آغاز مهلت شکایت برای داوطلبین خرید — با این شیوه برخورد در مقام دادخواهی

بی گمان حقوق خریدار مال و داوطلبین خرید تنها در مجلس فروش برقرار نمی شود. بلکه به صورت یکپارچه در همه جریان مزایده از هنگامی که با تنظیم و نشر آگهی آغاز می شود، حقوق داوطلبین خرید قابل تصور است. اگر چه ایشان در آن هنگام سمتی ندارند اما چون فروش با عملیات مقدماتی و تشریفات مزایده پیوند تنگاتنگ دارد، بنابراین نقص و ایراد در هر یک از اقدامات و وظایف دادورز حق واکنش را برای ایشان متصور می نماید. برای نمونه وقتی مال به فروش رفته به درستی و به واقع در آگهی فروش توصیف نشده باشد و تخلف مرتبط با تنظیم آگهی باشد، باید برای داوطلب خرید حق واکنش را در نظر گرفت. اما مشکل اینجاست که مهلت شکایت ظرف یک هفته از تاریخ وقوع تخلف است. در این حالت که آگهی مدتها پیش تنظیم شده و مهلت مزبور گذشته با اینکه تخلف دادورز و زبان خریدار محرز است چه باید کرد؟ برای برون رفت از این چالش باید موضوع را به گونه دیگری تفسیر و تشریح نمود. با این وصف که می توان شکایت را به اقدام دادورز در فروش مالی جز آن چه در آگهی فروش ذکر شده و خارج از وصف آن است، مربوط ساخت و نتیجه گیری نمود که ظرف یک هفته از تاریخ فروش که با تخلف دادورز صورت یافته شکایت اقامه شده است. با این شیوه برخورد در مقام دادخواهی یا رسیدگی، صاحب حق یا دادرس درگیر سپری شدن مدت شکایت ب. ت. ب. اینکه مبنای شکایت اقدام پیشین دادورز بوده، نمیشود. همینطور نیازی نیست تا اقدامات دادورز را به دو دسته اقداماتی که به مخاطبین فروش ابلاغ میشود و اقداماتی که به ایشان ابلاغ نمی گردد تجزیه کرد. به هر روی حق داوطلب خرید معطوف به فروش مال و هر اقدام دیگر دادورز است که با فروش و واگذاری پیوند دارد. در این بین پاره ای اقدامات چون ناسازگاری مال به فروش رفته با آگهی فروش یا اجازه حضور اشخاص ممنوع از خرید در مجلس مزایده و یا اشتباه در ذکر قیمت پایه و اعلام مبلغی بالاتر از مبلغ ارزیابی را می توان به مجلس فروش پیوند داد و مهلت شکایت را از تاریخ فروش برقرار ساخت و برخی اقدامات پیش از فروش را می توان موثر و وارد تلقی ننموده و موجب ابطال فروش و تجدید مزایده ندانست. مانند نقض حق بازدید از مال پنج روز قبل از روز فروش (ماده ۱۳۶ ق.ا.ا. م) که آسیب جدی به حقوق خریدار یا داوطلب خرید وارد نمی سازد. چه وقتی آنها برغم سلب فرصت بازدید یا جلوگیری از آن در مزایده شرکت می نمایند به واقع همه هم ملاحظات را نموده و از کم و کیف مال با خبر شده اند که اراده جدی بر خرید آن دارند. اگر داوطلب خرید بخواهد نسبت به همین تخلف دادورز پیش از ورود به مجلس فروش شکایت کند، حق شکایت او از تاریخ جلوگیری از بازدید و یا مخالفت با آن شروع می شود. در این حال چون هنوز مزایده ای برپا نشده، بحث ابطال فروش و تجدید مزایده منتفی است. ولی در صورت پذیرش شکایت و صدور دستور الزام دادورز به تمهید موجبات بازدید خریدار چون فاصله بین زمان بازدید تا روز فروش پنج روز است ماده ۱۲۶ ق.ا.ا. م) باید تدبیر نمود تا این اقدام در عمل منجر به تغییر روز فروش نگردد (<a class="artref" href="/ماده/ماده-124-a_0815110235768">ماده ۱۲۴ ق. م</a>). به هر روی در مواردی که داوطلبین خرید حق و فرصت شکایت نسبت به اقدامات داد ورز را پیدا می کنند این فرصت یک هفته ای از تاریخ تخلف ارتکابی دادورز است و چون رخدادهای در جریان مزایده به داوطلبین خرید ابلاغ نمی شود و در نزدیک به تمام موارد در مجلس فروش بروز می یابد، آنها می توانند از این تاریخ شکایت خ. ر. ب. دادگاه صالح مجری حکم تقدیم نمایند. بنابراین در مواردی چون شکایت بابت جلوگیری از حضور در مجلس فروش شکایت بابت واگذاری مال معیوب یا مال دیگری جز آنچه در آگهی فروش توصیف شده فروش مال به رقیبی که مبلغ کمتری پیشنهاد داده، ترجیح پیشنهاد خرید غیر نقد رقیب اجازه رقابت به اشخاص فاقد اهلیت خرید یا ممنوع از حضور در مجلس فروش اعلام قیمت پایه برخلاف نظر ارزیاب، فقدان ویژگی ها و اوصاف مال به فروش رفته نسبت به ویژگی و وصف آمده در آگهی فروش و ..... چون تخلف دادورز در مجلس فروش تجلی و تبلور می یابد، از این تاریخ که زیان دیده از تخلف آگاهی یافته مهلت یک هفته ای شکایت آغاز می شود.