قراردادهای مالی، بانکی، تأمین مالی، ارزی، بیمه و بازار سرمایه
قرارداد استقراض سهام
انتقال موقت مالکیت سهام به استقراضکننده در ازای ارائه وثیقه و پرداخت کارمزد، معمولاً با هدف فروش استقراضی [Short Selling]
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی
۱-۱. استقراضدهنده: شخصی [حقیقی/حقوقی] به نام [نام استقراضدهنده] به شماره ملی/ثبت [شماره شناسایی]، به نمایندگی [نام نماینده]، که از این پس در این قرارداد «استقراضدهنده» نامیده میشود.
۱-۲. استقراضکننده: شخصی [حقیقی/حقوقی] به نام [نام استقراضکننده] به شماره ملی/ثبت [شماره شناسایی]، به نمایندگی [نام نماینده]، که از این پس در این قرارداد «استقراضکننده» نامیده میشود.
۱-۳. کارگزار (در صورت وجود): شرکت کارگزاری [نام کارگزار] به شماره ثبت [شماره ثبت] و شناسه ملی [شناسه ملی]، به عنوان واسطه مالی و اجرایی معاملات موضوع این قرارداد.
۱-۴. اقامتگاه قانونی و نشانی جهت ابلاغ: اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در صدر این قرارداد درج شده است و کلیه مکاتبات و اوراق قضایی به همین نشانی ارسال میگردد. تغییر نشانی هر یک از طرفین باید کتباً ظرف مدت [تعداد] روز به طرف دیگر و کارگزار اعلام شود، در غیر این صورت ابلاغهای قانونی به نشانی پیشین کاملاً معتبر و نافذ خواهد بود. تبصره: ارسال ابلاغیه از طریق پست سفارشی، نمابر یا پست الکترونیکی اعلامشده به منزله ابلاغ قطعی تلقی میگردد.
ماده ۲ – تعاریف
۲-۱. سهام استقراضی: عبارت است از تعداد [تعداد سهام] سهم از شرکت [نام شرکت سهامی] که مالکیت موقت آن طبق شرایط این قرارداد از استقراضدهنده به استقراضکننده منتقل میگردد.
۲-۲. وثیقه: داراییهای نقد یا اوراق بهادار موضوع ماده ۶ این قرارداد که جهت تضمین بازگرداندن سهام استقراضی توسط استقراضکننده تودیع میگردد.
۲-۳. کارمزد استقراض: مبلغی که استقراضکننده در ازای انتقال موقت سهام و به عنوان حقالعمل استقراض به استقراضدهنده پرداخت مینماید.
۲-۴. ارزش روز سهام: آخرین قیمت پایانی سهام مورد نظر در بورس اوراق بهادار [نام بورس] در هر روز معاملاتی میباشد.
۲-۵. رویداد شرکتی: هرگونه تصمیم مجمع عمومی شرکت ناشر سهام از جمله افزایش سرمایه، تقسیم سود، سود سهام جایزه و حق تقدم خرید سهام.
۲-۶. سایر اصطلاحات تخصصی: سایر اصطلاحات این قرارداد تابع قوانین بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران [نام قانون] و دستورالعملهای مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار است.
ماده ۳ – موضوع قرارداد
۳-۱. انتقال مالکیت موقت سهام: موضوع این قرارداد عبارت است از انتقال موقت مالکیت تعداد [تعداد سهام] سهم از سهام شرکت [نام شرکت] متعلق به استقراضدهنده به استقراضکننده، در قبال تودیع وثیقه و تعهد قطعی به بازگرداندن معادل همان تعداد سهام (یا سهام جایگزین ناشی از رویدادهای شرکتی) در سررسید یا مطابق درخواست فسخ.
۳-۲. هدف از استقراض (در صورت لزوم): این استقراض با هدف انجام معاملات استقراضی [Short Selling]، پوشش ریسک یا سایر اهداف مجاز معاملاتی در چارچوب مقررات بازار سرمایه انجام میگیرد و استقراضکننده حق استفاده دیگری خارج از چهارچوب مذکور را ندارد. تبصره: استقراضکننده مجاز است سهام موضوع قرارداد را در بازار رسمی به فروش برساند مشروط بر اینکه تعهدات باز خرید و تسویه را در سررسید رعایت نماید.
ماده ۴ – مدت قرارداد
۴-۱. تاریخ شروع و پایان: مدت این قرارداد از تاریخ [تاریخ شروع] آغاز شده و در تاریخ [تاریخ پایان] به اتمام میرسد؛ تمدید آن منوط به توافق کتبی طرفین و موافقت کارگزار خواهد بود.
۴-۲. شرایط تمدید (هرگونه تمدید): هرگونه درخواست تمدید مدت قرارداد باید حداقل [تعداد روز] روز پیش از تاریخ سررسید به صورت کتبی به طرف مقابل اعلام شده و پس از تعدیل احتمالی کارمزد و وثایق، به امضای مجدد طرفین برسد. تبصره: در صورت عدم توافق بر تمدید، استقراضکننده مکلف است در تاریخ سررسید نسبت به تسویه حساب نهایی و استرداد سهام اقدام نماید.
ماده ۵ – کارمزد و نحوه پرداخت
۵-۱. نرخ کارمزد: نرخ کارمزد استقراض معادل [درصد] درصد سالانه از ارزش روز سهام استقراضی تعیین میگردد که بر اساس فرمول توافقی محاسبه میشود.
۵-۲. نحوه محاسبه: کارمزد قرارداد به صورت روزشمار و بر مبنای ارزش روز سهام در ابتدای هر دوره معاملاتی و تعداد روزهای استقراض محاسبه میگردد.
۵-۳. دوره و مهلت پرداخت: استقراضکننده متعهد است کارمزد متعلقه را در پایان هر [ماه/دوره مشخص] و حداکثر ظرف مدت [تعداد] روز پس از صدور صورتحساب توسط کارگزار به حساب استقراضدهنده واریز نماید.
۵-۴. وجه التزام تأخیر در پرداخت کارمزد: در صورت تأخیر استقراضکننده در پرداخت کارمزد در سررسید مقرر، نامبرده ملزم به پرداخت وجه التزامی معادل [درصد] درصد به ازای هر روز تأخیر نسبت به مبلغ معوقه خواهد بود که از محل وثایق یا حسابهای وی قابل برداشت است.
توضیحِ فیلدها:
• متن: متنِ کاملِ همان مواد، هر ماده در خطِ جدا
ماده ۶ – وثایق و تضمینها
۶-۱. استقراضکننده موظف است در زمان انعقاد قرارداد، وثیقهای معادل [ ] درصد از ارزش روز سهام مورد استقراض را به صورت [وجه نقد/سپرده بانکی/اوراق بهادار] نزد استقراضدهنده یا نهاد واسط مورد توافق تودیع نماید. ۶-۲. وثیقه تودیعشده باید در حسابی جداگانه و تحت نظارت [نام نهاد ناظر یا کارگزار] نگهداری شود و استقراضدهنده حق استفاده از آن را جز در موارد تصریحشده در این قرارداد ندارد. ۶-۳. نسبت پوشش وثیقه نباید در هیچ زمانی از [ ] درصد کمتر شود؛ در صورت کاهش ارزش وثیقه به کمتر از این حد، استقراضکننده مکلف است ظرف مدت [ ] ساعت کاری نسبت به تکمیل وثیقه (Margin Call) اقدام نماید. ۶-۴. در صورت عدم تکمیل وثیقه توسط استقراضکننده در مهلت مقرر، استقراضدهنده مجاز است بدون نیاز به حکم قضایی، نسبت به فروش وثیقه به میزان بدهی و کارمزد معوقه اقدام نماید. ۶-۵. پس از تسویه کامل تعهدات و بازگرداندن سهام موضوع قرارداد، استقراضدهنده موظف است ظرف مدت [ ] روز کاری، وثیقه تودیعشده را به استقراضکننده مسترد نماید. تبصره: هزینههای مربوط به نگهداری و آزادسازی وثیقه بر عهده [طرفین/استقراضکننده] است.
ماده ۷ – تعهدات استقراضدهنده
۷-۱. استقراضدهنده متعهد است در تاریخ [ ]، مالکیت سهام موضوع قرارداد را از طریق سامانه معاملاتی بورس به حساب استقراضکننده منتقل نماید. ۷-۲. استقراضدهنده تضمین مینماید که سهام مورد انتقال، فاقد هرگونه توقیف، رهن، بازداشت یا ادعای اشخاص ثالث بوده و هیچگونه حق عینی یا دینی برای غیر بر آن ایجاد نشده است. ۷-۳. استقراضدهنده مکلف است در صورت ایفای تعهدات توسط استقراضکننده، همکاری لازم را جهت آزادسازی و استرداد وثایق در موعد مقرر به عمل آورد. ۷-۴. استقراضدهنده موظف است تمامی اطلاعات لازم جهت انتقال سهام را در اختیار استقراضکننده قرار دهد. ۷-۵. در صورت بروز هرگونه نقص در انتقال مالکیت که ناشی از قصور استقراضدهنده باشد، وی مسئول جبران خسارات وارده به استقراضکننده خواهد بود.
ماده ۸ – تعهدات استقراضکننده
۸-۱. استقراضکننده متعهد است کارمزد توافقشده را در سررسیدهای مقرر به حساب استقراضدهنده واریز نماید. ۸-۲. استقراضکننده موظف است وثیقه کافی را مطابق با ماده ۶ این قرارداد در تمام مدت اعتبار قرارداد حفظ و نگهداری نماید. ۸-۳. استقراضکننده مکلف است در پایان مدت قرارداد یا در صورت فسخ آن، سهام مشابه (از نظر نوع و تعداد) را به حساب استقراضدهنده بازگرداند. ۸-۴. استقراضکننده مسئول جبران کلیه منافع اقتصادی ناشی از سهام (از جمله سود نقدی، حق تقدم و سهام جایزه) در طول دوره استقراض به نفع استقراضدهنده است. ۸-۵. استقراضکننده حق ندارد سهام استقراضی را در طول مدت قرارداد به رهن یا توثیق اشخاص ثالث درآورد یا به هر نحو دیگری حقوق مالکانه استقراضدهنده را مخدوش نماید. تبصره: مسئولیت هرگونه کاهش ارزش سهام در طول دوره استقراض بر عهده استقراضکننده است.
ماده ۹ – رویدادهای شرکتی
۹-۱. در صورتی که در طول مدت قرارداد، سود نقدی (DPS) به سهام تعلق گیرد، استقراضکننده موظف است معادل مبلغ سود را ظرف [ ] روز پس از دریافت توسط وی، به استقراضدهنده پرداخت نماید. ۹-۲. در صورت اعلام افزایش سرمایه یا تخصیص حق تقدم، استقراضکننده مکلف است یا حق تقدم را به نفع استقراضدهنده اعمال نماید و یا معادل ارزش آن را به استقراضدهنده تأدیه کند. ۹-۳. سهام جایزه تعلقگرفته به سهام استقراضی، متعلق به استقراضدهنده بوده و استقراضکننده موظف است عین سهام جایزه را در زمان تسویه به استقراضدهنده بازگرداند. ۹-۴. هرگونه تصمیم مجامع عمومی شرکت ناشر سهام که بر حقوق مالکانه تأثیرگذار باشد، باید بلافاصله توسط استقراضکننده به اطلاع استقراضدهنده برسد. ۹-۵. در صورت بروز ابهام در نحوه تخصیص منافع ناشی از رویدادهای شرکتی، ملاک عمل عرف بازار سرمایه و مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار خواهد بود.
ماده ۱۰ – فسخ و خاتمه قرارداد
۱۰-۱. هر یک از طرفین میتوانند در صورت نقض اساسی تعهدات توسط طرف مقابل، از جمله عدم پرداخت کارمزد، عدم تکمیل وثیقه یا ورشکستگی، با ارسال اخطار کتبی [ ] روزه، قرارداد را فسخ نمایند. ۱۰-۲. اعلام فسخ باید از طریق [ارسال اظهارنامه رسمی/نامه سفارشی] به نشانی مندرج در قرارداد ابلاغ گردد. ۱۰-۳. در صورت فسخ قرارداد، استقراضکننده مکلف است ظرف مدت [ ] روز کاری، سهام استقراضی را بازگردانده و تمامی مطالبات استقراضدهنده را تسویه نماید. ۱۰-۴. قرارداد با انقضای مدت مقرر و انجام کامل تعهدات طرفین (بازگرداندن سهام و تسویه کارمزد) به صورت خودکار خاتمه مییابد. ۱۰-۵. فسخ قرارداد مانع از مطالبه خسارات ناشی از نقض تعهدات تا زمان فسخ نخواهد بود. تبصره: در صورت فسخ، استقراضدهنده مجاز است از محل وثایق، مطالبات خود را استیفا نماید.
ماده ۱۱ – وجه التزام و جبران خسارت
۱۱-۱. در صورتی که استقراضکننده در سررسید مقرر یا در صورت مطالبه استقراضدهنده، از بازگرداندن عین سهام موضوع قرارداد استنکاف ورزد، ملزم است علاوه بر رد عین سهام، به ازای هر روز تأخیر، مبلغی معادل [ ] درصد از ارزش روز سهام در زمان سررسید را به عنوان وجه التزام قراردادی به استقراضدهنده پرداخت نماید. پرداخت این وجه التزام، رافع تعهد اصلی استقراضکننده مبنی بر بازگرداندن سهام نخواهد بود و استقراضدهنده حق دارد علاوه بر وجه التزام، اجرای عین تعهد را نیز مطالبه نماید.
۱۱-۲. چنانچه هر یک از طرفین از انجام سایر تعهدات قراردادی خود تخلف ورزند، متخلف موظف است کلیه خسارات مستقیم و غیرمستقیم وارده به طرف مقابل، از جمله هزینههای دادرسی، حقالوکاله وکیل و زیانهای ناشی از نوسانات قیمت سهام را که در نتیجه نقض قرارداد ایجاد شده است، به طور کامل جبران نماید. تعیین وجه التزام در این ماده مانع از مطالبه خسارات مازاد بر آن که ناشی از تقصیر طرف متخلف باشد، نخواهد بود.
تبصره: در صورتی که خسارات وارده بیش از وجه التزام تعیینشده باشد، استقراضدهنده مجاز است برای دریافت مابهالتفاوت خسارت به مراجع ذیصلاح قانونی مراجعه نماید.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (فورس ماژور)
۱۲-۱. قوه قاهره عبارت است از هرگونه حادثه خارجی، غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اجتناب که مانع از اجرای تعهدات طرفین گردد، از قبیل جنگ، سیل، زلزله، اعتصابات سراسری، تغییرات ناگهانی و قهری در قوانین و مقررات بازار سرمایه یا دستورات مقامات حاکمیتی که اجرای قرارداد را به طور کلی غیرممکن سازد.
۱۲-۲. در صورت بروز قوه قاهره، اجرای تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن حادثه و تا زمان رفع آن به حالت تعلیق در میآید و هیچیک از طرفین در این مدت مسئول خسارات وارده به طرف دیگر نخواهد بود. چنانچه مدت تعلیق ناشی از قوه قاهره بیش از [ ] روز کاری به طول انجامد، هر یک از طرفین حق خواهند داشت با اعلام کتبی، قرارداد را فسخ نمایند.
۱۲-۳. طرفی که دچار قوه قاهره شده است، مکلف است حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری از تاریخ وقوع حادثه، مراتب را به صورت کتبی و با ارائه مستندات معتبر به طرف دیگر اطلاع دهد؛ در غیر این صورت، حق استناد به قوه قاهره را نخواهد داشت.
ماده ۱۳ – محرمانگی
۱۳-۱. طرفین متعهد میشوند کلیه اطلاعات، اسناد، دادههای مالی و تجاری که در طول مدت اجرای این قرارداد از یکدیگر کسب مینمایند را به عنوان اطلاعات محرمانه تلقی نموده و از افشای آن به اشخاص ثالث بدون کسب اجازه کتبی طرف مقابل خودداری نمایند. این تعهد تا [ ] سال پس از پایان یا فسخ قرارداد به قوت خود باقی خواهد بود.
۱۳-۲. استثنائات محرمانگی شامل مواردی است که اطلاعات مذکور توسط مراجع قضایی، نهادهای ناظر بازار سرمایه (مانند سازمان بورس و اوراق بهادار) یا سایر مراجع قانونی ذیصلاح درخواست گردد که در این صورت، طرف افشاکننده موظف است بلافاصله طرف مقابل را از این درخواست مطلع سازد. همچنین اطلاعاتی که پیش از انعقاد قرارداد به صورت عمومی در دسترس بوده یا توسط طرفین به صورت مستقل و بدون نقض قرارداد کسب شده باشد، مشمول این تعهد نخواهد بود.
ماده ۱۴ – حل و فصل اختلافات
۱۴-۱. در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر، اجرا یا اعتبار این قرارداد، طرفین ابتدا تلاش خواهند کرد موضوع را از طریق مذاکره مستقیم و حسن نیت حل و فصل نمایند.
۱۴-۲. چنانچه مذاکرات ظرف مدت [ ] روز کاری به نتیجه نرسد، اختلاف از طریق [داوری/مراجع قضایی] حل و فصل خواهد شد. در صورت انتخاب داوری، داور مرضیالطرفین به تعداد [ ] نفر تعیین میگردد که رأی ایشان قطعی و لازمالاجراست؛ در صورت عدم توافق بر سر داور، مرجع رسیدگی [دادگاههای عمومی حقوقی تهران] خواهد بود.
۱۴-۳. این قرارداد از هر حیث تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قانون تجارت و قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران میباشد.
ماده ۱۵ – اقامتگاه قانونی و ابلاغ
۱۵-۱. اقامتگاه قانونی طرفین همان است که در مقدمه این قرارداد ذکر شده است. هرگونه تغییر در نشانی یا شماره تماس باید حداکثر ظرف مدت [ ] روز کاری به صورت کتبی و با پست سفارشی یا اظهارنامه رسمی به طرف دیگر ابلاغ گردد.
۱۵-۲. کلیه ابلاغیهها، اخطاریهها و مکاتبات رسمی مرتبط با این قرارداد باید به نشانیهای مندرج در ماده ۱ ارسال گردد. در صورت عدم ابلاغ تغییر نشانی، کلیه مکاتبات ارسالی به نشانی قبلی، ابلاغشده تلقی گردیده و دارای آثار قانونی خواهد بود.
۱۵-۳. مسئولیت ناشی از عدم اطلاعرسانی تغییر نشانی یا عدم دریافت مکاتبات به دلیل قصور در اعلام تغییرات، بر عهده طرفی است که نشانی خود را تغییر داده است.
ماده ۱۶ – نسخ و پیوستها
۱۶-۱. این قرارداد در [تعداد] نسخه با اعتبار واحد تنظیم و پس از امضای طرفین، هر نسخه در حکم اصل بوده و بین طرفین لازمالاجرا میباشد.
۱۶-۲. تمامی نسخههای این قرارداد دارای اعتبار حقوقی یکسان بوده و هیچگونه تفاوتی از حیث محتوا و تعهدات بین آنها وجود ندارد.
۱۶-۳. پیوستهای این قرارداد شامل «فهرست دقیق سهام مورد استقراض»، «مقررات و دستورالعملهای کارگزاری» و «فرمهای وثایق» میباشد که جزء لاینفک این قرارداد محسوب شده و همانند متن اصلی قرارداد برای طرفین الزامآور است.
۱۶-۴. در صورت وجود هرگونه تعارض یا مغایرت میان مفاد متن اصلی قرارداد و پیوستهای آن، مفاد متن اصلی قرارداد مقدم و حاکم خواهد بود.
۱۶-۵. هرگونه الحاقیه یا اصلاحیه بعدی که به امضای مجاز طرفین برسد، به عنوان پیوست جدید به این قرارداد ضمیمه شده و بخشی از آن تلقی میگردد.
ماده ۱۷ – سایر شروط
۱۷-۱. استقراضکننده حق واگذاری، انتقال یا تفویض تمام یا بخشی از حقوق، تعهدات و منافع ناشی از این قرارداد را به اشخاص ثالث، اعم از حقیقی یا حقوقی، بدون اخذ موافقت کتبی و قبلی استقراضدهنده ندارد.
۱۷-۲. این قرارداد جایگزین کلیه توافقات، مذاکرات، تفاهمنامهها و مکاتبات قبلی میان طرفین در خصوص موضوع قرارداد بوده و از تاریخ امضا، تمامی توافقات پیشین فاقد اعتبار قانونی است.
۱۷-۳. هرگونه اصلاح، تغییر یا الحاق به مفاد این قرارداد صرفاً با توافق کتبی و امضای مجاز طرفین امکانپذیر است و توافقات شفاهی در این خصوص هیچگونه اثر حقوقی نخواهد داشت.
۱۷-۴. عدم اعمال یا تأخیر در اعمال هر یک از حقوق ناشی از این قرارداد توسط هر یک از طرفین، به منزله اسقاط حق یا چشمپوشی از آن نبوده و مانع از اعمال آن در آینده نخواهد بود.
۱۷-۵. چنانچه هر یک از مواد یا بندهای این قرارداد به موجب حکم قطعی مراجع قضایی یا قانونی، غیرقابل اجرا یا باطل تشخیص داده شود، سایر مواد و بندهای قرارداد به قوت خود باقی مانده و معتبر خواهند بود.
محل امضای استقراضدهنده: محل امضای استقراضکننده:
[نام و نام خانوادگی/نام شرکت] [نام و نام خانوادگی/نام شرکت]
[سمت/مهر] [سمت/مهر]
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- ماده ۱۰ قانون مدنی، قوانین و مقررات بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و دستورالعملهای مصوب سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص بازار lending (استقراض سهام).
- نکاتِ کلیدی
- ۱. لزوم انطباق قرارداد با دستورالعملها و قوانین بالادستی بازار سرمایه (در صورت فعالیت در بورس رسمی). ۲. تعیین دقیق نحوه مارجین کترینگ (Margin Call) و تعدیل وثایق با نوسانات قیمت سهام. ۳. پیشبینی دقیق وضعیت سود نقدی و حق تقدمهای منتج به سهام در دوران استقراض. ۴. تعیین تکلیف دقیق کارمزد در صورت تسویه زودتر از موعد قرارداد. ۵. لزوم پیشبینی تضمینهای کافی (وثیقه نقد یا اوراق نقدشوندگی بالا) با توجه به نوسانات بازار. ۶. تعیین مرجع داوری متخصص در حوزه بازار مالی و اوراق بهادار جهت تسریع در حل اختلافات. ۷. ثبت دقیق زمان انتقال مالکیت موقت در سیستمهای سپردهگذاری مرکزی (در صورت شمول).
- بندهای پرخطر
- ۱. ماده مربوط به نوسانات قیمت سهام و عدم کفایت وثیقه (مارجین کال): اگر مکانیسم جبران کاهش ارزش وثیقه به سرعت و به دقت (مثلاً ظرف ۲۴ ساعت) پیشبینی نشود، با ریزش بازار، استقراضدهنده متضرر خواهد شد. این بند باید با حق فروش فوری وثیقه توسط استقراضدهنده محکم شود. ۲. ماده رویدادهای شرکتی (سود نقدی و افزایش سرمایه): عدم شفافیت در نحوه تخصیص سود نقدی و سهام جایزه میتواند منشاء اختلاف شدید مالی شود. باید صراحتاً حق تقدم و سود متعلق به استقراضدهنده دانسته شود و نحوه تسویه آن ریالی یا سهمی تعیین گردد. ۳. ماده ضمانت اجرا و تاخیر در استرداد سهام: اگر سهام در بازار کمیاب باشد، صرف تعیین خسارت نقدی کافی نیست؛ باید اختیار خرید سهام جایگزین به هزینهی استقراضکننده متخلف برای استقراضدهنده پیشبینی شود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد استقراض سهام (Securities Lending & Borrowing Agreement - SLB)
بهعنوان یک وکیل پایه یک دادگستری متخصص در حقوق تجارت و بازار سرمایه ایران، پیشنویس یک قرارداد استقراض سهام (Securities Lending & Borrowing Agreement - SLB) را با دقت و حرفهایگری بالا تنظیم کن. این قرارداد باید جامع، کامل، بدون ابهام و منطبق با قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، بهویژه مقررات سازمان بورس و اوراق بهادار، باشد.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد تابع قوانین و مقررات زیر است:
* قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران (بهویژه مواد مربوط به عقود معین و شرایط صحت معاملات).
* قانون تجارت جمهوری اسلامی ایران.
* قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴.
* آییننامهها و دستورالعملهای سازمان بورس و اوراق بهادار، بهویژه دستورالعمل اجرایی معاملات اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران، دستورالعمل استقراض و عرضه اوراق بهادار، و سایر مقررات مرتبط با معاملات اعتباری و استقراض سهام.
* ماهیت این قرارداد، انتقال موقت مالکیت سهام در ازای دریافت وثیقه و پرداخت کارمزد است. این عقد از نوع عقود معین نبوده و تابع قواعد عمومی قراردادها و مقررات خاص بازار سرمایه است. ثبت رسمی این قرارداد الزامی نیست اما برای اعتباربخشی و حل و فصل اختلافات، تنظیم آن در قالب رسمی یا با گواهی امضا توصیه میشود. پرداخت مالیات بر درآمد ناشی از کارمزد استقراض و سود حاصل از فروش استقراضی تابع قوانین مالیاتی کشور است.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را برای تنظیم قرارداد وارد کنید:
### ۱. اطلاعات طرفین
* **استقراضدهنده (Lender):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی/صندوق سرمایهگذاری]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]]
* [[شماره تلفن]]
* [[پست الکترونیکی]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]]
* [[شماره حساب بانکی جهت دریافت کارمزد و سایر وجوه]]
* **استقراضکننده (Borrower):**
* [[نام کامل شرکت/مؤسسه مالی/صندوق سرمایهگذاری/شخص حقیقی]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی/کد ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]]
* [[شماره تلفن]]
* [[پست الکترونیکی]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]]
* [[شماره حساب بانکی جهت پرداخت کارمزد و سایر وجوه]]
* **کارگزار (در صورت وجود):**
* [[نام کامل شرکت کارگزاری]]
* [[شماره ثبت/شناسه ملی]]
* [[اقامتگاه قانونی (آدرس کامل)]]
* [[شماره تلفن]]
* [[پست الکترونیکی]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی/امضاکننده مجاز]]
### ۲. موضوع قرارداد
* **نوع و نماد سهام مورد استقراض:** [[نام کامل شرکت و نماد بورسی سهام]]
* **تعداد سهام مورد استقراض:** [[تعداد به عدد و حروف]]
* **قیمت مبنای سهام در زمان انعقاد قرارداد:** [[قیمت به عدد و حروف و واحد پول]] (جهت محاسبه ارزش وثیقه اولیه)
### ۳. مدت قرارداد
* **تاریخ شروع قرارداد:** [[تاریخ به روز، ماه و سال]]
* **مدت قرارداد:** [[مدت به عدد و حروف (مثلاً: ۳۰ روز کاری، ۶ ماه)]]
* **تاریخ پایان قرارداد:** [[تاریخ به روز، ماه و سال]]
* **شرایط تمدید (در صورت وجود):** [[شرایط تمدید، مثلاً: با توافق کتبی طرفین برای دوره مشابه]]
### ۴. کارمزد و نحوه پرداخت
* **نرخ کارمزد استقراض:** [[درصد سالانه به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۵ درصد سالانه)
* **نحوه محاسبه کارمزد:** [[توضیح نحوه محاسبه، مثلاً: بر اساس ارزش روز سهام استقراضی و به صورت روزانه]]
* **دوره پرداخت کارمزد:** [[دوره پرداخت، مثلاً: هفتگی، ماهانه، در پایان دوره]]
* **مهلت پرداخت کارمزد:** [[مهلت پرداخت پس از سررسید، مثلاً: ۳ روز کاری]]
### ۵. وثایق و تضمینها
* **نوع وثیقه:** [[نوع وثیقه، مثلاً: وجه نقد، اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس، ضمانتنامه بانکی]]
* **نسبت پوشش وثیقه اولیه (Initial Margin):** [[درصد به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۲۰ درصد ارزش سهام استقراضی)
* **نسبت پوشش وثیقه نگهداری (Maintenance Margin):** [[درصد به عدد و حروف]] (مثلاً: ۱۱۰ درصد ارزش سهام استقراضی)
* **مهلت تکمیل وثیقه (Margin Call):** [[مهلت به ساعت یا روز کاری]] (مثلاً: ۲۴ ساعت)
* **نحوه نگهداری وثیقه:** [[توضیح نحوه نگهداری، مثلاً: در حساب جداگانه نزد کارگزار/بانک امین]]
### ۶. شرایط خاص
* **هدف استقراض (اختیاری):** [[هدف از استقراض، مثلاً: فروش استقراضی (Short Selling)]]
* **محدودیتهای استفاده از سهام (اختیاری):** [[محدودیتهای خاص، مثلاً: عدم حق رهن یا توثیق مجدد سهام]]
* **نحوه برخورد با سود سهام، حق تقدم، افزایش سرمایه و سایر رویدادهای شرکتی:** [[توضیح دقیق نحوه برخورد]]
* **مرجع حل اختلاف:** [[دادگاههای عمومی تهران / داوری با تعیین داور مرضیالطرفین / داوری اتاق بازرگانی]]
* **زبان قرارداد:** [[فارسی]]
* **تعداد نسخ قرارداد:** [[تعداد به عدد و حروف]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط اختیار فسخ استقراضدهنده در صورت کاهش شدید قیمت سهام:** در صورتی که قیمت سهام استقراضی به [[درصد به عدد و حروف]] کمتر از قیمت مبنا کاهش یابد، استقراضدهنده حق فسخ قرارداد و مطالبه بازگشت سهام را خواهد داشت. (مناسب برای کاهش ریسک استقراضدهنده)
* **شرط محدودیت استفاده از سهام توسط استقراضکننده:** استقراضکننده حق رهن، توثیق یا انتقال سهام استقراضی به غیر را ندارد، مگر با رضایت کتبی استقراضدهنده. (مناسب برای کنترل بیشتر استقراضدهنده بر سهام)
* **شرط حق بازگرداندن پیش از موعد سهام توسط استقراضکننده:** استقراضکننده میتواند در هر زمان با اطلاع قبلی [[تعداد روز/ساعت]] سهام را بازگرداند و قرارداد را تسویه کند، مشروط بر پرداخت کارمزد تا تاریخ بازگرداندن. (مناسب برای انعطافپذیری استقراضکننده)
* **شرط داوری تخصصی:** کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد توسط داور/هیئت داوری متخصص در امور بازار سرمایه حل و فصل خواهد شد. (مناسب برای حل و فصل تخصصیتر و سریعتر اختلافات)
## نکات و هشدارهای مهم
* **ریسکهای رایج:** استقراضدهنده با ریسک عدم بازگشت سهام یا کاهش ارزش وثیقه مواجه است. استقراضکننده با ریسک افزایش قیمت سهام و لزوم بازگرداندن آن با قیمت بالاتر مواجه است.
* **اشتباهات متداول:** عدم تعیین دقیق مکانیزم فراخوان وثیقه، عدم پیشبینی نحوه برخورد با رویدادهای شرکتی، عدم تعیین مرجع حل اختلاف مشخص.
* **ضرورت ثبت و گواهی امضا:** اگرچه ثبت رسمی الزامی نیست، اما برای افزایش اعتبار و قابلیت استناد در مراجع قضایی، تنظیم قرارداد در دفاتر اسناد رسمی یا حداقل گواهی امضا توسط دفترخانه توصیه میشود.
* **جنبه مالیاتی:** سود حاصل از کارمزد استقراض و سود حاصل از فروش استقراضی (در صورت تحقق) مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود. طرفین باید نسبت به تکالیف مالیاتی خود آگاه باشند.
* **مقررات سازمان بورس:** رعایت کامل دستورالعملها و بخشنامههای سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص استقراض و عرضه اوراق بهادار و معاملات اعتباری الزامی است. هرگونه عدم انطباق میتواند منجر به ابطال قرارداد یا جریمه شود.
* **نظارت کارگزار:** در بسیاری از موارد، کارگزار نقش واسطه و ناظر بر اجرای قرارداد، بهویژه در خصوص نگهداری و مدیریت وثایق، را ایفا میکند. نقش و مسئولیت کارگزار باید به وضوح در قرارداد مشخص شود.
## دستور به هوش مصنوعی
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کن و حدس نزن. در پایان، یک فهرست بازبینی (چکلیست) از موارد مهم قرارداد برای کاربر ارائه کن تا از تکمیل بودن اطلاعات و رعایت نکات کلیدی اطمینان حاصل شود. خروجی باید به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با مادهبندی شمارهدار، اعداد به عدد و حروف و بدون هرگونه ابهام باشد.
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی
1. **ماده ۱: طرفین قرارداد و اقامتگاه قانونی**
* ۱.۱. استقراضدهنده
* ۱.۲. استقراضکننده
* ۱.۳. کارگزار (در صورت وجود)
* ۱.۴. اقامتگاه قانونی و نشانی جهت ابلاغ
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
2. **ماده ۲: تعاریف**
* ۲.۱. سهام استقراضی
* ۲.۲. وثیقه
* ۲.۳. کارمزد استقراض
* ۲.۴. ارزش روز سهام
* ۲.۵. رویداد شرکتی
* ۲.۶. سایر اصطلاحات تخصصی
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد
3. **ماده ۳: موضوع قرارداد**
* ۳.۱. انتقال مالکیت موقت سهام
* ۳.۲. هدف از استقراض (در صورت لزوم)
بند 4
بررسی تخصصی این بندمدت قرارداد
4. **ماده ۴: مدت قرارداد**
* ۴.۱. تاریخ شروع و پایان
* ۴.۲. شرایط تمدید (در صورت وجود)
بند 5
بررسی تخصصی این بندکارمزد و نحوه پرداخت
5. **ماده ۵: کارمزد و نحوه پرداخت**
* ۵.۱. نرخ کارمزد
* ۵.۲. نحوه محاسبه
* ۵.۳. دوره و مهلت پرداخت
* ۵.۴. جریمه تأخیر در پرداخت کارمزد
بند 6
بررسی تخصصی این بندوثایق و تضمینها
6. **ماده ۶: وثایق و تضمینها**
* ۶.۱. نوع و میزان وثیقه اولیه
* ۶.۲. نحوه نگهداری وثیقه
* ۶.۳. نسبت پوشش وثیقه نگهداری و مکانیزم فراخوان وثیقه (Margin Call)
* ۶.۴. حق استقراضدهنده در فروش وثیقه در صورت عدم تکمیل
* ۶.۵. بازگرداندن وثیقه پس از تسویه
بند 7
بررسی تخصصی این بندتعهدات استقراضدهنده
7. **ماده ۷: تعهدات استقراضدهنده**
* ۷.۱. انتقال مالکیت سهام به استقراضکننده
* ۷.۲. عدم ایجاد هرگونه حق برای اشخاص ثالث بر سهام استقراضی
* ۷.۳. همکاری در بازگرداندن وثیقه
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات استقراضکننده
8. **ماده ۸: تعهدات استقراضکننده**
* ۸.۱. پرداخت کارمزد
* ۸.۲. ارائه و نگهداری وثیقه کافی
* ۸.۳. بازگرداندن سهام مشابه در پایان دوره
* ۸.۴. جبران خسارات ناشی از رویدادهای شرکتی (سود سهام، حق تقدم و...)
* ۸.۵. عدم رهن یا توثیق مجدد سهام (در صورت شرط)
بند 9
بررسی تخصصی این بندرویدادهای شرکتی
9. **ماده ۹: رویدادهای شرکتی**
* ۹.۱. نحوه برخورد با سود سهام نقدی (DPS)
* ۹.۲. نحوه برخورد با حق تقدم و افزایش سرمایه
* ۹.۳. نحوه برخورد با سهام جایزه و سایر موارد
بند 10
بررسی تخصصی این بندفسخ و خاتمه قرارداد
10. **ماده ۱۰: فسخ و خاتمه قرارداد**
* ۱۰.۱. موارد فسخ توسط هر یک از طرفین (مثلاً: عدم پرداخت کارمزد، عدم تکمیل وثیقه، ورشکستگی)
* ۱۰.۲. اعلام فسخ
* ۱۰.۳. آثار فسخ
* ۱۰.۴. خاتمه قرارداد با انقضای مدت یا تسویه کامل
بند 11
بررسی تخصصی این بندوجه التزام و جبران خسارت
11. **ماده ۱۱: وجه التزام و جبران خسارت**
* ۱۱.۱. وجه التزام برای عدم بازگرداندن سهام
* ۱۱.۲. جبران خسارات ناشی از نقض تعهدات
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (فورس ماژور)
12. **ماده ۱۲: قوه قاهره (فورس ماژور)**
* ۱۲.۱. تعریف قوه قاهره
* ۱۲.۲. آثار قوه قاهره بر تعهدات
* ۱۲.۳. اطلاعرسانی و مهلتها
بند 13
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی (در صورت لزوم)
13. **ماده ۱۳: محرمانگی (در صورت لزوم)**
* ۱۳.۱. تعهد به حفظ محرمانگی اطلاعات
* ۱۳.۲. استثنائات محرمانگی
بند 14
بررسی تخصصی این بندحل و فصل اختلافات
14. **ماده ۱۴: حل و فصل اختلافات**
* ۱۴.۱. مذاکره و سازش
* ۱۴.۲. مرجع حل اختلاف (دادگاه/داوری)
* ۱۴.۳. قانون حاکم
بند 15
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه قانونی و ابلاغ
15. **ماده ۱۵: اقامتگاه قانونی و ابلاغ**
* ۱۵.۱. نشانی طرفین
* ۱۵.۲. نحوه ابلاغ
* ۱۵.۳. مسئولیت اطلاعرسانی تغییر نشانی
بند 16
بررسی تخصصی این بندنسخ و پیوستها
16. **ماده ۱۶: نسخ و پیوستها**
* ۱۶.۱. تعداد نسخ قرارداد
* ۱۶.۲. اعتبار یکسان نسخ
* ۱۶.۳. پیوستهای قرارداد (مثلاً: فهرست سهام، مقررات کارگزاری)
بند 17
بررسی تخصصی این بندسایر شروط
17. **ماده ۱۷: سایر شروط**
* ۱۷.۱. عدم امکان واگذاری حقوق و تعهدات
* ۱۷.۲. اعتبار توافقات قبلی
* ۱۷.۳. اصلاح و تغییر قرارداد
