🔒آییننامه ایمنی کار در صنایع چاپ مصوب 1390/08/04
این قانون دربارهٔ چیست؟ این آییننامه دربارهٔ ایمنی کار در صنایع چاپ است. متن ارائهشده بر آموزش کارگران و نصب حفاظ برای پیشگیری از سقوط یا برخورد با بخشهای متحرک ماشینهای چاپ تأکید دارد.
مخاطب: کارفرمایان و کارگرانِ مشمول در صنایع چاپ مخاطب این آییننامهاند.
- کارگران باید پیش از شروع کار، آموزش کار با ماشینها و آموزش ایمنی مرتبط را ببینند.
- در محلهایی از ماشینهای چاپ که خطر سقوط وجود دارد، نصب حفاظ الزامی است.
- بخشهای دارای ابزار رفتوبرگشتی باید حفاظ مناسب برای جلوگیری از برخورد کارگران داشته باشند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
فصل دوم — مقررات عمومی 50 ماده
کارگران باید آموزش کار با ماشین ها و همچنین آموزش ایمنی مرتبط را قبل از شروع به کار دیده باشند.
اطراف ماشین های چاپ که امکان سقوط از آنها وجود دارد ، نصب حفاظ الزامی است .
در قسمت هایی از ماشین ها که ابزار حرکت رفت و برگشتی دارد باید حفاظ مناسب برای جلوگیری از برخورد کارگران تعبیه گردد. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ 1- sheet 2- blanket
قسمت های گردنده ماشین ها باید دارای حفاظ ایمن و موثر باشد.
حفاظ ماشین ها باید مجهز به سیستمی باشد که در صورت باز شدن حفاظ، ادامه کار ماشین امکان پذیر نباشد.
حفاظ های بکار رفته نباید دارای لبه ها و اجزاء تیز و برنده باشد.
اطراف نردبانها، سکوهای کار و قسمت هایی از ماشین ها که امکان سقوط از آن ها وجود دارد باید مطابق آیین نامه ایمنی کار در ارتفاع به نرده های حفاظتی ایمن مجهز گردد.
ماشین های چاپ باید مجهز به کلید و یا وسایل توقف اضطراری باشد.
دستورالعمل ایمنی کار با هر ماشین باید در نزدیکی ماشین و در محل مناسب قرار گیرد تا به آسانی قابل رویت و استفاده باشد.
پس از قطع عملکرد ماشین توسط کلید توقف اضطراری، شروع بکار مجدد آن صرفا" باید به وسیله کلید راه انداز اصلی و به صورت دستی انجام گیرد.
کارفرما مکلف است همواره از صحت عملکرد حفاظ ها، میکروسوئیچ ها ،کلیدهای قطع و وصل، کلیدهای قطع اضطراری و بطور کلی تجهیزات حفاظتی ماشین ها اطمینان حاصل نماید بنحوی که احتمال وقوع حوادث از بین برود.
میکروسوئیچ های ماشین ها باید به گونه ای باشد تا در مقابل صدمات فیزیکی و شیمیایی مقاوم بوده و امکان از کار انداختن آنها غیرممکن باشد.
ماشین ها و تجهیزات چاپخانه باید مجهز به مکانیزمی باشد تا از شروع بکار ناخواسته جلوگیری نماید.
کلید های قطع جریان و توقف اضطراری ماشین ها باید در محل های مناسب و با دسترسی آسان موجود بوده و توسط علائم هشداردهنده مشخص شده باشد .
ماشین های چاپ باید دارای مکانیزمی باشد که تا قبل از توقف کامل قسم تهای متحرک و خطرناک ، برداشتن یا باز نمودن درب یا حفاظ غیرممکن باشد.
کلید های اصلی راه اندازی و توقف ماشین ها باید قفل دار باشد .
بعد از هر بار اقدام به تعمیر، نگهداری و انجام اصلاحات در ماشین آلات ،حفاظ ها و سیستم های ایمنی باید مجددا نصب و کنترل شده و از نحوه کارکرد صحیح آنها اطمینان حاصل گردد.
مواد شیمیایی خطرناک و سریع الاشتعال باید در مخازن و ظروف مقاوم و ایمن طبق برگه اطلاعـات ایمنی مواد (MSDS) و دستـورالعمل شرکت سازنده نگهداری شود.
ترکیب و آماده سازی مواد شیمیایی و همچنین تخلیه پسماندها در فاضلاب باید بر اساس برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS ) و در شرایط ایمن صورت پذیرد.
محل نگهداری کاغذ ،مواد شیمیایی و سایر مواد مصرفی باید از یکدیگر جدا باشد و طبق اصول ایمنی نگهداری گردد.
نگهداری مواد مصرفی در محل استفاده در کنار ماشین ها بیش از نیاز یک نوبت کاری ممنوع است.
مواد شیمیایی مایع و یا خطرناک باید طوری چیده شوند که امکان سقوط آنها وجود نداشته باشد .
نصب دوش و چشم شوی اضطراری به تعداد مناسب در قسمت هایی از چاپخانه که در آن از مواد شیمیایی خطرناک استفاده می شود الزامی است.
کف چاپخانه باید از مواد مناسب، قابل شستشو و دارای شیب مناسب به سمت کف شوی متصل به سیستم فاضلاب باشد.
کف کارگاه، اطراف ماشین ها ،سکوها، پله های دسترسی و جایگاه کار ماشین های چاپ باید همواره خشک، تمیز، دارای سطح هموار و غیر لغزنده باشد.
تعمیر، نگهداری، سرویس، نظافت و تنظیم ماشین ها و تجهیزات باید در زمان توقف کامل و مطمئن آنها انجام پذیرد.
نظافت سیلندر ها ی ماشین چاپ در هنگام کار باید به گونه ای انجام گیرد که از ورود دست و سایر اعضاء بدن به منطقه خطرناک ماشین جلوگیری بعمل آید.
در پایان هر شیفت کار باید محیط کارگاه تمیز گردیده و مواد زائد و پسماندها بصورت مناسب از کارگاه خارج شود.
انجام کلیه امور نصب، راه اندازی، بهره برداری، تجهیز، سرویس، تعمیر و نگهداری ماشین ها و تجهیزات باید توسط افراد ماهر و با رعایت دستورالعمل های شرکت سازنده و الزامات قانونی صورت پذیرد.
محل قرارگیری ماشین ها باید به گونه ای باشد که امکان انجام کلیه عملیات اعم از بازدید، سرویس، تعمیر ، شستشو، تردد و جابجایی بصورت ایمن وجود داشته باشد.
استفاده از انواع علائم هشداردهنده با توجه به نوع عملکرد ماشین ها الزامی است.
ایجاد شرایط مناسب کاری لازم از لحاظ دما، رطوبت، تهویه و نور برای کار در فضای کارگاه های چاپ الزامی است.
در قسمت هایی از فرآیند کار که بو، گاز و بخارات مضر و ناراحت کننده تولید می گردد باید توسط تهویه موضعی موثر به خارج از محیط کار هدایت گردد.
آماده سازی و اختلاط موادی که تولید بخار و گاز مضر می نماید باید در جایی که مجهز به هود و با تهویه مناسب انجام گیرد .
سیستم تهویه عمومی هوای چاپخانه باید از سطوح نزدیک به کف کارگاه صورت گیرد.
پارچه ها و همچنین کاغذهای آغشته به روغن و سایر مواد که احتمال خود اشتعالی داشته و یا سریعالاشتعال هستند باید در ظرف های ایمن جمع آوری و سریعًاً از محل کارگاه خارج گردند.
استفاده از شعله باز، استعمال دخانیات و همچنین وسایل گرمازای غیر ایمن در محیط کارگاه ممنوع است .
وسایل اعلام و اطفای حریق باید متناسب با نوع ماشین، مواد و محتویات قابل اشتعال در قسمت های مختلف کارگاه تعبیه گردد.
منافذ ورودی به کارگاه باید به نحوی حفاظ گذاری شده باشد که از ورود هر گونه شیئی مشتعل مانند ت هسیگار ممانعت به عمل آورد.
در قسمت هایی از چاپ خانه که گرد و غبار، بخارات و گازهای قابل اشتعال و یا انفجار وجود دارد سیستم الکتریکی چاپ خانه باید از نوع ضد انفجاری باشد .
سیستم ارتینگ باید مطابق آیین نامه ایمنی سیستم اتصال به زمین (ارتینگ) تعبیه گردیده و بدنه فلزی کلیه ماشین ها و تجهیزات الکتریکی به آن وصل شود.
وسایل حفاظت فردی متناسب با نوع کار و عوامل زیان آور محیط کار باید توسط کارفرما تهیه و پس از آموزشهای لازم در اختیار کارگران قرار گیرد.
بمنظور پیشگیری از تماس و درگیری کارگران با قسمت های گردنده ماشین آلات استفاده از لباسهای دارای قسمت های آزاد و باز، آویزان کردن زنجیر ،ساعت، کلید و نظایر آن و نیز استفاده از شال گردن و موارد مشابه روی لباس کار ممنوع است و کارگرانی که دارای موهای بلند می باشند باید بوسیله سربند یا وسیله حفاظتی دیگر موهای سر خود را کاملا بپوشانند.
ماشین ها باید دارای پرونده مجزا بوده و دستورالعمل ها، نتایج سرویس ،تجهیز، نگهداری و بازرسیهای فنی و ایمنی در آن ثبت گردد.
عملکرد کلیدها و تجهیزات الکتریکی ماشین ها باید سالم، در معرض دید و مشخص باشد.
استفاده از هوای فشرده برای تمیز کردن ماشین ها، سطوح، البسه واعضاء بدن ممنوع است.
هرگونه رفتار و اعمال غیر ایمن در کارگاه که باعث بر هم خوردن تعادل و هوشیاری شود ممنوع است.
لباس کارگر باید تمیز بوده و عاری از روغن و یا مواد سریع الاشتعال باشد.
مسیرهای خروج اضطراری کارگاه باید کاملا مشخص بوده و هیچگونه ماشین، مواد اولیه، تولیدی و مانعی در مسیر وجود نداشته باشد.
خوردن و آشامیدن در فرایند چاپ ممنوع است.
فصل سوم — مقررات اختصاصی 47 ماده
عامل انجام کار(اپراتور) باید قبل از بکار انداختن ماشین، با علائم هشداری مناسب به دیگران اطلاع رسانی نموده و از عدم حضور افراد در منطقه خطر اطمینان حاصل نماید.
در قسمت هایی از فرایند که از چسب و مواد شیمیایی دارای درجه حرارت بالا استفاده می شود باید شرایطی فراهم گردد که امکان برخورد اعضای بدن با قسمت های داغ میسر نباشد.
محل شستشوی غلطک ها، شابلون ها و دیگر تجهیزات ماشین ها باید در مکانی مستقل و با رعایت کلیه مقررات حفاظتی و بهداشتی صورت گیرد .
غلطک های ماشین چاپ باید دارای دور معکوس باشد .
برداشتن و ریختن مرکب، رنگ و سایر مواد توسط دست، از روی نوردهای در حال کار ممنوع است .
هنگام بستن پلیت در سیستم های غیراتوماتیک باید این عمل به صورت مرحله ای، آهسته و با سرعت مناسب انجام گیرد.
برداشتن نمونه کار در حین کار با ماشین چاپ، باید با استفاده از روشهای ایمن صورت پذیرد به گونه ا ی که نیاز به دخالت کارگر و یا ورود دست به منطقه خطر وجود نداشته باشد.
عبور افراد و جابه جایی بار از زیر رول های چاپی در حال چرخش ،نوار های نقاله، ماشین ها و ابزاری که عمل جابه جایی را انجام می دهند ممنوع است .
تیغه های برشی و همچنین تیغه های تنظیم مرکب و رنگ باید هنگام جابجایی و پس از تعویض و استفاده درون پوشش ایمن قرار گیرد.
تخلیه و نظافت ظرف شستشوی نورد و غلطک ها در زمان روشن بودن ماشین ممنوع است.
قاب های مورد استفاده در چاپ اسکرین و پلیت ها باید فاقد لبه ها و زوائد تیز و برنده باشد.
در روش توری کشی دستی در هنگام ثابت کردن توری به قاب باید ضمن اعمال دقت های لازم با استفاده از روشهای ایمن از برخورد سوزن منگنه با اعضاء بدن جلوگیری نمود.
در توری کشی با ابزار مکانیکی باید با استفاده از روشهای ایمن از ورود دست به منطقه خطر ماشین جلوگیری نمود.
هنگام شستشوی سیلندر و تا زمان خشک شدن آن، سیستم تغذیه ماشین باید به گونه ای عمل نماید که از ادامه کار ماشین جلوگیری گردد.
در زمان شستشوی سیلندر و ماشین و تا پایان مرحله خشک شدن آن استفاده از ابزار و تجهیزاتی که تولید جرقه و یا دمای زیاد نماید، ممنوع است.
نشتی ماشین ها اعم از حلال ها، روغن ها، رنگها و دیگر مواد باید به طریق ایمن سریعا از سیستم خارج گردند.
ماشین چاپ باید دارای سیستم هشدار نشتی باشد تا در صورت نشت حلال قابل اشتعال و یا انفجار، بتواند ماشین را خاموش نماید.
در صورت اختلاف ارتفاع بیش از 75 سانتیمتر بین کف و سکو، وجود جای پای انفرادی ایمن الزامی است.
حرکت معکوس سرعت سیلندرها نباید از 3 متر در دقیقه تجاوز نموده و حداکثر مسافت طی شده در هر بار حرکت نباید از نصف قطر سیلندر بیشتر باشد.
هنگامی که عملکرد یک یا قسمتی از سیستم ایمنی ماشین برای مدت کوتاهی ( حداکثر 20 ثانیه ) متوقف گردد (by pass ) استارت نمودن ماشین ممنوع است.
هنگامی که عملکرد یک یا قسمتی از سیستم ایمنی ماشین برای مدت کوتاهی (حداکثر 20 ثانیه) متوقف گردد (by pass) رعایت موارد زیر الزامی است:
الف ـ کنترل بای پس باید بصورتی باشد که از هر طرف قابل اجراء باشد
ب ـ کلیه سیستم های ایمنی فعال باشد.
ج ـ بوسیله یک چراغ هشداردهنده (زرد رنگ) اطلاع رسانی گردد.
وسایل حمل ونقل و انتقال سیلندر ها، تیغه های برشی، مواد و تجهیزات باید دارای قفل بوده تا از حرکت ناخواسته جلوگیری نماید.
ماشین برش باید قبل از هر نوبت کاری، پس از هر بار تعمیر، سرویس و تعویض تیغه برشی توسط فرد صلاحیت دار کنترل و بازرسی گردد.
به منظور پیشگیری از پرتاب قطعات تیغه های برشی در اثر شکستگی باید از حفاظ های ایمن استفاده گردد.
بازدید، تنظیم، تعویض، سرویس و نگهداری تیغه های برشی باید توسط افراد صلاحیت دار انجام شود.
بالابرهای تغذیه و تحویل محصول ماشین ها باید به سیستمی مجهز باشند تا مانع از سقوط آنها گردیده و همچنین از ورود اعضاء بدن به قسمت های خطرناک جلوگیری نماید.
نوار انتقال در فرایند چاپ باید دارای شرایطی باشد که امکان برخورد افراد با آنها وجود نداشته باشد.
نوارها وتجهیزات انتقال نیرو باید به گونه ای حفاظ گذاری شوند تا در صورت پاره شدن از بروز حوادث جلوگیری نماید.
هنگام تعویض سیلندرها، تیغه های برشی و دیگر تجهیزات ماشین ها باید با استفاده از وسایل ایمن از لغزش و سقوط آنها جلوگیری نمود.
به منظور جلوگیری از تولید گاز ازن درجه حرارت لامپ های uv باید کنترل شود.
قسمت های داغ و خطرناک ماشین ها بایدتوسط علائم هشدار دهنده مشخص گردند.
ماشین هایی که عمل پرس کتاب، فشرده سازی ضایعات چاپ و بسته بندی را انجام می دهند باید مجهز به حفاظ های ایمن گردیده تا از ورود اعضاء بدن به منطقه خطر جلوگیری نمایند.
ماشین برش (گیوتین) باید دارای کلید دو شستی، حسگرهای نوری و حفاظ برای قسمتهای خطرناک باشد.
در روش تغذیه دستی ماشین برش باید دارای مکانیزمی باشد که عمل برش فقط در یک نوبت انجام گیرد و حرکت برشی بعدی تیغه منوط به فرمان مجدد باشد.
کارفرما مکلف است نسبت به طراحی فضای کار، استفاده از مواد، ابزارآلات ،تجهیزات و ماشین آلات که به نحو مناسب در دسترس کارگران قرار می گیرد مطابق اصول مهندسی فاکتور های انسانی (ارگونومیک) اقدام نماید.
در ماشین های خشک کن که از سیستم اگزوز به عنوان تهویه ایمنی استفاده شود باید شرایطی فراهم گردد تا هرگونه خطا در سیستم اگزوز منجر به توقف اتوماتیک تغذیه و عملکرد ماشین شود.
کلید ها یی که باعث حرکت سیلندر به مقدار محدود می شود (حرکت اینچی) باید دارای مکانیزمی باشد که کاربر نتواند از آن بصورت ممتد استفاده نماید.
کلیدهای حرکت اینچی باید در مکانی نصب شود که کاربر بتواند تمام نقاط خطرناک را مشاهده نماید.
سنسورهای (حسگر) ماشین ها باید به نحوی باشد که امکان صدمه و از کار انداختن آنها ممکن نباشد.
در صورت به وجود آمدن نقص در خشک کن های بزرگ مانند پارچه و کاشی، تا زمان کاهش دمای خشک کن به دمای پایین و ایمن، باز کردن در و ورود به داخل آن ممنوع است.
در قسمـت هایی از فرایند چاپ که از اشـعه استفاده می شود رعـایت دستورالعمل های شرکت سازنده ماشین، آیین نامه های مرتبط و همچنین نصب وسایل اعلام خطر و علائم هشداردهنده الزامی است.
تجهیزاتی که با اشعه کار می کند باید دارای حفاظ ایمن باشد تا در صورت بازشدن در آنها سیستم متوقف گردد.
قسمتهای از ماشین یا تجهیزات که امکان برخورد سر یا اعضاء دیگر بدن با آنها وجود دارد باید بوسیله مطمئن (پد گذاری) حفاظت گردد.
بازوهای متحرک قسمتهای گیرنده کاغذ (گریپرهای کاغذ) باید دارای حفاظ موثر و ایمن باشد.
کارگران شاغل در صنایع چاپ باید بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-92-a_raw080610253419">ماده 92 قانون کار</a> جمهوری اسلامی ایران مورد معاینات پزشکی قرار گرفته، نتایج در پرونده پزشکی آنان ثبت و نگهداری گردد.
با عنایت به <a class="artref" href="/ماده/ماده-88-a_raw080610253415">ماده 88 قانون کار</a> جمهوری اسلامی ایران، اشخاص حقیقی یا حقوقی که به ساخت یا ورود و عرضه ماشین می پردازند مکلف به رعایت موارد ایمنی و حفاظتی مناسب می باشند.
مسئولیت رعایت مقررات این آیین نامه برعهده کارفرما بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه ناشی از کار به دلیل عدم توجه وی به الزامات قانونی، مطابق مواد 175 و 176 قانون کار عمل شده و نامبرده مکلف به جبران خسارات وارده به زیان دیدگان می باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
