آداب قضاوت (قواعد فقه): شرایط اقامه و استماع دعوی

علاوه بر آدابی که قسمتی از آن بیان گردید، برای اقامۀ دعوی و استماع آن نیز شرایطی عنوان کرده‌اند که بعضی از آنها به شرح زیر است: ۱. مدّعی باید بالغ ، عاقل و رشید باشد. دعوی صغیر و مجنون ، مسموع نیست. مگر این که به وسیلۀ ولی یا وصی یا قیّم آنان اقامه شده باشد. همچنین دعوی غیر رشید در صورتی که مربوط به امور مالی او باشد، مسموع نخواهد بود، ولی اقامۀ دعوی از طرف افراد غیر رشید در اموری که متضمن تصرف در اموال و حقوق مالی او نباشد، بدون اشکال است. ۲. مدّعی باید در دعوایی که مطرح می‌کند، ذی نفع باشد یا از طرف ذی نفع، وکالت یا ولایت یا قیمومت یا وصایت داشته باشد. ۳. مدعی باید در دعوایی که مطرح می‌کند، جازم باشد؛ دعا و. م. ب. فرض و‌ گمان قابل استماع نیست. ۴. مدّعی به ، باید از نظر شرعی قابل تملک باشد. بنابراین دعاوی مربوط به خمر و آلات و ادوات قمار و مانند آنها مسموع نخواهد بود. منبع: جواهر الکلام، ج۴۰، ص۳۷۶-۳۷۷