🔒قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی (احکام مرتبط با نشریات)

اصطلاحات به کار رفته در این قانون، دارای معانی مشروح زیر می باشند:

تقاضای صدور مجوز اولیه تأسیس حزب توسط هیأت مؤسس، باید به کمیسیون احزاب ارائه شود. کمیسیون احزاب موظف است ظرف مدت سه ماه از زمان دریافت تقاضای رسمی با رعایت مواد این قانون مجوز اولیه تأسیس را ثبت و صادر نماید.

مجوز اولیه تأسیس حزب جهت راه اندازی آن و تحصیل شرایط برای صدور پروانه فعالیت مطابق ماده (6) این قانون و برگزاری مجمع عمومی مؤسس جهت تصویب مرامنامه و اساسنامه بوده و اعتبار دیگری ندارد.

متقاضیان تاسیس حزب و عضویت در آن باید دارای شرایط زیر باشند:

اشخاص زیر از حق تاسیس حزب یا عضویت در آن محرومند:

پروانه فعالیت نهائی برای احزاب ملی یا استانی در صورتی صادر می گردد که حائز شرایط زیر باشند:

کمیسیون احزاب موظف است پس از بررسی شرایط موضوع ماده (6) حداکثر ظرف مدت پنج ماه از تاریخ ارائه درخواست در مورد صدور یا عدم صدور پروانه اعلام نظر کند. پروانه فعالیت احزاب ملی یا استانی ظرف مدت یک ماه از زمان اعلام احراز شرایط، به امضای وزیر کشور صادر می شود.

در صورتی که دو یا تعداد بیشتری از احزاب ملی یا استانی قصد ادغام با یکدیگر را داشته باشند، باید موضوع را به کمیسیون احزاب موضوع ماده (10) این قانون اعلام و مرامنامه و اسا سنامه و مدارک مورد نیاز در این قانون را جهت بررسی به کمیسیون ارائه دهند. کمیسیون موظف است پس از بررسی های لازم بدون رعایت نوبت جهت صدور پروانه حزب اقدام نماید. در این صورت حزب جدید جهت فعالیت نیازی به صدور مجوز اولیه تأسیس ندارد.

کلیه احزاب موظفند تغییرات مربوط به مرامنامه، اساسنامه، شورای مرکزی، دبیرکل و بازرسان و صورتجلسات برگزاری کنگره های خود را به کمیسیون احزاب اعلام نمایند.

به منظور صدور پروانه جهت تشکیل حزب و نظارت بر فعالیت احزاب و انجمن های اقلیت های دینی و انجام وظایف تصریح شده در این قانون، کمیسیون احزاب به شرح زیر در وزارت کشور تشکیل می شود:

وظایف و اختیارات کمیسیون احزاب مطابق مفاد این قانون به شرح زیر است:

مرجع رسیدگی به شکایات احزاب از تصمیمات و اقدامات کمیسیون احزاب، دیوان عدالت اداری است.

احزاب دارای پروانه فعالیت در چهارچوب قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران و برابر مفاد این قانون از حقوق و امتیازات زیر برخوردارند:

منابع مالی احزاب باید از طریق قانونی تأمین و هزینه شود. کلیه درآمدها و منابع آن و مصارف و هزینه های حزب باید در دفاتر قانونی ثبت شود.

عدم ثبت درآمدها و منابع تأمین آن و مصارف و هزینه ها، همچنین عدم ارائه دفاتر مالی به کمیسیون احزاب و عدم مطابقت درآمدها و هزینه ها با قوانین و مقررات کشور حسب مورد و به تناسب، موجب اعمال مفاد بندهای ماده (19) این قانون می شود.

منابع درآمدی احزاب عبارتند از: 1- حق عضویت اعضاء 2- کمکها و هدایای نقدی و غیرنقدی اشخاص حقیقی وحقوقی ایرانی 3- وجوه حاصل از فعالیت های قانونی انجام شده در چهارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه 4- کمکها و یارانه های دولتی

اختصاص اعتبارات کمک به احزاب موضوع ماده (16) این قانون بر اساس دستورالعمل مصوب کمیسیون احزاب بوده و نظارت بر حسن انجام آن نیز بر عهده کمیسیون فوق می باشد.

احزاب و جبهه ها و ائتلاف های موضوع این قانون در انجام فعالیت های خود در چهارچوب قوانین و مقررات آزادند و در صورت ارتکاب اعمال زیر پس از تشخیص توسط مراجع ذی صلاح، حسب مورد علاوه بر مجازات های قانونی، طبق ماده (19) این قانون با آنها برخورد می شود:

احزاب سیاسی که دارای پروانه فعالیت نهائی هستند در صورتی که مرتکب تخلفات مذکور در ماده (18) شوند، کمیسیون احزاب متناسب با موارد تخلف یک یا چند مورد از موارد زیر را اعمال می کند:

فعالیت احزاب در موارد زیر خاتمه می یابد: 1- انحلال طبق اساسنامه و اعلام به وزارت کشور 2- حکم دادگاه صالح مبنی بر انحلال 3- توقیف پروانه فعالیت احزاب از سوی کمیسیون احزاب در موارد زیر و معرفی آنها به دادگاه ذی صلاح جهت انحلال: الف- عدم انجام اصلاحات مورد نظر کمیسیون مطابق تبصره (3) ماده (9) ب- عدم اجرای اساسنامه حزب برای تشکیل ارکان حزب در طول مدت دو سال متوالی

پس از انحلال حزب، هر نوع فعالیت با عنوان حزب مذکور ممنوع است و مرتکب به مجازات شش ماه تا یک سال حبس محکوم می شود.

احزاب دارای مجوز فعالیت موظفند ظرف مدت یک سال از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون وضعیت خود را با شرایط مندرج در این قانون تطبیق دهند و گزارش آن را به کمیسیون احزاب ارسال کنند. در صورت تأیید اقدامات حزب از سوی کمیسیون احزاب، پروانه فعالیت حزب تمدید می شود.

از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون، قانون فعالیت احزاب، جمعیت ها و انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یا اقلیت های دینی شناخته شده مصوب 7 /6 /1360 نسخ می شود.