اتکاء به آراء عمومی در نظام های دموکراتیک و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (مقاله علمی وزارت علوم)

اتکاء به آراء عمومی در نظام های دموکراتیک و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (مقاله علمی وزارت علوم) نویسندگان: علیرضا دبیرنیا منبع: حقوق عمومی تطبیقی دوره 1 بهار 1403 شماره 1 چکیده فلسفه اصلی تأسیس نظام سیاسی در یک جامعه دموکراتیک، ایجاد سازوکارهای لازم جهت شناسایی و تضمین حقوق و آزادی ها است و به همین منظور، نظام نمایندگی مورد شناسایی قرار می گیرد تا مجموعه قدرت سیاسی مستقر در نهادهای سیاسی- حقوقی از طریق انتخابات آزاد، آراء مردم را به قانون و سیاست تبدیل کنند. بر همین اساس، اعتبار مجموعه نظام سیاسی و عملکرد حکومت با معیاری تحت عنوان آراء و رضایت مردم مورد سنجش قرار می گیرد. بدین ترتیب تمامی اجزاء حکومت از فرایند یک رابطه سیاسی- حقوقی تأسیس و حکومت به پشتوانه آراء عمومی، قدرت عمومی را به نمایندگی از سوی شهروندان اِعمال می کند. حاکمیت مبتنی بر ارزش های دینی دارای مبانی و اصولی است که آن را از سایر اشکال حکومت متمایز می کند؛ به نحوی که تشکیل آن در هر جامعه ای مستلزم وجود ساختارهای خاص اجتماعی و فرهنگی و باور اکثریت مردم به اختصاص مبانی حاکمیت به خداوند است. به نظر می رسد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در موارد قابل توجهی از الگوی مدرن تبعیت کرده است و اراده ملّت را به عنوان بُنیانِ حکومت مورد شناسایی قرار داده است به نحوی که حفاظت از حاکمیتِ ملّت به عنوان غایتِ اصلی قانون اساسی» و تضمین حقوق و آزادی ها به عنوان غایتِ اصلی حکومت» را مورد توجه قرار داده است. پژوهش حاضر به صورت توصیفی- تحلیلی و با رویکرد حقوق عمومی مدرن تدوین گردیده و در پاسخ به این سؤال که «آراء عمومی در نظام های دموکراتیک و قانون اساسی ایران از کدام، مبانی، جایگاه و کارکِرد برخوردار است؟» انجام شده است. and the Constitution of the Islamic Republic of Iran Relying on public votes in democratic systems The main philosophy of establishing a political system in a democratic society is to create the necessary mechanisms to recognize and guarantee rights and freedoms. For this purpose, the representative system is recognized so that the political power that is in the hands of political and legal institutions, through free elections, turns people's votes into law and policy.Accordingly, the validity of the government is measured by the votes and satisfaction of the people. In this way, all the components of the government are established through the process of a political-legal relationship. The government exercises public power on behalf of the citizens and relying on their votes. Governance based on religious values has foundations and principles that distinguish it from other forms of governance in such a way that its formation in any society requires the existence of special social and cultural structures and the belief of the majority of people in assigning the foundations of governance to God. It seems that the Constitution of the Islamic Republic of Iran has followed the modern model in significant cases and has recognized the will of the nation as the foundation of the government; Protecting the sovereignty of the nation as the main goal of the constitution and guaranteeing rights and freedoms as the main goal of the government have been considered.The current research is descriptive-analytical and has been compiled with the approach of modern public law and in response to the question that "what are the foundations, position and function of public opinion in the democratic and constitutional systems of Iran?"