قانون
🔒قانون مجازات اسلامی
🔒ماده 374
★
هرگاه <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AF%DB%8C%D9%87">دیه</a> <a class="tagref" href="/واژه/%D8%AC%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%AA">جنایت</a>، بیش از دیه مقابل آن جنایت در <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B1%D8%AA%DA%A9%D8%A8">مرتکب</a> باشد مانند اینکه زنی، مردی را یا غیرمسلمانی، مسلمانی را عمداً به <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%AA%D9%84">قتل</a> برساند یا دست وی را قطع کند، اگر مرتکب یک نفر باشد، صاحب حق <a class="tagref" href="/واژه/%D9%82%D8%B5%D8%A7%D8%B5">قصاص</a> افزون بر قصاص، حق گرفتن <a class="tagref" href="/واژه/%D9%81%D8%A7%D8%B6%D9%84-%D8%AF%DB%8C%D9%87">فاضل دیه</a> را ندارد و اگر مرتکبان متعدد باشند، صاحب حق قصاص می تواند پس از پرداخت مازاد دیه قصاص شوندگان بر دیه جنایت به آنان، همگی را قصاص کند. همچنین می تواند به اندازه دیه جنایت، از شرکا در جنایت، قصاص کند و چیزی نپردازد، که در این صورت، شرکایی که قصاص نمی شوند، سهم دیه خود از جنایت را به قصاص شوندگان می پردازند.
افزون بر این، صاحب حق قصاص می تواند یکی از آنان را که دیه اش کمتر از دیه جنایت است، قصاص کند و فاضل دیه را از دیگر شرکا بگیرد لکن صاحب حق قصاص نمی تواند بیش از این مقدار را از هریک <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%87">مطالبه</a> کند، مگر در صورتی که برمقدار بیشتر <a class="tagref" href="/واژه/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%87">مصالحه</a> نماید. همچنین اگر صاحب حق قصاص خواهان قصاص همه آنان که دیه مجموعشان بیش از دیه جنایت است باشد، نخست باید فاضل دیه قصاص شونده نسبت به سهمش از جنایت را به او بپردازد و سپس قصاص نماید.
فصل هفتم <a class="tagref" href="/واژه/%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%87">اکراه</a> در جنایت
شرحِ ساده و مثال
- به زبانِ ساده
- وقتی دیه جنایتِ انجام شده کمتر از دیه قصاصشونده باشد (مثل قتل مرد توسط زن)، صاحب حق قصاص نمیتواند بدون پرداخت مازاد دیه، قصاص کند. اگر بخواهد قصاص کند، باید مابهالتفاوت دیه را به مرتکب بپردازد.
- مثال
- زنی مردی را به قتل میرساند؛ اولیای دم مرد برای قصاص زن، باید نصف دیه کامل را به زن (یا خانوادهاش) بپردازند تا بتوانند او را قصاص کنند.
- نکتهٔ کاربردی
- اگر مرتکبان متعدد باشند، اولیای دم میتوانند با پرداخت مازاد دیه، همه را قصاص کنند یا فقط به اندازه دیه جنایت از آنها قصاص بگیرند و چیزی نپردازند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
پرسشهایی که این ماده پاسخ میدهد
اگر مرتکبِ قتلِ عمدی یک نفر باشد و دیه او کمتر از دیه جنایت باشد، آیا صاحب حق قصاص میتواند فاضل دیه را مطالبه کند؟
خیر، صاحب حق قصاص افزون بر قصاص، حق گرفتن فاضل دیه را ندارد.
اگر مرتکبانِ جنایت متعدد باشند، صاحب حق قصاص برای قصاص همگی آنها چه تکلیفی دارد؟
میتواند پس از پرداخت مازاد دیه قصاصشوندگان بر دیه جنایت به آنان، همگی را قصاص کند.
آیا صاحب حق قصاص میتواند بدون پرداخت مبلغی، فقط به اندازه دیه جنایت از شرکا قصاص بگیرد؟
بله، در این صورت شرکایی که قصاص نمیشوند، سهم دیه خود از جنایت را به قصاصشوندگان میپردازند.
دیدنِ این ماده در متنِ کاملِ قانون ←
موارد مرتبط 6
آرای مرتبط 6
-
رأی
اعمال
به این صفحه
احراز عدم بهبودی بیماری با هدف تبدیل مجازات
قانون مجازات اسلامی مصوب1392 و مواد 374
-
رأی
اعمال
به این صفحه
ادله اثبات بزه شرب خمر
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و با اجازه حاصله از مواد 374
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
اعتبار نظریه هیأت نظام پزشکی در تعیین میزان قصور پزشک
قانون مجازات اسلامی مصوب 92 و مواد 374
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
رأی دادگاه بدوی
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و ماده 374
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
نسخ قانون اسیدپاشی به وسیله قانون مجازات اسلامی 1392
مطابق ماده 374 قانون مجازات اسلامی مشمول ارش یا دیه جداگانه نمی باشد و بینائی دو
-
رأی
مبتنی بر
به این صفحه
نسخ قانون اسیدپاشی بهوسیله قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲
مطابق ماده 374 قانون مجازات اسلامی مشمول ارش یا دیه جداگانه نمی باشد و بینائی دو
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
