جغرافیایی فعالیت در دبیرخانه کارگروه ذی ربط ثبت و نسبت به اخذ شناسه رهگیری اقدام نماید. محدوده جغرافیایی فعالیت بر اساس حدنصاب مقرر در جداول زیر با پیشنهاد هیئت موسس و در چهارچوب شاخص های تقسیمات کشوری تعیین می شود: جدول شماره یک: تعداد اعضا و موسسین و هیئت مدیره و بازرسان تشکل های استانی جمعیت استان حداقل تعداد عضو تشکل حداقل تعداد اعضای هیئت موسس حداقل تعداد اعضای هیئت مدیره حداقل تعداد بازرسین استان های تا دو میلیون نفر جمعیت (100) نفر (5) نفر (3) نفر اصلی و (2) نفر علی البدل (1) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل استان های دو تا سه میلیون نفر جمعیت (150) نفر (7) نفر (5) نفر اصلی و (2) نفر علی البدل (1) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل استان های بیش از سه میلیون نفر جمعیت (200) نفر (9) نفر (7) نفر اصلی و (2) نفر علی البدل (2) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل جدول شماره دو : تعداد اعضا و موسسین و هیئت مدیره و بازرسان تشکل های ملی تعداد استان های دارای شعبه و دفتر نمایندگی حداقل تعداد هیئت موسس تعداد عضو حداقل تعداد اعضای هیئت مدیره حداقل تعداد بازرسین (16) استان (17) نفر (500) تا (1000) نفر (5) نفر اصلی و (2) نفر علی البدل (1) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل از (1001) تا (5000) نفر (7) نفر اصلی و (2) نفر علی البدل (2) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل از (5001) تا (10/000) نفر (9) نفر اصلی و (3) نفر علی البدل (2) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل بیش از (10/000) نفر (11) نفر اصلی و (3) نفر علی البدل (3) نفر اصلی و (1) نفر علی البدل
متقاضیان تاسیس، عضویت و ارکان تشکل باید دارای شرایط زیر باشند:
مدارک موردنیاز جهت تقاضای صدور مجوز اولیه به شرح زیر است و باید به همراه تقاضانامه، از طریق زیرسامانه موضوع ماده (3) این آیین نامه به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه و یک نفر به عنوان نماینده هیئت موسس تعیین شود:
اساسنامه باید حاوی شرایط زیر باشد:
دبیرخانه کارگروه کشوری و استانی، پس از دریافت تقاضانامه و تکمیل مدارک مندرج در ماده (۹) توسط متقاضیان از طریق زیرسامانه موضوع ماده (۳) این آیین نامه، موظف است ظرف مدت یکهفته نسبت به اخذ استعلام از قوهقضائیه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و دستگاه اجرایی مرتبط با تخصص تشکل اقدام نماید.
پس از دریافت پاسخ استعلامات و یا اتمام موعد مقرر قانونی، دبیرخانه کارگروه کشوری و استانی موظف است پرونده متقاضیان را برای اتخاذ تصمیم در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیئت مؤسس ابلاغ نماید.
در صورت عدم احراز شرایط تأسیس، کارگروه موظف است در مدت مقرر دلایل عدم صدور مجوز و یا ردّ تقاضا را به طور مستند و مستدل به اطلاع نماینده هیئت مؤسس برساند. اعضای هیئت مؤسس میتوانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ مراتب اعتراض را به کارگروه اعلام نمایند. کارگروه مکلف است ظرف یک ماه به اعتراض پاسخ دهد. در صورت ردّ مجدد درخواست از سوی کارگروه، اعضای هیئت مؤسس میتوانند ظرف مهلت سی روز از زمان ابلاغ به دیوان عدالت اداری شکایت کنند. در صورت شکایت شاکی نسبت به تشخیص شرایط، رعایت ضوابط قانونی و تطبیق موضوع و فرایند، شعبه دیوان مکلف است ضمن دریافت دلایل دستگاه استعلام شونده و پس از بررسی موضوع، مبادرت به انشای رأی ماهوی نماید.
در صورت موافقت کارگروه و صدور مجوز اولیه، هیئت موسس تشکل باید اقدامات زیر را جهت تحصیل شرایط اخذ پروانه فعالیت انجام دهد و مدارک زیر را به دبیرخانه کارگروه ذی ربط ارائه نماید. دبیرخانه موظف است مدارک را برای تایید و صدور پروانه فعالیت در جلسه کارگروه مطرح و نتیجه را به نماینده هیئت موسس ابلاغ نماید.
1- عضوپذیری و تنظیم مدارک عضویت شامل مشخصات دقیق با درج کد ملی و تعداد عضو.
2- انتشار آگهی دعوت به مجمع عمومی موسس و برگزاری مجمع عمومی به منظور تصویب اساسنامه و انتخاب اعضای هیئت مدیره و بازرسان تشکل با هماهنگی کارگروه ذیربط و دعوت کتبی از نماینده کارگروه برای حضور در جلسه مجمع عمومی.
3- برگزاری جلسه تعیین سمت اعضای هیئت مدیره شامل رییس هیئت مدیره، نایب رییس، مدیرعامل، خزانه دار و سایر سمت های مندرج در اساسنامه.
4- تاسیس شعب یا نمایندگی برای تشکل های ملی با تصویب آن در مجمع عمومی موسس و اعلام تعداد آن به کارگروه ذی ربط.
مجوز اولیه تأسیس جهت راهاندازی و تحصیل شرایط برای صدور پروانه فعالیت و برگزاری مجمع عمومی مؤسس جهت تصویب اساسنامه بوده و اعتبار دیگری ندارد.
پروانه فعالیت تشکلهای استانی یا ملی در صورت ارائه اسناد مبنی بر تأیید برگزاری مجمع عمومی با حضور حداقل دوسوم اعضای تشکل و تصویب اساسنامه مطابق شرایط قانونی توسط نماینده کارگروه حاضر در جلسه مجمع عمومی و عدم ارتکاب تخلف از مفاد قانون صادر یا تمدید میگردد.
پس از تأیید مدارک و اعلام موافقت کارگروه با اساسنامه و صدور پروانه فعالیت تشکل، دبیرخانه کارگروه موظف است دو نسخه اساسنامه مصوب، صورتجلسه مجمع عمومی، صورتجلسه تعیین سمت و مشخصات مدیران و بازرسان تشکل را با هزینه تشکل برای ثبت به روزنامهرسمی کشور ارسال نماید. پیگیری ثبت اساسنامه در ادارهکل ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری و به تبع شناسایی به عنوان شخصیتحقوقی بر عهده تشکل است و باید یک نسخه آگهی تأسیس، آگهی ثبت شخصیت حقوقی و روزنامه رسمی کشور را به دبیرخانه کارگروه ذیربط ارائه نماید.
کلیه تشکل ها موظفند تغییرات مربوط به اساسنامه، اعضای ارکان و صورت جلسات برگزاری مجامع عمومی خود را به کارگروه اعلام نمایند. در صورتی که کارگروه تغییرات صورت گرفته را مغایر قانون تشخیص داد، لازم است با ارائه دلایل و استنادات قانونی، اصلاح آن را از تشکل درخواست نماید. تشکل موظف به رفع ایرادات مزبور می باشد. در صورت عدم تامین نظر کارگروه، پروانه فعالیت تشکل توقیف می شود و رفع آن منوط به انجام اصلاحات مورد نیاز است.
مدت تصدی اعضای هیئت مدیره دو سال است. هیئت مدیره تشکل مکلف است حداقل سه ماه قبل از پایان دوره تصدی خود، اقدامات لازم را برای برگزاری مجمع عمومی و انتخاب اعضای جدید هیئت مدیره به عمل آورد، بهگونهای که تا پایان دوره اعتبار هیئت مدیره، انتخاب مدیران جدید تشکل انجام شده باشد .
مجامع عمومی تشکلهای ملی که دارای بیش از (۱۰۰۰) نفر عضو هستند، در دو مرحله به شرح زیر برگزار خواهد شد:
الف مرحله اول شامل انتخاب نمایندگان اعضای شعب و نمایندگیها.
ب مرحله دوم شامل برگزاری مجمع عمومی تشکل با حضور نمایندگان منتخب شعب و نمایندگیهای استانی.
سازمان برنامه و بودجه کشور موظف است هزینه های جاری و نظارتی دبیرخانه کارگروه کشوری و کارگروه های استانی را در بودجه سالیانه وزارت کشور و استانداری ها پیش بینی نماید.
فصل سوم : حقوق و تکالیف 2 ماده
تشکل ها پس از دریافت پروانه فعالیت و ثبت آن در چهارچوب قوانین و مقررات کشور، از حقوق زیر برخوردار می شوند:
منابع درآمدی تشکلها عبارتند از:
الف حق عضویت اعضاء.
ب کمکها و هدایای نقدی و غیرنقدی اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی یا غیرایرانی با مجوز کارگروه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت امورخارجه.
ج وجوه حاصل از فعالیتهای قانونی انجامشده در چهارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه.
فصل چهارم - نظارت 11 ماده
کارگروه موظف است ضمن دریافت و بررسی گزارش عملکرد مالی و اجرایی سالیانه تشکل، نسبت به نظارت دورهای بر عملکرد (ازجمله صورتهای مالی و برخورداری از شرایط قانونی)، در محل تشکل اقدام و نتیجه را در جلسه کارگروه مطرح نماید.
ارتکاب هر یک از رفتارهای زیر توسط تشکلها در صورت احراز توسط کارگروه، تخلف محسوب میشود:
الف نقض مبانی دین مبین اسلام و تبلیغ و فعالیت علیه موازین اسلامی از جمله نشر مطالب الحادی و اهانت به مقدسات مذهبی؛
ب هرگونه فعالیتی که مخل آزادی، استقلال، تمامیت ارضی و وحدت ملی، منافع ملی و مصالح جمهوری اسلامی ایران و نظم عمومی باشد از جمله جرمهای ضد امنیت داخلی و خارجی کشور، انتشار و افشای اسناد طبقهبندیشده، اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرمها و غصب عناوین و مشاغل.
پ اعمال خلاف قانون اساسی و نقض حقوق ملت از جمله ایراد تهمت، افترا، شایعهپراکنی، آموزش و ترویج خشونت و هر نوع اعمال منافی عفت.
ت عدم رعایت اساسنامه.
ث ارائه آثار غیرعلمی و خارج از حوزه صنفی تخصصِی موضوع اساسنامه.
ج عدم ثبت درآمدها و منابع تأمین آن و مصارف و هزینهها.
چ عدم ارائه دفاتر مالی به کارگروه و عدم مطابقت درآمدها و هزینهها با قوانین و مقررات کشور.
در صورتی که تشکلها مرتکب تخلفات مذکور در ماده فوق شوند، کارگروه متناسب با موارد تخلف یک یا چند مورد از موارد زیر را اعمال میکند:
الف تذکر شفاهی و مهلت یکماهه برای اصلاح وضعیت.
ب تذکر کتبی با ذکر دلیل و تعیین تخلف و مهلت یکماهه برای اصلاح.
پ تعلیق فعالیت تشکل حداکثر به مدت سه ماه.
ت توقیف پروانه به مدت سه ماه تا یک سال.
ث توقیف پروانه فعالیت و تقاضای انحلال از دادگاه صالح.
انحلال و خاتمه فعالیت تشکل به دو صورت زیر است:
الف انحلال اختیاری مطابق شرایط مقرر در اساسنامه.
ب انحلال به موجب رأی دادگاه صالح.
هرگونه بهرهبرداری از تشکلها در جهت اهداف غیرتخصصی و غیرمرتبط با اساسنامه آنها توسط دستگاههای اجرایی موضوع ماده (۵) قانون مدیریت خدمات کشوری ممنوع است. در صورت تخلف از این ماده، دادستان مکلف است ضمن صدور دستورات لازم جهت جلوگیری از اقدامات مزبور، موضوع را از طریق مراجع صالح قضایی پیگیری نماید. مرتکب به مجازات موضوع ماده (۵۷۶) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده) مصوب ۱۳۷۵ محکوم میشود.
تشکلهای دارای مجوز فعالیت موظفند ظرف یک سال از تاریخ لازمالاجراشدن قانون، وضعیت خود را با شرایط مندرج در قانون، تطبیق دهند و گزارش آن را به کارگروه ذیربط ارسال نمایند. در صورت تأیید اقدامات تشکل از سوی کارگروه مربوط، پروانه فعالیت تشکل تمدید میشود. کارگروه ذیربط در صورت وجود دلایل موجه میتواند مدت مقرر در این ماده را حداکثر برای شش ماه تمدید نماید.
ارائه درخواست تطبیق وضعیت بر عهده هیئت مدیره و در صورت عدم اقدام لازم از سوی آنان بر عهده بازرسان تشکل است. درصورت عدم اقدام هیئت مدیره و یا بازرسان تشکل، درخواست ارائهشده از سوی یک چهارم اعضای تشکل ملاک عمل قرار میگیرد.
پس از اعلام موافقت کارگروه ذیربط با تطبیق وضعیت تشکل و تصویب طرح جدید اساسنامه در مجمع عمومی فوقالعاده، تشکل موظف است نسبت به برگزاری جلسه مجمع عمومی عادی بهطور فوقالعاده به منظور انتخاب اعضای جدید هیئت مدیره و بازرسان اقدام نماید.
تعاونیها از قبیل تعاونیهای اعتباری، تولید و مصرف موضوع قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران؛ سازمانها و اتحادیههای صنفی و حرفهای مانند اتحادیههای صنفی موضوع قانون نظام صنفی کشور، سازمانهای نظام پزشکی، دامپزشکی، مهندسی ساختمان، پرستاری، روانشناسی و مشاوره و مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی، احزاب و تشکلهای سیاسی که براساس قانون نحوه فعالیت احزاب و گروههای سیاسی تشکیل شده یا میشوند، کانونها و سازمانهای دانشجویی و دانشآموزی مانند انجمنهای علمی دانشجویی، انجمنهای اسلامی و کانونهای فرهنگی دانشجویی؛ تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، انجمنهای علمی دارای مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، مؤسسات و تشکلهای فرهنگی، هنری و ادبی اعم از عضوپایه و غیر آن و همچنین مؤسسات فرهنگی که بر اساس ضوابط و مقررات تأسیس مراکز، مؤسسات، کانونها و انجمنهای فرهنگی و نظارت بر فعالیت آنها (مصوب ۱۳۷۵ شورایعالی انقلاب فرهنگی با اصلاحات بعدی) تشکیل شده یا میشوند، هیئتهای مذهبی، هیئتهای امنای مساجد، حسینیهها، بقاع متبرکه و موقوفات، باشگاهها و هیئتهای ورزشی، مراکز ترک اعتیاد، مؤسسات تجاری و انتفاعی، سازمانهای مردم نهاد و مؤسسات موضوع بندهای (۱) تا (۱۲) ماده (۲۶) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب ۱۳۸۰ از شمول این آیین نامه مستثنی هستند.
کارگروه نمیتواند با ثبت تشکلهای موازی که به موجب موارد مستثنیشده در ماده (۳۲) تحت نظارت دستگاههای ذیربط تأسیس میشوند، موافقت نماید.
آیین نامه اجرایی واحدهای صنفی موضوع قانون فعالیت احزاب موضوع تصویب نامه شماره 6282/ت95 مورخ 1368/2/24 لغو می گردد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
