Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

در عقودی نظیر وکالت اجاره ودیعه و مضاربه که مال در دست طرف معامله به نحو امانی قرار می گیرد، د در فرض تعدی و تفریط، رابطه حقوقی چه وضعیتی خواهد یافت؟ رابطه حقوقی ناشی از عقود فوق با تعدی و تفریط مختل نمی گردد، هر چند که متعدی و مفرط ضامن می شوند؛ زیرا عوامل منحل کننده عقد مشخص و محدودند و تعدی و تفریط از آن عوامل محسوب نشده است. اموری مانند فسخ مرگ یکی از متعاملین در عقود جایز و عزل وکیل یا استعفای او در عقد وکالت از عوامل بر هم خوردن عقد به حساب می آیند. بنابراین پس از وقوع تعدی رابطه و تعهدات ناشی از عقد به قوت خود باقی است. بنابراین موجر نسبت به مطالبه اجرت المسمی ذی حق است و مستأجر ملزم به پرداخت همان مبلغ است نه اجرت المثل و نیز در عقد مضاربه عامل مستحق همان چیزی است که در عقد مقرر گردیده است یا اگر در عقد وکالت حق الوکاله مقرر شده وکیل با تعدی و تفریط اگر چه ضامن مالی است که در دست او مورد تعدی قرار گرفته ولی در فرض انجام مورد وکالت استحقاق دریافت حق الوکاله را خواهد داشت. وضعیت عمل حقوقی انجام شده توسط وکیل در زمان تعدی و تفریط هرگاه شخصی دیگری را برای فروش مال خود وکیل کند با این شرط که مال را از محل معینی خارج نکند، مثل آن که او را وکیل کند که اتومبیلی را به شرط آن که از منزل خارج نسازد بفروشد، چنانچه وکیل از اذن مالک تعدی کند و مال را از منزل بیرون ببرد و در همان حال بفروشد ب. ت. ب. مسأله پیش و بقای رابطه حقوقی وکالت در حالت تعدی بیع انجام شده صحیح است، هر چند که به محض تعدی و تفریط، ید وکیل ضمانی شده است. علت این است که وکالت یا از طریق عزل منحل می گردد و یا از طریق فسخ و هیچ یک از آن دو در این مورد پدید نیامده تا وکالت منحل گردد و تعدی و تفریط هم از الروضة البهیه، ج ، ص ۲۱۹ و معهما تعدی و تفریط یبقی العقد نیز الجامع للشرایع، ص ۳۱۵) فاضل مقداد السیوری)، کن‌تر العرفان، ج ۳، ص ۱۹۴ تحریر المجله، ج ۲، ص ۲۸۷، العروة الوثقی، ج ۵، ص ۲۰۶ و ملحقات العروة الوثقی ، ج ۲ عوامل انحلال نیستند. لذا وکالت به حالت خود باقی و عمل حقوقی انجام گرفته توسط حال این سؤال مطرح میگردد که در فرض تعدی و تفریط، رابطه ضمانی تا چه وقت باقی است؟ بی تردید تا قبل از انجام عمل مورد وکالت، یعنی وقوع بیم، ضمان باقی است در این خصوص در بین فقها دو نظر وجود دارد. محقق ثانی در جامع المقاصد و شهید ثانی در مسالک معتقدند که ضمان متعدی مادام که عین توسط وکیل تسلیم مشتری نشده کماکان باقی است، هر چند عقد بیع صورت گرفته باشد و پس از تسلیم، ضمان مرتفع می گردد، چرا که احتمال دارد با تلف قبل از قبض، بیع منحل گردد. نظر دوم توسط سید محمد کاظم طباطبایی یزدی مطرح گردیده است. او می گوید: ب. ت. ب. بقای رابطه وکالت و انجام صحیح بیع به مقتضای وکالت، ضمان به محض عقد بیع پایان می پذیرد، هر چند که مبیع هنوز تسلیم مشتری نشده باشد؛ زیرا عقد بیع به منزله تسلیم به مالک است و همان طور که با تسلیم به مالک ضمان پایان می پذیرد، در ما نحن فیه نیز همین طور است و تفاوتی میان قبل از تسلیم مبیع به مشتری و بعد از آن وجود ندارد. ایشان در پاسخ استدلال نظر مقابل می گوید: درست است که تلف قبل از قبض موجب انفساخ بیع است، ولی انفساخ از زمان تلف است نه از زمان عقد و بنابراین به محض وقوع بیع صحیح، وکیل از ضمان خارج می گردد. نظر سید طباطبایی کاملاً قابل نقد به نظر می رسد و لازم است در توضیح آن گفته شود: درست است که به محض وقوع بیع صحیح، مالکیت عین به مشتری منتقل و بنابراین رابطه میان وکیل و موکل قطع میگردد، ولی فرض این است که وکیل از سوی موکل وکالت داشته که عین را بفروشد و به دنبال آن تسلیم کند و گویی از اول، دو رابطه میان وکیل با موکلش برقرار بوده، یکی وکالت در بیع و و دیگری وکالت در تسلیم. حال چنانچه بدون تلف تسلیم صورت گیرد، رابطه به کلی قطع می شود، هر چند که تسلیم در حالت تعدی صورت گرفته باشد؛ ولی اگر مبیع در حالت تعدی قبل از تسلیم تلف شود، بیع منفسخ می شود و موکل در مقابل مشتری نسبت به ثمن مسئول است و چون مبیع در ید 1 ملحقات العروة الولقی ، ج ۲، ص ۱۴۶. وکیل متعدی تلف شده است می توان گفت که وکیل د. م. م. به ضمان قهری مسئول است. خلاصه آن که با تلف مبیع عقد بیع منفسخ میشود و چون مادام که مین تسلیم نشده بایع در مقابل مشتری به ضمان معاوضی مسئول است ثمن به مشتری بر می گردد دد، ولی وکیل چون د. م. م. به ضمان قهری ضامن بوده است باید از عهده خسارت یعنی مثل و یا قیمت مبیع برآید. وضعیت ید امانی پس از عدول از تعدی و تفریط و بازگشت به حالت اول هرگاه مالی به نحو امانی در تصرف شخصی باشد، مانند وکیل، مستأجر، و عامل در مضاربه چنانچه متصرف برای مدتی از حدود اذن خارج گردد ولی مجدد به حالت اول برگردد د و و در حدود اذن به تصرف خود ادامه دهد، وضعیت حقوقی ید متصرف در مقطع اخیر پس از بازگشت به حالت اول) چگونه خواهد بود؟ ضمانی است یا امانی؟ ثمره بحث در این است که اگرید متصرف ضمانی بماند در فرض تلف سماوی و بدون تقصیر، مسئولیت به عهده متصرف است، اما در صورت بازگشت ید به حالت امانی چنین مسئولیتی بر عهده وی نخواهد بود.

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین