آثار تلف عین مستاجره بر اماکن تجاری

آثار تلف عین مستاجره بر اماکن تجاری اماکن تجاری در قوانین راجع به موجر و مستاجر دارای ویژگی خاصی است. به همین جهت، قانون‌گذار علاوه بر قانون مدنی، قوانین خاصی راجع به آن وضع کرده است. یکی از مباحثی که کمتر مورد عنایت قرار گرفته تلف عین مستاجره در مدتی است که قرارداد اجاره پابرجاست. تلف اماکن فوق ممکن است در نتیجة قوه قاهره یا عوامل طبیعی باشد و یا در نتیجه فعل انسانی. هرچند مواد ۴٨٣ و ۴٩۶ قانون مدنی به طور کلی به وضعیت عقد در تلف عین مستاجره پرداخته است و آن را منحل می‌داند، لکن مطالعة ما نشان می‌دهد یک تفاوت اساسی بین تلف اماکن تجاری و تلف اموال منقول وجود دارد و آن اینکه بر خلاف اموال منقول، در تلف اماکن تجاری معمولاً اعیان تلف می‌شود و عرصه ملک باقی است. همین امر موجب اختلاف نظر فقها و حقوق‌دانان در وضعیت عقد شده است. به طور کلی دو نظریه در این ارتباط ابراز شده است، یکی انحلال عقد و دیگری بقای عقد. فقها، حقوق‌دانان، رویة قضایی و دکترین بیشتر متمایل به بقای عقد هستند اعم از اینکه تلف در نتیجه قوه قاهره باشد یا عوامل انسانی موجب تلف شده باشد. اثر پابرچا بودن عقد آن است که خدشه‌‌ای به حقوق مستاجر در ارتباط با حق کسب یا پیشه یا تجارت یا سرقفلی وارد نمی‌شود و مستاجر کماکان صاحب حقوق فوق است، لکن نکته قابل توجه در این مورد آن است که آیا مستاجر می‌تواند موجر را الزام به ساخت و بازسازی ملک کند؟ در صورتی که تلف در نتیجه فعل مستاجر یا شخص ثالث باشد، تردیدی در الزام آنان به ساخت و بازسازی وجود ندارد. در مواردی که مکان تجاری در نتیجة قوه قاهره یا عوامل طبیعی تلف می‌شود، در خصوص الزام موجر به ساخت و بازسازی دو نظریه توسط فقها ابراز شده است، امکان الزام موجر به ساخت و عدم امکان آن که بستگی به حدود تکالیف موجر دارد. به این معنی که بعض از فقها معتقدند تکلیف مستاجر صرفاً ناظر به تسلیم عین مستاجره است و در صورت تلف عین مستاجره تکلیفی به بازسازی وجود ندارد. اما فقهای دیگر معتقدند موجر علاوه بر تکلیف فوق موظف است در طول مدت اجاره عین مستاجره را جهت بهره‌برداری مستاجر از حقوق خود آماده نگه دارد. به نظر می‌رسد نظریه اخیر با موازین حقوقی سازگاری بیشتری دارد. به نقل از مقاله علمی پژوهشی با همین عنوان نویسندگان احمد بیگی حبیب آبادی دانش آموخته دکتری دانشگاه تربیت مدرس مریم بیگی حبیب آبادی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب تهران #حق_کسب_یا_پیشه_یا_تجارت #سرقفلی Add a comment بختیار سید نظامی