🔒ماده 1

در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروع مربوط به کار می روند: 1 -قانون: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">قانون بودجه</a> سال ۱۴۰۵ کل کشور. 2 - سازمان برنامه: <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">سازمان برنامه و بودجه</a> کشور. 3 - وزارت: <a class="tagref" href="/واژه/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">وزارت امور اقتصادی و دارایی</a> 4 -<a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C">بانک مرکزی</a>: بانک مرکزی <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C">جمهوری</a> اسلامی ایران. 5 -سازمان بورس: <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1">سازمان بورس و اوراق بهادار</a>. 6 -<a class="tagref" href="/واژه/%D8%AE%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87">خزانه</a>: خزانه داری کل کشور. 7 - <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C">اوراق مالی اسلامی</a>: <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1">اوراق بهادار</a> اسلامی با نام نظیر <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA">اوراق مشارکت</a>، انواع صکوک اسلامی (از جمله اجاره، وکالت، مراجعه عام و <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D9%86%D9%81%D8%B9%D8%AA">منفعت</a>) و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%B2%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C">اسناد خزانه اسلامی</a> که با رعایت موازین شرعی و منطبق بر <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86">قوانین</a> و مقررات مربوط، به قیمت اسمی مشخص برای مدت معین به صورت ریالی یا ارزی منتشر می شوند. 8 - اوراق مشارکت: اوراق مالی اسلامی که تابع <a class="lawref" href="/قانون/قانون-نحوه-انتشار-اوراق-مشارکت-1376-06-30-law_08070050394">قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت</a> مصوب 1376 و آیین نامه اجرایی آن یا <a class="lawref" href="/قانون/قانون-بازار-اوراق-بهادار-جمهوری-اسلامی-ایران-law01212">قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران</a> مصوب 1384 هستند. 9 - صکوک اسلامی: نوعی اوراق مالی اسلامی که منطبق بر قوانین و مقررات مربوط منتشر می شود، نظیر صکوک اجاره، صکوک منفعت، صکوک <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%AD%D9%87">مرابحه</a> عام و وکالت. 10 - اسناد خزانه اسلامی: اوراق مالی اسلامی که مطابق <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1">ابلاغ اعتبار</a> و تخصیص های صادر شده توسط سازمان برنامه (با رعایت ماده (۳۰) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-برنامه-و-بودجه-کشور-law01658">قانون برنامه و بودجه کشور</a> مصوب ۱۳۵۱) و در چهارچوب مقررات این آیین نامه برای <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AA%D8%A3%D8%AF%DB%8C%D9%87">تأدیه</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA">مطالبات</a> قطعی شده و قراردادی نظیر پیش پرداخت تعهد شده طبق قراردادهای منعقد شده توسط دستگاه های اجرایی واگذار می شوند. 11 - اسناد خزانه اسلامی کوپن دار: اسناد خزانه اسلامی دارای سود برگ (کوپن سود) که در چهارچوب مقررات این آیین نامه و با اولویت تأدیه بدهی های فرادستگاهی دولت و مطالبات قطعی شده پیمانکاران طرح های تملک <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">دارایی</a> های سرمایه ای ملی و استانی از دولت منتشر و مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادره با رعایت ماده (۳۰) <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">قانون برنامه و بودجه</a> کشور توسط سازمان برنامه بدون محاسبه حفظ قدرت خرید واگذار می شود. 12 - بدهی های فرادستگاهی دولت: بدهی های دولت که <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C">دستگاه اجرایی</a> مشخصی در دولت متعهد و متولی ثبت، گزارش و تسویه آن نمی باشد و در اجرای حکم تبصره (۲) ماده (۱) آیین نامه اجرایی ماده (۱) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور موضوع تصویب نامه شماره 61240/ت52230هـ مورخ 1394/5/17 و با رعایت الزامات و ترتیب قوانین مربوط رسیدگی و قطعی می شوند. 13 - مطالبات قطعی شده: مطالبات قطعی شده طلبکاران از دولت که به استناد ماده (۱۹) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-محاسبات-عمومی-dav_l_11572">قانون محاسبات عمومی</a> کشور مصوب ۱۳۶۶، ایجاد و با به توجه به ماده (۲۰) قانون مذکور تسجیل شده و به تأیید ذی حساب مدیر مالی (در دستگاه اجرایی فاقد ذی حساب) و رئیس دستگاه اجرایی رسیده باشند. 14 - حفظ قدرت خرید: مبلغ قابل پرداخت از طریق واگذاری اسناد خزانه اسلامی که مطابق ترتیبات تعیین شده در این آیین نامه و به ازای هر سال تأخیر تا زمان <a class="tagref" href="/واژه/%D8%B3%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF">سررسید</a> اسناد خزانه اسلامی به صورت روز شمار محاسبه و به مبلغ قابل پرداخت مذکور اضافه می شود. 15 - دستگاه های اجرایی: دستگاه های اجرایی موضوع ماده (۵) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-مدیریت-خدمات-کشوری-مصوب-۱۳۸۶-۰۷-۰۸-law00727">قانون مدیریت خدمات کشوری</a> مصوب ۱۳۸۶. 16 - مبلغ اسمی: مبلغی که پرداخت آن در سررسید به عنوان اصل مبلغ بدهی ناشی از <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82">انتشار اوراق</a> مالی اسلامی تضمین شده است. 17 - <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AB%D8%A7%D9%86%D9%88%DB%8C%D9%87">بازار ثانویه</a>: بازارهای مورد تأیید سازمان بورس از جمله فرابورس ایران، بورس اوراق بهادار تهران و بورس انرژی و بازار تحت <a class="tagref" href="/واژه/%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA">نظارت</a> بانک مرکزی. 18 - قیمت روز: قیمت اوراق مالی اسلامی در بازار ثانویه که بر حسب مقیاس عرضه و تقاضا تعیین می شود. 19 -سامانه اوراق دولت: سامانه الکترونیکی که وزارت مجاز است به منظور مدیریت امور مربوط به اوراق مالی اسلامی دولت از جمله واگذاری اوراق مالی اسلامی راه اندازی کند. وزارت پس از استقرار سامانه مذکور، امکان استعلام اطلاعات انتشار و وضعیت اوراق مالی اسلامی را برای سازمان برنامه فراهم می کند. 20 - عامل واگذاری: سامانه اوراق دولت یا رکن مربوط در بازار سرمایه یا بانک / بانک هایی که به تشخیص وزارت تعیین و واگذاری اسناد خزانه اسلامی و سایر اوراق مالی اسلامی و همچنین انجام سایر امور از جمله تسویه تعهدات اوراق در سررسید حسب مورد، از طریق آن انجام می شود. 21 - تاریخ واگذاری اسناد خزانه اسلامی: تاریخ تکمیل برگه (فرم)های مربوط یا ثبت در سامانه اوراق دولت برای معرفی اشخاص ذی نفع جهت دریافت اسناد خزانه اسلامی. 22 - <a class="tagref" href="/واژه/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87">کارگروه</a> نظارت: کارگروه بند (ر) تبصره (2) قانون موضوع جزء (1) ماده (90) ضوابط اجرایی قانون، متشکل از رئیس سازمان برنامه و <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87">بودجه</a> کشور، وزیر امور اقتصادی و دارایی و رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دو نفر ناظر از کمیسیون های اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی. 23 - فروش اوراق مالی اسلامی: در خصوص اوراق مالی اسلامی نقدی به منزله عرضه تدریجی، حراج، فروش به کسر (کمتر از ارزش اسمی) و پذیره نویسی اوراق مالی اسلامی در بازارها (بازار پول و سرمایه) و همچنین برای اوراق غیرنقدی نظیر اسناد خزانه اسلامی به منزله واگذاری این اوراق به ذی نفعان در چهارچوب قوانین و مقررات است. واریز وجه برای اوراق غیرنقدی به حساب های خزانه داری کل کشور صرفاً در قالب اعمال حساب خواهد بود. 24 - معامله گر اولیه: موسسه اعتباری موضوع بند (ح) ماده (1) <a class="lawref" href="/قانون/قانون-بانک-مرکزی-جمهوری-اسلامی-ایران-مصوب-۱۴۰۲-۰۳-۳۰-law01202">قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران</a> مصوب 1402، نهادهای مالی موضوع بند (21) ماده (1) قانون <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1">بازار اوراق بهادار</a> جمهوری اسلامی ایران و بیمه ها که می توانند در چارچوب قوانین و مقررات و همچنین قرارداد منعقد به عنوان معامله گر اولیه در عرضه اولیه و حراج اوراق مالی اسلامی، مشارکت داشته باشند. شرایط معامله گر اولیه از جمله امتیازات و تعهدات آنها در چهارچوب قوانین توسط کارگروه نظارت تعیین می شود. 25 - بازارگردان: کارگزار/معامله گر موضوع بند (15) ماده (1) قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران که با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزایش نقدشوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار معین و تجدید دامنه نوسان قیمت آن، به داد و ستد آن اوراق می پردازد. 26 - اسناد اعتباری: گواهی مالی با اعتبار مشخص و با سررسید حداکثر تا پایان اسفندماه سال 1405 که در سقف پیش بینی شده در قانون و در چارچوب قوانین و مقررات توسط خزانه با درخواست سازمان برنامه منتشر و مطابق تخصیص های صادره توسط سازمان برنامه با رعایت ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب 1351 واگذار می شود. 27 - اوراق درون سالی: اوراق مالی اسلامی با سررسید حداکثر تا پایان اسفند ماه ۱۴۰۵ که در چارچوب قوانین و مقررات توسط خزانه با درخواست سازمان برنامه منتشر و منابع ناشی از آن مطابق ابلاغ اعتبار و تخصیص های صادره با رعایت ماده (۳۰) قانون برنامه و بودجه کشور توسط سازمان برنامه، هزینه می شود. 28 - <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%A4%D8%B3%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C">مؤسسه اعتباری</a>: بانک و مؤسسه اعتباری غیربانکی موضوع بند (ح) ماده (۱) قانون بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران. 29 - اوراق بهادارسازی: تبدیل بدهی های غیرسیال (غیراوراقی) به اوراق مالی اسلامی.