🔒آییننامه اجرایی ماده (6) قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1400/03/30
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه، شیوه اجرای بخشی از قانون حمایت از اطفال و نوجوانان را درباره حمایت از کودکان و نوجوانان در معرض خطر یا بزهدیده بیان میکند. بر اساس متن ارائهشده، سازمان بهزیستی مسئولیت اصلی حمایت را دارد و باید با دستگاهها و نهادهای مرتبط همکاری کند.
مخاطب: سازمان بهزیستی، دستگاههای اجرایی و نهادهای حمایتی، تشکلهای مردمنهاد و مددکاران اجتماعی مشمول یا همکار در اجرای این آییننامهاند.
- حمایت از طفل یا نوجوان در معرض خطر یا بزهدیده باید با مشارکت دستگاهها و نهادهای مرتبط انجام شود.
- سازمان بهزیستی مسئولیت اصلی حمایت را بر عهده دارد.
- ارائه خدمات اجتماعی میتواند با استفاده از گروههای تخصصی سیار یا مستقر انجام شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
فصل اول : کلیات 2 ماده
در این آیین نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
برای دستیابی به اهداف این قانون رعایت اصول زیر در خصوص اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده الزامی است:
فصل دوم : اقدامات پیشگیرانه و حمایتی 47 ماده
ـ سازمان بهزیستی، مسئولیت اصلی حمایت از اطفال و نوجوانان در معرض خطر و بزه دیده را بر عهده دارد و مکلف است با مشارکت و همکاری تمامی دستگاه های اجرایی موضوع ماده (5) قانون مدیریت خدمات کشوری ـ مصوب 1386 ـ به ویژه دستگاه های مقرر در ماده (6) قانون و همچنین سایر نهادهای حمایتی و تشکل های مردم نهاد و با استفاده از مددکاران اجتماعی و در قالب گروه های تخصصی سیار یا مستقر فوریت های خدمات اجتماعی نسبت به شناسایی، پذیرش، حمایت، نگهداری و توانمندسازی اطفال و نوجوانان موضوع قانون اقدام کند.
مددکاران اجتماعی بهزیستی یا مأموران نیروی انتظامی مکلفند در موارد مشاهده طفل و نوجوان بدون همراهی والدین، اولیا یا سرپرست قانونی در وضعیت مخاطره آمیز، نسبت به ثبت اطلاعات و شناسایی خانواده وی اقدام و در صورت عدم نیاز به اقدامات حمایتی، وی را به خانواده تحویل و موارد خطر را به آنها تذکر دهند و در صورت نیاز به حمایت، طفل و نوجوان را به پایگاه های بهزیستی معرفی کنند.
سازمان بهزیستی علاوه بر موارد مذکور در ماده (4) این آیین نامه، به یکی از روش های زیر طفل و نوجوان در معرض خطر یا بزه دیده را شناسایی می نماید:
مددکاران اجتماعی مراکز فوریت های خدمات اجتماعی پس از شناسایی طفل و نوجوان در معرض خطر یا بزه دیده، نسبت به تشکیل پرونده و ثبت مشخصات طفل و نوجوان و سایر اطلاعات مربوط بر اساس دستورالعمل مصوب سازمان بهزیستی اقدام می نمایند.
مددکاران اجتماعی مراکز فوریت های خدمات اجتماعی بر اساس قراین و شواهد، میزان، شدت خطر و نوع وضعیت مخاطره آمیز یا بزه دیدگی را تشخیص و فوریت مداخله را تعیین و در موارد شدید و قریب الوقوع بلافاصله پس از گزارش در سریع ترین زمان ممکن اقدام می کنند.
ـ مددکاران اجتماعی مراکز فوریت های اجتماعی در موارد ضرورت می توانند جهت جمع آوری اطلاعات و حمایت از طفل و نوجوان با اجازه متصرف قانونی یا مدیر ذی ربط، وارد محل زندگی یا کار افراد و یا محل تحصیل طفل و نوجوان شده و در صورت عدم اجازه، پس از اخذ دستور مقام قضایی اقدام نمایند. در موارد ضرورت مداخله فوری، مددکاران اجتماعی راسا یا در صورت لزوم با همراهی ماموران انتظامی وارد محل های مذکور می شوند و گزارش مربوط به همراه ضرورت مداخله فوری موضوع ماده (33) قانون را به مرجع قضایی اعلام می نمایند.
در مواردی که مددکار اجتماعی، وضعیت مخاطره آمیز را احراز نکرد، پرونده را به مرکز فوریت های اجتماعی ارسال می کند تا در صورت تأیید ناظر مرکز، پرونده مختومه شود. چنانچه مددکار اجتماعی یا ناظر مرکز، انجام اقدامات حمایتی را نسبت به وی ضروری بداند، نسبت به پذیرش طفل و نوجوان اقدام میشود.
مددکاران اجتماعی بعد از پذیرش، چنانچه طفل و نوجوان دارای ولی خاص، قیم یا سرپرست قانونی باشد و بازگشت طفل و نوجوان نزد آنان را بلامانع تشخیص دهند، در حدود وظایف و اختیارات قانونی با تصمیم گروه تخصصی، اقدام لازم را جهت برقراری ارتباط با اشخاص مذکور، بازگرداندن طفل و نوجوان به خانواده، پیشگیری از جدایی و بروز خطر مجدد و ارایه خدمات تخصصی یا حمایت مالی به عمل می آورند.
مددکاران اجتماعی پس از پذیرش، با توجه به نوع آسیب و منشا آن، اقدامات لازم را جهت پیشگیری و کاهش آسیب و رفع وضعیت مخاطره آمیز انجام می دهند و در صورتی که نیاز به معاینه پزشک قانونی یا نگهداری طفل و نوجوان در مراکز تحت نظر سازمان بهزیستی باشد، حسب مورد طفل و نوجوان را به پزشکی قانونی معرفی و یا مجوز قضایی را جهت نگهداری وی اخذ می کنند.
مددکاران اجتماعی در صورت وجود قراین دال بر وقوع جرم علیه طفل و نوجوان، علاوه بر انجام اقدامات حمایتی، موضوع را حسب مورد به مرجع انتظامی یا قضایی اعلام می نمایند.
در هر یک از موارد زیر طفل و نوجوان در معرض خطر یا بزه دیده، حسب دستور قضایی و زیر نظر مددکار اجتماعی مسئول در مراکز تحت نظر سازمان بهزیستی نگهداری می شود:
مراکز نگهداری تحت نظر سازمان بهزیستی، اعم از دولتی و غیردولتی است که حداقل استانداردهای نگهداری، مراقبت و تربیت اطفال و نوجوانان در آنها مطابق این آیین نامه، دستورالعمل های سازمان بهزیستی و سایر قوانین و مقررات مربوط به صورت یکسان اعمال میشود. نگهداری در مراکز غیردولتی صرفاً در صورتی مجاز است که صلاحیت اشخاص حقیقی و حقوقی موسسان، مدیران و کارکنان و شرایط ساختمان، تجهیزات، امکانات بهداشتی آن به تأیید سازمان بهزیستی رسیده باشد و برنامه های تربیتی و مراقبتی مرکز و عملکرد مدیر و کارکنان آن تحت نظارت سازمان بهزیستی باشد.
اطفال و نوجوانان دارای وضعیت خاص، از جمله دارای اعتیاد، کم توانی جسمی یا ذهنی، مبتلا به بیماری های خاص یا اختلال هویت جنسی یا روانی، در صورت تشخیص گروه تخصصی به مراکز تخصصی ارجاع میشوند. در صورت نبود این مراکز در یک استان یا شهرستان، مراکز تحصصی استان ها و شهرستان های همجوار مکلف به ارایه خدمات هستند. ارایه خدمات درمانی به این گروه از اطفال و نوجوانان وفق ماده (41) این آیین نامه است.
در مدت اقامت طفل و نوجوان، اقدامات زیر به ترتیب اولویت انجام می شود:
در بدو ورود طفل و نوجوان به مرکز نگهداری، با استفاده از روش ها و فناوری های نوین و مناسب که موجب حفظ کرامت وی شود، مشخصات وی اخذ و با اطلاعات مندرج در برگ معرفی تطبیق و در سامانه ثبت میشود.
پس از ثبت مشخصات، وضعیت سلامت جسمی و روانی، ویژگی های شخصیتی و بالینی، اختلالات احتمالی و سوابق بیماری طفل و نوجوان در فضای مناسب و دوستدار کودک و با رعایت موازین اسلامی و حقوق شهروندی توسط پزشک معتمد مرکز نگهداری بررسی و در پرونده ثبت میشود و در صورت لزوم برای پیشگیری از بروز، شیوع یا درمان آن اقدام میشود.
در اختیار داشتن هرگونه دارو توسط طفل و نوجوان ممنوع است مگر در موارد خاص با تشخیص و تجویز پزشک.
در صورت وجود آثار ضرب و جرح و صدمات جدی یا وجود قراین معقول بر ارتکاب جرم نسبت به طفل و نوجوان، در صورت عدم اقدام قبلی، موضوع به صورت فوری و کتبی جهت پیگیری به مرجع قضایی اعلام میشود.
نحوه اسکان و مراقبت از طفل و نوجوان در مراکز مجاز نگهداری، ایمنی و استانداردهای فنی لازم در این رابطه و چگونگی نگهداری و استرداد اموال و اشیای طفل و تعیین مصادیق اموال و اشیای ممنوع و مجاز مذکور، به موجب دستورالعمل مصوب سازمان بهزیستی می باشد.
مدیر مرکز نگهداری مکلف است شرایط و امکانات تحصیل، برنامه های تربیتی از جمله آموزش های خودمراقبتی و مهارت های ارتباطی و آموزش های فنی و حرفه ای و آموزش سواد رسانه ای و فضای مجازی متناسب با نیازها، علایق و استعدادهای اطفال و نوجوانان را فراهم نماید.
ـ تحصیل تا پایان دوره متوسطه برای طفل و نوجوان الزامی است. هر یک از والدین، اولیا یا سرپرستان قانونی و تمام اشخاصی که مسئولیت نگهداری، مراقبت و تربیت طفل و نوجوانان را بر عهده دارند، موظفند شرایط و موجبات تحصیل طفل و نوجوان واجد شرایط را در مدرسه یا مرکز نگهداری فراهم آورند. شرایط تحصیل باید مطابق استانداردهای کشوری و زیر نظر وزارت آموزش و پرورش بوده و مدارک تحصیلی بدون ذکر نام "مرکز نگهداری"، توسط آموزش و پرورش صادر می شود.
معاونت علمی و فناوری رییس جمهور مکلف است در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوط نسبت به حمایت از گروه های نوآور و فن آور و شرکت ها و موسسات دانش بنیان فعال در حوزه اطفال و نوجوانان اقدام نماید.
وزارت ورزش و جوانان مکلف است طبق استانداردهای اعلامی از سوی سازمان بهزیستی نسبت به تجهیز مراکز نگهداری به امکانات ورزشی مناسب برای اطفال و نوجوانان و توسعه رشته های ورزشی بومی، متناسب با فرهنگ هر منطقه و مورد علاقه اطفال و نوجوانان اقدام نماید.
سازمان پزشکی قانونی کشور مکلف است آزمایش ها، معاینات پزشکی و بالینی مورد نیاز طفل و نوجوانان معرفی شده از سوی مراکز بهزیستی را به صورت رایگان، خارج از نوبت و با رعایت الزامات دوستدار کودک انجام دهد.
( ) کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی مکلف به ارایه انواع حمایتهای معیشتی، آموزشی، اجتماعی، بهداشتی و درمانی به اطفال و نوجوانان موضوع این آییننامه و یا خانوادههای آنان (حسب مورد) میباشند. همچنین نهادهای حمایتی مذکور مکلفند حمایتهای لازم از کودکان کار و خیابانی را در چهارچوب برنامه اقدام حمایتی مصوب شورای اجتماعی کشور به عمل آورند.
ـ نیروی انتظامی طفل و نوجوان در معرض خطر یا بزه دیده را با روش های زیر شناسایی و جمع آوری و در صورت نیاز به حمایت به مراکز بهزیستی معرفی و موضوع را برای اطلاع یا مداخله قضایی به مرجع ذی صلاح قضایی اعلام می کند:
نیروی انتظامی ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه با هماهنگی و همکاری مرجع ملی حقوق کودک نسبت به آموزش ضابطان دادگستری مرتبط اقدام می نماید.
مأموران نیروی انتظامی در موارد ضروری حسب درخواست مسئولان مراکز تحت نظر بهزیستی، جهت تأمین امنیت این مراکز اقدام می کنند.
چنانچه مددکاران اجتماعی در اجرای مأموریت محوله، حسب شرایط و اوضاع و احوال، نیازمند تأمین امنیت خود یا طفل و نوجوان در معرض خطر یا بزه دیده باشند، از هر طریق ممکن موضوع را به نیروی انتظامی اعلام می کنند، مأموران این نیرو مداخله فوری به عمل می آورند.
سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور مکلف است:
وزارت کشور از طریق استانداری ها، فرمانداری ها، بخشداری ها، شهرداری ها و دهیاری های سراسر کشور و با همکاری سایر نهادهای حامی نسبت به شناسایی اطفال و نوجوانان ایرانی یا غیرایرانی فاقد اسناد سجلی یا اوراق هویتی و صدور این اسناد در حدود وظایف قانونی اقدام می نماید.
وزارت کشور مکلف است از طریق سازمان ثبت احوال کشور و اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی نسبت به تسهیل صدور اسناد سجلی یا تابعیتی اطفال و نوجوانان معرفی شده از سوی سازمان بهزیستی، سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، دفاتر حمایت از اطفال و نوجوانان دادگستری ها و سایر نهادهای حمایتی اقدام کند.
وزارت کشور در مورد اطفال و نوجوانان غیرایرانی مکلف است:
سازمان ثبت احوال کشور مکلف است اسامی و نشانی اطفال و نوجوانان ایرانی و غیرایرانی را که به سن قانونی تحصیل رسیده اند، هر سال حداقل سه ماه پیش از آغاز سال تحصیلی جدید به تفکیک مناطق شهری و روستایی به آموزش و پرورش اعلام نماید. اداره کل امور اتباع و مهاجرین خارجی، نیروی انتظامی و کلیه نهادهایی که این گونه اطلاعات را در اختیار دارند، مکلفند این اطلاعات را در اختیار سازمان ثبت احوال کشور قرار دهند.
شهرداری ها مکلفند در راستای تحقق اهداف قانون نسبت به انجام موارد زیر اقدام کنند:
وزارت کشور مکلف است:
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است:
وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مکلف است:
وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است از طریق بیمارستان ها، درمانگاه ها، مطب ها، سازمان اورژانس کشور و سایر موسسات درمانی اعم از دولتی، عمومی، غیردولتی، خصوصی و خیریه:
وزارت آموزش و پرورش مکلف است:
وزارت آموزش و پرورش در تمامی مدارس دولتی و غیردولتی نسبت به پایش مستمر وضعیت حضور دانش آموزان در طول سال تحصیلی اقدام می کند. در صورت شناسایی موارد مشکوک به ترک تحصیل ضمن بررسی موضوع و علت سنجی، با همکاری دستگاه های ذی ربط زمینه حضور مجدد و ادامه تحصیل دانش آموز را فراهم می کند. در صورت ضرورت انجام اقدامات حمایتی یا مداخله قضایی به جهت بزه دیدگی یا وضعیت مخاطره آمیز طفل و نوجوان، مدیر مدرسه ضمن اعلام مراتب به آموزش و پرورش منطقه یا ناحیه موضوع را فوراً به سازمان بهزیستی یا دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان دادگستری اعلام کند. دستگاه های ذی ربط مکلف به همکاری با وزارت آموزش و پرورش در این زمینه هستند.
وزارت آموزش و پرورش از طریق سامانه نماد (نظام مراقبت اجتماعی دانش آموزان) در تمامی مدارس دولتی و غیردولتی نسبت به پایش مستمر وضعیت تحصیلی و رفتاری دانش آموزان اقدام می کند. مدیر مدرسه با شناسایی دانش آموزان در معرض خطر یا بزه دیده ضمن ارایه خدمات آموزشی، مشاوره فردی و خانوادگی و انجام مداخلات مختصر ضروری، در صورت نیاز به ارایه خدمات حمایتی و تخصصی یا مداخله قضایی، حسب مورد موضوع را فوراً به سازمان بهزیستی یا دفتر حمایت از اطفال و نوجوانان دادگستری اعلام می کند.
سازمان نهضت سوادآموزی مکلف است در چهارچوب ضوابط و مقررات نهضت سوادآموزی و در صورت درخواست سرپرست طفل و نوجوان یا نهادهای حمایتی، نسبت به آموزش رایگان اطفال و نوجوانانی که به دلایلی مانند شرایط خاص جسمی، کم توانی، بیماری، نبود امکانات و شرایط تحصیل، افزایش سن نسبت به مقطع تحصیلی و یا هر دلیل دیگری قادر به ادامه تحصیل در نظام رسمی آموزش و پرورش کشور نیستند، اقدام کند.
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است به منظور رعایت حقوق و مصالح اطفال و نوجوانان، ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه با انجام مطالعات جامع و آسیب شناسی اثرات برنامه های موجود و با لحاظ وضعیت فرهنگی و اجتماعی، نظام رده بندی سنی و محتوایی محصولات سازمان را مورد بازنگری قرار داده و رعایت آن را در انتشار و پخش محصولات الزامی نماید.
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است نسبت به تدوین برنامه جامع تولید و پخش برنامه های مربوط به اطفال و نوجوانان از حیث مدت و زمان بندی پخش و توزیع برنامه ها در تمامی شبکه ها متناسب با سن، جنس، روحیات و علایق اطفال و نوجوانان، اقدام نماید.
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است به منظور افزایش اطلاعات اطفال و نوجوانان و خانواده های آنان، با همکاری دستگاه های موضوع قانون، نسبت به تولید و پخش برنامه هایی با مضامین و محتوای حقوق اطفال و نوجوانان و حمایت از آنان به ویژه تشریح وضعیت های مخاطره آمیز و بزه دیدگی، منشا، آثار، تبعات و چگونگی مقابله با آنها و تبیین تکالیف مراجع و اشخاص مرتبط در این زمینه اقدام نموده و پخش برنامههای تولیدشده سازمان بهزیستی و سایر دستگاه های موضوع قانون را در این زمینه تسهیل کند.
سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه به منظور جلوگیری از ورود هرگونه ضرر و خدشه به سلامت، تربیت، اخلاق یا حقوق اطفال و نوجوانان نسبت به بازنگری و اصلاح ضوابط ناظر بر کمیت و کیفیت برنامه ها اعم از برنامه های تولیدی و یا تأمینی، پخش و تبلیغ آثار و محصولات و تولید و پخش تبلیغات بازرگانی اقدام نماید.
فصل سوم ـ هماهنگی، آموزش و ارزیابی 5 ماده
ایجاد هماهنگی و نظارت بر حسن اجرای این آیین نامه در سطح ملی بر عهده مرجع ملی حقوق کودک و در سطح استان ها بر عهده کارگروه فرهنگی، اجتماعی، زنان و خانواده و سلامت به عنوان مرجع متناظر استانی حمایت از کودک می باشد.
به منظور تسریع در رسیدگی سازمان بهزیستی به امور اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده، کلیه دستگاه ها و سازمان های موضوع ماده (6) قانون مکلفند اطلاعات زیر را با رعایت حریم خصوصی و محرمانگی اطلاعات مطابق با اعلام وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی به صورت برخط به پایگاه ملی رفاه ایرانیان و سامانه ملی حقوق کودک در دادگستری منتقل کنند:
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هر سال گزارشی جامع از وضعیت اطفال و نوجوانان، عملکرد دستگاه های اجرایی موضوع قانون و نهادهای حمایتی را به مرجع ملی حقوق کودک ارسال می نماید.
ـ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به منظور جلوگیری از تولید، پخش یا تبلیغ هر برنامه یا محصول مضر به سلامت، تربیت، اخلاق یا سایر حقوق اطفال یا نوجوانان مکلف است تدابیر لازم اتخاذ و بر حسن انجام آن نظارت نماید. همچنین این وزارت مکلف است اقدامات زیر را در جهت حمایت از اطفال و نوجوانان انجام دهد:
1 - ترویج فرهنگ حمایت از اطفال و نوجوانان و رعایت حقوق آنان و محو خشونت علیه کودکان با همکاری سازمان بهزیستی و سازمان های دولتی و غیردولتی ذی ربط.
2- صدور مجوز های لازم و حمایت از تولید محصولات فرهنگی و هنری در راستای حمایت اجتماعی از اطفال و نوجوانان موضوع قانون و خانواده های آنان.
3- تخصیص فضاها و امکانات مناسب در برگزاری نمایشگاه های داخلی و بین المللی برای موضوعات مرتبط با اطفال و نوجوانان موضوع قانون، با همکاری سازمان بهزیستی.
سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است اعتبار مورد نیاز جهت اجرای تکالیف مقرر در این آیین نامه را بر اساس وظایف دستگاه ها در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی و اعتبارات مصوب مربوط را پس از سیر مراحل تخصیص در اختیار دستگاه های ذی ربط قرار دهد.
موارد مرتبط 3
مقرراتِ مرتبط 1
-
دستورالعمل
تفسیر
به این صفحه
دستورالعمل کلینیک های حقوق کودک
متن در بانک نیست
آیین نامه اجرایی ماده (6) قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
دکترین 2
-
مقاله
در اجرای
به این صفحه
حق برشنیده شدن کودکان در اسناد بین المللی و جایگاه آن در فرآیند دادرسی کیفری ایران
آیین نامه اجرایی ماده 6 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان 1399 مورد اشا
-
مقاله
تفسیر
از این صفحه
مصوب ۱۳۳۹/۲/۲۱
نظر رئیس مجلس در خصوص تصویب نامه هیأت وزیران به شماره 36547/ت58319هـ مورخ 1400/04/05 با موضوع آیین نامه اجرایی ماده (6) قانون حمایت از اطفال و نوجوانان
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
