ابلاغ کارهای پیش بینی نشده به پیمانکار — علاوه بر تغییر در مقادیر کار و

وفق بند (الف) ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان، در ضمن اجرای کار، ممکن است مقادیر درج شده در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان تغییر کند. به هنگام انجام کار احتمال دارد مواردی پیش بیاید که به علت طبیعت کارگاه و محل اجرای پیمان، خارج از دید و محاسبه ی فنی موضوع پیمان بوده باشد و این موارد در ضمن اجرای کار معلوم شود. چون این مسائل فنی بعداً حادث شده لذا طبعاً مقادیر کار تغییر می کند و این تغییر نیز در مبلغ پیمان قطعاً مؤثر خواهد بود. مثل این که در ضمن خاکبرداری به سنگ بزرگی در لایه ی زمین برخورد شود که نیاز به انفجار داشته باشد. تغییر مقادیر به وسیله ی مهندس مشاور محاسبه میشود و پس از تصویب کارفرما به پیمانکار ابلاغ می گردد. بنابراین محاسبات مربوط به تغییر مقادیر کار به عهده ی مهندس مشاور است و تصویب آن بر دوش کارفرما بعد از تصویب کارفرما در مورد تغییر مقادیر کار پیمانکار با دریافت ابلاغ تغییر مقادیر کار، موظف به انجام کار با نرخ پیمان است. علاوه بر تغییر در مقادیر کار و فهرست بها ممکن است در ضمن اجرای کار، به منظور حصول نتیجه ی بهتر، کیفیت و روش فنی کار نیز تغییراتی لازم داشته باشد که برای آنها قیمت و مقدار در فهرست بها و مقادیر منضم به پیمان، پیش بینی نشده است. این کارها را مهندس مشاور به پیمانکار ابلاغ میکند. پیمانکار بی درنگ پس از دریافت ابلاغ مهندس مشاور، باید قیمت پیشنهادی خود را برای اجرای کارهای یاد شده، همراه تجزیه ی قیمت به مهندس مشاور تسلیم کند. قیمتی که پیمانکار به مهندس مشاور پیشنهاد میدهد از دو حال خارج نیست، یا قیمت مذکور مورد موافقت مهندس مشاور قرار می گیرد و یا با قیمت پیشنهادی او مخالفت می کند. هرگاه موافق قیمت پیشنهادی پیمانکار باشد باید به تصویب کارفرما نیز برسد. در صورتی که کارفرما با قیمت پیشنهادی پیمانکار موافق باشد همان قیمت ملاک پرداخت مبلغ پیمان به پیمانکار خواهد بود. چنانچه مهندس مشاور با قیمت پیشنهادی پیمانکار موافق نباشد یا در صورت موافقت او کارفرما با قیمت پیشنهادی پیمانکار مخالفت نماید و در واقع در این خصوص بین سه عامل پیمان کارفرما - مهندس مشاور - پیمانکار توافقی حاصل نشود، بند (ج) ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان در این باره ساکت است. در شرایط عمومی پیمان معلوم نشده که مخالفت کارفرما و مهندس مشاور با قیمت پیشنهادی پیمانکار چگونه باید حل و فصل شود. در بندهای (الف - (۱) و (الف - (۲) ماده ۲۹ شرایط عمومی پیمان برای تغییر مقادیر کار حدودی تعیین شده است. نخست اینکه، افزایش مقادیر نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه ی پیمان بیشتر شود. دوم این که جمع مبلغ مربوط به کاهش مقادیر و حذف آنها هم نباید از ۲۵ درصد مبلغ اولیه پیمان بیشتر شود. پس چه افزایش و چه کاهش مقادیر اساساً نباید بیش باشد. از این حدود یاد شده (۲۵ درصد تا ۱۰ درصد با دستور مهندس مشاور و بدون تصویب کارفرما قابل تغییر و اجرا است لکن بیش از ۱۰ درصد تصویب کارفرما را نیز نیاز دارد. پس چنانچه مقادیر کار مثلاً ۱۲ یا ۱۵ یا ۲۱ یا ۲۵ درصد مبلغ اولیه ی پیمان نیاز به تغییر داشته باشد، بعد از تصویب مهندس مشاور حتماً باید کارفرما هم آن تغییرات را تصویب کند ولی در صورتی که ۵ یا ۸ یا ۱۰ درصد مبلغ اولیه ی پیمان مقادیر کار احتیاج به تغییر داشته باشد، ضرورتی به تصویب کارفرما ندارد و صرف اعلام و ابلاغ مهندس مشاور راجع به أن تغییرات برای پیمانکار کافی است و او ملزم به اجرای آنهاست.