ا دهخدا، شادروان علی اکبر، منبع پیشین — بند نخست - مفهوم «ماهوی یا اخص

بند نخست - مفهوم «ماهوی یا اخص سهم در حقوق تجارت ۶۷۲. شرکت شخص حقوقی است و به استناد ماده ۵۸۸ ق.ت می تواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قائل است مگر آنهایی که طبیعی انسان است. (۱) پس شرکت نیز می تواند دارای حقوق و تعهدات شود و یا در واقع دارایی مثبت وجه نقد مال منقول و غیر منقول مطالبات و...) و دارایی منفی دیون و تعهدات داشته باشد. بنابراین هر سهم در واقع نمایانگر حصه یا قسمتی از شرکت سهامی یعنی دارایی مثبت و منفی شرکت است و متعلق به دارنده آن سهم است بنابراین اگر شرکتی صد سهم داشته باشد هر سهم نمایانگر یک صدم از دارایی شرکت و دارنده هر سهم دارای یک صدم از دارایی شرکت است. روشن است که هر چه دارایی مثبت شرکت بیشتر و دارایی منفی کمتر باشد ارزش هر سهم به همان نسبت ارزش حاصل دو دارایی بیشتر است؛ پس برای نمونه چنانچه شرکتی یازده میلیارد ریال دارایی مثبت و یک میلیارد ریال دارایی منفی داشته باشد و یکصد سهم منتشر کرده باشد ارزش واقعی هر سهم صد میلیون ریال است باز هم روشن است که چنانچه حاصل دو دارایی، مثبت باشد هرچه تعداد سهام بیشتر می شود و عکس آن نیز صادق است. به این مفهوم سهم، مفهوم «ماهوی» نیز گفته میشود. بنابراین سهم به این مفهوم، مالی بی پیکر است نک ش. ۱۹ به بعد به موجب ماده ۲۴ ل. ا. قت، مصوب ۱۳۴۷ سهم قسمتی است از سرمایه شرکت سهامی که مشخص میزان مشارکت و تعهدات و منافع صاحب آن در شرکت سهامی م. ب.... بند دوم ورقه سهم یا مفهوم شکلی آن در حقوق تجارت ۹۷۳. گفته شد که سهم به مفهوم ماهوی یا اخص در واقع نمایانگر حصه یا قسمت صاحب سهم از حقوق و تعهدات شرکت سهامی است؛ اما ورقه سهم، سندی است که وجود سهم به مفهوم ماهوی یا اخص سهم یعنی آن مال بی پیکره را اثبات می نماید. در حقیقت همانگونه که برای نمونه اگر گفته شود شخصی دارای یک میلیون ا شخص حقوقی می تواند دارای کلیه حقوق و تکالیفی شود که قانون برای افراد قاتل است مگر حقوق و وظایفی که بالطبیعه فقط انسان ممکن است دارای آن باشد مانند حقوق و وظایف ابوت نبوت بنوت و مثال ذلکده ریال است به معنی آن است که می تواند با آن معادل یک میلیون ریال کالا و خدمتی که مایل است به دست آورد و اسکناس یک میلیون ریالی کاغذی که ارزش ذاتی چندانی ندارد نمایانگر آن یک میلیون ریال است که با دادن آن کالا و خدمت را در برابر به دست می آورد برگ یا ورقه سهم نیز نمایانگر حصه با قسمت دارنده سهم از حقوق و تعهدات شرکت است. به موجب بخش پایانی ماده ۲۴ ل. ا. ق.ت. ... ورقة سهم سند قابل معامله ای است که نماینده تعداد سهامی است که صاحب آن در شرکت سهامی دارد. ماده ۲۵ همان قانون نیز مقرر میدارد اوراق سهام باید متحدالشکل و چاپی و دارای شماره ترتیب بوده و... در ماده ۲۶ قانون مزبور نکاتی که باید در ورقه سهم قید شود شمارش شده است. حصه هر شریک در شرکت سهامی به موجب قانون الزاماً باید به صورت سهم باشد. البته افزون بر برگ یا ورقه سهم که نماینده تعداد سهام صاحب سهم در شرکت سهامی است گواهینامه موقت سهم نیز که باید پیش از صادر شدن سهام شرکت به صاحبان سهام داده شود، در حکم سهم است.