اذن در ارتفاق — آیا تغییر کاربری ملک باعث زوال حق

۱۲ به دلالت ماده ۱۰۰ قانون مدنی اگر مجرای آب شخصی در خانه دیگری باشد و در مجرا خرابی به هم رسد به نحوی که عبور آب موجب خسارت خانه شود، مالک خانه حق ندارد صاحب مجرا را به تعمیر مجرا اجبار کند ....» سؤال: چنانچه لوله آب همسایه طبقه فوقانی نشتی داشته و باعث خسارت به ملک پایینی شود، مسئول تعمیر و جبران خسارت چه کسی است؟ هر چند عده ای بر اساس ظاهر ماده فوق مالک ملک پایینی که لوله آب از ملک او سقف منزل وی عبور میکند را ملزم به رفع عیب می دانند، اما اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷/۴۷۱۷ مورخ ۸۶/۷/۱۷ بیان داشته در فرض ماده ۱۰۰ و ۱۰۵ قانون مدنی، مالک بستر جوی آبی که همسایه حق ارتفاق در آن دارد صاحب ملک است، بنابراین اگر در مجرا خرابی ایجاد شود، مالک ملک باید خرابی را رفع و ترمیم نماید نه صاحب حق ارتفاق ... در مورد سؤال چون مجرا آب طبیعی نیست و موضوع لوله فلزی م. ب. چنانچه در اثر خرابی و پوسیدگی لوله خسارتی به بنای صاحب ملک وارد شود، ب. ت. ب. وحدت ملاک ماده ۱۳۲ قانون مدنی صاحب حق ارتفاق مکلف است خرابی های وارده به ملک را ترمیم و جبران نماید. ۱۳ کسی که حق ارتفاق دارد، اما این حق در سند ثبتی وی به ثبت نرسیده است می تواند الزام مالک به انتقال حق ارتفاق را بخواهد. ۱۴ ن. ب. ا. حقوق ارتفاقی در قانون تملک آپارتمانها آمده است، لذا بر این اساس حق ارتفاق در سند مالکیت درج نمی شود و ضرورتی هم به طرح دعوای اثبات حق ارتفاق وجود ندارد، زیرا وجود این حق ب. ت. ب. وضعیت و ساختار آپارتمانها امری مسلم و پذیرفته شده است. ۱۵ دعوای اثبات حق ارتفاق در املاک مشاعی باید به طرفیت چه کسانی مطرح شود؟ اداره حقوقی قوه قضائیه در نظریه مشورتی شماره ۷۱۹۹/۱۹۶۵ مورخ ۱۴۰۰/۲/۷ بیان داشت: اولاً، از آنجا که دعوای اثبات حق ارتفاق نسبت به ملک مشاعی غیر قابل تجزیه به نسبت سهم مالکان مشاعی است تمامی مالکان مشاعی باید طرف این دعوا قرار گیرند، والا طبق ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع آن صادر میشود. ثانیاً، ب. ت. ب. اینکه دعوای ممانعت از حق ارتفاق نسبت به ملک فقط متوجه شخص یا اشخاصی است که مانع شده اند طرح دعوای علیه اشخاصی که ممانعت کرده اند قابل استماع بوده و طرف دعوا قرار گرفتن تمامی مالکان مشاعی شرط استماع دعوای یاد شده نمیباشد. ۱۶ آیا تغییر کاربری ملک باعث زوال حق ارتفاق میشود؟ مطابق ماده ۱۰۶ قانون مدنی مالک ملکی که مورد حق الارتفاق غیر است نمی تواند در ملک خود تصرفاتی نماید که باعث تضییع یا تعطیل حق مزبور باشد، مگر با اجازه صاحب حق. بنا بر مراتب اشعاری و با عنایت به ماده ۹۷ قانون مرقوم اولاً مالک ملکی که حق ارتفاق در آن برای اشخاص تثبیت شده است، حق ممانعت برای صاحبان حق مذکور از طریق دیوار کشی و غیره ندارد. ثانیاً بر فرض که ملک با تغییر در نوع آن از شالیزاری به باغداری ایجاد شده باشد حق العبور یا مجرای قبلی که حریم شهر و مسیر ادوات کشاورزی بوده باید برای صاحب حق ارتفاق به همان میزان سابق حفظ گردد. مع ذلک تجهیزات جدید کشاورزی موجب توسعه حق ارتفاق نخواهد شد نظریه مشورتی شماره ۷/۹۷/۲۱۲۷ مورخ (۱۳۹۸/۴/۲