اعتبار مهر و امضا در اسناد تجاری — ولاً

۱-۳-۱-۱۰ - اختلاف دیدگاه ها در خصوص خط خوردن حواله کرد توسط صادر کننده در مورد چک و سفته چنانچه قید (به حواله کرد توسط صادر کننده خط خورده باشد نسبت به امکان ظهر نویسی و انتقال ب. غ. و در نتیجه اقامه دعوی توسط دارنده دوم علیه صادر کننده، اختلاف نظر وجود دارد که به شرح ذیل اشاره میشود: ماده ۳۱۱ در چک باید محل و تاریخ صدور قید شده و به امضای صادر کننده برسد، پرداخت و جه نباید وعده داشته باشد. . ماده ۲۴۶ ظهر نویسی باید به امضاء ظهر نویس برسد. ممکن است در ظهر نویسی تاریخ و اسم کسی که برات به او انتقال داده می شود قید این امر را پذیرفته و باید مطابق آن عمل کند. اداره حقوقی قوه قضاییه در نظریه شماره ۶۵۹۷ مورخ ۱۳۶۷/۱۰/۱۲ خود اظهار داشته است: صادر کننده چک با قلم زدن کلمه به حواله کرد در متن چک حق پشت نویسی را از کسی که چک در وجهش صادر شده سلب کرده است و دریافت کننده هم با پذیرش چک بدین نحو با این امر موافقت نموده است. چه علی الظاهر شخصیت دریافت کننده مطمع نظر بوده است. نظر دوم نظر به ماده ۳۱۲ قانون تجارت که مفید جواز انتقال هر نوع چک به صرف امضاء است قلم خوردگی عبارت حواله کرد) در متن چک مانع واگذاری آن از طریق ظهر نویسی نیست و رویه بانک ها مسقط حق قانونی دارنده چک نمی شود. اداره حقوقی قوه قضاییه در چنین نظر داده است: ولاً: خط زدن کلمه حواله کرد در روی چک تأثیری در حقوق واگذار کننده چک ندارد. ثانیاً: صادر کننده چک نمی تواند حق دریافت وجه چک را از او سلب کند و به عبارت دیگر دارنده چک مالک آن است. بنابراین می تواند آن را به هر کس منتقل کند و خط زدن عبارت " یا آورنده این حق را از او سلب نمی کند. نظر سوم ب. ت. ب. سکوت قانون تجارت ایران و اینکه به موجب قانون تجارت فرانسه و کنوانسیون متحد الشکل سازی اسناد تجاری ژنو، قلم خوردگی روی عبارت حواله کرد) در چک مانع واگذاری آن است، به نظر می رسد که در صورت قلم خوردگی مذکور انتقال چک به دیگری جایز نباشد و چنانچه با این وجود، چک ظهر نویسی شده باشد مانند مورد بند ۳ ماده ۲۹۲ قانون مدنی نه به عنوان سند تجاری بلکه به عنوان سند عادی که به موجب قانون مدنی در آن انتقال طلب صورت گرفته معتبر خواهد بود. نظر چهارم: اگر خط خوردن عبارت به حواله کرد) در متن سند با قصد اشتراط عدم انتقال آن و با اطلاع و موافقت دارنده سند باشد نظر اول را بیشتر می توان پذیرفت. اما اگر چنین قصدی احراز نشود نظر دوم ترجیح دارد و مطابق قاعده است. . ریالی، توحید، دعاوی علیه ضامن و ظهر نویسی در رویه دادگاه ها، انتشارات چراغ دانش چاپ دوم، صفحه ۱۵۷. عبدی پور فرد، ابراهیم حقوق تجارت اسناد تجاری انتشارات مجد، چاپ سوم، ۱۳۹۳، صفحه ۴۴. عنوان تأثیر حذف کلمه حواله کرد در انتقال چک صادر کننده چک کلمه به حواله کرد در متن چک را خط بزند به معنای این است که چک را در وجه شخص معین مذکور در متن آن صادر کرده است و حق انتقال آن به دیگری را بنا به حضرتی - حاجی حسنی