اشاره به نظر شهید در قواعد بدین مضمون که من قدر علی

اشاره به نظر شهید در قواعد بدین مضمون که من قدر علی انشاء شیی، قدر علی الاقرار به. حفظ حقوق دیگران، منشأ اثر نمی شود تا افلاس یا عدم افلاس او معین گردد. پس اگر ادعا منتهی به صدور حکم ورشکستگی شود اقرار نافذ نیست خواه سبب دین موضوع اقرار پیش از تاریخ توقف باشد یا پس از آن و خواه درباره اعیان اموال و تعلق آن به دیگران باشد یا دیونی که دارایی ورشکسته باید جوابگوی پرداخت آن باشد. زیرا اماره صدق اقرار براین پایه استوار است که هیچ کس به ضرر خویش دروغ نمیگوید و در فرض ما این اماره مبنای خود را از دست می دهد، چرا که احتمال ترجیح بعض از طلبکاران و تبانی مقر با کسی که به سود او اقرار می شود فزونی می یابد و ظن سود بردن ورشکسته و اضرار به طلبکاران بیش از احتمال راستگویی او است. بنابراین از اطلاق مواد ۱۲۶۴ و ۱۲۶۵ نمی توان دست کشید به ویژه که ماده ۴۱۸ قانون تجارت چنان عام و فراگیر است که هیچ تردیدی نسبت به عدم نفوذ اقرار ورشکسته باقی نمی گذارد. به هر حال، آنچه درباره اثر ادعای ورشکستگی مقر گفته شده در موردی که طلبکاران درخواست توقف تاجری را میکنند اجرا نمی شود. تفاوت مهم دو فرض که مانع قیاس می شود در این است که در فرض نخست مقر خود به توقف خویش اعتراف دارد؛ ولی در فرض دوم ادعای دیگران است و پیش از احراز دادگاه اثری ندارد. با وجود این اگر حکم ورشگستگی صادر شود و تاریخ توقف قبل از اقرار باشد، به منزله اعلام عدم نفوذ آن است.