ا مجازات جرم صدور چک بلا محل — ماده ۷ ق

ماده ۷ ق.ص.چ مقرر میدارد: «هرکس مرتکب بزه صدور چک بلامحل الف - چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال باشد به حبس تا حداکثر سه ماه محکوم خواهد شد. ب - چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون (۱۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال تا پنجاه میلیون (۵۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال باشد از سه ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد. ج پنجاه میلیون (۵۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال بیشتر باشد به حبس از شش ماه تا یک سال و ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت دو سال محکوم خواهد شد و در صورتی که صادر کننده چک اقدام به اصدار چک های بلا محل نموده باشد، مجموع مبالغ مندرج در متون چکها ملاک عمل خواهد بود. دارنده پرداخت و نسبت به دو میلیون گواهی عدم پرداخت صادر شد، آیا ملاک تعیین است. اما به نظر میرسد که فقط مبلغی که چک بلا محل بوده یعنی دو میلیون تومان) ملاک تعیین مجازات است؛ زیرا در این فرض صادر کننده نسبت به دو میلیون تومان چک بلا محل صادر کرده است و نسبت به یک میلیون تومان چک وی دارای محل بوده گواهی عدم پرداخت دقت کند که علت عدم پرداخت، فقدان موجودی ذکر شده یا کسری موجودی، اگر علت عدم پرداخت کسری موجودی باشد باید مبلغ موجود در حساب از بانک استعلام شود و فقط نسبت به مبلغ کسری مجازات تعیین شود. نکته دیگر این است که اگر مبلغ مندرج در متن چک سه میلیون تومان باشد و به وسیله جعل به سی میلیون تومان تبدیل شود و چک به بانک ارائه و اصطلاحاً برگشت بخورد، اگر علت صدور گواهی عدم پرداخت، فقدان موجودی در حساب باشد جرم صدور چک بلا محل نسبت به سه میلیون تومان محقق شده و مجازات براساس همین مبلغ تعیین میشود. اما اگر به علت کسری موجودی گواهی عدم پرداخت صادر شده باشد، چنانچه پس از استعلام از بانک مشخص شود که حداقل سه میلیون تومان در حساب وجود داشته است، جرم صدور چک بلا محل محقق نشده است. اما اگر کمتر از سه میلیون تومان در حساب موجود بوده است نسبت به مبلغ کسری تا سه میلیون تومان چک بلا محل بوده و مجازات بر اساس همین مبلغ تعیین می شود. نکته قابل توجه دیگر اینکه به موجب تبصره الحاقی به ماده ۱۰۴ ق.م. و با تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مجازات حبس در جرایم قابل گذشت از جمله جرایم مذکور در قانون صدور چک به نصف تقلیل یافته است. ب مبلغ چک از ۱۰ میلیون ریال تا ۵۰ میلیون ریال