آیین دادرسی کیفری

آیین دادرسی کیفری مبنی بر کشف جرم و رسیدگی به آن و تطبیق مجازات مرتکب با قانون و برای تعیین تشکیلات دادگاه های کیفری و صلاحیت آنها و مقررات طرح دعوای کیفری و صدور حکم است. همچنین گفته شده است آیین دادرسی کیفری به مطالعه مراحل رسیدگی به جرم پرداخته و مجموعه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی اصول و مقررات حاکم به ارتکاب جرم را از لحظه وقوع تا مرحله اجرای مجازات شرح می‌هد. همچنین آیین دادرسی کیفری شامل دو کاربرد عام و خاص م. ب. که مفهوم عام ناظر به مقررات کیفری وضع شده در رابطه با مراحل کشف جرم تا صدور کیفرخواست بوده و مفهوم خاص ناظر به مرحله بعد از صدور کیفرخواست تا مرحله صدور حکم در دادگاه م. ب.. گفتنی است در گذشته به آیین دادرسی کیفری، اصول محاکمات جزایی گفته می‌شد. به موجب ماده ۱ قانون آیین دادرسی کیفری : «آیین دادرسی کیفری مجموعه مقررات و قواعدی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم ، تحقیقات مقدماتی ، میانجیگری ، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رأی، طرق اعتراض به آراء ، اجرای آراء ، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضائی و ضابطان دادگستری و رعایت حقوق متهم، بزه دیده و جامعه وضع می‌شود.» این ماده در صدد ارائه تعریفی جامع از آیین دادرسی کیفری است که همین موضوع موجبات طولانی شدن تعریفی شده‌است که در این ماده بیان گردیده‌است. کلمات جرایم ، مجرمان، مقامات قضایی، در این ماده به‌طور مطلق بکار برده شده‌است و شامل جرایم نظامی و جرایم روحانیون نیز می‌شود. منبع: اصطلاحات تشریحی آیین دادرسی (کیفری-مدنی)، مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1390 · آیین دادرسی کیفری (جلد اول) (کلیات، دعوای عمومی و دعوای خصوصی)، میزان، 1395 · نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1393 · آیین دادرسی کیفری (جلد اول)، فکرسازان، 1386