ازدواج (فقه): فسخ

عیب و تدلیس موجب حق خیار فسخ عقد ازدواج است: ۱۰. ۱ - فسخ به سبب عیب وجود برخی عیوب در زن یا مرد ، در صورت جهل به آن‌ها پیش از عقد، مجوّز برهم زدن عقد ازدواج به وسیلۀ مرد یا زن است. دیوانگی، عنّین بودن ، مجبوب بودن و به قول مشهور، اخته بودن در مرد، و دیوانگی، خوره ، پیسی ، قرن افضاء ، نابینایی و رتق در زن، موجب ثبوت حق فسخ عقد برای زن یا مرد می‌شود. ۱۰.۱. ۱ - لنگی زن در این که لنگی زن به طور مطلق عیب نیست یا به طور مطلق عیب است، مگر عرف آن را به دلیل ناچیز بودن عیب نداند و یا در صورتی که موجب زمین‌گیر شدن او شود، عیب است، اختلاف م. ب.. ۱۰.۱. ۲ - به وجود آمدن عیب پس از عقد اگر عیوب یاد شده پس از عقد -گرچه پیش از آمیزش - در زن به وجود آید، به قول مشهور، مجوّز فسخ عقد به وسیلۀ مرد نیست. ۱۰.۱. ۳ - فوری بودن خیار فسخ عقد ازدواج استفاده از خیار فسخ عقد ازدواج فوری است و اگر مرد یا زن پس از علم به عیب، بی‌درنگ از خیار استفاده نکند، عقد لازم می‌شود. ۱۰.۱. ۴ - عدم طلاق بودن فسخ عقد فسخ عقد ازدواج، طلاق نیست. از این رو، احکام و شرایط آن را ندارد. اگر فسخ عقد پیش از آمیزش صورت گیرد، مهری برای زن بر عهدۀ مرد نیست، جز در عنّین که باید نصف مهر پرداخت شود، و اگر فسخ پس از آمیزش صورت گیرد، مرد باید تمام مهر را خواه مهر معیّن یا مهر المثل به زن پرداخت کند. ۱۰.۱. ۵ - فسخ بدون اذن حاکم مرد و زن در همۀ عیوب جز عنن می‌توانند عقد را بدون اذن حاکم فسخ کنند. حاکم شرع، در عنن، مدّتی را تعیین می‌کند و اگر مرد تا پایان آن همچنان ناتوان از آمیزش باشد، زن بدون اذن حاکم می‌تواند عقد را فسخ کند. ۱۰. ۲ - فسخ به سبب تدلیس مخفی کردن عیب و نقص با علم به آن گرچه با سکوت ، تدلیس است. ۱۰.۲. ۱ - ازدواج به شرط آزاد بودن زن و خلاف در آمدن اگر مردی با زن معیّنی به شرط آزاد بودن ازدواج کند، آنگاه معلوم شود کنیز است، می‌تواند عقد ازدواج را فسخ کند، در صورت عکس، زن نیز از حق فسخ عقد برخوردار است. منبع: موسوعة الامام الخمینی (تحریرالوسیله)، ج۲، ص۳۱۴، القول فی العیوب الموجبة لخیار الفسخ و التدلیس · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۱۸-۳۲۸ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۳۵-۳۳۷ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۴۱-۳۴۲ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۴۳ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۴۶ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۴۴ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۶۶ · جواهر الکلام، ج۳۰، ص۳۷۲