🔒نظامنامه دفاتر ازدواج و طلاق مصوب 1401/02/10
این قانون دربارهٔ چیست؟ این نظامنامه درباره دفترخانههای ازدواج و طلاق و چگونگی پذیرش سردفتر است. دفترخانه، واحدی وابسته به قوه قضائیه برای تنظیم و ثبت اسناد رسمی ازدواج و طلاق و انجام وظایف واگذارشده است.
مخاطب: سازمان ثبت، متقاضیان سردفتری و دفترخانههای ازدواج و طلاق مشمول آن هستند.
- دفترخانه برای تنظیم و ثبت اسناد رسمی ازدواج و طلاق تشکیل میشود.
- پذیرش سردفتر برای مناطقی پیشبینی شده که به دلیل نیاز محلی، میزان کار یا تعداد مراجعان به دفترخانه نیاز دارند.
- پذیرش پس از تأیید رئیس قوه قضائیه و اعلام عمومی انجام میشود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
★
فصل اول : کلیات مبحث اول : اختصارات و تعاریف 2 ماده
معانی اصطلاحات و اختصارات نظامنامه به شرح زیر می باشند:
دفترخانه واحدی وابسته به قوه قضاییه است که برای تنظیم و ثبت اسناد رسمی ازدواج و طلاق و دیگر وظایفی که به موجب قوانین و مقررات به آن واگذار شده تشکیل میشود.
فصل اول : کلیات مبحث دوم : پذیرش سردفتر 2 ماده
سازمان مکلف است پس از تایید رییس قوه قضاییه جهت رفع نیاز مناطقی که به موجب مقتضیات محلی، میزان کار و تعداد مراجعان نیاز به تاسیس دفتر ازدواج و طلاق دارند پس از اعلام عمومی، به نحو مقتضی به شرح ذیل نسبت به پذیرش سردفتر اقدام نماید:
اشخاص زیر را نمی توان به سردفتری ثبت ازدواج و طلاق انتخاب کرد:
فصل اول : کلیات مبحث سوم ـ تأسیس دفترخانه 4 ماده
سردفتر مکلف است حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ حکم انتصاب سردفتری، نسبت به تأسیس دفترخانه و شروع به کار در محدوده محلی که در ابلاغ تعیین شده است اقدام نماید و در صورت عدم انجام تکلیف، ابلاغ مذکور لغو میگردد. مدت مذکور توسط رییس سازمان تا سه ماه دیگر قابل تمدید است.
محل دفترخانه باید به گونه ای باشد که دسترسی و حضور افراد توان خواه و سالمند به سهولت صورت گیرد، در مجتمع هایی که فاقد بالابر است، دفترخانه هایی که در غیر طبقه همکف مستقر است، سردفتر مکلف به رعایت تمهیدات لازم جهت تسهیل امور می باشد. سازمان مکلف است دفتر ویژه ثبت ازدواج و طلاق افراد دارای معلولیت که مناسب سازی شده است را اطلاع رسانی نماید.
نصب تابلوی مشخصات سردفتر و کارکنان در دفترخانه الزامی است.
تابلو و مهر دفترخانه باید مطابق نمونه مصوب سازمان باشد و قید عبارات تبلیغی، القاب یا عناوین دیگر در تابلو، مهر، سربرگ ممنوع است.
فصل دوم : انتخاب سردفتران 6 ماده
متقاضیان سردفتری باید دارای شرایط زیر باشند:
انتخاب سردفتران اقلیتهای دینی موضوع اصل سیزده قانون اساسی با رعایت ماده (4) این نظامنامه و پس از معرفی و گواهی مراکز رسمی دینی مربوط خواهد بود.
از داوطلبان واجد شرایط، امتحان کتبی به عمل خواهد آمد.زمان و مکان برگزاری از طریق پایگاه اطلاع رسانی سازمان اعلام میگردد.
صدور ابلاغ سردفتری منوط به گذراندن سه ماه کارآموزی در یکی از دفاتر ازدواج و طلاق می باشد.
سردفتران قبل از اشتغال به سردفتری به شرح زیر سوگند یاد نموده و ذیل سوگندنامه را امضا می کنند: «اینجانب به عنوان سردفتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق در محضر قرآن کریم به خداوند قادر متعال سوگند یاد میکنم که وظایف محوله را مطابق احکام شرع مقدس اسلام، قوانین، مقررات و نظامات کشور جمهوری اسلامی ایران انجام دهم و در کمال امانتداری، بیطرفی، رعایت اخلاق حرفه ای، حفظ حقوق مراجعان و احترام به آنان اقدام نموده و نهایت تلاش خود را به کار برم و شرافت خود را وثیقه این سوگند قرار می دهم».
مراسم سوگند با حضور رییس یا معاون امور اسناد سازمان یا مدیرکل امور اسناد و سردفتران و رییس کانون مرکز و در مراکز استانها با حضور مدیرکل ثبت و رییس کانون استان برگزار میشود و متن سوگندنامه به امضای سردفتر و حسب مورد صورتجلسه مراسم به امضای مدیرکل امور اسناد و سردفتران یا مدیرکل ثبت استان مربوط میرسد و در پرونده سردفتر ضبط میشود.
فصل سوم : صلاحیت و وظایف دفاتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق 22 ماده
صلاحیت دفاتر رسمی ازدواج و طلاق به صورت یکسان و به شرح زیر می باشد:
از تاریخ تصویب این نظامنامه دفترخانه ازدواج و طلاق قابل تفکیک نبوده و یک واحد تلقی و برای هر دفترخانه یک شماره اختصاصی تعلق میگیرد.
شرایط و ضوابط و نحوه انتخاب اعضای هیأت مدیره کانون و چگونگی فعالیت آن مطابق اساسنامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه برابر مقررات تهیه و پس از تایید رییس سازمان به ثبت میرسد.
ارائه کلیه خدمات در دفترخانه باید به صورت الکترونیکی انجام پذیرد.
سردفتر موظف است قبل از شروع به کار، نمونه امضای خود را در حضور رییس ثبت محل و در دو فرم مخصوص درج و ارائه نماید.یکی از فرمها در اداره ثبت استان و دیگری در اداره کل امور اسناد سازمان بایگانی یا اسکن خواهد شد. سردفتر مکلف است کلیه خدمات را مطابق نمونه ارائه شده امضاء نماید.
درج شماره ملی، کد پستی، آدرس محل اقامت و حتی الامکان شماره تلفن همراه یا آدرس پست الکترونیکی اصحاب سند در کلیه اسناد الزامی است. هرگونه ابلاغ به اصحاب سند به صورت الکترونیکی از طریق سامانه ابلاغ قوه قضاییه انجام می شود. ملاک احراز هویت افراد شناسنامه و کارت ملی و برای اتباع بیگانه اصل گذرنامه یا کارت آمایش می باشد.
ظرف مدت سه ماه پس از تاریخ تصویب این نظامنامه ارائه هرگونه خدمت در دفاتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق به صورت الکترونیکی بوده و مستلزم ثبت نام متقاضی در سامانه ثبت نام الکترونیکی (ثنا) و اخذ تصدیق الکترونیکی است.
نحوه ثبت وقایع ازدواج، طلاق و امور مربوط در دفتر الکترونیک و نظارت بر آن مطابق شیوه نامه بهره برداری از دفتر الکترونیک ثبت وقایع ازدواج و طلاق مصوب سازمان می باشد.
سردفتر مکلف است در محل دفترخانه و همزمان با اخذ امضای هریک از اصحاب سند در نسخه پشتیبان از طریق سامانه نسبت به اخذ اثرانگشت آنها در دفتر الکترونیک اقدام و سپس با امضای الکترونیک و اثرانگشت خود ثبت را تأیید نموده و نسخه نهایی سند را چاپ و پس از امضاء به مهر دفترخانه ممهور با اخذ رسید تحویل ذینفع نماید.
درج تاریخ کامل شمسی بر روی کلیه اسناد و قبوض و مکاتبات الزامی است.
در صورت تقاضای رونوشت مصدق اسناد ثبت شده سردفتر مکلف است صرفا به صاحبان اسناد یا قائم مقام قانونی آنها تسلیم نماید و چنانچه درخواست رونوشت مربوط به اسناد ناقص باشد با قید و تصریح به نقص سند بلامانع است.
ـ تعرفه حق التحریر دفاتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق هر سال یک بار بازنگری و به تایید رییس قوه قضاییه رسیده و یا پس از تفویض اختیار از طرف ریاست قوه قضائیه به تصویب رییس سازمان می رسد.
سردفتر موظف است بر اساس احکام شرع مقدس و قوانین و مقررات نسبت به انجام وظیفه اقدام نماید.در صورتیکه تقاضا یا توافق زوجین مخالف با شرع و قوانین و مقررات موضوعه و نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشد ضمن امتناع از ثبت باید علت آن را کتباً به متقاضی اعلام نماید.
سردفتر ازدواج و طلاق صرفاً مجاز به ثبت وقایع ازدواج و طلاق افراد هم دین خود میباشند.
ثبت وقایع ازدواج و طلاق اهل سنت در دفاتر شیعه و بالعکس در صورت اجرای صیغه شرعی مطابق احکام مخصوص به مذهب زوجین بلامانع می باشد. در صورت اختلاف مذهب زوجین مذهب زوج ملاک عمل خواهد بود.
ثبت وقایع ازدواج و طلاق زوجین که هر دو یا یکی از آنها تبعه بیگانه باشند با رعایت <a class="artref" href="/ماده/ماده-1060-a_0815110236716">ماده 1060 قانون مدنی</a> حسب مورد منوط به اخذ مجوز از استانداری یا نیروی انتظامی می باشد.
ثبت ازدواج و طلاق ایرانیان مقیم خارج از کشور در سفارت یا کنسولگری یا دفاتر نمایندگی با رعایت تبصره ماده (15) قانون حمایت خانواده مصوب 1391 دارای همان آثاری است که ثبت آنها در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق داخل کشور دارد. طلاق هایی که در خارج از کشور انجام ولی به ثبت نرسیده است، ثبت آن در دفترخانه منوط به تنفیذ احکام صادره در دادگاه خانواده می باشد.
در صورتیکه ثبت ازدواج و طلاق توسط وکیل انجام شود، وکالتنامه وکیل باید در یکی از دفاتر اسناد رسمی، سفارت ایران، کنسولگری یا نمایندگی تنظیم و دارای اختیارات لازم باشد.
ثبت ازدواج افراد بی سواد، ناشنوا، نابینا و افرادی که قدرت تکلم ندارند منوط به معرفی و حضور یک نفر معتمد که شرایط ازدواج را به ایشان تفهیم نماید، می باشد.
سردفتران در ساعات اداری مکلف به حضور در دفترخانه و انجام وظیفه میباشند.
کفیل دفترخانه ای که به علت فوت سردفتر، انفصال دائم یا غیبت غیرموجه تعطیل شده حق تنظیم و ثبت سند جدید در دفتر مذکور را ندارد و تکمیل اسناد ناقص دفترخانه منوط به کسب اجازه از ثبت محل است.در سایر موارد کفیل حق تنظیم سند را دارد.
شرایط مرخصی سردفتران مطابق مبحث دوم از فصل چهارم آیین نامه و شرایط انتقال سردفتران با رعایت ماده دوازده آیین نامه خواهد بود.
فصل چهارم : تخلفات سردفتران و تعقیب انتظامی آنها 5 ماده
نحوه رسیدگی به تخلفات و تعقیب انتظامی دفاتر ازدواج و طلاق مطابق فصل چهارم قانون و فصل پنجم آیین نامه می باشد.
سردفتر مسئول کلیه امور دفترخانه می باشد و در صورت تخلف در دفترخانه در مقابل اشخاص ذینفع مسئول خواهد بود و هرگاه در نتیجه اقدامات ضرری متوجه اشخاص شود علاوه بر مجازات های مقرر، باید از عهده خسارت وارده برآید. دعاوی مربوط به خسارات ناشی از تخلفات سردفتران تابع قوانین و مقررات عمومی خواهد بود.
رسیدگی به پرونده سردفتر در دادگاه بدوی و تجدیدنظر انتظامی با حضور یکی از سردفتران ازدواج و طلاق که از طرف کانون معرفی و توسط رییس سازمان تعیین میشود به جای سردفتر اسناد رسمی انجام میشود.
در مواردی که سردفتر به انفصال دائم یا سلب صلاحیت محکوم و یا مستعفی میشود باید بلافاصله کلیه دفاتر و اسناد و اوراق بهادار مربوط به دفترخانه که به هر عنوان به او سپرده شده طبق دستور ثبت محل به سردفتر کفیل تحویل و تابلوهای دفترخانه را جمع آوری نماید.در صورت امتناع، مطابق قوانین و مقررات رسیدگی میشود. در صورت فوت سردفتر ورثه وی مطابق دستور ثبت محل اقدام میکنند.
از تاریخ تصویب این نظام نامه؛ نظام نامه های مواد (2) و (14) قانون ازدواج مصوب 1310، آیین نامه رسیدگی به تخلفات دفاتر ازدواج مصوب 1316، آیین نامه ماده اول قانون ازدواج مصوب 1312، مقررات متحدالشکل بودن ثبت ازدواج و طلاق مصوب 1311، آیین نامه نحوه اجرای احکام و تصمیمات دادگاه خانواده مصوب 1354، نظام نامه انتخاب سران دفاتر ازدواج و طلاق مصوب 1378 و تمام نظامنامه ها و بخشنامه های مغایر نسخ می شود.
موارد مرتبط 2
مقرراتِ مرتبط 1
-
آییننامه
ارجاع
به این صفحه
آییننامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب 1400/01/10
متن در بانک نیست
نظامنامه دفاتر ازدواج و طلاق
دکترین 1
-
مقاله
ابطال
از این صفحه
مصوب ۱۳۳۹/۲/۲۱
رای شماره 2654280 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع عدم ابطال بخشنامه شماره 1402/47866 مورخ 1402/3/20 معاون امور اسناد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (که مقررداشته با توجه به مغ
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
