ا انواع ظهر نویسی — ظهر نویسی برای ضمانت

ظهر نویسی برای ضمانت: در این نوع ظهر نویسی، ظهر نویس به عنوان ضامن صادر کننده یا ضامن ظهر نویسان سند تجاری را امضا مینماید. در ضمانت تجاری وفق ماده ۲۴۹ ق.ت ضم ذمه به ذمه رخ می دهد. آیا ظهر نویسی باید لزوما بر ظهر چک مرقوم شود یا میتوان انتقال یا ضمانت را بر برگه ای جداگانه درج و به چک ضمیمه نمود یا بر روی چک آن را درج کرد نه پر ظهر چک؟ به نظر می رسد، اینکه قانون گذار از اصطلاح ظهر نویسی استفاده کرده است بنابر آنچه غالباً در عرف رخ می دهد و این مطالب بر ظهر چک مندرج می شود بوده است. لذا در حقوق کشورمان قانون گذار مقرره ای درباره اینکه اگر ظهر نویسی بر برگه ای جداگانه باشد قابل قبول نیست وضع نکرده است. از جهت منطقی هم آنچه مؤثر و ملاک عمل است اراده ظهر نویس است و اینکه مبرز این اراده بر ظهر چک باشد یا روی آن یا برگه جداگانه موضوعیتی ندارد. هر چند ممکن است گفته شود که ب. ت. ب. اصل عمل به ظاهر در اسناد تجاری تمامی نقل و انتقالات باید در خود چک اعم از ظهر یا روی آن درج شود و لذا ظهر نویسی در برگه جداگانه امکان پذیر نیست. چنانچه ظهر چک توسط شخصی امضا شده باشد اما اینکه به عنوان ضامن بوده یا ظهر نویس برای انتقال یا وکالت در وصول تکلیف چیست؟ به نظر می رسد وکالت در وصول نیاز به تصریح دارد. لذا تردید فقط بین ضمانت و انتقال خواهد بود. در هنگام شک بین ظهر نویسی برای انتقال با ظهر نویسی برای ضمانت اصل برائت که مبتنی بر ایجاد مسئولیت کمتر است و استظهار عرفی ظهرنویسی برای انتقال را ترجیح می دهد. البته در فروضی که ملاک موضوع ماده ۲۷۳ ق.ت قابل جریان باشد ممکن است گفته شود که باید سمتی برای امضا کننده تعیین شود که بیشترین افراد بری الذمه شوند. لذا در فرضی که ضامن بودن امضا کننده یقینی است اما اینکه از کدام یک از صادر کننده یا ظهر نویسان ضمانت نموده است مردد است باید با ملاک ماده ۲۷۳ قمت سمتی گفتنی است در برخی از فروض ممکن است تعیین سمت امضا کننده هیچ تأثیری در میزان مسئولیت او و افرادی که بری الذمه میشوند نداشته باشد که در این فروض ب. ت. ب. اینکه تعیین سمت اثری ندارد هر یک از سمتها تعیین شود تفاوتی نخواهد داشت.