ماده 2

ماما می تواند (Oxytocin Challenge Test) OCTرا زیر نظر پزشک انجام دهد. • تجویز داروهای مجاز در حاملگی طبق لیست پیوست و برابر دستورالعمل‌های مربوطه • انجام کلیه مراقبتهای لازم از مادران باردار مبتلا به بیماریهای داخلی و جراحی طبق دستورالعمل 2 2 وظائف مربوط به گروه مادران پرخطر بستری انجام اقدامات مراقبتی و درمانی در گروه مادران باردار پرخطر بستری بر اساس دستورالعمل و دستور پزشک 3 حین لیبر و زایمان • گرفتن شرح حال ، معاینه فیزیکی و ثبت در پرونده • تصمیم‌گیری، دستور پذیرش و تشکیل پرونده مطابق فرم های مربوطه • معاینه واژینال و ثبت پیشرفت زایمانی درفرم پارتوگراف و پرونده مادر • تشخیص فوریت های مامائی و اطلاع به پزشک مقیم یا آنکال برای حضور بر بالین بیمار • درخواست انجام آزمایشات (خون، ادرار، فرن تست، نیترازین تست، رزرو خون )

انجام فرن تست و نیترازین تست به عهده ماما است. • درخواست روش‌های پاراکلینیکی (سونوگرافی، رادیوگرافی،BPS ، NST )

ماما می تواند OCT را به منظور ختم حاملگی زیر نظر پزشک انجام دهد. • انجام اقدامات اورژانس مامایی در مواقع عدم دسترسی به پزشک و ارجاع مادر یا نوزاد به سطوح بالاتر مراقبتی منطقه • دستور و نظارت بر انجام شیو و انما • پذیرش زائو در اتاق درد و زایمان • کنترل صدای قلب جنین و ثبت آن • انجام فیتال مانیتورینگ و تفسیر نتایج آن(پس از طی دوره های آموزشی) • کنترل علایم حیاتی مادر • کنترل انقباضات رحمی (طول مدت ،شدت و فاصله انقباضات) و ثبت در پرونده • گرفتن رگ و مایع درمانی وریدی و انواع تزریقات طبق دستور پزشک • تزریق سولفات منیزیم به بیماران مبتلا به پره اکلامپسی و اکلامپسی در صورت عدم حضور پزشک (دوز اولیه انفوزیون عضلانی در واحدهای تسهیلات زایمانی و درموارد اورژانس تا دسترسی به پزشک و مراکز درمانی تخصصی) طبق دستورالعمل • تحریک زایمانی (INDUCTION) ، تقویت و تشدید دردهای زایمان (AGUMANTATION) با دستور پزشک مطابق با دستورالعمل • آماده نمودن مادر برای انجام سزارین شامل: تشکیل پرونده، درخواست آزمایشها، سونداژ مثانه و انجام مراقبت های روتین قبل از سزارین • درخواست آزمایشات کلیوی و کبدی در هیپرتانسیون بارداری (براساس دستورالعمل) • استفاده و به کار بردن روش‌های غیردارویی کاهش درد زایمان شامل: ماساژ، آروماتراپی، طب فشاری، تزریق داخل جلدی آب مقطر استریل، گرما و سرما درمانی، بیوفیدبک، موسیقی درمانی، الگوهای تنفسی، تن آرامی، تصویرسازی، تجسم مثبت، وضعیت های مختلف لیبر و زایمان، TENS، استفاده از حضور همراه آموزش دیده • مراقبت از مادر هنگام استفاده از روش‌های دارویی کاهش درد زایمان (اپیدورال و انتونوکس) زیر نظر پزشک متخصص بیهوشی

به کارگیری روشهای دارویی و غیر دارویی کاهش درد زایمان منحصرا" پس از طی دوره‌های آموزشی مورد تأیید وزارت یا سازمان نظام پزشکی مجاز م. ب.. • حضور در طی مراحل لیبر و زایمان به عنوان همراه (دولا) • انجام زایمان در آب درصورت تمایل مادر (انجام زایمان در آب می بایست بر اساس دستورالعمل و با موافقت متخصص کودکان بیمارستان باشد.) • انجام مراحل مختلف زایمان با نمایش سر به طور مستقل (سه مرحله زایمانی) • استفاده از بی‌حسی موضعی برای انجام و ترمیم اپی‌زیاتومی • ترمیم پارگی پرینه درجه یک و دو • انجام زایمان با نمایش ته در بارداری سوم و بالاتر (در مواقع اورژانس و عدم حضور پزشک) • انجام کوراژ رحم در صورت عدم خروج جفت در صورت عدم دسترسی به پزشک و موارد اورژانس • انجام فوریت‌های مامایی در صورت عدم حضور پزشک (به جز گذاردن انواع فورسپس و واکیوم )

گذاردن واکیوم فقط توسط کارشناس ارشد مامائی مجاز م. ب.. • احیای مادر و نوزاد طبق دستورالعمل • تجویز داروهای مجاز طبق لیست پیوست و برابر دستورالعمل • معاینه جفت و بند ناف از نظر وجود ناهنجاریها و کامل بودن جفت • مراقبت اولیه نوزاددر اتاق زایمان طبق دستورالعمل شامل: ارزیابی قبل از تولد نوزاد، آماده سازی شرایط مناسب دما و مراقبت از نوزاد، قرار دادن نوزاد در محیط با دمای مناسب، احیای نوزادان نیازمند احیا، کلامپ و بریدن بند ناف، خشک کردن نوزاد، برقراری تماس پوست با پوست مادر و نوزاد، تعیین و ثبت آپگار نوزاد در دقیقه اول، تعیین و ثبت آپگار نوزاد در دقیقه پنجم، بررسی علائم حیاتی نوزاد، ارزیابی سلامت ظاهری نوزاد ، تعیین هویت نوزاد • اعلام جنسیت و نشان دادن نوزاد به مادر • دستورانتقال نوزاد از اتاق زایمان به بخش بعد از زایمان و اجرای طرح همجواری • صدورگواهی فوت نوزاد در صورت بروز مرده زایی یا مرگ نوزاد 4: بعد از زایمان(زایمان طبیعی و سزارین) 1 4 –دراتاق زایمان • قرار دادن مادر و نوزاد در وضعیت راحت، کنترل و نظارت بر انجام ثبت اثر انگشت مادر، اثر کف پای نوزاد در پرونده • بستن دستبند نوزاد ب. ت. ب. مندرجات پرونده • انجام اولین تغذیه پستانی نوزاد، شیردهی و برقرای تماس پوستی بلافاصله پس از تولد مطابق با دستورالعمل • درخواست آزمایشات کومبس مستقیم و غیرمستقیم • تجویز آمپول روگام • کنترل وضعیت مادر بعد از زایمان شامل: علایم حیاتی، خونریزی واژینال، قوام رحم، ارتفاع رحم ، هوشیاری مادر، بررسی مثانه، حجم ادرار و ادامه مراقبت‌ها طبق دستوالعمل تا حداقل 2 ساعت پس از زایمان وثبت مراقبت های ارائه شده در پرونده • کنترل خونریزی رحم: ماساژ دستی، بررسی وضعیت رحم، بررسی پرینه • تجویز داروهای کنترل کننده خونریزی مانند: اکسی توسین و مترژن • اقدام به تخلیه مثانه در صورت احتباس ادرار مطابق پروتکل وزارت بهداشت • مراقبت‌های مرحله چهارم زایمان طبق دستورالعمل • ثبت شرح زایمان و دستورات بعد از زایمان در پرونده • گزارش موارد غیرطبیعی پس از زایمان نظیر خونریزی واژینال، علائم حیاتی غیرطبیعی، وارونگی رحم، چسبندگی جفت به پزشک و انجام اقدامات اورژانس درصورت عدم حضور پزشک تا زمان دسترسی به پزشک • صدور گواهی ولادت • دستور انتقال مادر و نوزاد به بخش بعد از زایمان و اجرای طرح هم جواری مادر و نوزاد 2 4 وظائف مربوط به مراقبت مادر در بخش هم اتاقی مادر و نوزاد (از 2 ساعت پس از زایمان تا زمان ترخیص) • کنترل علایم حیاتی، خونریزی، قوام رحم، ارتفاع رحم، هوشیاری مادر، وضعیت پرینه، وضعیت مثانه، وضعیت پستان، شیردهی، بررسی ادم پاها و وضعیت حرکتی مادر دربخش بعد از زایمان (طبق دستورالعمل) • آموزش تمرینات توانبخشی بعد از زایمان • گزارش هرگونه موارد غیرطبیعی به پزشک، درخواست حضور او و انجام فوریتهای پزشکی تا زمان حضور یا دسترسی به پزشک • انجام مراقبتهای پس از زایمان، اجرای دستورات داروئی و سایر اقدامات در گروه مادران پرخطر بستری (طبق دستورالعمل و بر اساس دستور پزشک) • آموزش مراقبتهای بهداشتی محل اپی زیاتومی • آموزش به مادر در مورد مراقبت از خود شامل: مراقبت از پستان و نحوه شیردادن، تغذیه، استحمام، روش‌های پیشگیری از بارداری، ورزشهای بعد از زایمان، واکسیناسیون، ارتباط جنسی با همسر، علایم خطر در مادر • آموزش به مادر در مورد مراقبت از نوزاد شامل: توجه به بند ناف، پیشگیری از هیپوترمی، علایم خطر در نوزاد و کودک نظیر زردی و غیره، پایش رشد کودک، نحوه ماساژ نوزاد بر اساس دستورالعمل مراقبت از نوزاد سالم • صدور دستور ترخیص مادران با زایمان طبیعی پس از انجام معاینات لازم و ارزیابی‌های بعد از زایمان • انجام مراقبت بعد از ختم زود هنگام بارداری و انجام مراقبت بعد از سقط جنین • آموزش غربالگری اختلالات تیروئید نوزاد (طبق دستورالعمل) • صدور مرخصی استعلاجی زایمان

فقط در مواردیکه ماما عامل زایمان باشد. • تجویز داروها و مکمل‌های مجاز مطابق لیست پیوست و دستورالعمل‌ 3 4 وظائف مرتبط با مراقبت از نوزاد دربخش هم اتاقی مادر ونوزاد: • اندازه گیری قد، وزن، دورسر و دور سینه نوزاد • بررسی علائم حیاتی • تزریق ویتامین 1K • شستشوی معده در نوزادان بستری طبق دستورالعمل • واکسیناسیون • کمک به مادر در تغذیه نوزاد با شیر مادر • استحمام نوزاد • مراقبت از بند ناف 5 شرح وظایف ماما در دوران غیر بارداری 1 5 مشاوره وآموزش ماما می تواند درکلیه موارد مرتبط با بهداشت باروری به مددجویان (نوجوانان،جوانان، میانسالان و سالمندان) بشرح ذیل ارائه خدمت نماید.

ارائه خدمات مشاوره‌ای فقط در صورت گذراندن دوره های مربوطه امکان‌پذیر خواهد بود. • آموزش و مشاوره بلوغ • آموزش و مشاوره بهداشت جنسی • آموزش، مشاوره و غربالگری قبل و بعد از ازدواج • مشاوره با زوجین در مورد روش‌های مختلف جراحی و غیر جراحی پیشگیری از بارداری مانند: مشاوره و آموزش قبل و بعد از بستن لوله‌ها در زن و مرد، گذاشتن IUD، روش های تزریقی،کاشتنی و ...) • آموزش و مشاوره تنظیم خانواده در منزل • آموزش و مشاوره روش‌های تنظیم خانواده پس از زایمان و پس از سقط • آموزش جامعه برای جلب مشارکت آنان در برنامه‌های بهداشتی باروری به خصوص مشارکت مردان در برنامه‌های تنظیم خانواده • مشاوره، آموزش و غربالگری قبل از بارداری • مشاوره و آموزش دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان • مشاوره و آموزش خودآزمایی پستان و غربالگری بیماری‌های پستان • آموزش واکسیناسیون مادر، نوزاد، شیرخوار و کودک کمتر از هشت سال • مشاوره و آموزش کودک سالم و بیمار طبق دستورالعمل

ماما می تواند در مراکز بهداشتی درمانی و بیمارستانها ومراکز حمایتی و حقوقی و قضایی به عنوان مشاور بهداشت باروری (شیردهی، تنظیم خانواده ، مشاوره حین ازدواج، طلاق و ... ) ارائه خدمت نماید. • آموزش و مشاوره در خصوص بیماری‌های مقاربتی، ایدز، هپاتیت و رفتارهای پرخطر • آموزش، مشاوره و غربالگری سرطانهای شایع زنان • آموزش و مشاوره در ناباروری زوجین • آموزش و مشاوره درخصوص مسائل و مشکلات عملکرد جنسی • آموزش و مشاوره در مورد بهداشت سالمندی و یائسگی • آموزش و مشاوره در صدمات عاطفی به مادر و خانواده نظیر از دست رفتن جنین، نوزاد و کودک • آموزش و مشاوره در موارد شغلی مرتبط با بهداشت باروری • آموزش و مشاوره مراقبت از نوزاد به مادر و خانواده • آموزش و مشاوره در مورد چگونگی مصرف مکمل‌ها 2 5 معاینات شامل • گرفتن شرح حال، معاینات فیزیکی، آزمایشهای غربالگری در مراجعین و آموزش به آنان • انجام معاینات دوره‌ای پستان و غربالگری بیماری‌های مربوطه و ارجاع به پزشک در صورت لزوم • انجام معاینات دستگاه تناسلی و غربالگری بیماری‌ها و ارجاع به پزشک در صورت لزوم • انجام دوره‌ای پاپ اسمیر و نیز بررسی سیتولوژیک نمونه • معاینه نوزاد، شیرخوار، کودک کمتر از 8 سال طبق دستورالعمل • ارائه سایر روش های پیشگیری از بارداری هورمونی و سد کننده (ب. غ. از روشهای جراحی ) با رعایت مراقبت‌ها و معاینات مربوطه 3 5 ارایه خدمات شامل: • گرفتن شرح حال، انجام معاینات فیزیکی، درخواست آزمایشات لازم و غربالگری • در خواست آزمایشها شامل: انجام پاپ اسمیر،کشت ترشحات واژن، BG , RH،CBC Diff, GCT, GTT, BS , FBS ,BUN , CREATININE ,TRIGLYCERIDE ,CHOLESTROL ,HBSAg, ,HBSAb ,HIV ,VDRL ,U/A,U/C, Prolactin, SGPT, SGOT , T3, T4, TSH, FSH, LH )، درخواست اسپرموگرام • درخواست سونوگرافی برای بررسی وضعیت رحم ، تخمدان، وضعیت IUD • درخواست ماموگرافی • گذاردن انواع IUD و خارج کردن آن • ارائه خدمت کلیه روشهای پیشگیری از بارداری (آی یودی ،کاندوم، قرص‌های خوراکی ،کپسولهای کاشتنی، آمپولهای تزریقی) طبق دستورالعمل

انجام آزمایشات لازم قبل از تجویز قرص‌های خوراکی، داروهای تزریقی پیشگیری از بارداری و پس از وازکتومی طبق دستورالعمل • ارائه خدمات سایر روشهای نوین پیشگیری از بارداری به جز جراحی درصورت ابلاغ تنفیذ ارائه آن خدمات توسط ماما از سوی وزارت • درمان عوارض ناشی از استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری مانند: تهوع، استفراغ، خونریزی های رحمی، لکه بینی، اختلالات قاعدگی و افزایش ترشحات واژینال طبق دستورالعمل • درمان عفونت‌های دستگاه تناسلی زنان در حد مجاز • درمان ماستیت پس از زایمان با آنتی بیوتیک و اقدامات درمانی تا قبل ازتشکیل آبسه، درصورت تشکیل آبسه ارجاع به پزشک • انجام واکسیناسیون زنان باردار، واکسیناسیون شیرخواران و کودکان کمتر از هشت سال طبق دستورالعمل • ارائه خدمات کودک سالم و بیمار طبق دستورالعمل • ارائه خدمات مراقبتی مرتبط با جراحی و بیماریهای زنان در بخش های داخلی و جراحی زنان