رأی
آسیب شناسی نقش گذشت شاکی در سیاست کیفری: تحلیلی مبتنی بر نقشه نگاری حقوقی (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
آسیب شناسی نقش گذشت شاکی در سیاست کیفری: تحلیلی مبتنی بر نقشه نگاری حقوقی (مقاله پژوهشی دانشگاه آزاد)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (دانشگاه آزاد)
نویسندگان:
حسین قزلباش باقر شاملو سید مهدی احمدی موسوی
منبع:
آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 4 تابستان 1404 شماره 2 (پیاپی 142)
حوزههای تخصصی:
حوزههای تخصصی حقوق فقه و حقوق
doi:
10.71654/jcld.2025.1212657
شماره صفحات:
۳۹ - ۵۶
دریافت مقاله
تعداد دانلود :
۱۸۵
آرشیو
آرشیو شمارهها:
۱۴
سال ۱۴۰۴ (۲)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 4 تابستان 1404 شماره 2 (پیاپی 142)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 4 بهار 1404 شماره 1 (پیاپی 13)
سال ۱۴۰۳ (۴)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 3 زمستان 1403 شماره 4 (پیاپی 12)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 3 پاییز 1403 شماره 3 (پیاپی 11)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 3 تابستان 1403 شماره 2 (پیاپی 10)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال 3 بهار 1403 شماره 1 (پیاپی 9)
سال ۱۴۰۲ (۴)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال دوم زمستان 1402 شماره 4 (پیاپی 8)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال دوم پاییز 1402 شماره 3 (پیاپی 7)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال دوم تابستان 1402 شماره 2 (پیاپی 6)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال دوم بهار 1402 شماره 1 (پیاپی 5)
سال ۱۴۰۱ (۴)
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال اول زمستان 1401 شماره 4
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال اول پاییز 1401 شماره 3
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال اول تابستان 1401 شماره 2
- آموزه های فقه و حقوق جزاء سال اول بهار 1401 شماره 1
چکیده
نهاد گذشت شاکی (بزه دیده) یکی از مولفه های تأثیرگذار در سیاست کیفری ایران است که توامان از مبانی فقه امامیه و اهداف عدالت ترمیمی نشأت می گیرد. تحلیل نظام مند این نهاد، به دلیل پراکندگی و چندلایگی آثار آن در قوانین ماهوی و شکلی امری ضروری است. این مقاله، با هدف آسیب شناسی جایگاه و کارکرد نهاد گذشت شاکی در نظام حقوقی ایران از روش شناسی نوین نقشه نگاری حقوقی بهره می برد. روش تحقیق، شامل ارائه نقشه جامع قوانین کلیدی (مجازات اسلامی، آیین دادرسی کیفری، حمایت از اطفال و نوجوانان، جرایم رایانه ای و کاهش مجازات حبس تعزیری) و تحلیل ارتباطات ساختاری میان مواد قانونی، سطوح تأثیرگذاری (قانونگذاری، قضایی، اجرایی) و ساز و کارهای عملیاتی (نهادهای ارفاقی، میانجیگری، جبران خسارت) است. این نقشه نگاری، تصویری یکپارچه از نحوه عملکرد و تأثیرگذاری گذشت، مبتنی بر تفکیک حق الله و حق الناس، نوع جرم (حد، قصاص، دیه و تعزیر) و مراحل دادرسی ارائه می دهد. یافته های حاصل از آسیب شناسی مبتنی بر این نقشه، نشان دهنده ی وجود چالش های ساختاری، علی رغم تلاش قانون گذار برای ایجاد نظامی منعطف است. ابهام در معیارهای تفکیک جرایم مختلط، عدم یکنواختی رویه ها در اعمال تخفیف ها و تعلیق های مرتبط با گذشت، تعارضات بالقوه میان قوانین عام و خاص، ضعف زیرساخت های میانجیگری و تضمین خسارت و آسیب پذیری بزه دیدگان، برابر فشارهای احتمالی، از جمله ی این آسیب های کلیدی هستند. ارتقاء کارآمدی نهاد گذشت شاکی و دستیابی به اهداف عدالت ترمیمی، مستلزم اصلاحات هدفمند در سه حوزه ی قانونگذاری، قضائی و اجرائی است و نقشه نگاری حقوقی نیز ابزاری مؤثر برای تحلیل های ساختاری و آسیب شناسانه نظام های حقوقی است.
تبلیغات
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
