دکترین
احراز تغییر شغل در محل مورد اجاره — در چه حالتی مستأجر میتواند شغل خود
در صورت احراز این امر دادگاه حکم تخلیه ملک را بدون حق کسب پیشه یا تجارت صادر میکند و به مستأجر ده روز الی دو ماه از تاریخ قطعیت حکم مهلت میدهد تا ملک را تخلیه نماید. شایان ذکر است اگر ملک دارای حق سرقفلی باشد تخلف مستأجر هیچ خللی به این حق وارد نمیکند و مستأجر میتواند جداگانه یا در قالب دعوای تقابل آن را مطالبه کند. هر چند مخالفین این نظر معتقدند حق کسب و پیشه یا تجارت و سرقفلی مترادف هم هستند و در صورت تخلف مستأجر هیچ وجهی نباید به وی پرداخت شود، چه هنگام تنظیم اجاره نامه و شروع رابطه استیجاری مبلغی به عنوان سرقفلی به موجر پرداخت شده باشد و چه پرداخت نشده باشد.
صدر ماده ۱۴ و بند ۷ آن و ماده ۲۷ از قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۵۶ دعوای تخلیه از دعاوی غیر مالی محسوب می شود.
۲- مرجع صالح رسیدگی به این دعوا در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک است و ب. ت. ب. وجود حق کسب پیشه یا تجارت موضوع از صلاحیت شورای حل اختلاف خارج است.
در صورت احراز تخلف مستأجر، آیا حق سرقفلی نیز از بین می رود؟ احراز تخلف مستأجر باعث از بین رفتن حق کسب پیشه یا تجارت میشود، ولی حق سرقفلی پابرجاست و در صورت مطالبه باید پرداخت شود. هر چند نظر مخالف نیز وجود دارد توضیحات بیشتر در بخش تخلیه به جهت تعدی و تفریط.
ب. ت. ب. اینکه در صدر ماده ۱۴ عبارت فسخ اجاره و تخلیه آمده است، خواسته اصلی کدام است؟ چنانچه قرارداد اجاره به پایان رسیده باشد که در حال حاضر ب. ت. ب. قدیمی بودن قانون سال ۵۶ احتمال آن بسیار است صرف دادخواست تخلیه به انضمام درج جهت آن (مثلاً تغییر شغل کفایت میکند، اما اگر مدت اجاره منقضی نشده باشد، هر دو خواسته فسخ قرارداد و تخلیه ملک باید توأمان خواسته شود.
۵ در چه حالتی مستأجر میتواند شغل خود را بدون اذن موجر تغییر دهد؟ چنانچه در قرارداد اجاره به شغل معینی اشاره نشده باشد مستأجر میتواند شغل خ. ر. ب. هر شغل دیگری تغییر دهد مفهوم مخالف بند ۷ ماده ۱۴ قانون سال ۵۶). منظور از شغل مشابه چیست؟
متأسفانه ملاک و معیار درستی از شغل مشابه وجود ندارد و این موضوع کاملا به عرف واگذار شده است. هرچند برخی ها شغل هایی را که در یک صنف قرار داشته باشند مشاغل مشابه قلمداد میکنند، ولی همیشه این راهکار نتیجه درستی به دست نمی دهد، همان طور که اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شمارهٔ ۷/۱۹۸/۹۰۸ مورخ ۱۳۹۸/۸/۲۸ اشعار داشت: هر چند از لحاظ تخصصی و تقسیم بندی بازارهای کالا مانتوفروشی و فروش پوشاک ورزشی متفاوتاند، ولی از نظر عرفی بی تردید این دو شغل مشابهت دارند و تخلیه عین مستأجره به استناد تغییر شغل جایز نیست، بنابراین صرف تفاوت اتحادیه صنفی در موارد مشاغل مشابه موجب نفی مشابهت عرفی و شمول عنوان تغییر شغل نمی گردد.
چه قراردادی مشمول قانون سال ۵۶ میشود؟ باید توجه داشت آنچه حائز اهمیت است تاریخ شروع رابطه استیجاری است که باید تا تاریخ ۱۳۷۶/۷/۱ باشد، بنابراین این قرارداد حتی اگر چند مرتبه تمدید هم شده باشد، باز هم مشمول قانون سال ۵۶ میشود، همان طور که رأی وحدت رویه شمارهٔ ۶۱۸ مورخ ۱۳۷۶۱۶/۱۸ به آن اشاره کرده است.
انتقال ملک پس از تخلف و تغییر شغل در صورت تغییر شغل از سوی مستأجر و متعاقب آن فروش ملک توسط مالک حق تخلیه ملک را از مالک جدید ساقط می کند. زیرا انتقال ملک قرینه ای در اسقاط حق تخلیه از جانب موجر سابق است.
تأخیر در تخلیه ملک تأخیر در اعمال حق تخلیه به همراه قراین و امارات دیگر (مثل دریافت اجاره بها می تواند قرینه ای بر اسقاط حق تخلیه از سوی موجر باشد (توضیحات بیشتر در بخش تخلیه جهت تعدی و تفریط.
۱۰ آیا موجر می تواند همزمان از دو جهت یا دلیل دادخواست تخلیه تقدیم کند؟ (مثلاً به جهت تغییر شغل و تعدی و تفریط) اگر هر دو جهت به صورت جزمی و نه ظنی یا احتمالی خواسته شود، اشکال قانونی بر آن وارد نیست. اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۱۴۰۰/۳۴۴ مورخ ۱۴۰۰/۵/۳۱ بیان داشت: اگر ذکر دو سبب به لحاظ تردید خواهان باشد، به دلیل جازم نبودن وی دعوا قابل استماع نیست اما چنانچه ذکر دو سبب مبتنی بر تردید نباشد، قابل استماع است. بدیهی است دادگاه باید در فرض اخیر در رأی خود تصریح کند که کدام یک از اسباب مطرح شده در دادخواست را احراز و براساس آن فسخ (یا تخلیه) را پذیرفته است.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
