قراردادهای تجارت بینالملل، بازرگانی خارجی، حملونقل و لجستیک
قرارداد بینالمللی بیع کالا
عقد خرید و فروش فرامرزی حاکم بر حقوق و تکالیف متبادل فروشنده و خریدار تحت قواعد کنوانسیون وین ۱۹۸۰ ملل متحد
⚠ در دستِ بهبودی
متنِ قرارداد
ماده ۱ – طرفین قرارداد: این قرارداد بین [نام شرکت/شخص فروشنده] به شماره ثبت/ملی [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «فروشنده» نامیده میشود و [نام شرکت/شخص خریدار] به شماره ثبت/ملی [ ] به نشانی [ ] که در این قرارداد «خریدار» نامیده میشود، منعقد گردید.
ماده ۲ – تعاریف: در این قرارداد، «کالا» به معنای [شرح دقیق کالا]، «اینکوترمز» به معنای قواعد اتاق بازرگانی بینالمللی (نسخه ۲۰۲۰) و «روز» به معنای روز تقویمی است.
ماده ۳ – موضوع قرارداد (بیع کالا): فروشنده متعهد به فروش و تحویل کالا به شرح پیوست شماره [ ] و خریدار متعهد به خرید و پرداخت ثمن آن مطابق شرایط این قرارداد است.
ماده ۴ – مبلغ قرارداد و شرایط پرداخت: مبلغ کل قرارداد [مبلغ به عدد و حروف] به ارز [ ] است. پرداخت به صورت [نقد/اعتبار اسنادی/حواله بانکی] ظرف [ ] روز پس از [ارائه اسناد/تحویل کالا] به حساب شماره [ ] نزد بانک [ ] انجام خواهد شد.
ماده ۵ – شرایط تحویل (اینکوترمز): کالا باید مطابق قاعده [مثلاً: FOB/CIF/DDP] اینکوترمز ۲۰۲۰ در محل [نام بندر یا شهر] تحویل گردد. انتقال ریسک مطابق قاعده مذکور خواهد بود.
ماده ۶ – اسناد حمل و ترخیص: فروشنده موظف است اسناد شامل [بارنامه، فاکتور تجاری، گواهی مبدأ، لیست عدلبندی] را حداکثر [ ] روز پس از بارگیری برای خریدار ارسال نماید.
ماده ۷ – بازرسی کالا: خریدار حق دارد کالا را در مبدأ یا مقصد توسط بازرس مستقل [نام شرکت بازرسی] بازرسی نماید. هزینه بازرسی بر عهده [خریدار/فروشنده] است.
ماده ۸ – تعهدات فروشنده: فروشنده متعهد است کالا را با کیفیت توافق شده، در بستهبندی مناسب حمل بینالمللی و در موعد مقرر تحویل دهد.
ماده ۹ – تعهدات خریدار: خریدار متعهد است ثمن معامله را در موعد مقرر پرداخت نماید و همکاری لازم جهت ترخیص کالا را به عمل آورد.
ماده ۱۰ – تضمینها و گارانتی: فروشنده تضمین مینماید کالا فاقد عیوب پنهان بوده و تا [ ] ماه پس از تحویل دارای گارانتی عملکرد مطابق مشخصات فنی پیوست باشد.
ماده ۱۱ – مسئولیت و جبران خسارت: در صورت نقض قرارداد، طرف متخلف مسئول جبران خسارات مستقیم وارده به طرف مقابل است. سقف مسئولیت طرفین حداکثر معادل [ ] درصد مبلغ قرارداد تعیین میگردد.
ماده ۱۲ – قوه قاهره (Force Majeure): در صورت بروز حوادث غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اجتناب (مانند جنگ، سیل، تحریمهای ناگهانی)، تعهدات طرفین به میزان تأثیر آن به حالت تعلیق درآمده و در صورت تداوم بیش از [ ] روز، قرارداد قابل فسخ است.
ماده ۱۳ – فسخ قرارداد: هر یک از طرفین در صورت نقض اساسی قرارداد توسط طرف مقابل و عدم رفع آن ظرف [ ] روز پس از اخطار کتبی، حق فسخ قرارداد را خواهد داشت.
ماده ۱۴ – محرمانگی: طرفین متعهد میشوند کلیه اطلاعات تجاری و فنی مبادله شده را محرمانه تلقی کرده و بدون رضایت کتبی طرف مقابل افشا ننمایند.
ماده ۱۵ – قانون حاکم: این قرارداد تابع قوانین [کشور منتخب، مثلاً: ایران یا کنوانسیون CISG] خواهد بود.
ماده ۱۶ – حل و فصل اختلافات: کلیه اختلافات ناشی از این قرارداد ابتدا از طریق مذاکره و در صورت عدم حصول نتیجه، از طریق [داوری مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران/دادگاه صالح] حل و فصل خواهد شد.
ماده ۱۷ – اقامتگاه و ابلاغ: نشانیهای مندرج در ماده ۱ اقامتگاه قانونی طرفین است. هرگونه تغییر نشانی باید کتباً به طرف دیگر اعلام شود.
ماده ۱۸ – اصلاحات و ضمائم: هرگونه تغییر در مفاد این قرارداد تنها با توافق کتبی و امضای مجاز طرفین معتبر است.
ماده ۱۹ – نسخ قرارداد: این قرارداد در [ ] نسخه با اعتبار یکسان تنظیم و امضا گردید.
ماده ۲۰ – امضا: این قرارداد در تاریخ [ ] توسط نمایندگان مجاز طرفین امضا و لازمالاجرا گردید.
نکاتِ تنظیمِ این قرارداد
- مبنای حقوقی
- کنوانسیون سازمان ملل متحد راجع به قراردادهای بینالمللی خرید و فروش کالا (CISG) مصوب ۱۹۸۰ (که ایران به آن ملحق نشده است، اما در قراردادهای بینالمللی به عنوان عرف تجاری یا قانون حاکم با توافق طرفین قابل استناد است) و ماده ۱۰ قانون مدنی ایران.
- نکاتِ کلیدی
- ۱. حتماً قاعده اینکوترمز (Incoterms 2020) را دقیق انتخاب کنید تا نقطه انتقال ریسک و هزینه مشخص باشد. ۲. در قراردادهای بینالمللی، تعیین دقیق «قانون حاکم» (Governing Law) برای تفسیر قرارداد حیاتی است. ۳. نحوه پرداخت (Payment Terms) باید با ابزارهای بانکی بینالمللی (مانند L/C) هماهنگ باشد. ۴. مشخصات فنی کالا (Technical Specifications) را حتماً در پیوست ذکر کنید تا از اختلافات کیفی جلوگیری شود. ۵. بند داوری را با دقت انتخاب کنید (مثلاً داوری اتاق بازرگانی بینالمللی ICC یا مرکز داوری اتاق ایران) تا قابلیت اجرا در سطح بینالمللی داشته باشد.
- بندهای پرخطر
- ۱. بند «قوه قاهره»: معمولاً به صورت کلی نوشته میشود. باید دقیقاً مصادیق (مانند تحریمهای بانکی یا حملونقل) ذکر شود تا در صورت بروز مشکل، قابل استناد باشد. ۲. بند «حل اختلاف»: اگر دادگاه عمومی انتخاب شود، اجرای حکم در کشور دیگر بسیار دشوار است. حتماً از شرط داوری (Arbitration) استفاده کنید. ۳. بند «تضمینها»: عدم تعیین دقیق دوره گارانتی و نحوه جبران خسارت (مثلاً تعویض کالا یا بازپرداخت وجه) منجر به سردرگمی میشود. این بند باید صریح و کمی باشد.
متن و نکاتِ این قرارداد با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از امضا با وکیل مشورت کنید.
+ نمایشِ کاملِ مقدمه و توضیحاتِ پرامپت
# پرامپتِ تنظیمِ قرارداد بینالمللی بیع کالا
شما یک وکیل متخصص در حقوق تجارت بینالملل و قراردادهای بینالمللی هستید. وظیفه شما تنظیم یک قرارداد بینالمللی بیع کالا (International Sale of Goods Contract) است که جامع، دقیق، حرفهای و منطبق با اصول حقوقی بینالمللی و قوانین داخلی ایران باشد.
## چارچوب حقوقی حاکم
این قرارداد باید عمدتاً بر اساس **کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد قراردادهای بیع بینالمللی کالا (CISG) مصوب ۱۹۸۰ (کنوانسیون وین)** تنظیم شود. در مواردی که CISG ساکت است یا طرفین به صراحت از آن عدول کردهاند، قوانین داخلی ایران، به ویژه **قانون مدنی (در خصوص شرایط اساسی صحت معاملات، خیارات و قواعد عمومی قراردادها)** و **قانون تجارت (در خصوص قواعد مربوط به تجار و اسناد تجاری)**، به عنوان قانون حاکم بر قرارداد عمل خواهند کرد. در خصوص اصطلاحات تجاری، **اینکوترمز (Incoterms) ۲۰۲۰** ملاک عمل خواهد بود. ماهیت این عقد، بیع است و تابع قواعد عمومی بیع در حقوق ایران و CISG است. ثبت رسمی این قرارداد الزامی نیست، اما برای اعتبار بیشتر و تسهیل در اجرای بینالمللی، گواهی امضا توصیه میشود.
## اطلاعات لازم
لطفاً اطلاعات زیر را در جای خالیهای مشخص شده وارد کنید. در صورت نیاز به توضیح بیشتر، از من سؤال کنید.
### اطلاعات طرفین
* **فروشنده:**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقوقی فروشنده]]
* [[شماره ثبت/کد شناسایی حقوقی فروشنده (در صورت شرکت بودن)]]
* [[تابعیت/کشور محل ثبت فروشنده]]
* [[آدرس کامل و دقیق دفتر مرکزی/محل اقامت فروشنده، شامل کد پستی]]
* [[شماره تلفن فروشنده]]
* [[آدرس ایمیل فروشنده]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی فروشنده (مدیرعامل، رئیس هیئت مدیره و…)]]
* [[شماره ملی/پاسپورت نماینده قانونی فروشنده]]
* **خریدار:**
* [[نام کامل شرکت/شخص حقوقی خریدار]]
* [[شماره ثبت/کد شناسایی حقوقی خریدار (در صورت شرکت بودن)]]
* [[تابعیت/کشور محل ثبت خریدار]]
* [[آدرس کامل و دقیق دفتر مرکزی/محل اقامت خریدار، شامل کد پستی]]
* [[شماره تلفن خریدار]]
* [[آدرس ایمیل خریدار]]
* [[نام و سمت نماینده قانونی خریدار (مدیرعامل، رئیس هیئت مدیره و…)]]
* [[شماره ملی/پاسپورت نماینده قانونی خریدار]]
### اطلاعات موضوع قرارداد (کالا)
* [[شرح دقیق و کامل کالا، شامل نام تجاری، مدل، مشخصات فنی، استانداردها، کیفیت، کمیت (عدد و حروف) و هر ویژگی خاص دیگر]]
* [[کشور مبدأ کالا (محل تولید یا ساخت)]]
* [[کشور مقصد کالا]]
* [[بستهبندی مورد نیاز (نوع، جنس، ابعاد، علامتگذاری)]]
* [[بازرسی کالا (محل، زمان، مرجع بازرسی، هزینه بر عهده کیست)]]
### مبلغ و شرایط پرداخت
* [[مبلغ کل قرارداد به عدد و حروف و واحد پول (مثلاً: ۱۰۰,۰۰۰ (یکصد هزار) دلار آمریکا)]]
* [[نحوه پرداخت (مثلاً: پیشپرداخت، پرداخت در زمان تحویل، اعتبار اسنادی، حواله بانکی)]]
* [[درصد پیشپرداخت (در صورت وجود) به عدد و حروف]]
* [[زمان پرداخت اقساط (در صورت وجود)]]
* [[بانک واسط/بانک گشایشکننده اعتبار اسنادی]]
* [[شماره حساب بانکی فروشنده]]
* [[کد سوئیفت (SWIFT Code) بانک فروشنده]]
* [[شرایط ارز (نرخ تسعیر، مسئولیت نوسانات)]]
### شرایط تحویل (اینکوترمز)
* [[اصطلاح اینکوترمز ۲۰۲۰ مورد توافق (مثلاً: FOB بندر شانگهای، CIF بندرعباس، EXW کارخانه)]]
* [[محل دقیق تحویل کالا بر اساس اصطلاح اینکوترمز]]
* [[تاریخ یا بازه زمانی تحویل کالا]]
* [[مسئولیت هزینههای حمل و بیمه (بر اساس اینکوترمز انتخاب شده)]]
* [[مسئولیت ترخیص کالا در مبدأ و مقصد]]
* [[مسئولیت اخذ مجوزهای صادرات و واردات]]
### تضمینها و وثایق
* [[نوع تضمین حسن انجام کار (در صورت وجود: ضمانتنامه بانکی، چک، سفته)]]
* [[مبلغ تضمین حسن انجام کار به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[مدت اعتبار تضمین حسن انجام کار]]
* [[نوع تضمین پیشپرداخت (در صورت وجود: ضمانتنامه بانکی)]]
* [[مبلغ تضمین پیشپرداخت به عدد و حروف و واحد پول]]
* [[مدت اعتبار تضمین پیشپرداخت]]
### حل اختلاف
* [[مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه)]]
* **در صورت انتخاب داوری:**
* [[مؤسسه داوری (مثلاً: اتاق بازرگانی بینالمللی (ICC)، مرکز داوری اتاق ایران، UNCITRAL)]]
* [[محل داوری]]
* [[زبان داوری]]
* [[تعداد داوران]]
* **در صورت انتخاب دادگاه:**
* [[دادگاه صالح (کشور و شهر)]]
### سایر اطلاعات
* [[زبان قرارداد (در صورت نیاز به بیش از یک زبان، زبان مرجع برای تفسیر)]]
* [[تعداد نسخههای اصلی قرارداد]]
* [[تاریخ انعقاد قرارداد]]
## ساختار کامل قرارداد
قرارداد باید شامل مواد و بندهای زیر باشد:
[بندهای قرارداد در ادامه، هر کدام جدا]
## شرطهای پیشنهادی اختیاری
* **شرط حفظ مالکیت (Retention of Title Clause):** در صورتی که فروشنده مایل است تا زمان پرداخت کامل بها، مالکیت کالا را حفظ کند.
* **شرط عدم رقابت (Non-Compete Clause):** اگر فروشنده یا خریدار مایل به محدود کردن فعالیتهای رقابتی طرف دیگر در یک بازار خاص باشند.
* **شرط بازگشت کالا (Return Policy):** شرایط و مهلت بازگشت کالا در صورت عدم رضایت خریدار یا وجود عیوب جزئی.
* **شرط بیمه (Insurance Clause):** جزئیات دقیق بیمه کالا، شامل نوع بیمه، پوششها، مبلغ و مسئولیت پرداخت حق بیمه (در صورتی که اینکوترمز به تنهایی کافی نباشد).
* **شرط آموزش و نصب (Training and Installation Clause):** در صورتی که کالا نیاز به نصب یا آموزش خاصی داشته باشد.
## نکات و هشدارهای مهم
* **انطباق با CISG:** توجه ویژه به مواد کنوانسیون CISG، به ویژه در خصوص تشکیل قرارداد، تعهدات طرفین، نقض قرارداد و راهحلها. CISG به صورت خودکار بر قراردادهای بیع بینالمللی بین کشورهایی که عضو آن هستند حاکم است، مگر اینکه صراحتاً از آن عدول شود.
* **انتخاب اینکوترمز:** انتخاب صحیح اصطلاح اینکوترمز ۲۰۲۰ بسیار حیاتی است، زیرا مسئولیتها، هزینهها و ریسکهای طرفین را در مراحل مختلف حمل و نقل تعیین میکند.
* **قانون حاکم بر قرارداد:** در صورت عدم انتخاب صریح قانون حاکم، قواعد حل تعارض قوانین ممکن است منجر به اعمال قانونی شود که مورد نظر طرفین نیست. انتخاب صریح قانون حاکم (CISG و سپس قوانین ایران) ابهامات را برطرف میکند.
* **اعتبار اسنادی (Letter of Credit):** در معاملات بینالمللی، استفاده از اعتبار اسنادی به عنوان روش پرداخت، امنیت بیشتری برای هر دو طرف فراهم میکند.
* **مالیات و عوارض:** طرفین باید از مسئولیتهای مالیاتی و عوارض گمرکی در کشورهای مبدأ و مقصد آگاه باشند و آن را در قیمتگذاری و شرایط تحویل لحاظ کنند.
* **ارز و نوسانات:** ریسک نوسانات ارزی باید به وضوح در قرارداد مشخص شود که بر عهده کدام طرف است.
* **ثبت و گواهی امضا:** اگرچه ثبت رسمی این قرارداد الزامی نیست، اما برای اطمینان از صحت امضاها و تسهیل در اجرای بینالمللی، گواهی امضا توسط دفتر اسناد رسمی یا سفارتخانه/کنسولگری توصیه میشود.
* **زبان قرارداد:** در صورت تنظیم قرارداد به دو زبان، حتماً یک زبان به عنوان مرجع برای تفسیر در نظر گرفته شود.
## دستورالعمل برای هوش مصنوعی
در صورتی که هر یک از اطلاعات لازم ناقص بود یا ابهامی در آن وجود داشت، قبل از تنظیم قرارداد، از کاربر سؤال کنید و از حدس زدن خودداری نمایید. قرارداد را به زبان فارسی رسمی و حقوقی، با مادهبندی شمارهدار و بندهای واضح و بدون ابهام تنظیم کنید. اعداد را هم به عدد و هم به حروف بنویسید.
## فهرست بازبینی (چکلیست) برای کاربر
پس از تنظیم قرارداد، لطفاً یک چکلیست به کاربر ارائه دهید تا از تکمیل بودن و صحت اطلاعات اطمینان حاصل کند:
* آیا مشخصات کامل و دقیق هر دو طرف قرارداد به درستی درج شده است؟
* آیا شرح کالا، کمیت و کیفیت آن به طور کامل و بدون ابهام ذکر شده است؟
* آیا مبلغ قرارداد، واحد پول و نحوه پرداخت به وضوح مشخص شده است؟
* آیا اصطلاح اینکوترمز ۲۰۲۰ و محل تحویل به درستی انتخاب و درج شده است؟
* آیا تاریخ یا بازه زمانی تحویل کالا مشخص است؟
* آیا اسناد مورد نیاز برای حمل و ترخیص به طور کامل فهرست شدهاند؟
* آیا شرایط بازرسی کالا و مرجع آن تعیین شده است؟
* آیا قانون حاکم (CISG و قوانین ایران) به درستی قید شده است؟
* آیا مرجع حل اختلاف (داوری یا دادگاه) و جزئیات آن مشخص شده است؟
* آیا تمام بندهای پیشنهادی اختیاری که مورد نیاز بود، اضافه شدهاند؟
* آیا نکات و هشدارهای مهم در نظر گرفته شدهاند؟
* آیا قرارداد از نظر املایی و نگارشی صحیح و بدون ابهام است؟
بند 1
بررسی تخصصی این بندطرفین قرارداد
1. **ماده ۱: طرفین قرارداد**
* معرفی کامل فروشنده و خریدار با ذکر مشخصات حقوقی و آدرس.
* معرفی نمایندگان قانونی و مستندات سمت آنها.
بند 2
بررسی تخصصی این بندتعاریف
2. **ماده ۲: تعاریف**
* تعریف اصطلاحات کلیدی به کار رفته در قرارداد (مانند کالا، اینکوترمز، CISG، روز کاری، قوه قاهره).
بند 3
بررسی تخصصی این بندموضوع قرارداد (بیع کالا)
3. **ماده ۳: موضوع قرارداد (بیع کالا)**
* شرح دقیق کالا (مشخصات فنی، کیفیت، کمیت، استانداردها).
* هدف از خرید کالا.
بند 4
بررسی تخصصی این بندمبلغ قرارداد و شرایط پرداخت
4. **ماده ۴: مبلغ قرارداد و شرایط پرداخت**
* مبلغ کل قرارداد به عدد و حروف و واحد پول.
* نحوه و زمانبندی پرداخت (پیشپرداخت، اقساط، اعتبار اسنادی و…).
* بانکهای واسط و مشخصات حساب.
* مسئولیت هزینههای بانکی.
بند 5
بررسی تخصصی این بندشرایط تحویل (اینکوترمز)
5. **ماده ۵: شرایط تحویل (اینکوترمز)**
* اصطلاح اینکوترمز ۲۰۲۰ مورد توافق و محل دقیق تحویل.
* تاریخ یا بازه زمانی تحویل.
* انتقال مالکیت و ریسک (بر اساس اینکوترمز و CISG).
* مسئولیت بستهبندی، علامتگذاری، بارگیری و تخلیه.
بند 6
بررسی تخصصی این بنداسناد حمل و ترخیص
6. **ماده ۶: اسناد حمل و ترخیص**
* فهرست اسناد مورد نیاز (بارنامه، فاکتور تجاری، گواهی مبدأ، لیست بستهبندی، گواهی بازرسی، بیمهنامه و…).
* مسئولیت تهیه و ارائه هر یک از اسناد.
* مسئولیت ترخیص کالا در مبدأ و مقصد و پرداخت عوارض و حقوق گمرکی.
بند 7
بررسی تخصصی این بندبازرسی کالا
7. **ماده ۷: بازرسی کالا**
* شرایط، زمان و مکان بازرسی کالا.
* مرجع بازرسی و نحوه تأیید کیفیت.
* مسئولیت پرداخت هزینههای بازرسی.
بند 8
بررسی تخصصی این بندتعهدات فروشنده
8. **ماده ۸: تعهدات فروشنده**
* تحویل کالای مطابق با مشخصات و کیفیت توافق شده.
* ارائه اسناد لازم.
* اخذ مجوزهای صادراتی.
* اطلاعرسانی به خریدار در خصوص وضعیت کالا و حمل.
بند 9
بررسی تخصصی این بندتعهدات خریدار
9. **ماده ۹: تعهدات خریدار**
* پرداخت بهای کالا طبق شرایط توافق شده.
* اخذ مجوزهای وارداتی.
* پذیرش کالا.
* بازرسی کالا و اعلام عدم انطباق در مهلت مقرر.
بند 10
بررسی تخصصی این بندتضمینها و گارانتی
10. **ماده ۱۰: تضمینها و گارانتی**
* تضمین کیفیت و عملکرد کالا.
* مدت زمان گارانتی و شرایط آن.
* تعهد فروشنده به رفع عیوب یا جایگزینی کالا.
بند 11
بررسی تخصصی این بندمسئولیت و جبران خسارت
11. **ماده ۱۱: مسئولیت و جبران خسارت**
* مسئولیت طرفین در قبال نقض تعهدات.
* شرایط و میزان جبران خسارت (وجه التزام، خسارت تأخیر).
* محدودیت مسئولیت (در صورت توافق).
بند 12
بررسی تخصصی این بندقوه قاهره (Force Majeure)
12. **ماده ۱۲: قوه قاهره (Force Majeure)**
* تعریف قوه قاهره و مصادیق آن.
* اثرات قوه قاهره بر تعهدات طرفین.
* نحوه اطلاعرسانی و مهلتها.
بند 13
بررسی تخصصی این بندفسخ قرارداد
13. **ماده ۱۳: فسخ قرارداد**
* شرایط فسخ قرارداد (نقض اساسی قرارداد طبق CISG، عدم انجام تعهدات اصلی).
* نحوه اعلام فسخ و آثار آن.
بند 14
بررسی تخصصی این بندمحرمانگی
14. **ماده ۱۴: محرمانگی**
* تعهد طرفین به حفظ محرمانگی اطلاعات تجاری و فنی.
* مدت زمان تعهد به محرمانگی.
بند 15
بررسی تخصصی این بندقانون حاکم
15. **ماده ۱۵: قانون حاکم**
* کنوانسیون CISG به عنوان قانون اصلی.
* قوانین داخلی ایران به عنوان قانون مکمل.
بند 16
بررسی تخصصی این بندحل و فصل اختلافات
16. **ماده ۱۶: حل و فصل اختلافات**
* مذاکره دوستانه.
* داوری (با ذکر مؤسسه، محل، زبان و تعداد داوران) یا دادگاه صالح.
بند 17
بررسی تخصصی این بنداقامتگاه و ابلاغ
17. **ماده ۱۷: اقامتگاه و ابلاغ**
* آدرسهای رسمی طرفین برای مکاتبات و ابلاغها.
* نحوه ابلاغ (ایمیل، پست سفارشی، پیک).
بند 18
بررسی تخصصی این بنداصلاحات و ضمائم
18. **ماده ۱۸: اصلاحات و ضمائم**
* هرگونه تغییر در قرارداد باید کتبی و با امضای طرفین باشد.
* فهرست ضمائم و پیوستها.
بند 19
بررسی تخصصی این بندنسخ قرارداد
19. **ماده ۱۹: نسخ قرارداد**
* تعداد نسخههای اصلی و اعتبار یکسان آنها.
بند 20
بررسی تخصصی این بندامضا
20. **ماده ۲۰: امضا**
* محل امضای نمایندگان قانونی طرفین.
