دکترین
آثار احداث بنا یا غرس اشجار در ملک مورد اجاره
آثار احداث بنا یا غرس اشجار در ملک مورد اجاره
در عقد اجاره گاه مستأجر با اجازه موجر، اقدام به احداث بنا و يـا غـرس اشـجار مـي نمايـد. همچنين ممكن است تصرفات مستأجر به نحو غيرمجاز صورت گيرد. در اين گونه موارد پس از انقضاي مدت عقد، حقوق مستأجر با حقوق موجر تزاحم پيدا ميكند. اقدامات مجاز مستأجر بـا حمايت قانون گذار همراه است منتها تصـرفات غيرمجـاز وي موردحمايـت قـانون گـذار نيسـت.
در حقوق ایران برای تجزیهوتحلیل وضعیت حقوقی احداث اعیان و محصولات و سایر مستحدثات بعد از انقضای مدت اجاره، در کنار مواد ۵٠٣ و ۵٠۴ ق.م. موادی همچون ١۶۴ و ١۶۵ قانون آیین دادرسی مدنی و ماده ۴٨ قانون اجرای احکام مدنی قابلتوجه است. بر این اساس باید گفت، اگر مستأجر مجاز در تصرف باشد، پس از انحلال عقد نیز حقوق حقه وی نسبت به مستحدثات محفوظ است و اگر بعد از انقضای اجاره، به تصرف موجر دهد میتواند اجرتالمثل اعیان را از وی دریافت کند؛ اما مالک حق قلع آن را ندارد و فقط میتواند اجرتالمثل عرصه را از مستأجر اخذ نماید. مبنای اخذ اجرت در هر دو حالت، قاعده استیفا است؛ اما اگر عملیات احداث وی غیرمجاز باشد، به جهت اقدام مستأجر به ضرر خود و با توجه به قواعد تسلیط و عرق ظالم، موجر مجاز در قلع اعیان بدون تأدیه غرامت است. از سوی دیگر، آنجا که کشت زرع به ایجاد محصول منجر نمیشود و مدت عقد منقضی میگردد، مالک زمین حق ازاله زرع مستأجر مقصر را دارد ولی اگر نرسیدن محصول ناشی از قوه قاهره باشد، تنها چیزی که میتواند قاعده سلطنت را تخصیص زند اقدام مالک زمین به از بین بردن احترام مال خود درنتیجه پذیرش صریح یا ضمنی عرف، مبنی بر لزوم ابقای معوض بذر تا زمان رسیدن محصول است.
در این خصوص مطلبی تهیه شده است که پیشنهاد می کنم آن را با لمس instant view مطالعه فرمایید.
پی نوشت
مطالعه این مطلب با عنوان «حق اعیان در حقوق ثبت» پیشنهاد می شود.
Add a comment
بختیار سید نظامی
3
2
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
