اشتباه در ثبت دفتر املاک — (۲) تصمیماتی که به استناد این اختیارات

(۲) در صورتی که مالک ثبتی خود موجب اشتباه شده باشد و یا در آن سهیم بوده و یا مرتکب تقلب شده و یا دقت کافی معمول نداشته باشد. (۳) در صورتی که تصحیح اشتباه غیر منصفانه و ناروا باشد. در نتیجه بر اساس قانون ثبت املاک - مصوب ۲۰۰۲ - در ارتباط با تغییرات و اصلاحات ثبتی اگر تغییر یا اصلاح به گونه ای زبان آور مالکیت ملک را تحت تاثیر قرار دهد، دادگاه می تواند با هدف تصحیح یک اشتباه و یا به روز کردن اطلاعات راجع به ثبت ملک و یا اثر بخشیدن به یک حق یا منفعت و نیز قید ممنوعیت ها و محدودیت ها حکم به تغییر و اصلاح در سوابق ثبتی دهد. اما قبلاً گفته شد که در حقوق ایران با گسترش دامنه اختیارات هیأت نظارت فهرستی از اشتباهات مؤثر ثبتی تهیه شده است و به موجب ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی رسیدگی اسناد مالکیت معارض و هیات نظارت و شورای عالی ثبت - مصوب ۲۶ اردیبهشت ماه ۱۳۵۲ وزارت دادگستری - اختیاراتی به ادارات ثبت جهت رفع برخی از اشتباهات واگذار گردیده که بخش عمده و مهمی از آنها در خصوص وقوع اشتباهات راجع به املاکی است که ثبت دفتر املاک شده اند. اختیارات مزبور در جلسه مورخ ۲۴ اسفندماه ۱۳۵۳ به تصویب شورای عالی ثبت رسیده و جهت اجراء به ادارات ثبت ابلاغ گردیده که بعدها با تدوین مجموعه بخشنامه های ثبتی تا اول مهرماه سال ۱۳۹۵، در فراز و بند ۳۸۷ مجموعه مزبور درج شده است. با این حال باید توجه داشت که بخش پایانی بند ۳۸۷ مجموعه بخشنامه های ثبتی نکاتی را یادآور شده که رعایت آنها الزامی است آن جا که مقرر میدارد به منظور حسن اجرای تصمیمات فوق تذکرات ذیل برای توجه رؤسای واحدهای ثبتی ضروری به نظر می رسد (1) دقت فرمایند که موارد موضوعاً با هر یک از اختیارات تفویضی کاملاً و بدون ابهام منطبق باشد و اگر کوچک ترین تردیدی در عدم انطباق مورد با موارد اختیارات به نظر شان می رسد، اصل را بر عدم انطباق گذارده مراتب را به هیأت نظارت گزارش نمایند. (۲) تصمیماتی که به استناد این اختیارات اتخاذ می فرمایند باید با اشاره به هر یک از موارد اختیارات و رعایت کامل موازین قانونی و ثبتی باشد. (۳) در مواردی که بر حسب تشخیص رئیس ثبت مقرر شود که آگهی های نوبتی تجدید گردد، طبق تبصره ۱ ماده ۲۵ اصلاحی قانون ثبت آگهی نوبتی فقط یک نوبت با قید این که مدت اعتراض ظرف ۳۰ روز از تاریخ انتشار آگهی مجدد خواهد بود، منتشر خواهد شد. ) در مواردی هم که مقرر شود آگهی تحدیدی تجدید شود، مفاد تبصره اصلاحی ماده ۱۵ قانون ثبت و ماده ۷۶ آیین نامه که مربوط به اجرای تبصره مزبور است بایستی کاملاً رعایت شود. با این توضیح که هر گاه حدود مجاورین از لحاظ عملیات ثبتی تثبیت و معین باشد تحدید حدود بدون انتشار آگهی با تبعیت از حدود مجاورین به عمل خواهد آمد. اما اشتباهات در ثبت دفتر املاک و همچنین اصلاح آنها که در فراز مزبور پیش بینی شده اند و نیز نحوه اصلاح اشتباهات مذکور به این شرح است: چنانچه شماره شهرت نوع ملک محل وقوع آن نام یا نام خانوادگی مالک در اظهارنامه ثبتی و نیز در آگهی های نوبتی صحیحاً قید گردیده است ولی در موقع ثبت ملک در دفتر املاک اشتباهی شده باشد، پس از رسیدگی و احراز وقوع اشتباه مراتب در ستون ملاحظات ثبت دفتر املاک توضیح داده می شود. هر گاه نام پدر یا شماره شناسنامه مالک یا محل صدور آن در اظهارنامه ثبتی صحیحاً قید گردیده است ولی در موقع ثبت ملک در دفتر املاک اشتباهی شده باشد، پس از رسیدگی و تطبیق شناسنامه مالک با اظهارنامه و عدم اختلاف در سایر مشخصات شناسنامه وی در رفع اشتباه به همان طریق اقدام می گردد. اما اگر نام یا نام خانوادگی یا شماره شناسنامه مالک در اظهارنامه و آگهی ها و یا یکی از آنها اشتباه شده و با همان اشتباه ملک در دفتر املاک به ثبت رسیده باشد، پس از انطباق شناسنامه مالک به وسیله تحقیق از اداره ثبت احوال و احراز تصرفات مالکانه و بلا معارض وی و عدم اختلاف در سایر مشخصات شناسنامه او به همان ترتیب در رفع اشتباه اقدام می شود.