ازهاق نفس (علم حقوق): تعریف ازهاق نفس

تعاریف متعددی از ازهاق نفس وجود دارد: ۱. ۱ - دیدگاه فقها در مورد ازهاق نفس ازهاق نفس یکی از ارکان تعریف قتل از دید فقها است. فقها قتل را چنین تعریف کرده‌اند: «و هو ازهاق النفس المعصومة المکافئة عمدا عدوانا؛ خارج کردن جان و روح انسان همتا که مورد حمایت شرع است از روی عمد و ستم (عدوان).» ازهاق نفس به معنای اخراج و خارج ساختن روح است. در این تعریف منظور سلب حیات است که تعبیری مجازی است. زیرا نفس داخل بدن نمی‌باشد تا قاتل آن‌را با جنایت خویش خارج سازد، بلکه منظور قطع تعلق روح از بدن است. مرگ به عنوان نتیجه قتل با مفهومی واحد، ولی با واژه‌هایی مترادف در آثار فقهاء و حقوقدانان و نیز در قوانین آمده است. تعابیری چون ازهاق نفس، خارج ساختن روح، لطمه به حیات، قتل، کشتن و...، از آن جمله است. ۱. ۲ - دیدگاه پزشکان در مورد ازهاق نفس در زمان‌های قدیم حتی تا اوائل قرن نوزدهم، تعریف مرگ آسان و ساده بود. چراکه توقف قلب معادل مرگ دانسته می‌شد. این دیدگاه تا قبل از ابداع روش‌های جدید بازگرداندن دوباره به حالت حیات، حاکم بود. چراکه آثار مترتب بر آن از اهمیت بسیاری برخوردار است. آثاری چون تحقق یا عدم تحقق قتل، تعیین قاتل، نوع قتل، ارث، دیه و...، از آن قبیل است. منبع: شرایع الاسلام، ج۴، ص۹۷۱ · ترجمه و تبیین شرح اللمعه، ص۱۴، نشر دار العلم، قم، ۱۳۸۴، چ چهارم · جرایم علیه اشخاص، ص۳۷، نشر میزان، تهران، ۱۳۸۰، چ اول · جرایم علیه اشخاص (جنایات)، ج۲، ص۴۹، نشر میزان، تهران، ۱۳۸۶، چ سوم · جرایم علیه اشخاص، ص۳۴، تهران، نشر مجد، ۱۳۸۶، چ اول